Uwolnić faktury

Uwolnić faktury

Faktoring, zdjęcie ilustracyjne
Faktoring, zdjęcie ilustracyjne Źródło: Shutterstock / lovelyday12
Opóźnienia w płatnościach to norma. Rozwiązaniem mógłby być faktoring, tyle że nie każda firma może z niego skorzystać. Kodeks cywilny zawiera zapis o zakazie cesji wierzytelności – coraz głośniej mówi się, że czas go zmienić.

99 proc. — taki odsetek firm doświadczył istotnych opóźnień w uzyskiwaniu należności od kontrahentów, wynika z „Badania płatności w Polsce 2019” przeprowadzonego przez firmę Coface. Według szacunków minister rozwoju Jadwigi Emilewicz problem dłużników, którzy ociągają się z regulowaniem płatności, dotyka nawet 80-90 proc. przedsiębiorców.

– Jedną z barier w prowadzeniu działalności gospodarczej są kłopoty z utrzymaniem płynności finansowej. Utrudnienia te są spowodowane przede wszystkim długimi terminami realizacji zamówień i płatności. Nie każdy biznes może pozwolić sobie na taką praktykę. Kiedy nasza sytuacja finansowa na to nie pozwalała, zdecydowaliśmy się na rozpoczęcie współpracy z firmą faktoringową – mówi Barbara Serednicka, prezes zarządu firmy ART-PROGRES zajmującej się projektowaniem i produkcją rozwiązań z zakresu marketingu w punktach sprzedaży. – Dzięki faktoringowi mamy środki m.in. na zakup materiałów, które są niezbędnym elementem realizacji całego zamówienia dla naszych klientów – tłumaczy prezes ART-PROGRES.

– Opóźnienia w płatnościach mogą oznaczać kłopoty z codziennym funkcjonowaniem, a w ekstremalnych przypadkach być przyczyną bankructwa – wyjaśnia Jerzy Dąbrowski, prezes Bibby Financial Services, firmy faktoringowej, z której usług skorzystała Barbara Serednicka.

– To rozwiązanie jest coraz popularniejsze. Ponieważ sytuacja gospodarcza staje się coraz bardziej niepewna, nie dziwi, że polskie firmy szukają zabezpieczenia swoich należności przed nieregulowaniem płatności ze strony klientów – podsumowuje Paweł Szczepankowski, dyrektor zarządzający polskiego oddziału firmy Atradius, która we wrześniu ubiegłego roku przeprowadziła badanie „Baro­metr praktyk płatniczych 2019”. Jak z niego wynika, najdłuższe średnie terminy płatności ustalają duże przedsiębiorstwa i to właśnie one najszybciej odzyskują pieniądze z zaległych faktur. Najkrótsze terminy dają mikrofirmy.

– I to one najczęściej wpadają w poważne kłopoty związane z fakturami z długim terminem zapłaty lub nieterminowym regulowaniem należności. Czas uporządkować tę sytuację – uważa Jerzy Dąbrowski z Bibby Financial Services, wice­prezes Polskiego Związku Faktorów. – Pierwszy krok w dobrym kierunku został zrobiony. Od stycznia działa już ustawa antyzatorowa. To dobry moment na kolejne zmiany – dodaje.

3 pytania o... faktoring w Polsce

Sebastian Grabek, przewodniczący Komitetu Wykonawczego Polskiego Związku Faktorów

Czym jest faktoring?
To zamiana należności na gotówkę. Uzyskanie finansowania opiera się w nim wyłącznie na wystawionych fakturach. Jeśli terminy płatności faktur wystawionych przez przedsiębiorcę są długie, ma on zablokowane środki na dalszy rozwój swojej firmy. Nasza usługa pozwala mu je uwolnić. Firma faktoringowa wypłaca przedsiębiorcy najczęściej 90 proc. pieniędzy wynikających z faktury w formie zaliczki i przejmuje zarządzanie należnością. Gdy otrzyma zapłatę od odbiorcy, wypłaca przedsiębiorcy pozostałe 10 proc. Dzięki otrzymaniu środków już w dniu wystawienia faktury, a nie w terminie jej płatności (plus ewentualne opóźnienia), może on bez przeszkód rozwijać swój biznes.

