Wolność, ale...

Wolność, ale...

Dodano:   /  Zmieniono: 4
W przypadku ACTA wszystko mogło się odbyć spokojnie. Rząd, media i stowarzyszenia obywatelskie nie myślą jednak w perspektywie dłuższej niż kilka dni.
Nie mam najmniejszych wątpliwości, że triumfalnego marszu wolności indywidualnej nic nie zdoła zatrzymać. Wszyscy chcemy być bardziej wolni, zaś kultura liberalna, w której żyjemy, powoduje rozszerzenie granic naszej wolności w tempie doprawdy zdumiewającym. Przecież cenzurę druku zniesiono w latach 60., a jeszcze do niedawna karani byli więzieniem dorośli ludzie pozostający w związkach homoseksualnych. Każdy rok przynosi nowe wolności i tak powinno być.

Nie mam też najmniejszych wątpliwości, że ustawa ACTA ma liczne mankamenty i będzie musiała być poprawiona. Zdumiewa tylko, że jak zawsze w Polsce wszystko dzieje się w  trybie akcyjnym, a nie na spokojnie. Przecież można było rozpocząć zgłaszanie uwag i protestów wiele miesięcy temu, a nie na trzy dni przed jej podpisaniem. Rząd, media ani stowarzyszenia obywatelskie nie myślą jednak w kategoriach dłuższych niż  kilka dni naprzód.

Jednak wielkie zwycięstwo wolności jest wynikiem długiego procesu historycznego, w trakcie którego nauczyliśmy się, że  wolność jest ściśle związana z bezpieczeństwem i odpowiedzialnością. Ojcowie moich idei – Thomas Hobbes i Zygmunt Freud – mieli na ten temat wiele do powiedzenia. Hobbes, autor sławnej maksymy „człowiek człowiekowi wilkiem", rozważał przede wszystkim, co jest lepsze: czy  stan pełnej wolności, kiedy czynimy, co chcemy, ale inni także, więc nie  jesteśmy pewni dnia ani godziny, bo inni chcą nam zabrać wszystko (majątek, żonę, życie), a my im podobnie. Uznał więc, że lepiej będzie zrezygnować z części tej wspaniałej przecież wolności na rzecz bezpieczeństwa. Jeżeli nie dotrzymujemy wzajemnych umów i zagrażamy sobie nawzajem, to musi nas spotkać kara. Wolności sporo mniej, ale  spokoju i bezpieczeństwa – sporo więcej.

Jeżeli zatem zgodzimy się, że z  natury jesteśmy egoistyczni i podli (a jesteśmy), to wspaniały system rządów prawa sprawił, że nie możemy naruszać cudzej wolności i jesteśmy bezpieczni. Istota problemu polega na tym, jak poszerzać granice wolności, zarazem nie naruszając podstawowego bezpieczeństwa jednostki i  społeczeństwa.

Na co dzień nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak wielu rzeczy nie robimy, jak często nie wykorzystujemy naszej wolności, czy to  na skutek istnienia przepisów prawnych, czy to w rezultacie norm obyczajowych. Nie chodzimy do pracy na golasa, nie mówimy głupiemu, że  jest głupi, i nie strzelamy do studentów naruszających porządek w czasie wykładu (zrobił to jeszcze w XIX w. wielki włoski myśliciel Vilfredo Pareto), nie kradniemy, chociaż mamy okazję, nie okłamujemy dzieci, chociaż nie byłoby to trudne, i nie wypisujemy głupstw w internecie, chociaż jesteśmy anonimowi, ani nie ściągamy cudzej własności.

Czy jest tak naprawdę? Ilu z nas jest i było piratami? Myślę nie o wielkich koncernach robiących na tym majątek, ale o nas, szarych myszkach, które jak się tylko da, natychmiast wykorzystają okazję. Znajomy młodzieniec powiedział mi, że włamanie się do tekstu we „Wprost" zabezpieczonego kłódką zajmuje mu dwie minuty. Zapytany, dlaczego nie  kupi pisma, przecież to tylko 5 zł, odpowiedział, że tak jest zabawniej. Nie wyciągam armat, nie mam jasnego zdania, jak bardzo należy chronić własność intelektualną. Jestem jednak przekonany, że wolność internautów będzie w coraz większym stopniu musiała się wiązać z bezpieczeństwem. Nie może być tak, że w cyberprzestrzeni obowiązuje całkowicie sprzeczna z naszą kulturą zasada – internauta internaucie wilkiem.

