Zielona rewolucja w energetyce

Zielona rewolucja w energetyce

Panele solarne
Panele solarne
Zasilany konwencjonalną energią świat nie stanie się zielony z dnia na dzień. Zmiana to długi, rozłożony na wiele etapów marsz. Jednak dynamiczny rozwój fotowoltaiki i elektromobilność sprawiają, że dziś marsz przyspiesza i zamienia się w prawdziwą rewolucję.
Olga Kowalska

Przełomowe połączenie

Korzystne perspektywy dla sektora fotowoltaiki w Polsce potwierdzają także plany inwestycyjne koncernów energetycznych, m.in. Grupy Enea, wicelidera w produkcji energii elektrycznej na polskim rynku. W połowie października Grupa Enea i Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) nawiązały współpracę na rzecz rozwoju fotowoltaiki w Polsce, podpisując porozumienie, którego efektem będzie budowa wielkoobszarowych farm fotowoltaicznych na należących do KOWR nieruchomościach rolnych, które mają niską przyrzetwarzanieświatła słonecznego w energię elektryczną? Pomysł absolutnie genialny. Słońce jest wszędzie. Pozostaje zaprząc je do pracy. Umożliwiająca to technologia jest dziś nadzieją świata szukającego ekologicznych sposobów pozyskiwania energii. Ludzie pokochali fotowoltaikę, ale niewielu wie, że wszystko zaczęło się… we Wrocławiu. To właśnie tam na początku XIX w. badanie zjawiska fotoelektrycznego rozpoczął niemiecki fizyk Philipp von Lenard. Wyniki jego pracy uhonorowano w 1905 r. Nagrodą Nobla. Wyjaśnieniem zjawiska fotoelektrycznego zajmował się także Albert Einstein, za co otrzymał Nagrodę Nobla w 1921 r. Przejście od teorii do praktyki trochę trwało. Pierwsze moduły fotowoltaiczne powstały w połowie XX w. Problemem była jednak ich niska wydajność i wysoki koszt produkcji. Systematyczne udoskonalanie technologii pozwoliło z czasem pokonać trudności. W latach 80. pierwsze elektrownie zasilane mocą słońca powstały w Stanach Zjednoczonych.

Europejska ofensywa

Dla upowszechnienia się technologii fotowoltaicznej w krajach UE ważnym momentem był rok 2009 i przyjęcie przez Parlament Europejski dyrektywy w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. Od tego momentu łączna moc instalacji fotowoltaicznych w Europie wzrosła już ponad 10-krotnie. Polska dołączyła do grona krajów rozwijających ten system energetyczny stosunkowo późno, ale szybko nadrabia zaległości. Skalę zaufania do tej technologii pokazują liczby. W roku 2013 jedynie 40 gospodarstw domowych w Polsce było zaopatrzonych w instalacje fotowoltaiczne. W 2018 r. było ich już ponad 55 tys.! Instalacje domowe to znaczący, ale niejedyny komponent sieci fotowoltaicznej. Kolejnym są powstające w Polsce i na świecie wielohektarowe farmy fotowoltaiczne. Z wyliczeń Instytutu Energii Odnawialnej wynika, że rynek fotowoltaiczny stanie się wkrótce głównym obszarem inwestycji w obszarze energetyki odnawialnej.

datność dla rolnictwa. Inicjatywa ma się przyczynić nie tylko do znacznego wzrostu udziału odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym, czego oczekuje od nas m.in. UE. To także promocja zielonego sposobu pozyskiwania energii oraz wzmocnienie pewności dostaw na obszarach wiejskich. – Zamierzamy zwiększać nasz udział na dynamicznie rozwijającym się rynku fotowoltaiki. Wspólny projekt z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne kraju. Energia z instalacji fotowoltaicznych będzie mogła pokryć rosnące zapotrzebowanie w okresie letnim, jej produkcja wesprze jednostki konwencjonalne. Inwestycje w OZE wpisują się w transformację miksu energetycznego Grupy Enea w kierunku zmniejszania emisyjności – mówił w dniu podpisania umowy Jarosław Ołowski, wiceprezes Enei ds. finansowych. Projekt pokazuje, że w zieloną rewolucję angażuje się, poza wielkim przemysłem, także wieś, oferując niewykorzystywane przez rolnictwo grunty pod budowę wielko obszarowych instalacji fotowoltaicznych. Wieś nie tylko włącza się w rozwój czystej energii, lecz także na niej skorzysta. Stabilne dostawy zielonej i co najważniejsze – taniej energii ze źródeł odnawialnych umożliwiają korzystającym z niej producentom podnoszenie wydajności i stopnia konkurencyjności usług, co może mieć niebagatelne znaczenie np. dla ich ekspansji na rynki europejskie.