Dla kogo przeznaczone są usługi faktoringowe?
To usługa idealnie dopasowana do potrzeb małych i średnich przedsiębiorstw. Oferuje prosty dostęp do środków na bieżącą działalność, bez zbędnych formalności, szybko i wygodnie.
Ostatni rok potwierdził, że popularność faktoringu wciąż rośnie. Podmioty należące do PZF sfinansowały działalność krajowych przedsiębiorstw na łączną kwotę prawie 282 mld zł. Dzięki temu rynek zanotował 16-procentowy wzrost. Z usługi obecnie korzysta w Polsce ponad 18 tys. firm, z których większość to przedstawiciele MSP.

Jak wygląda polski rynek faktoringu na tle Europy?
Nasz rynek trafił już do europejskiej czołówki. Potwierdzają to dane EU Federation, zrzeszającej krajowe i międzynarodowe stowarzyszenia branżowe działające w Europie. Zgodnie z nimi polski rynek faktoringu zajmuje 8. miejsce na Starym Kontynencie i rozwija się zdecydowanie szybciej niż duże rynki europejskie. W 2018 r. urósł o 27 proc., podczas gdy cały europejski sektor faktoringowy – o 8 proc.

Wolne wierzytelności

Polski Związek Faktorów intensywnie pracuje nad zmianami dotyczącymi zakazu cesji wierzytelności, który oznacza, że wierzyciel nie ma prawa dysponować wierzytelnością (np. przekazać ją do firmy faktoringowej lub użyć jako zabezpieczenia kredytu, lub gwarancji) bez zgody dłużnika. – W polskim prawie zakaz cesji wierzytelności, z pewnymi wyjątkami, nie wynika z ustawy. Może jednak zostać wprowadzony do umowy przez jej strony – tłumaczy Marek Niedużak, wiceminister przedsiębiorczości i technologii.

– Pojawiają się głosy przedstawicieli biznesu, że w praktyce klauzule o zakazie cesji wierzytelności bywają narzucane słabszym kontrahentom. Jeżeli taki zakaz zostaje wprowadzony do transakcji handlowej, w której wierzycielem jest MSP, a dłużnikiem duży przedsiębiorca, może to rodzić pytanie, czy w takim przypadku nie doszło do – w pewnym sensie – nadużycia przewagi kontraktowej przez dużego przedsiębiorcę – mówi Marek Niedużak.

60 dni – tyle średnio wynoszą zaległości płatnicze w Polsce
26 dni wynoszą zaległości płatnicze w najmniej opóźniającym płatności sektorze tekstylno-odzieżowym
140 dni wynoszą zaległości płatnicze w najbardziej opóźniającym płatności sektorze transportowym
29 dni – o tyle wzrosły opóźnienia płatnicze w branży handlowej (wzrost z 15 do 44 dni)
90 dni – takie i dłuższe terminy płatności najchętniej stosują sektory: transportowy, metalurgiczny i budowlany
Źródło: Coface „Badania płatności w Polsce, 2019”

– I właśnie o wyeliminowanie tej przewagi nam chodzi. Przepisy chronią kupujących produkt czy usługę, bo dzięki zapisowi o zakazie cesji mają oni pewność, że nie będą nękani o zwrot zadłużenia. Niestety druga strona, czyli sprzedający usługę lub produkt, takiej ochrony nie ma i choć wywiązał się ze zobowiązań, wystawił fakturę i w teorii zarobił pieniądze, to w praktyce nie może nimi dysponować – wyjaśnia Jerzy Dąbrowski.

Polski Związek Faktorów chce zmiany art. 514 Kodeksu cywilnego polegającej m.in. na rozróżnieniu wierzytelności na pieniężne i niepieniężne. Zmiany w przepisach mają dotyczyć tylko tych pierwszych (z wyłączeniem wierzytelności medycznych) i to tylko tych, które dotyczą transakcji B2B (między firmami).

– Chodzi o znalezienie zdrowego kompromisu, który będzie chronił obie strony. Dzięki temu, że firma dostarczająca produkt lub usługę będzie mogła dysponować fakturą i dokonywać jej cesji, bez problemów uda jej się zachować płynność finansową. Jednocześnie chcemy, by firmy nabywające produkty lub usługi nadal były chronione. Dlatego w przygotowywanych rozwiązaniach proponujemy, aby w przypadku kiedy przelew wierzytelności, mimo kontraktowego zakazu cesji, wyrządzi kupującemu szkodę majątkową, kupujący będzie mógł dochodzić zadośćuczynienia na drodze sądowej od sprzedającego towar lub usługę, czyli od wystawcy faktury – wyjaśnia Dąbrowski.

