To początek chaotycznej rewolucji

To początek chaotycznej rewolucji

Zachowując wszystkie proporcje, myślę, że to przypomina powstawanie „SolidarnoŚci” w 1980 r. Dla tych młodych ludzi internet staje się głównym środowiskiem życia. Dla nich to jest być albo nie być – psycholog społeczny prof. Janusz Czapiński.
TOMASZ MACHAŁA: Czy protesty przeciwko ACTA to największy ruch społeczny od 1989 r.?

PROF. JANUSZ CZAPIŃSKI: Gdy na Zachodzie były marsze „oburzonych", Polska spała. Polska młodzież też spała. To był u nas wielki niewypał. Z  tego można było wyciągnąć wniosek, że młodzi Polacy z trudem są w stanie się zorganizować i wystąpić przeciwko komuś. Teraz mamy dowód, że  potencjał organizacyjny w obronie własnych interesów jest w młodych Polakach ogromny.

Co się zdarzyło?

Rzecz w tym, czy młodzi widzą zagrożenie dla własnych interesów, czy  nie. W przypadku marszu „oburzonych" nie widzieli, bo Polski nie dotknął kryzys finansowy. Teraz przy okazji ACTA oni widzą niezwykle groźne dla  siebie regulacje prawne, które, przynajmniej potencjalnie, naruszają ich najistotniejsze interesy. Więc mamy do czynienia z gniewem i frustracją tych młodych ludzi, z wściekłością na polityków.

Dlaczego akurat w Polsce? W żadnym innym kraju nie ma tak gwałtownych wystąpień przeciwko ACTA.

W innych państwach są protesty, ale nie ma takich zorganizowanych wystąpień. Mówiąc brutalnie – z jednego prostego powodu: Polska młodzież w dużo większym stopniu niż niemiecka czy francuska żywi się nieodpłatnie kulturą funkcjonującą w internecie. Oczywiście to nieładnie brzmi. To oznacza, że złodziejstwo w Polsce jest moralnie usankcjonowane. Młodzi ludzie nie widzą w tym nic złego. Ale jest też druga strona medalu, która tych młodych wściekłych nie stawia w tak złym świetle. Chodzi o proporcje dochodów młodych ludzi w Polsce i na Zachodzie – różnica jest ogromna. Dla nich rzeczywistość cyfrowa jest w  wielu przypadkach ważniejsza od tej realnej. Więc ich rozwścieczył komunikat: nie macie przyszłości.

Czy te uliczne happeningi to jest ruch, z którego coś wyniknie?

Zachowując wszystkie proporcje, myślę, że to przypomina powstawanie „Solidarności" w 1980 r. Jest to niesamowite pęcznienie, które 30 lat temu doprowadziło do powstania 10-milionowego ruchu. To się zdarzyło, ponieważ pokolenie Y poczuło groźbę naruszenia rzeczywistych interesów. Dla nich to jest być albo nie być. Sieć staje się głównym środowiskiem ich życia. To jest wspólnota negatywna. Oni się nie organizują, żeby zaproponować czy zmienić model funkcjonowania internetu. Nie mają pozytywnych propozycji, tylko mówią, że należy zwalczyć wroga.

Kto jest Wałęsą tego ruchu?

Mamy całkiem inną rzeczywistość niż w 1980 r. Politycy, z nielicznymi wyjątkami, zupełnie nie są w stanie wczuć się w sposób myślenia młodych ludzi, nie rozumieją, co zmienił internet. Oni są po prostu trochę z  innej planety. Tylko Janusz Palikot trochę tej wiedzy liznął. Reszta polityków traktuje internet jako fanaberię albo jako działanie na  granicy przestępstwa. Niektórzy z polityków, prowadzą blogi, ale zajmuje im to 5 minut dziennie.

Kto organizuje, napędza te protesty?

Nie ma zorganizowanych sił. To jest początek chaotycznej rewolucji. Bunt i próba obalenia jednego wroga. Na razie tym wrogiem jest ACTA, ale  jeśli okaże się, że w trakcie zapowiadanych negocjacji społecznych znowu zwyciężają adwokaci wielkich korporacji, to wróg zostanie nazwany dokładniej. To będą poszczególni przywódcy partii politycznych. I ta druga faza buntu zapewne wyłoni przywódców. To, co dziś obserwujemy, to  chaotyczny początek wściekłości. Jest trochę jak w 1956 czy 1970 r. Wtedy też nie było przywódców.

I stawia pan tezę, że ruch internautów może zmienić rzeczywistość, nawet jeśli nie ma w tej chwili 21 postulatów jak „Solidarność"?