Nowe możliwości

Instalacje fotowoltaiczne na nieużytkach rolnych to niejedyny zielony projekt firmowany przez Grupę Enea. Już wkrótce nowe, niskoemisyjne źródło ciepła, współpracujące z instalacją OZE może powstać w Pile. Przewiduje się, że dzięki niemu MEC Piła, dostarczający energię cieplną miastu i okolicom, zarówno ograniczy zapotrzebowanie na energię ze źródeł konwencjonalnych, jak i zmniejszy emisję CO2 do atmosfery. W Elektrowni Połaniec pracuje Zielony Blok energetyczny o mocy 225 MW, produkujący energię z biomasy (leśnej i agro). Enea produkuje również energię elektryczną z wody i wiatru. W pierwszym półroczu tego roku Grupa odnotowała 12-procentowy wzrost produkcji ze źródeł odnawialnych. Ciekawym projektem Grupy Enea jest też ogłoszony niedawno plan budowy farm fotowoltaicznych na Lubelszczyźnie, na terenach kopalni Bogdanka, wchodzącej w skład koncernu energetycznego.

W ramach współpracy Enei z Bogdanką w najbliższych latach na łącznej powierzchni ok. 55 ha mają powstać instalacje, które będą mogły produkować nawet 30 000 MWh energii rocznie. Projekt budowy farm fotowoltaicznych w najbliższym sąsiedztwie Bogdanki to dobry sposób na zagospodarowanie kopalnianych gruntów przy jednoczesnej trosce nie tylko o środowisko, lecz także o wciąż zwiększające się zapotrzebowanie na energię ze źródeł odnawialnych. Jak zapowiada prezes Bogdanki Artur Wasil, farmy fotowoltaiczne, które powstaną na terenach firmy, będą zasilać czystą energią m.in. procesy produkcyjne w kopalni, zmniejszając w ten sposób koszty jej funkcjonowania i zwiększając konkurencyjność. Dołączające do zielonego marszu kopalnie, kojarzone do tej pory jedynie z energią konwencjonalną, to duży krok na drodze do rozwoju OZE. To także krok niezwykle symboliczny. Wdrażane w Grupie Enea projekty budowy wielkoobszarowych farm fotowoltaicznych będą wspierać osiągnięcie nadrzędnego celu unijnej polityki energetycznej i klimatycznej, jakim jest redukcja emisji CO2.

Czysty transport

Jednym z kluczowych składników rozwoju gospodarki niskoemisyjnej jest czysty transport. Elektromobilność to coraz częściej pojawiające się na polskich drogach samochody elektryczne, ale i dynamiczny rozwój infrastruktury umożliwiającej im funkcjonowanie. Sieci energetyczne oraz podłączone do nich stacje ładowania pojazdów elektrycznych to kluczowe elementy wdrażania elektromobilności. Grupa Enea aktywnie włączyła się w budowę i rozwój infrastruktury e-mobility w Polsce. To też szansa na rozwój nowych linii biznesowych. Spółka z Grupy, Enea Serwis, współpracuje ściśle z KZŁ, producentem polskich stacji ładowania pojazdów elektrycznych ecoMoto. Ważnym krokiem w kierunku rozwoju elektromobilności w Polsce jest podpisany niedawno list intencyjny ws. współpracy na rzecz rozwijania elektromobilności. Porozumienie to podpisały Grupa Enea, Poczta Polska i Kolejowe Zakłady Łączności. Jak podkreśla Paweł Przychodzeń z Poczty Polskiej, jego firmie zależy, aby transport przewożonych przez nią przesyłek pocztowych był w coraz większym stopniu ekologiczny. Stąd współpraca, której efektem ma być m.in. rozwój potrzebnej do tego infrastruktury. Poczta Polska przygotowuje się bowiem do wprowadzenia stref czystego transportu, zaopatrzonych m.in. w stacje ładowania pojazdów.