Ustawa ACTA to  jeden z niedoskonałych sposobów na umiejętne powiązanie wolności z  bezpieczeństwem. Jednak odpowiedzią na nieumiejętne ograniczanie wolności nie może być brak wszelkich gwarancji bezpieczeństwa. Dlatego bardzo chciałbym od wszystkich protestujących, ale także od polityków i  publicystów usłyszeć, że zastanawiają się nad tym fundamentalnym dla  naszej cywilizacji problemem.

I na koniec: dziecinne jest przekonanie, że rzeczywistość wirtualna nie jest taką samą rzeczywistością, jak ta, która nas otacza. Kto broni wolności internetu, posługując się argumentem, że to jest inny świat, ten postępuje jak kiedyś odkrywcy nowych lądów, którzy sądzili, że tubylcy nie są ludźmi. A zatem, ponieważ żyjemy w jednym świecie, wirtualnym czy nie, to musimy czuć się w nim nie tylko swobodnie, ale także bezpiecznie.

Więcej możesz przeczytać w 5/2012 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 4

Spis treści tygodnika Wprost nr 5/2012 (1511)

  • Odrzuceni odrzucają 29 sty 2012, 12:00 Tu nie idzie przede wszystkim o internet, wolność słowa i acta. To manifestacja tego, co młodzi Polacy myślą o polityce i o władzy w Polsce. To – krótko mówiąc – bunt. 4
  • Na skróty 29 sty 2012, 12:00 Poziom Suskiego Poseł PiS Marek Suski nazwał ciemnoskórego posła PO Johna Godsona „murzynkiem" podczas obrad sejmowej Komisji ds. Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii. – Takiego zachowania nie warto nawet komentować. Po... 6
  • Źle mi w trawie piszczy 29 sty 2012, 12:00 Pewien znajomy (nie będę podawał nazwiska, bo szanuję Ustawę o ochronie danych osobowych) zapytał mnie, czy sam piszę swoje felietony. Zrobił mi przykrość, bo po pierwsze, posądził mnie o rodzaj oszustwa, po drugie, być może tak mu... 10
  • Maleńczuk na dobre i na złe 29 sty 2012, 12:00 Okazuje się, że na katowickim OFF Festivalu w wakacje wystąpi Iggy Pop. Przypominam, że Iggy Pop to facet, który ma 65 lat, jest ojcem chrzestnym punk rocka, spożył w życiu więcej heroiny i kokainy niż śp. Maciej Kuroń golonki, za... 12
  • Prawda Agnieszki 29 sty 2012, 12:00 Za pierwszym razem, przed laty, pomyślała, że ani Polacy, ani Żydzi nie są gotowi do prawdziwego filmu na temat Holocaustu. Wreszcie zrobiła ten film. „W ciemności” właśnie dostało nominację do Oscara. 16
  • Oscar, czyli wolność 29 sty 2012, 12:00 Dla środowiska filmowego nominacje do Oscarów to najważniejszy dzień w roku. Nominacje są tak samo ważne jak same nagrody – mówi operator Janusz Kamiński, zdobywca dwóch Oscarów. 21
  • Actywiści kontra analogi 29 sty 2012, 12:00 Młodzi, wykształceni i z dużych miast poczuli, że rząd po cichu robi ich w balona. Dzieci Neostrady i Facebooka zza komputerów wyszły na ulice. 24
  • To początek chaotycznej rewolucji 29 sty 2012, 12:00 Zachowując wszystkie proporcje, myślę, że to przypomina powstawanie „SolidarnoŚci” w 1980 r. Dla tych młodych ludzi internet staje się głównym środowiskiem życia. Dla nich to jest być albo nie być – psycholog społeczny prof. Janusz Czapiński. 27
