7 nawyków, które skracają życie mężczyzn w Polsce. Jeśli je zmienisz, zyskasz kilkanaście lat

7 nawyków, które skracają życie mężczyzn w Polsce. Jeśli je zmienisz, zyskasz kilkanaście lat

Mężczyzna z książką, zdjęcie ilustracyjne
Mężczyzna z książką, zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Unsplash / Chris Benson
Polak z wyższym wykształceniem może żyć nawet 12 lat dłużej niż ten, który skończył tylko szkołę podstawową. Tak szokująca różnica wynika głównie z różnic w stylu życia.

Mężczyzna w Polsce żyje średnio 74 lata. To niewiele, bo aż o osiem lat mniej niż statystyczna Polka i o 4,6 roku mniej niż przeciętnie mężczyzna w UE. A mógłby pożyć dłużej bo różnice w długości życia są zależne nie od genów, a od… wykształcenia, a raczej związanego z nim stylu życia. Mężczyzna po studiach żyje nawet o 12 lat dłużej niż ten, który skończył tylko szkołę podstawową. To kwestia dostępu do opieki zdrowotnej, ale przede wszystkim nawyków związanych z dbaniem o siebie. Już sama zmiana tych siedmiu znacząco wydłuża szanse.

1. Palenie papierosów: w Polsce pali co trzeci mężczyzna

Palacz, który przez kilkadziesiąt lat pali papierosy, traci nawet ponad 20 lat życia. Mimo powszechnej świadomości szkodliwości tego nałogu, nadal 27,8 proc. mężczyzn w Polsce regularnie pali papierosy. Dodatkowo 4,3 proc. sięga na zmianę po papierosy i e-papierosy, a 3,1 proc. po e-papierosy. Liczba palaczy w Polsce w ostatnich latach przestała się zmniejszać i to jest bardzo niepokojące. Wśród mężczyzn z niższym wykształceniem palaczy jest więcej, jednak jest ich wielu także wśród osób z wyższym wykształceniem (i ta liczba rośnie – z 14,8 proc. w 2012 do 17,4 proc. w 2018 r., a dodatkowo 4,3 proc. pali papierosy na zmianę z e-papierosami, zaś 3,4 proc. e-papierosy). Dla porównania, w Szwecji papierosy pali tylko 8 proc. mężczyzn (dane z raportu „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania”, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny).

Palenie papierosów oznacza wzrost ryzyka nie tylko raka płuca, który jest pierwszym nowotworowym zabójcą mężczyzn w Polsce, ale też 13 innych typów nowotworów, miażdżycy, cukrzycy. Palących mężczyzn powinien zniechęcić do papierosów nie tylko fakt, że skracają życie, ale również to, że przyczyniają się np. do zaburzeń erekcji.

2. Picie alkoholu: co czwarty mężczyzna upija się raz w miesiącu

Mężczyźni w Polsce piją mniej więcej tyle, ile przeciętny Europejczyk, jednak bardziej szkodliwie (mocniejsze trunki, rzadziej, za to w większych ilościach). 23 proc. mężczyzn w Polsce upija się co najmniej raz w miesiącu.

3. Za dużo i za tłusto, czyli złe nawyki żywieniowe

W 1989 roku dystans w długości życia między Polską a zachodnią Europą był jeszcze większy niż dziś. Jego skrócenie to w dużej mierze zasługa zmian w diecie. Dieta Polaka jest dziś inna niż 30 lat temu, choć niepokoi fakt, że mężczyźni w Polsce nadal jedzą za mało produktów, które chronią przed chorobami cywilizacyjnymi, czyli warzyw, owoców, gruboziarnistych kasz i innych produktów zbożowych z pełnego przemiału, bogatych w błonnik. Jedzą za to sporo produktów bogatych w tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, a także czerwonego mięsa i wędlin (zakwalifikowanych przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem do grupy substancji rakotwórczych).