Te zapewni Enea Serwis, doświadczona w kompleksowym montażu i serwisie ładowarek ecoMoto. Współpraca Enei z Pocztą Polską może być kamieniem milowym dla rozwoju elektromobilności w Polsce. Na świecie wykorzystywanie samochodów elektrycznych przez firmy logistyczne to coraz silniejszy i bardzo widoczny trend. Samochodów elektrycznych do dostarczania przesyłek używają dziś tacy potentaci branży pocztowo-logistycznej jak brytyjska Royal Mail czy La Poste we Francji. Czy wkrótce dołączy do nich Poczta Polska? Bardzo możliwe. Zapadły już pierwsze decyzje dotyczące przyszłej floty. Pierwsze pocztowe elektryki będą mieć ładowność do 800 kg i mają zasilić flotę Poczty Polskiej już w przyszłym miesiącu. Współpraca z Eneą, która widzi swą szansę biznesową w rozwoju elektromobilności i dziś jest bardzo mocno obecna na rynku, może okazać się dla obu firm, jak powiedziałby bohater słynnej „Casablanki” – „początkiem długiej i pięknej przyjaźni”. – Grupa Enea wpisuje się w aktualne trendy rozwojowe obszaru elektromobilności i aktywnie uczestniczy w budowie ekosystemu dla e-aut, który otwiera możliwości tworzenia nowych linii biznesowych dla koncernów energetycznych. Współpraca z Pocztą Polską jest jak najbardziej zgodna z naszymi planami rozwojowymi – potwierdza prezes Enei Mirosław Kowalik.

Zielona polska

Projekty Enei wpisują się w prognozy dotyczące kierunku rozwoju OZE, przedstawione m.in. w przedłożonym przez Ministerstwo Energii dokumencie „Polityka energetyczna Polski do 2040 roku”. PEP2040, wraz z kolejnym dokumentem ME, czyli „Krajowym planem na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030”, pokazują spójną kierunkowo wizję rozwoju polskiej energetyki w stronę coraz większego udziału OZE w krajowym miksie energetycznym. Według prognoz w 2030 r. udział ten stanowić ma nawet 27 proc. Dla osiągnięcia takiego celu w ciągu 20 lat inwestycje w polską energetykę powinny sięgnąć nawet 400 mld zł.

Ta suma to nie tylko koszt nowych, zielonych inwestycji. To również koszt budowy nowej i modernizacji już istniejącej infrastruktury sieciowej tak, by była gotowa na przyłączanie kolejnych odnawialnych źródeł energii, a także na odpowiednią obsługę stacji ładowania pojazdów elektrycznych. Na przykład Enea Operator, czyli spółka odpowiedzialna za dystrybucję energii w północno-zachodniej Polsce, przeznacza na inwestycje sieciowe ok. 1 mld zł rocznie. Intensywnie modernizowana jest sieć m.in. w województwach: zachodniopomorskim, lubuskim czy wielkopolskim, gdzie ukończono właśnie gruntowną przebudowę linii wysokiego napięcia o łącznej długości ponad 240 km. Ta ponadregionalna linia energetyczna stwarza nowe możliwości w zakresie przyłączania źródeł rozproszonych i produkcji zielonej energii. W projekt zainwestowano ponad 127 mln zł.

To jedna z największych inwestycji sieciowych w historii firmy, która zapowiada już kolejne tego typu inwestycje, m.in. dalszą modernizację sieci w województwie wielkopolskim (wartość projektu to ponad 23 mln zł, w tym 8 mln zł dofinansowania z UE). Podobne plany zostaną wkrótce zrealizowane także w 14 gminach województwa kujawsko-pomorskiego. Systematyczne zwiększanie mocy przyłączeniowych idzie w parze z komunikacją z inwestorami zainteresowanymi budową OZE. Enea Operator informuje o dostępnych w jej sieci mocach przyłączeniowych dla nowych źródeł odnawialnych. – Na naszej stronie internetowej publikujemy wykaz dostępnych mocy. Powstał on po to, aby inwestorzy wiedzieli, gdzie jesteśmy gotowi przyłączyć instalację o interesującej ich mocy i w którym miejscu najlepiej zlokalizować swoją inwestycję – tłumaczy prezes Enei Operator Andrzej Kojro. To pomaga w rozwoju OZE na terenach, za których zasilenie w energię elektryczną odpowiada Grupa Enea.