  • 1.0 kontra 2.0 29 sty 2012, 12:00 O co chodzi w awanturze o ACTA? O wolność? Uniemożliwienie kradzieży? A może po prostu o próbę sił między dwoma wzorcami prowadzenia biznesu? Dwoma biznesowymi światami? 30
  • Z dymem jointa 29 sty 2012, 12:00 Janusz Palikot podobno idzie po władzę, mówi, że chce być premierem. Rzeczywistość jest jednak brutalna: bank właśnie odmówił mu kredytu, a jedynym sukcesem jest na razie głosowanie wygrane z PO. W sprawie przerwy w obradach. 32
  • Przetrwanie jest najważniejsze 29 sty 2012, 12:00 Jeszcze rok temu mieli zmienić polską politykę. Zmienili tylko swoje życiorysy. Jak się żyje po klęsce? 36
  • Deifikacja Tuska 29 sty 2012, 12:00 Mam wrażenie, że obserwujemy przyśpieszony proces samodestrukcji PO, podobny do tego, co działo się z SLD pod rządami Millera. 38
  • Wolność, ale... 29 sty 2012, 12:00 W przypadku ACTA wszystko mogło się odbyć spokojnie. Rząd, media i stowarzyszenia obywatelskie nie myślą jednak w perspektywie dłuższej niż kilka dni. 39
  • Cała plotka o Szycu 29 sty 2012, 12:00 On rzucił, ona jego rzuciła? Nadużywa? Czemu nie gra Wałęsy? Skończył się? Poobijany przez drukowane plotki Borys Szyc opowiada o przyjemnym smutku i nieprzyjemnym osaczeniu. 40
  • Seks inicjatywa 29 sty 2012, 12:00 Wystarczy komputer i kamera internetowa, łóżko nie jest niezbędne. Przez Polskę przelewa się fala wirtualnego porno. Demokratycznego i powszechnego. Biorą w nim udział młodzi i starzy. I dzieci z podstawówki. 46
  • Nikt nie widział… 29 sty 2012, 12:00 Nie mamy żadnych wrogów – twierdzi ojciec półrocznej Madzi, która zniknęła w ubiegłym tygodniu w centrum Sosnowca. Ale im dłużej szuka się zaginionego dziecka, tym więcej wrogów się dostrzega. Pierwszy z nich to czas. 50
  • Łyso im 29 sty 2012, 12:00 Do czego zdolni są mężczyźni walczący ze swoją łysiną? Do dużych poświęceń. Na przykład do zażywania specyfików, które powodują… impotencję. 54
  • Chodź, pokażę ci dinozaura 29 sty 2012, 12:00 Newt Gingrich wygrał prawybory w Karolinie Południowej, choć jego była żona przekonywała telewidzów, że chciał żyć w trójkącie z kochanką. Czy Amerykanie zaczęli nagle oddzielać seks od polityki? 56
  • Państwo Hamas 29 sty 2012, 12:00 Rządzona przez islamistów palestyńska Gaza przeżywa gospodarczy rozkwit. Na opodatkowaniu towarów przemycanych tunelami z Egiptu Hamas zarabia rocznie setki milionów dolarów. 59
  • Historia, histeria, hipokryzja 29 sty 2012, 12:00 Między Francją a Turcją wojna nie wybuchnie. Konflikt Paryża z Ankarą dotyczy jednak panowania nad pamięcią, od której zależy pozycja obu krajów i władza ich przywódców. 62
  • Wielka miłość Ameryki 29 sty 2012, 12:00 On jest największym futbolistą świata, ona najsłynniejszą modelkĄ świata. Mówią o nim „David Beckham futbolu amerykańskiego”. W tle jest Super Bowl – najważniejsze sportowe wydarzenie roku w Ameryce. 64
  • Spalony niezatopiony 29 sty 2012, 12:00 W rodzinnej Alzacji, gdzie produkował instalacje elektryczne, nie wzniósł się ponad biznesową średnią. Jednak budowanymi w Gdańsku superluksusowymi jachtami podbił świat. Teraz spłonęła mu stocznia. Ale ma większe zmartwienie – jak podbić Chiny? 66