Czy wiesz, że...
...od 1 stycznia 2020 r. obowiązuje ustawa antyzatorowa. Wprowadziła ona m.in. skrócenie terminów na wywiązanie się ze zobowiązań finansowych między przedsiębiorcami do maksymalnie 30 dni od dnia doręczenia faktury w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny (z tych regulacji są wyłączone podmioty lecznicze), oraz do maksymalnie 60 dni w transakcjach asymetrycznych. Oznacza to, że duże podmioty będą musiały płacić mikro-, małym lub średnim przedsiębiorcom nie później niż w ciągu 60 dni. Od nieterminowych płatników będzie można też żądać zapłaty wyższych niż obecnie odsetek ustawowych, które wzrosną z 9,5 do 11,5 proc.

– Propozycje zmiany przepisów dotyczących wykluczenia możliwości umownego zakazu cesji wierzytelności wydają się warte namysłu. Powinien się on jednak ograniczać tylko do relacji między przedsiębiorcami, B2B. Szczególnie w kontekście relacji asymetrycznych, czyli gdy wierzycielem jest MSP, a dłużnikiem duże przedsiębiorstwo – mówi minister Niedużak. Zastrzega jednak, że ze względu na to, że ewentualna nowelizacja przepisów stanowiłaby istotną ingerencję w zasadę swobody umów, konieczna będzie pogłębiona analiza skutków zmian.

– W ramach takiej analizy trzeba uwzględnić nie tylko jej skutki społeczno-gospodarcze, ale też regulacje innych państw, w tym innych państw UE, których systemy prawne zawierają podobne rozwiązania – zapowiada minister. – Warto to zrobić, bo kraje takie jak Francja i Niemcy, na których był wzorowany nasz zapis w Kodeksie cywilnym, już złagodziły zapisy dotyczące cesji wierzytelności. Czas uwolnić faktury także w Polsce – podsumowuje Jerzy Dąbrowski.

Artykuł został opublikowany w 12/2020 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2020 (1928)