Gorzej odżywiają się zwłaszcza mężczyźni o niższym statusie ekonomicznym. Jednym z powodów jest fakt, że niezdrowa żywność jest tańsza. Widać jednak zmianę w pokoleniu 20-, 30-latków z dużych miast, którzy coraz większą uwagę przywiązują do diety.

4. Siedzący tryb życia przed telewizorem lub laptopem

Co prawda w dużych miastach na chodnikach i w parkach widać mężczyzn, którzy biegają lub jeżdżą na rowerze (do mody na jazdę na rowerze przyczyniła się m.in. epidemia COVID-19), jednak wciąż bardzo mały procent Polaków jest aktywnych fizycznie.

Zgodnie z zaleceniami WHO minimum aktywności fizycznej (o umiarkowanym natężeniu) to 150 minut w tygodniu. Z badań ankietowych wykonanych przez NIZP-PZH wynika, że ponad 57 proc. mężczyzn w Polsce nie podejmuje żadnych (!) form aktywności fizycznej, poza tymi, które są związane z pracą i koniecznością przemieszczenia się do niej. W ogóle nie ćwiczy 36 proc. osób z wykształceniem wyższym i aż ponad 80 proc. osób z wykształceniem gimnazjalnym lub niższym. Pod tym względem bardzo odstajemy od innych krajów UE.

5. Aż 7 na 10 mężczyzn w Polsce ma nadwagę

Nadwaga i otyłość to nie nawyk, ale zwykle skutek złych nawyków: jedzenia za dużo i zbyt małej aktywności fizycznej. W Polsce liczba mężczyzn z nadwagą i otyłością stale rośnie. Męska otyłość (brzuszna) powoduje większe ryzyko nadciśnienia, miażdżycy, cukrzycy, chorób serca, a także jest czynnikiem ryzyka 13 rodzajów nowotworów, m.in. jelita grubego, nerki, trzustki, przełyku, wątroby, nerek, żołądka, tarczycy. Z brytyjskich badań wynika, że otyłość nawet częściej przyczynia się do rozwoju raka jelita grubego, nerki i wątroby niż palenie papierosów.

Panowie, którzy ważą za dużo, powinni pamiętać, że z otyłością jest związane duże ryzyko miażdżycy i cukrzycy, a jednym z powikłań tych chorób są (jak przy paleniu) zaburzenia erekcji.

6. Niechęć do badań profilaktycznych

Wiele chorób można wyleczyć lub spowolnić ich rozwój tak, by żyć jeszcze przez wiele lat. Warunkiem jest jednak ich wczesne wykrycie. Panowie wciąż jednak zbyt rzadko chodzą do lekarza i korzystają z badań profilaktycznych. Wyjątkiem są (znów) mężczyźni lepiej sytuowani i z wyższym wykształceniem.

Tak jak co roku wykonuje się przegląd samochodu, tak warto raz na 12 miesięcy iść do lekarza rodzinnego, pozwolić się zbadać i poprosić o skierowanie na morfologię, badanie ogólne moczu, zmierzyć ciśnienie.

Po 45. roku życia wskazana jest też pierwsza wizyta u urologa i wykonanie PSA. Po 55. roku życia – konieczna jest pierwsza kolonoskopia, dzięki której można wcześnie wykryć raka jelita grubego (nowotworowy zabójca nr 2 mężczyzn), lub stan przednowotworowy, a także usunąć podejrzane polipy. Jeśli w rodzinie zdarzały się zachorowania na raka jelita grubego, kolonoskopię trzeba wykonać wcześniej (najlepiej porozmawiać o tym z lekarzem).

Co roku warto też wykonać USG jamy brzusznej, i kontaktować się z lekarzem, gdy pojawiają się niepokojące objawy.

7. Podejmowanie ryzykownych zachowań

Mężczyźni, bardziej niż kobiety, są skłonni do ryzykownych zachowań, takich tak picie alkoholu, brawurowa jazda samochodem (także po wypiciu alkoholu), sięganie po narkotyki, próby samobójcze. Ryzykowne zachowania to też nieleczenie stwierdzonych chorób przewlekłych, takich jak nadciśnienie, wysoki poziom cholesterolu, miażdżyca, cukrzyca. Nieleczone rozwijają się, prowadząc do niewydolności i zawału serca, udaru mózgu. Choroby serca i naczyń krwionośnych to najważniejsza przyczyna przedwczesnych zgonów mężczyzn.

Artykuł został opublikowany w 27/2020 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Źródło: Wprost
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 27/2020 (1943)

  • A miało być tak pięknie 31 lip 2020, 2:27 Zamknięci w domach mieliśmy się do siebie zbliżyć i robić dzieci. Zamiast tego oglądaliśmy porno, nie stosowaliśmy antykoncepcji i zrobiliśmy sobie dziecko z tym, kogo nie kochamy. 2
  • Niedyskrecje parlamentarne 27 lip 2020, 6:00 Mirosława Stachowiak-Różecka szykuje się do objęcia ministerstwa edukacji a Krzysztof Szczerski chce być szefem MSZ. W Platformie zapanował popłoch. Świeża porcja "Niedyskrecji parlamentarnych" Joanny Miziołek i Elizy Olczyk. 13
  • Nowak zatopi Platformę? 30 lip 2020, 9:49 Były minister transportu doradzał kandydatom PO na prezydenta by zapewnić sobie polityczny immunitet, który będzie go chronił przed zatrzymaniem w czasie kampanii – twierdzi nasz informator. W Platformie panuje przekonanie, że od Nowaka trzeba się szybko odciąć. 21
  • Trzy rzeczy, które zamierza zrobić PiS, żeby wygrać kolejne wybory 29 lip 2020, 7:06 „Wprost” ustalił, jakie pomysły ma dziś PiS na zwycięstwo w kolejnych wyborach. Wśród nich: pieniądze na wkład własny do zakupu mieszkania i prawicowi influencerzy. 31
  • Prezydentki biorą się z orgazmów 29 lip 2020, 16:01 Wierzę, że dążenie do orgazmów wyzwala kobiety. Że ten nasz kraj można zmieniać na lepsze jednym kobiecym orgazmem za drugim – mówi Joanna Keszka, pisarka. – Przyszłe prezydentki biorą się z poczucia sprawczości, działania na własną rzecz, patrzenia na to, co sprawia mi... 37
  • Pandemiczna sztuka kochania 30 lip 2020, 12:50 Polacy pracowali głównie na zasadzie home office, zwiększyła się częstotliwość zbliżeń, a to wszystko sprzyjało prokreacji. Gdy największy stres minął – to o tyle ważne, że stres może u kobiety zatrzymać płodność, pojawiło się więcej mechanicznego seksu i wiele nieplanowanych... 55
  • Kraft łączy ludzi 31 lip 2020, 14:48 10 lat tradycji, ponad 2000 nowych produktów w roku, 100 proc. pewności, że każdy znajdzie coś dla siebie – tak w jednym zdaniu można opisać piwa rzemieślnicze. Ich twórcy przekonują, że są czymś więcej niż tylko napojem – łączą ludzi i budują poczucie wspólnoty. 66
  • „Grójec” na Marsie 29 lip 2020, 14:43 30 lipca z Przylądka Canaveral na Florydzie wyruszy kolejna misja na Marsa. Prym wiodą Amerykanie, ale to Polacy już 100 lat temu spoglądali w stronę Czerwonej Planety. 78
  • Jakich błędów unikać, kiedy ma się długi 29 lip 2020, 8:00 Spłatę zobowiązań wobec banków traktujemy zbyt poważnie. Jeśli bowiem zdarzy nam się wpaść w zawirowania finansowe, za wszelką cenę dążymy do tego, aby nie zalegać ze spłatą rat. Często – ze zgubnym dla siebie skutkiem. 90
  • Jak budować biznes w sieci 27 lip 2020, 11:37 Dochód pasywny, podróże i biznes, który robi się sam, podczas gdy ty siedzisz w tropikach przy basenie, sącząc drinka z palemką. Od czasu do czasu zerkasz na ekran laptopa: kolejna sprzedaż! Jeśli tak wyobrażasz sobie „biznes online”, to niestety muszę sprowadzić cię na... 106
  • O jeden most za daleko 30 lip 2020, 18:20 Władze centralne od dziesięcioleci zaniedbują bezcenne dolnośląskie zabytki. Jednak czy możliwe jest, że w pogoni za hollywoodzką superprodukcją, mającą pokazać światu polską wrażliwość historyczną, bylibyśmy gotowi pozwolić Tomowi Cruise'owi wysadzić w powietrze zabytkowy... 117
  • 7 nawyków, które skracają życie mężczyzn w Polsce. Jeśli je zmienisz, zyskasz kilkanaście lat 27 lip 2020, 9:41 Polak z wyższym wykształceniem może żyć nawet 12 lat dłużej niż ten, który skończył tylko szkołę podstawową. Tak szokująca różnica wynika głównie z różnic w stylu życia. 134
  • Depresja twardziela 28 lip 2020, 6:01 Mężczyźni częściej wpadają w gniew, sięgają po alkohol, podejmują ryzykowne kontakty seksualne z chęci zaznania przez chwilę przyjemności. Męska depresja może być groźniejsza w skutkach, bo mężczyzna myśli: „Albo jestem człowiekiem sukcesu, albo zerem” – mówi dr Sławomir... 144
  • Polskie i ekologiczne 1 sie 2020, 3:43 Kiedy kupujemy polski produkt, to wspieramy rodzimych przedsiębiorców i rolników oraz krajową gospodarkę. A naszą żywność cechuje naprawdę wysoka jakość, na świecie traktuje się ją jako żywność klasy premium – mówi Marcin Wroński, Zastępca Dyrektora Generalnego Krajowego... 157
  • Nieszablonowe podejście - klucz do problemów z prostatą 31 lip 2020, 8:05 W Polsce brakuje dobrych diagnostów. Często zamiast z właściwą diagnozą mężczyźni wychodzą od urologa jedynie ze stosem recept. Nie tędy droga ‒ mówi dr hab. n. med. Tomasz Gołąbek z Polsko-Amerykańskiego Centrum Zdrowia MEDIQUS. 170
  • Jak uchronić się przed drugą falą koronawirusa 1 sie 2020, 4:55 Że nadejdzie, eksperci nie mają wątpliwości. W dodatku zbiegnie się z sezonem grypowym i to w okresie, gdy wielu z nas zmaga się z osłabieniem odporności. Jak więc zadbać o swoje zdrowie i zminimalizować ryzyko zakażenia koronawirusem, wyjaśnia dr Agnieszka... 178
  • EMS, czyli trening szyty na miarę 1 sie 2020, 2:56 Elektrostymulacja mięśni wykorzystywana jest w medycynie i fizjoterapii od lat. Dziś z gabinetów zabiegowych przenosi się do studiów treningowych. To prawdziwa rewolucja w branży fitness. 188
  • Bargiel od małego chciał być pierwszy 31 lip 2020, 13:30 Obaj Bargielowie musieli przeżywać skrajne emocje. Bartek obserwował każdy ruch najbliższej osoby na najbardziej zabójczych stokach najbardziej zabójczej góry świata, po których wcześniej nikt nigdy nie jechał na nartach. A Andrzej miał świadomość, że patrzy na niego brat. –... 193
  • Literatura z dreszczykiem 29 lip 2020, 14:34 Samobójstwo w czasie powodzi tysiąclecia, śmierć muzyka, który u progu kariery miał spaść z dachu wysokościowca i skacowana stewardesa wmieszana w śmierć swojego przygodnego partnera. Idealne kryminały na wakacje. 209