Postulat jest jeden – zapewnić taką wolność internetową, jaka jest do  tej pory. To jedyny postulat. Jeśli nie zostanie spełniony – a dodatkowo jeszcze po wejściu w życie nowych regulacji, okaże się, że na wniosek jakiejś korporacji amerykańskiej polskie organy ścigania zakuwają w  kajdanki polskich młodych internautów – to wtedy nastąpi publiczny protest na wielką skalę.

W Warszawie na manifestacji było tysiąc osób. W innych miastach kilkaset. To jest promil społeczeństwa.

Niemal połowa Polaków w wieku do 25 lat korzysta z internetu. Wielu z  nich spędza po co najmniej kilka godzin dziennie w sieci. I fakt, że na ulice wyszło w sumie około 20 tysięcy młodych ludzi, nie świadczy o  niewielkiej skali protestów. Bo sprawa dotyczy milionów. I to siedzi w  sercach milionów internautów. Na razie to nie znajduje wyrazu w liczbie ludzi na ulicach, ale to nie znaczy, że nie ma rzeczywistych przesłanek do buntu na ogromną skalę. Że nie ma przesłanek także do radykalnych pęknięć politycznych, które muszą być konsekwencją takich wystąpień.

Jak Platforma radzi sobie z konfliktem? Wydawało się, że to partia mająca najlepszy kontakt z młodymi wyborcami.

Premier doszedł do wniosku, że obrona interesu wielkich korporacji jest dla niego, jeśli chodzi o przyszłe losy polityczne, ważniejsza niż  stanięcie po drugiej stronie w obronie interesu odbiorcy, czyli zwykłego, nie do końca uczciwego polskiego internauty, który żywi się kulturą za darmo.

Kto zyska w polityce?

Jestem przekonany, że nie Jarosław Kaczyński, który kiedyś obraził internautów, zarzucając im, że to są nieroby, które z piwem siedzą przed ekranem. Nikt nie wygra. Jedynym potencjalnym wygranym może być Palikot. Ale on w tej sprawie zachowuje się na zasadzie „i chciałbym, i boję się". Nie opowiedział się jednoznacznie za tym ruchem. Nie wyczuł na  czas, co w tej młodzieżowej trawie piszczy. Epatował hasłami walki z  krzyżem w miejscach publicznych, która jest walką na symbole. A wolny internet to jest rzeczywisty interes tych młodych ludzi. I oni mogą poharatać scenę polityczną.

Okładka tygodnika WPROST: 5/2012
Więcej możesz przeczytać w 5/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • agathen@wp.pl IP
    Kupiłam i przeczytałam cały artykuł. Stwierdzenie \"na ulice wyszło w sumie ok. 20.000 ludzi\" ??? Jeśli Pan Panie Profesorze pisze na jakiś temat, to proponuję zweryfikować wersję z tv, z tym co można znaleść w internecie. W Krakowie - 15.000, w Szczecinie 4.000... i to według policji która przeważnie zaniża. Polecam film na you tube ze szczecińskiej demonstracji. Stwierdzenie, że w miastach demonstrowało po kilkaset osób jest krzywdzące dla demonstrujących. Poza tym na filmie zobaczy Pan że w tłumie demonstrujących jest sporo ludzi po 30 roku życia, maszerujące z całymi rodzinami. Widać też starszych ludzi.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 5/2012 (1511)