  • Człowiek Roku „Wprost”15 mar 2020, 20:00Historię tworzą konkretni ludzie, także tę historię najnowszą, która dzieje się dziś. Od 1991 r. tygodnik „Wprost” stara się ich honorować, przyznając tytuł Człowieka Roku. Otrzymują go osoby, które w mijających 12 miesiącach odcisnęły największe...3
  • Niedyskrecje parlamentarne15 mar 2020, 20:00Współpracownicy prezydenta Andrzeja Dudy są w szoku po tym, jak Jarosław Kaczyński rozegrał konflikt o Jacka Kurskiego, prezesa TVP.6
  • 7 dni dookoła świata15 mar 2020, 20:00Chile Kolejny napad stulecia Siedmiu uzbrojonych ludzi zrabowało z lotniska w Santiago de Chile 15 mln dolarów w gotówce. Sprawcy zbiegli autem przemalowanym na pojazd DHL. Po napadzie z pracy zwolniono szefa ochrony lotniska, na którym w 2014 r....8
  • Zaśpiewałam na Oskarach15 mar 2020, 20:00Rozmowa z Kasią Łaską, piosenkarką i aktorką.11
  • Cała nadzieja w zdrowym rozsądku15 mar 2020, 20:00Komu politycznie pomoże koronawirus: rządzącym czy opozycji?12
  • „Huragan Georgette” w Warszawie15 mar 2020, 20:00Nie rusza się nigdzie bez szminki na ustach. Jej znakiem rozpoznawczym są kapelusze i bardzo wysokie obcasy. Patriotka, republikanka, ale i autorka książek, które mogłyby służyć za biblię feministek. Pani ambasador Georgette Mosbacher, zdobywczyni...14
  • Dyrygentka dyplomatycznej orkiestry15 mar 2020, 20:00Działam inaczej niż zawodowy dyplomata. Potrafię znaleźć drogę w biurokratycznej dżungli i nie daje się jej pochłonąć – mówi Georgette Mosbacher, ambasador USA w Polsce.18
  • Georgette Mosbacher. Człowiek Roku „Wprost”15 mar 2020, 20:00„Za zwieńczone sukcesem starania o zniesienie wiz do USA, będące krokiem milowym w relacjach polsko-amerykańskich, i likwidację ostatniego reliktu zimniej wojny” tytuł Człowieka Roku 2019 redakcja tygodnika „Wprost” przyznała Georgette Mosbacher,...22
  • Jak Amerykanie wizy znosili15 mar 2020, 20:00Dwa specjalne zespoły w Warszawie i Waszyngtonie koordynowały akcję włączenia Polski do ruchu bezwizowego ze Stanami. Walka trwała dwa lata. A tak wyglądały kulisy całej kampanii.24
  • Transatlantyk się rozpędza15 mar 2020, 20:00My sprzedajemy Amerykanom trotyl, tytoń i lakiery do paznokci. Oni nam gaz i myśliwce. Wymiana handlowa między Polską a USA pobiła w zeszłym roku kolejny rekord.26
  • Nasza Unia na start15 mar 2020, 20:00To najlepszy czas dla Polaków w USA. Warto go wykorzystać, by poznać Stany bliżej – przekonuje Bogdan Chmielewski, dyrektor wykonawczy Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej (PSFCU).28
  • Wspieramy polskie firmy za granicą15 mar 2020, 20:00Umacniamy obecność polskiego biznesu za granicą. Polskie firmy śmielej wchodzą na mniej znane rynki i dywersyfikują eksport.29
  • Przyszłość to cyfrowy pieniądz15 mar 2020, 20:00Polacy chętnie korzystają z płatności cyfrowych – mówi Jakub Kiwior, dyrektor zarządzający regionem Europy Środkowo-Wschodniej, Visa.30
  • Silniejsi przez partnerstwo15 mar 2020, 20:00Współpraca z amerykańskimi partnerami to dla Wojskowych Zakładów Elektronicznych istotny motor rozwoju32
  • Miłość ważniejsza niż msza15 mar 2020, 20:00W niedzielę nie pójdę na Mszę. I zachęcam Was, żebyście zrobili tak samo. Zdaję sobie sprawę, że pewnie ta deklaracja i zachęta wywoła wiele skrajnych reakcji, ale długo o tym myślałem i brałem tę sprawę na modlitwę. W rezultacie podjąłem taką...33
  • Koronawirus budzi strach – jak mu się nie dać15 mar 2020, 20:00Bardziej zaraźliwy niż koronawirus jest lęk, o który łatwo w chaosie sprzecznych informacji. Kiedy emocje sięgają zenitu, warto wiedzieć, jak je ostudzić.34
  • 12 sposobów na ochronę przed koronawirusem15 mar 2020, 20:00Wiedza o tym, jak się przenosi wirus i jak go zwalczać, wciąż się zmienia. Jakie dziś znamy sposoby, żeby uniknąć zakażenia?37
  • Rozsądek przede wszystkim15 mar 2020, 20:00To miał być tekst o pozytywnych skutkach epidemii. Sytuacja rozwija się jednak tak szybko, że zanim przyjdzie czas na pozytywy, czeka nas długa droga przez mękę.40