Niskoemisyjna przyszłość

Marsz w kierunku OZE jest nie tylko długi. Mimo iż sama pozyskiwana w ten sposób energia jest tania, z przestawieniem się na jej wytwarzanie wiążą się też duże koszty. Podstawowe pytanie brzmi więc, czy nie będzie momentu, kiedy zawrócimy z drogi. Z deklaracji Mirosława Kowalika wynika, że przynajmniej Grupa Enea z zielonym związana jest już na stałe. – Pracujemy nad aktualizacją Strategii Rozwoju Grupy, którą zamierzamy przedstawić do końca roku. Duży nacisk kładziemy na ekonomicznie, racjonalne zaprojektowanie transformacji naszych mocy wytwórczych, w kierunku zmniejszenia emisyjności i zwiększenia inwestycji, w nowe, odnawialne źródła energii – tłumaczy. Jak podkreśla, transformacja sektora to nie tylko zmiana miksu energetycznego, to dostosowanie modelu biznesowego firmy do dynamicznie zmieniającego się otoczenia oraz właściwa jakość obsługi klienta przy wykorzystaniu najnowszych technologii w tym zakresie. Prezes Enei Mirosław Kowalik potwierdza, że OZE mają przyszłość i że podążanie w tym kierunku to element rozsądnej transformacji branży. Transformacji, w której odnawialne i konwencjonalne źródła pozyskiwania energii wspomagają się wzajemnie, tworząc korzystny efekt dla potencjału firmy, i co najważniejsze, dla środowiska. Marsz w kierunku OZE trwa i – co więcej – nabiera tempa.

Okładka tygodnika WPROST: 45/2019
Więcej możesz przeczytać w 45/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2019 (1910)