    • Odrzuceni odrzucają 29 sty 2012, 12:00 Tu nie idzie przede wszystkim o internet, wolność słowa i acta. To manifestacja tego, co młodzi Polacy myślą o polityce i o władzy w Polsce. To – krótko mówiąc – bunt. 4
    • Na skróty 29 sty 2012, 12:00 Poziom Suskiego Poseł PiS Marek Suski nazwał ciemnoskórego posła PO Johna Godsona „murzynkiem" podczas obrad sejmowej Komisji ds. Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii. – Takiego zachowania nie warto nawet komentować. Po... 6
    • Źle mi w trawie piszczy 29 sty 2012, 12:00 Pewien znajomy (nie będę podawał nazwiska, bo szanuję Ustawę o ochronie danych osobowych) zapytał mnie, czy sam piszę swoje felietony. Zrobił mi przykrość, bo po pierwsze, posądził mnie o rodzaj oszustwa, po drugie, być może tak mu... 10
    • Maleńczuk na dobre i na złe 29 sty 2012, 12:00 Okazuje się, że na katowickim OFF Festivalu w wakacje wystąpi Iggy Pop. Przypominam, że Iggy Pop to facet, który ma 65 lat, jest ojcem chrzestnym punk rocka, spożył w życiu więcej heroiny i kokainy niż śp. Maciej Kuroń golonki, za... 12
    • Prawda Agnieszki 29 sty 2012, 12:00 Za pierwszym razem, przed laty, pomyślała, że ani Polacy, ani Żydzi nie są gotowi do prawdziwego filmu na temat Holocaustu. Wreszcie zrobiła ten film. „W ciemności” właśnie dostało nominację do Oscara. 16
    • Oscar, czyli wolność 29 sty 2012, 12:00 Dla środowiska filmowego nominacje do Oscarów to najważniejszy dzień w roku. Nominacje są tak samo ważne jak same nagrody – mówi operator Janusz Kamiński, zdobywca dwóch Oscarów. 21
    • Actywiści kontra analogi 29 sty 2012, 12:00 Młodzi, wykształceni i z dużych miast poczuli, że rząd po cichu robi ich w balona. Dzieci Neostrady i Facebooka zza komputerów wyszły na ulice. 24
    • To początek chaotycznej rewolucji 29 sty 2012, 12:00 Zachowując wszystkie proporcje, myślę, że to przypomina powstawanie „SolidarnoŚci” w 1980 r. Dla tych młodych ludzi internet staje się głównym środowiskiem życia. Dla nich to jest być albo nie być – psycholog społeczny prof. Janusz Czapiński. 27
    • 1.0 kontra 2.0 29 sty 2012, 12:00 O co chodzi w awanturze o ACTA? O wolność? Uniemożliwienie kradzieży? A może po prostu o próbę sił między dwoma wzorcami prowadzenia biznesu? Dwoma biznesowymi światami? 30
    • Z dymem jointa 29 sty 2012, 12:00 Janusz Palikot podobno idzie po władzę, mówi, że chce być premierem. Rzeczywistość jest jednak brutalna: bank właśnie odmówił mu kredytu, a jedynym sukcesem jest na razie głosowanie wygrane z PO. W sprawie przerwy w obradach. 32
    • Przetrwanie jest najważniejsze 29 sty 2012, 12:00 Jeszcze rok temu mieli zmienić polską politykę. Zmienili tylko swoje życiorysy. Jak się żyje po klęsce? 36
    • Deifikacja Tuska 29 sty 2012, 12:00 Mam wrażenie, że obserwujemy przyśpieszony proces samodestrukcji PO, podobny do tego, co działo się z SLD pod rządami Millera. 38
    • Wolność, ale... 29 sty 2012, 12:00 W przypadku ACTA wszystko mogło się odbyć spokojnie. Rząd, media i stowarzyszenia obywatelskie nie myślą jednak w perspektywie dłuższej niż kilka dni. 39
    • Cała plotka o Szycu 29 sty 2012, 12:00 On rzucił, ona jego rzuciła? Nadużywa? Czemu nie gra Wałęsy? Skończył się? Poobijany przez drukowane plotki Borys Szyc opowiada o przyjemnym smutku i nieprzyjemnym osaczeniu. 40
    • Seks inicjatywa 29 sty 2012, 12:00 Wystarczy komputer i kamera internetowa, łóżko nie jest niezbędne. Przez Polskę przelewa się fala wirtualnego porno. Demokratycznego i powszechnego. Biorą w nim udział młodzi i starzy. I dzieci z podstawówki. 46
    • Nikt nie widział… 29 sty 2012, 12:00 Nie mamy żadnych wrogów – twierdzi ojciec półrocznej Madzi, która zniknęła w ubiegłym tygodniu w centrum Sosnowca. Ale im dłużej szuka się zaginionego dziecka, tym więcej wrogów się dostrzega. Pierwszy z nich to czas. 50
    • Łyso im 29 sty 2012, 12:00 Do czego zdolni są mężczyźni walczący ze swoją łysiną? Do dużych poświęceń. Na przykład do zażywania specyfików, które powodują… impotencję. 54
    • Chodź, pokażę ci dinozaura 29 sty 2012, 12:00 Newt Gingrich wygrał prawybory w Karolinie Południowej, choć jego była żona przekonywała telewidzów, że chciał żyć w trójkącie z kochanką. Czy Amerykanie zaczęli nagle oddzielać seks od polityki? 56