  • Idzie zaraza, alleluja!15 mar 2020, 20:00Z powodu epidemii koronawirusa włoscy biskupi odwołali msze i zalecają, by wierni modlili się w domach. No i tak im się za to dostało, że birety im z głów pospadały – redaktor Lisicki, naczelny tygodnika „Do Rzeczy”, odżegnał ich od czci i wiary,...43
  • Do TVP powinien zawitać pluralizm15 mar 2020, 20:00Konieczność przesunięcia wyborów oznaczałaby, że doszło do jakiegoś pandemonium, że konieczne jest izolowanie poszczególnych regionów – mówi Jarosław Gowin, wicepremier, minister nauki.45
  • Nie zmienia się konia podczas przeprawy przez rzekę15 mar 2020, 20:00W czasach niepokoju ludzie jednoczą się przy władzy. Jeśli państwo poradzi sobie z epidemią, pomoże to kampanii wyborczej Andrzeja Dudy.48
  • Małość w czasach zarazy15 mar 2020, 20:00Dariusz Joński: „Kościół litościwy – dostaniecie dyspensę. O ile biskup pozwoli. A jak nie pozwoli, to zasuwacie na msze i rekolekcje po koronawirusa. Taca, misiu, taca”.51
  • Ci, którzy łamali konstytucję, powinni siedzieć w więzieniu15 mar 2020, 20:00Gdy brak odwagi, by przyznać się do swoich poglądów, politycy zasłaniają się referendami, jak Władysław Kosiniak-Kamysz, albo radami konsultacyjnymi, jak Małgorzata Kidawa-Błońska – mówi Robert Biedroń, kandydat Lewicy na prezydenta.52
  • Transakcja15 mar 2020, 20:00Ustawa za głowę. Taka transakcja jest nowością w polskiej polityce. Rozpędzona kampania wyborcza sprawiła, że polityków i komentatorów interesował w zasadzie tylko jeden i to bynajmniej nie najważniejszy aspekt owej transakcji: to mianowicie, czy...56
  • Hejter15 mar 2020, 20:00Nowy film Komasy nie cacka się z widzem. Taranuje jak rozpędzony pociąg, ładuje w czuły punkt niczym Gołota w najlepszych latach. Stawiane w nim społeczne diagnozy są przy tym zupełnie inne niż te z „Bożego Ciała”. Zresztą „Sala samobójców....57
  • Kto przegrał z zimą15 mar 2020, 20:00Niespotykanie łagodna zima spowodowała straty w najmniej spodziewanych segmentach gospodarki. Narzekają warsztaty blacharskie, lumpeksy, apteki, nawet solaria.58
  • Hossa bessa15 mar 2020, 20:00Maseczki zamiast ciuchów Białorusinki nie miały w tym roku wyjątkowego Dnia Kobiet. Tysiące pracownic wysłano na pierwszy front walki z koronawirusem. Kobiety pracują w białoruskich szwalniach, które już całkowicie zaprzestały produkcji ubrań....62
  • Gaszenie mentoli15 mar 2020, 20:00Aż połowa palących mentole nie ma pojęcia, że już 20 maja ich papierosy znikną ze sklepowych półek. Wśród tych, którzy wiedzą, połowa zamierza palić dalej, a prawie jedna piąta – szukać mentoli na czarnym rynku – alarmuje Forum Konsumentów.64
  • Uwolnić faktury15 mar 2020, 20:00Opóźnienia w płatnościach to norma. Rozwiązaniem mógłby być faktoring, tyle że nie każda firma może z niego skorzystać. Kodeks cywilny zawiera zapis o zakazie cesji wierzytelności – coraz głośniej mówi się, że czas go zmienić.66
  • Pomagamy małym i dużym15 mar 2020, 20:00Nie zamykamy się na mikrofirmy – mówi Tomasz Kurzynka, Head of Sales and Business Development w Smart Faktor SA.68
  • Orły kujawsko-pomorskie15 mar 2020, 20:00W ubiegły wtorek odbyła się już czwarta z tegorocznych regionalnych gal wręczenia Orłów Wprost. Nagrodzone zostały najlepsze firmy z województwa kujawsko-pomorskiego.70
  • Przyszłość w soi15 mar 2020, 20:00Wzrasta zapotrzebowanie na krajowe ziarno soi będące alternatywą dla importowanej poekstrakcyjnej śruty sojowej, stanowiącej dotychczas podstawowy komponent białkowy w paszach dla zwierząt gospodarskich.72
  • Wraca moda na wino15 mar 2020, 20:00Polacy chcą odkrywać tajniki winiarstwa, próbować nowych szczepów i aromatów, chętnie uczestniczą w szkoleniach winiarskich – mówi Tomasz Głoskowski, dyrektor generalny Partner Center, importera i dystrybutora win.73
  • Italian Collection – włoski styl w Twoim domu15 mar 2020, 20:00Italian Collection to dynamicznie rozwijający się sklep internetowy. Jego asortyment to hołd złożony włoskiej modzie i lifestyle’owi. Prezentuje szeroką ofertę włoskich marek odzieży, obuwia i torebek, jak również akcesoriów do domu.74