  • Patologie warte miliony 3 lis 2019, 20:00 To świat, o którym wolelibyście nie słyszeć. Ale powinniście go poznać, bo oglądają go wasze dzieci – ostrzega PAULINA SOCHA-JAKUBOWSKA (s. 16), która postanowiła wniknąć do krainy Fame MMA. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 3 lis 2019, 20:00 PiS postanowił odtworzyć Ministerstwo Skarbu, które zostało zlikwidowane w 2016 r., bo rzekomo nie było już potrzebne. Spółki rozparcelowano po różnych resortach i zamknięto temat. Teraz okazuje się, że takie ministerstwo jednak by... 6
  • 7 dni dookoła świata 3 lis 2019, 20:00 Brexit znów odłożony Na Wyspach będą nowe wybory mające zakończyć decyzyjną niemoc parlamentu w sprawie brexitu. Aby można je było przeprowadzić, UE i Wielka Brytania porozumiały się w sprawie kolejnego przesunięcia terminu wyjścia... 8
  • Obraz tygodnia 3 lis 2019, 20:00 5 pierwszych miejsc na liście bestsellerów książkowych sieci Empik zajmują książki Olgi Tokarczuk (szczegóły na str. 104) Przegrany Ryszard Terlecki Na skutek decyzji sądu nie zaspokoi ciekawości, jaką rozbudziły w nim wyniki wyborów... 11
  • Banaś oparł się presji 3 lis 2019, 20:00 Jarosław Kaczyński tydzień temu miał rozmawiać telefonicznie z Marianem Banasiem, prezesem NIK – dowiedział się „Wprost”. Według naszych informacji prezes PiS namawiał szefa NIK do złożenia dymisji, a właściwie żądał od niego... 12
  • Głos współczesnego mężczyzny 3 lis 2019, 20:00 Rozmowa z Marcinem Korczem, aktorem 13
  • Po Dudzie 3 lis 2019, 20:00 Wspólny kandydat opozycji przeciwko Andrzejowi Dudzie? A może wystarczy, że PO wystawi Donalda Tuska? Tylko czy Tusk powinien kandydować? 14
  • Klatka, jatka i fejm 3 lis 2019, 20:00 Youtuber bije osobę niepełnosprawną po głowie, aż pocieknie krew. Patostreamer kopie rywala tak mocno, że pękają mu kości i noga wygina się w literę L. Instagramerka obrzuca rywalkę jajkami, krzycząc: „Zamknij ten łeb, k…a”. Witajcie w Fame MMA. To świat, o którym wolelibyście... 17
  • Wyścig do pałacu 3 lis 2019, 20:00 Małgorzata Kidawa-Błońska, Donald Tusk, Władysław Kosiniak-Kamysz, a może Szymon Hołownia? Opozycja spala się w rozważaniach, kto zostanie jej kandydatem na prezydenta, a tymczasem Andrzej Duda już prowadzi walkę o reelekcję. 24
  • Wielka gra o miasto 3 lis 2019, 20:00 Skazywanie społeczników przez sądy powoduje, że ludzie boją się walczyć o sprawiedliwość. I o to w tym procederze chodzi. Jeszcze nie znalazł się w historii III RP rząd, który podniósłby rękę na interesy branży deweloperskiej. 30
  • Śmierć w cieniu miesięcznicy 3 lis 2019, 20:00 Pospolite zabójstwo w okolicy Pałacu Prezydenckiego prawicowa prasa wykreowała na mord polityczny. O przypadkowej ofierze pisano wiersze, a Sejm uczcił jej pamięć minutą ciszy. 34
  • Zgubieni chłopcy 3 lis 2019, 20:00 Za tydzień Polska znowu pojawi się we wszystkich światowych mediach 39
  • Kościół w kryzysie 3 lis 2019, 20:00 Dlaczego części polskich biskupów nie ruszają kolejne skandale i coraz większe zgorszenie świeckich? 40
  • Zmartwychwstanie lumpeksów 3 lis 2019, 20:00 Kiedyś kojarzyły się ze spranymi bluzkami, hałdami poplamionych ubrań i odwiecznym fetorem stęchlizny. Dzisiaj tzw. second handy to eleganckie butiki, w których ubiera się co trzeci Polak. Czy lumpeksy wygryzą Zalando i H&M? 43
  • Miliony ze śmietnika 3 lis 2019, 20:00 Polak marnuje prawie ćwierć tony żywności rocznie. To tak, jakby co miesiąc wyrzucać do kosza 200 zł. Pod tym względem jesteśmy jednym z europejskich czempionów, dlatego to u nas tyją firmy, które na tym naszym marnotrawstwie potrafią zarabiać. 46
  • hossa bessa 3 lis 2019, 20:00 Hybryda z Wałbrzycha Kolejny dowód na to, że Polska może na brexicie coś dla siebie ugrać. Japoński koncern motoryzacyjny Toyota zainwestuje 600 mln zł w fabrykę w Wałbrzychu. Miałaby tam powstać druga już linia produkcyjna napędów... 49
  • Przyparci do muru 3 lis 2019, 20:00 Im bliżej 30. rocznicy obalenia muru berlińskiego, tym więcej wydarzeń utrudniających Niemcom radosne świętowanie tego historycznego wydarzenia. 50
  • Nowe Niemcy? 3 lis 2019, 20:00 Może to Turyngię winniśmy potraktować jako jaskółkę zwiastującą polityczną przyszłość Nowych Niemiec 54
  • Zielona rewolucja w energetyce 3 lis 2019, 20:00 Zasilany konwencjonalną energią świat nie stanie się zielony z dnia na dzień. Zmiana to długi, rozłożony na wiele etapów marsz. Jednak dynamiczny rozwój fotowoltaiki i elektromobilność sprawiają, że dziś marsz przyspiesza i zamienia się w prawdziwą rewolucję. 56
  • Współdzielone auta łączą ludzi 3 lis 2019, 20:00 Współdzielenie to trend. Coraz więcej osób rezygnuje z posiadania własnego auta – szacuje się, że globalny rynek carsharingu do 2024 r. ma wzrosnąć do ponad 9,2 mld euro. Jak to wygląda w Polsce? 60
  • Służbowo na minuty 3 lis 2019, 20:00 Jedno kliknięcie w aplikacji i 2 tys. różnych nowych samochodów służbowych do wyboru. Firma Panek SA przedstawia nową ofertę wynajmu samochodów dla firm. 63
  • Ruszaj w drogę 3 lis 2019, 20:00 Wynajęcie auta jest proste, wystarczą aplikacja mobilna, prawo jazdy i karta kredytowa. Oto krótka instrukcja przygotowana przez dyrektora ds. rozwoju Panek SA. 64
  • Prawdy i mity o wynajmie auta 3 lis 2019, 20:00 Carsharing Panek SA to wygodne rozwiązanie – może zastąpić nie tylko własny samochód, lecz także taksówkę. Współdzielenie auta rządzi się swoimi prawami, które warto poznać, zanim odpalimy silnik. 65
  • Tu rodzą się gwiazdy biznesu 3 lis 2019, 20:00 Wrocławski Park Technologiczny za swoje innowacyjne podejście do wspierania biznesu, czyli program Stellar Hub, otrzymał nagrodę Innowator WPROST 2019. 66
  • Fundusz Trójmorza pobudzi inwestycje w regionie 3 lis 2019, 20:00 Europa Środkowa i Wschodnia nadal ma wiele do nadgonienia w rozwoju infrastruktury. Przeszkodą jest m.in. brak kapitału. Pomóc ma Fundusz Trójmorza. 68
  • PKP Intercity inwestuje w tabor 3 lis 2019, 20:00 Rośnie popularność usług PKP Intercity. Nie zwalniają tempa także inwestycje taborowe – w 2019 r. wyniosły już 1,75 mld zł brutto. 70
  • Podlaskie Orły nagrodzone 3 lis 2019, 20:00 Zestawienie opracowane przez redakcję „Wprost” i Bisnode pokazało mocne strony przedsiębiorców ze wschodniej Polski. 72
  • Dumny z Augustowa 3 lis 2019, 20:00 W samorządzie program nie jest tylko chwytem marketingowym z ulotki. To swoista umowa z mieszkańcami – mówi Mirosław Karolczuk, burmistrz Augustowa. 74
  • Kornel Morawiecki był moim mentorem 3 lis 2019, 20:00 Obejmujemy opieką prawną i psychologiczną około 7 tys. osób rocznie – mówi Maciej Lisowski, dyrektor Fundacji Lex Nostra. 76
  • Oko w oko z chorobą 3 lis 2019, 20:00 Utrata wzroku kosztuje więcej niż jego leczenie – mówi Małgorzata Pacholec, dyrektor Instytutu Tyflologicznego Polskiego Związku Niewidomych. 78
  • Wolność od okularów 3 lis 2019, 20:00 Masz zaćmę i astygmatyzm? Masz prawo do leczenia, które rozwiąże oba problemy jednocześnie – mówi prof. dr hab. Bartłomiej Kałużny. 79
  • Soczewki na miarę 3 lis 2019, 20:00 Soczewki kontaktowe umożliwiają korekcję praktycznie wszystkich wad wzroku, nawet tych, z którymi okulary sobie nie radzą. 80
  • Zmieniaj na dobre 3 lis 2019, 20:00 Okulary czy soczewki? Eksperci twierdzą, że najlepiej nosić i jedne, i drugie – na zmianę. Tak robi już co drugi Polak, który ma wadę wzroku. 81
  • Jaskrę można zatrzymać 3 lis 2019, 20:00 Ta choroba nerwu wzrokowego nie boli ani nie daje alarmujących objawów. Najczęściej występuje u ludzi po 60. roku życia, ale może przytrafić się w każdym wieku, nawet u młodzieży. Jaskrę leczy mniej niż połowa z 800 tys. chorych na nią Polaków. 82
  • Usłyszeć świat 3 lis 2019, 20:00 Problemy ze słuchem może mieć aż 6 mln Polaków. U osób starszych nawet niewielkie niedosłuchy dwukrotnie zwiększają ryzyko depresji. Większości osób można pomóc, stosując odpowiednie protezy słuchowe. 83
  • Słuch doskonały 3 lis 2019, 20:00 Aparaty słuchowe platformy Marvel to małe arcydzieła nowoczesnej technologii. 84
  • I Kongres „Zdrowie Polaków 2019” 3 lis 2019, 20:00 Kongres to wydarzenie, które będzie promować budowanie postaw prozdrowotnych i wspieranie solidarności międzypokoleniowej. 86
  • Czy schorzenia laryngologiczne to już choroby cywilizacyjne? 3 lis 2019, 20:00 Wzrost liczby pacjentów skarżących się na problemy z zatokami to bez wątpienia konsekwencja m.in. zanieczyszczenia powietrza. 87
  • Ból głowy z katarem 3 lis 2019, 20:00 Nie tylko wirusy powodują, że cierpimy na nieżyt nosa. Przyczynić się do tego może alergia, smog czy nieodpowiednie warunki pracy. 88
  • Recepta na życie w zdrowiu 3 lis 2019, 20:00 Program żywieniowy imitujący głodówkę może zminimalizować ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych. Potwierdzają to badania kliniczne – mówi Marek Młodzianowski, który wprowadził na polski rynek terapię Prolon. 90
  • Lot w ciemno 3 lis 2019, 20:00 „Ikar. Legenda Mietka Kosza” Macieja Pieprzycy i książka „Tylko smutek jest piękny” Krzysztofa Karpińskiego to opowieści o inności. Bo biografia zmarłego 46 lat temu niewidomego pianisty układa się w historię człowieka, który w klubie znajdował muzykę i szczęście. Poza nim:... 92
  • Dobrze się gra w miłym towarzystwie 3 lis 2019, 20:00 Czasem wolę rozrywkę od kina pretensjonalnego i artystowskiego. W „Zombieland: Kulki w łeb” chodzi o to, aby nie dać się zjeść i wytłuc jak najwięcej zombi. I co? Nie brzmi to jak metafora życia? – mówi znany m.in. z filmów Finchera i Allena aktor Jesse Eisenberg. 96
  • Innego końca świata nie będzie 3 lis 2019, 20:00 Przedstawienie „Capri – wyspa uciekinierów” jest zapisem rzeczywistości w kryzysie. Krystian Lupa z celną autoironią wypunktowuje, jak świat, który znamy, chyli się ku upadkowi. 98
  • Narysowane światy 3 lis 2019, 20:00 Dawnych wspomnień czar. Ta książka dostarczy mnóstwo wzruszeń zwłaszcza starszym czytelnikom, którzy sięgali do pierwszych lektur – jako dzieci – jeszcze w latach późnego PRL. To wtedy rozkwitła polska szkoła ilustrowania... 101
  • Film 3 lis 2019, 20:00 Gra o wszystko „UKRYTA GRA”, reż. Łukasz Kośmicki, Next Film U kryta gra” to ostatni film wyprodukowany przez zmarłego w tym roku Piotra Woźniaka-Staraka. Udało się zrealizować w Warszawie sprawny thriller szpiegowski po angielsku i... 102
  • Muzyka 3 lis 2019, 20:00 Kobieta i ogień Natalia Przybysz „JAK MALOWAĆ OGIEŃ”, Kayax Świetna płyta Natalii Przybysz „Jak malować ogień” to poetycki opis zagubienia w świecie, podany w rytm zaskakująco przebojowych i dobrze wyprodukowanych melodii. W... 103
  • Książka 3 lis 2019, 20:00 Jeszcze jest nadzieja Piękna i jednocześnie smutna książka o planecie Ziemia. Autorzy chcą jednak, by smutek nie zdołował nas całkowicie i żebyśmy pozostali po jej zamknięciu z nadzieją, że mimo wszystko może być lepiej. Imponują... 104
  • Kalejdoskop 3 lis 2019, 20:00 Plan amerykański „JOJO RABBIT”, reż. Taika Waititi AMERICAN FILM FESTIVAL (AFF) OBCHODZI 10. URODZINY, dlatego tegoroczny program musiał być jubileuszowy. We Wrocławiu zobaczymy m.in. nowe dzieła Martina Scorsese, Terrence’a Malicka i... 105
  • Duszy nie ma, a boli 3 lis 2019, 20:00 Co ma począć osoba niewierząca z listopadowym świętem ludzi umarłych? Kiedy odpada koncepcja nieśmiertelnej duszy, nieśmiertelne okazują się już tylko kości i zęby. Myślę, że to też może stanowić jakąś pociechę. Jeśli nie... 106
  • Życie analogowe 3 lis 2019, 20:00 Kąpiel w leśnym strumieniu zamiast porannej kawy. Ziemianka zamiast lodówki. Minimum potrzeb zamiast konsumpcjonizmu. Entuzjastów takiego stylu życia przybywa. Dlaczego? 108
  • „Wywrotki” w życiu to czysta przyjemność 3 lis 2019, 20:00 Inspiruję ludzi do zmiany nie tylko nawyków żywieniowych, lecz także stylu życia. W dużej mierze po to właśnie mam media społecznościowe. 111
  • Zrób sobie… Agnieszkę Holland 3 lis 2019, 20:00 Wybitni artyści to na ogół ci, których nie znosi minister Gliński. 114

ZKDP - Nakład kontrolowany