  • Okno z widokiem na Włochy 29 sty 2012, 12:00 Polska firma została sponsorem wielkiego Interu Mediolan. Przy pomocy włoskich kibiców chce ostatecznie pokonać swojego włoskiego rywala. Prezes Placek gra w lidze, w której to Polacy są mistrzami. 69
  • Dom zły 29 sty 2012, 12:00 Jeden z najlepszych polskich malarzy nakręcił z żoną film o tym, co w polskiej mentalności oraz polskiej historii mroczne i brzydkie. „Z daleka widok jest piękny” Anki i Wilhelma Sasnalów 10 lutego wchodzi do polskich kin. 72
  • Kino winy i wstydu 29 sty 2012, 12:00 Po latach, kiedy na naszych ekranach królowało kino niewinnoŚci, doczekaliśmy się fali filmów o polskim wstydzie i poczuciu winy. Popadliśmy z jednej skrajności w drugą? 75
  • Kobieta marzenie 29 sty 2012, 12:00 „Mój tydzień z Marilyn” to opowieść o pięknej iluzji, jaką była Monroe. Cierpiała przytłoczona własną sławą. Dzisiaj jej wizerunek przynosi dużo szczęścia i ogromne pieniądze. 78
  • Miron 29 sty 2012, 12:00 Literackie wydarzenie! Wreszcie ukazuje się „Tajny dziennik” Mirona Białoszewskiego. Dostajemy mapę jego świata, po którym nieustająco krążył, od człowieka do człowieka, skrupulatnie opisując też siebie. 82
  • Mnich powraca, hallelujah 29 sty 2012, 12:00 Zbliża się do osiemdziesiątki, a wciąż musi pracować – by spłacać długi. Mimo to twierdzi, że wreszcie jest szczęśliwy. Leonard Cohen wraca z nową płytą „Old Ideas”. 84
  • Właściciel niewolników 29 sty 2012, 12:00 Nie wiem, czy wypada się dzisiaj do tego przyznawać, ale niech tam. Najwyżej trochę wstydu się najem. Otóż kupuję książki, płyty z muzyką, filmy i seriale. Serio. Również przez internet, ale zawsze płacąc. Jeśli kolejny sezon, dajmy na to, „Californication”,... 88
  • Radio Tirana 29 sty 2012, 12:00 W dawnych czasach, kiedy Polska była jeszcze ludowa, a radioodbiorniki miały gałki do przesuwania czerwonej strzałki po szklanej skali z cyferkami, słuchałem Radia Tirana. 90
  • Powrót omasty 29 sty 2012, 12:00 Ostre mrozy w końcu nas dopadły, nie uciekliśmy zimie, zmarzły nam nosy i uszy. Przy temperaturze sięgającej minus 15 stopni przestajemy liczyć kalorie i zapominamy o delikatnej sałacie, podawanej w charakterze głównego dania. Zaczynamy jeść nieco tłuściej, próbujemy wywieść... 96
  • Witajcie w XXI wieku 29 sty 2012, 12:00 ZAGADKA: CO ŁĄCZY ANTONIEGO MACIEREWICZA I POLSKI RZĄD? Że nic? No rozumiem, że mamy wiele powodów, żeby tak odpowiedzieć, nawet bardzo wiele. A jednak, jak to zwykle w zagadce, okazuje się, że istnieje rozwiązanie, o którym nie... 97
  • Stefan Niesiołowski nie gada z idiotą 29 sty 2012, 12:00 Poseł Stefan Niesiołowski o anty-ACTA demonstrantach: „Bezmyślny jest ktoś, kto stoi z plakatem Polski Podziemnej i demonstruje przeciwko rządowi wolnej Polski. Ci młodzi ludzie nic nie rozumieją, demonstrują z symbolami Polski... 97
  • Paranoja jest goła! 29 sty 2012, 12:00 Tak przed laty w słynnym songu Maanamu śpiewała boska Kora. Minęły lata, wiele wody upłynęło w Wiśle i telewizji, po wielokroć zmieniły się ekipy polityczne, destrukcji uległy ustroje i państwa, zmieniła się moda, telewizja, media... 98