  • Know-how15 mar 2020, 20:00Buty z jabłek Tommy Hilfiger zaprezentował dwa modele butów wykonanych częściowo z przetworzonych skórek po jabłkach. Włókno pozyskane z odpadów po owocach ma być alternatywą dla skóry, która jest wykorzystywana w przemyśle obuwniczym. Nowe buty...75
  • Pacjent zero, czyli dogodny wróg15 mar 2020, 20:00Kiedy choroba tak poważna, jak AIDS czy koronawirus pojawia się na świecie, media poszukują jej źródeł, a ludzie starają się określić jej sprawców.76
  • Jestem feministą15 mar 2020, 20:00W walce o równe prawa nie ma ani grama przesady. To, jak traktowane są kobiety, daje obraz jednej wielkiej dyskryminacji – mówi Remigiusz Mróz, autor serii opowieści kryminalnych o przygodach warszawskich adwokatów Joannie Chyłce i Kordianie...81
  • Chyłka locuta, causa finita15 mar 2020, 20:00Początkowy fragment nowej powieści Remigiusza Mroza „Ekstradycja”, którą będzie miała premierę 25 marca.83
  • Otwarte głowy15 mar 2020, 20:00Nowe pokolenie raperów odmienia hip-hop. Mata, Koza, Oki, Kabe, Jan-Rapowanie czy Bartocuta’12 nie udają łysych, ulicznych gangsterów. Proponują za to świetną muzykę.86
  • Nieodporna kultura15 mar 2020, 20:00Pandemia koronawirusa mocno uderza w kulturę. Nic w tym dziwnego – pierwsze ulegają jej najmniej odporne części organizmu. Nie ma powodu, by w przypadku organizmów społecznych było inaczej.90
  • Film15 mar 2020, 20:00Ich dwoje Serial „Fosse/ Verdon”: 5/6 Nie trzeba kochać musicali, żeby zafascynować się serialem „Fosse/Verdon”. To opowieść o relacji choreografa, reżysera „Kabaretu”, Boba Fosse’a i tancerki Gwen Verdon. O ich współpracy, związku, przyjaźni....91
  • Muzyka15 mar 2020, 20:00Sen o ucieczce Noon,„Nobody Nothing Nowhere”, Elektronika, 5/6 Noon jest doskonale znany w polskim środowisku muzycznym jako producent. Płyty, za którymi stoi, zawsze są wydarzeniem. Teraz wraca do własnej twórczości. Na „Nobody Nothing Nowhere”...92
  • Nieoczekiwana zamiana miejsc15 mar 2020, 20:00Ponad 20 lat temu Juliusz Machulski na koncepcie spotkania skrajnie różnych charakterologicznie sobowtórów utkał kultowych „Kiler-ów 2-óch”. Teraz ten motyw powraca, ale spokojnie – reżyser nie funduje nam powtórki z rozrywki.93
  • Książka15 mar 2020, 20:00Kobiecy los Elena Ferrante, „Czas Porzucenia”, powieść, 5/6 Nie wiadomo, kim jest, ale wiadomo, że jest gwiazdą światowej literatury. Sławę przyniosła jej tzw. tetralogia neapolitańska, a teraz – w ramach odrabiania zaległości – dociera do nas jej...94
  • Polska zbunkrowana!15 mar 2020, 20:00Każdy w bunkrze na swoim cukrze” – tak to genialnie określił Miron Białoszewski. Jego określenie odnosiło się oczywiście do czegoś innego, ale zjawisko „każdy na swoich kartoflach” jest głęboko wryte w naszą świadomość. Zaczęło się od wojen i...96
  • Nie dla wegan15 mar 2020, 20:00W czasach, gdy w sklepowych witrynach straszą kurczaki z masowych hodowli, a o zaletach diety warzywnej mówi się wszędzie i bez przerwy, kawałek dobrego mięsa z ekologicznego gospodarstwa stał się towarem prawie ekskluzywnym.98
  • Mama, tata, Beckham15 mar 2020, 20:00David Beckham imponował mi sportową karierą i tym, jak zrewolucjonizował rynek marketingu sportowego, stając się jedną z najpotężniejszych osób w sportowym świecie.102
  • Niemodlińskie historie15 mar 2020, 20:00Wiele mamy w Polsce słynnych karpi, a wśród nich jest karp niemodliński. Historia stawów rybackich w tej części Opolszczyzny oraz samego Niemodlina może zaimponować zarówno smakoszom, jak i historykom.104
  • Design biofiliczny15 mar 2020, 20:00To nie kolejna moda. To sposób na powrót do natury, nawet w środku betonowego miasta. Natury, z którą mamy coraz mniejszy kontakt, mimo że potrzebuje go każdy.105
  • Zrób sobie… Santanę15 mar 2020, 20:00Dla wszystkich artystów, których koronawirus pozbawił chleba, zagra Carlos Santana. Chociaż, stop – jemu też odwołano koncert w Krakowie.106