    • Państwo Hamas 29 sty 2012, 12:00 Rządzona przez islamistów palestyńska Gaza przeżywa gospodarczy rozkwit. Na opodatkowaniu towarów przemycanych tunelami z Egiptu Hamas zarabia rocznie setki milionów dolarów. 59
    • Historia, histeria, hipokryzja 29 sty 2012, 12:00 Między Francją a Turcją wojna nie wybuchnie. Konflikt Paryża z Ankarą dotyczy jednak panowania nad pamięcią, od której zależy pozycja obu krajów i władza ich przywódców. 62
    • Wielka miłość Ameryki 29 sty 2012, 12:00 On jest największym futbolistą świata, ona najsłynniejszą modelkĄ świata. Mówią o nim „David Beckham futbolu amerykańskiego”. W tle jest Super Bowl – najważniejsze sportowe wydarzenie roku w Ameryce. 64
    • Spalony niezatopiony 29 sty 2012, 12:00 W rodzinnej Alzacji, gdzie produkował instalacje elektryczne, nie wzniósł się ponad biznesową średnią. Jednak budowanymi w Gdańsku superluksusowymi jachtami podbił świat. Teraz spłonęła mu stocznia. Ale ma większe zmartwienie – jak podbić Chiny? 66
    • Okno z widokiem na Włochy 29 sty 2012, 12:00 Polska firma została sponsorem wielkiego Interu Mediolan. Przy pomocy włoskich kibiców chce ostatecznie pokonać swojego włoskiego rywala. Prezes Placek gra w lidze, w której to Polacy są mistrzami. 69
    • Dom zły 29 sty 2012, 12:00 Jeden z najlepszych polskich malarzy nakręcił z żoną film o tym, co w polskiej mentalności oraz polskiej historii mroczne i brzydkie. „Z daleka widok jest piękny” Anki i Wilhelma Sasnalów 10 lutego wchodzi do polskich kin. 72
    • Kino winy i wstydu 29 sty 2012, 12:00 Po latach, kiedy na naszych ekranach królowało kino niewinnoŚci, doczekaliśmy się fali filmów o polskim wstydzie i poczuciu winy. Popadliśmy z jednej skrajności w drugą? 75
    • Kobieta marzenie 29 sty 2012, 12:00 „Mój tydzień z Marilyn” to opowieść o pięknej iluzji, jaką była Monroe. Cierpiała przytłoczona własną sławą. Dzisiaj jej wizerunek przynosi dużo szczęścia i ogromne pieniądze. 78
    • Miron 29 sty 2012, 12:00 Literackie wydarzenie! Wreszcie ukazuje się „Tajny dziennik” Mirona Białoszewskiego. Dostajemy mapę jego świata, po którym nieustająco krążył, od człowieka do człowieka, skrupulatnie opisując też siebie. 82
    • Mnich powraca, hallelujah 29 sty 2012, 12:00 Zbliża się do osiemdziesiątki, a wciąż musi pracować – by spłacać długi. Mimo to twierdzi, że wreszcie jest szczęśliwy. Leonard Cohen wraca z nową płytą „Old Ideas”. 84
    • Właściciel niewolników 29 sty 2012, 12:00 Nie wiem, czy wypada się dzisiaj do tego przyznawać, ale niech tam. Najwyżej trochę wstydu się najem. Otóż kupuję książki, płyty z muzyką, filmy i seriale. Serio. Również przez internet, ale zawsze płacąc. Jeśli kolejny sezon, dajmy na to, „Californication”,... 88
    • Radio Tirana 29 sty 2012, 12:00 W dawnych czasach, kiedy Polska była jeszcze ludowa, a radioodbiorniki miały gałki do przesuwania czerwonej strzałki po szklanej skali z cyferkami, słuchałem Radia Tirana. 90
    • Powrót omasty 29 sty 2012, 12:00 Ostre mrozy w końcu nas dopadły, nie uciekliśmy zimie, zmarzły nam nosy i uszy. Przy temperaturze sięgającej minus 15 stopni przestajemy liczyć kalorie i zapominamy o delikatnej sałacie, podawanej w charakterze głównego dania. Zaczynamy jeść nieco tłuściej, próbujemy wywieść... 96
    • Witajcie w XXI wieku 29 sty 2012, 12:00 ZAGADKA: CO ŁĄCZY ANTONIEGO MACIEREWICZA I POLSKI RZĄD? Że nic? No rozumiem, że mamy wiele powodów, żeby tak odpowiedzieć, nawet bardzo wiele. A jednak, jak to zwykle w zagadce, okazuje się, że istnieje rozwiązanie, o którym nie... 97
    • Stefan Niesiołowski nie gada z idiotą 29 sty 2012, 12:00 Poseł Stefan Niesiołowski o anty-ACTA demonstrantach: „Bezmyślny jest ktoś, kto stoi z plakatem Polski Podziemnej i demonstruje przeciwko rządowi wolnej Polski. Ci młodzi ludzie nic nie rozumieją, demonstrują z symbolami Polski... 97
    • Paranoja jest goła! 29 sty 2012, 12:00 Tak przed laty w słynnym songu Maanamu śpiewała boska Kora. Minęły lata, wiele wody upłynęło w Wiśle i telewizji, po wielokroć zmieniły się ekipy polityczne, destrukcji uległy ustroje i państwa, zmieniła się moda, telewizja, media... 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany