Najbogatsi nędzarze Ameryki

Najbogatsi nędzarze Ameryki

W myśl znanego kiedyś w Polsce powiedzenia w komunizmie deficytowy będzie nawet piasek na pustyni. Wenezuelczycy właśnie się o tym boleśnie przekonują.

W Caracas przed popularnym spożywczym supermarketem Abasto Bicentenario o świcie ustawia się codziennie kilometrowa kolejka. Niedawno do zmęczonych kolejkowiczów dołączyła uzbrojona po zęby gwardia narodowa. Żywność staje się towarem na tyle deficytowym, że żołnierze dostali rozkaz pilnowania supermarketów – zarówno tych państwowych, takich jak Abasto Bicentenario, jak i prywatnych – i utrzymywania porządku. Tylko od początku roku w całym kraju dokonano ponad 50 napadów na sklepy spożywcze. Kilka tygodni temu w San Félix, w stanie Bolívar, w trakcie strzelaniny w miejscowym sklepie zginął 21-letni chłopak jak inni czekający w kolejce po jedzenie.

Przejściowe trudności

Mimo że Wenezuela mogłaby być krajem bajecznie bogatym, bo leży na gigantycznych złożach ropy naftowej, kilkunastoletnie socjalistyczne rządy, najpierw Hugo Cháveza, a po jego śmierci Nicolása Madury, doprowadziły kraj do gospodarczej katastrofy. Obietnica sprawiedliwego podziału zysków ze sprzedaży ropy, która była jednym ze sztandarowych haseł rozpoczętej przez Cháveza rewolucji boliwariańskiej, skończyła się oskarżeniami o wielką korupcję. Opozycja mówi nawet o zniknięciu 800 mld dolarów. W dodatku rząd wspomagał ropą Kubańczyków, którzy z kolei sprzedawali ją z zyskiem.

Chávez chciał zastąpić kapitalizm „socjalizmem XXI wieku”, co w praktyce polegało na nacjonalizacji wenezuelskiego przemysłu. Przy okazji zamykano fabryki i zabierano tysiącom ludzi pracę. W efekcie w Wenezueli produkuje się dziś wyłącznie paliwo, a resztę, tak jak w Portugalii po odkryciu złota w brazylijskiej kolonii, sprowadza się z zagranicy.

Choć Chávez zarzekał się zawsze, że nie jest komunistą, efekty jego rewolucji nie różnią się wiele od tego, co znamy z czasów komunistycznych w Polsce: w sklepach brakuje podstawowych produktów: kawy, cukru, fasoli czy mąki kukurydzianej. Wenezuela musi importować już prawie 80 proc. tych towarów, choć jeszcze dwie dekady temu kraj był żywnościowo samowystarczalny. Najgorsze jest jednak to, że z powodu złej sytuacji gospodarczej brakuje środków na import. Rząd Nicolása Madury musiał ostatnio wprowadzić reglamentację żywności. Raz w tygodniu Wenezuelczycy biorą udział w czymś w rodzaju loterii. Mogą kupić dwa z 40 znajdujących się na specjalnej liście produktów. Do wylosowania służy końcówka numeru, którym opatrzony jest ich karnet żywnościowy.

Dwa miesiące temu minister ds. wyżywienia Carlos Osorio obiecywał, że skończą się, jak podkreślił, „przejściowe braki w zaopatrzeniu” (w PRL-u problemy też były zawsze „przejściowe”), ale na razie szukając kozła ofiarnego, na którego można zrzucić winę za puste półki, rząd nęka kontrolami tylko prywatne sklepy. Według Ludmily Vinogradoff, korespondentki hiszpańskiego dziennika „ABC”, znany supermarketAlimentos Polar miał już w tym roku 293 kontrole! Aresztowano również 15 przedsiębiorców.

– Tak kończą się w Ameryce Łacińskiej lewicowe rządy, zresztą nie tylko tam, które w teorii mają być dla ludzi korzystne, a doprowadzają do wiecznych niedoborów w każdej dziedzinie – ocenia w rozmowie z tygodnikiem „Wprost” Luis Pío Moa Rodríguez, hiszpański historyk i publicysta, w młodości komunista i przeciwnik gen. Franco, a obecnie wnikliwy krytyk komunizmu. – Trzeba jednak przyznać, że akurat w przypadku tak bogatego w ropę kraju jak Wenezuela bieda, w jaką wpędziły ją obecne rządy, jest szczególnym skandalem – dodaje.

Na beczce prochu

Zanim do władzy doszedł Chávez, Wenezuela była bogata – dorobiła się na naftowym boomie – choć trzeba też przyznać, że była krajem nierówności społecznych. Powszechną pogardę elit dla biedoty chaviści z powodzeniem wykorzystali w swojej propagandzie. – System, który działał w Wenezueli przed Chávezem, był właściwie półdemokracją i generował gigantyczną korupcję, co oczywiście wywoływało protesty i utorowało drogę rewolucji – przyznaje Luis Pío Moa Rodríguez. O minionej zasobności Wenezueli mogą świadczyć m.in. jej rezerwy złota. W Ameryce Łacińskiej Wenezuela jest pod tym względem liderem. Według Światowej Rady Złota Wenezuela przechowuje obecnie 361 t złota, co daje jej 16. pozycję na świecie. Większa część wenezuelskiego złota wróciła zresztą z inicjatywy Cháveza do kraju 4 lata temu (wcześniej było zdeponowane za granicą w ramach gwarancji zagranicznych kredytów otrzymanych w latach 80.).

Po kilkunastu latach socjalistyczny eksperyment kończy się klęską. Według prognoz MFW i Banku Hiszpanii gospodarka Wenezueli będzie się kurczyć, recesja ma wynieść w tym roku 7 proc. Doroczny raport Banku Hiszpanii tłumaczy szalejącą inflację (63 proc. to aktualny rekord świata) brakiem środków na import żywności i automatycznym wzrostem cen oraz dodrukowywaniem pieniędzy. Analitycy MFW zwracają też uwagę na uzależnienie gospodarki wenezuelskiej od eksportu ropy (dziennie produkuje się tutaj 3 mln baryłek), poza którą kraj ten niczego innego nie sprzedaje.

Tymczasem od połowy 2014 r. ceny ropy spadły o połowę. Jak szacuje Alejandro Werner z MFW, każdy spadek ceny ropy o 10 dolarów spowoduje spadek wenezuelskiego PKB o 3,5 proc. Rząd Maduro ukrywa oczywiście dane dotyczące stanu gospodarki, ale sytuacja jest dramatyczna. Opozycja skupiona w sojuszu pod nazwą Mesa de la Unidad Democrática (w skrócie MUD) ostrzega, że do końca roku inflacja może sięgnąć nawet 170 proc.

Nic dziwnego, że Wenezuelczycy są coraz bardziej zmęczeni. Ceny towarów rosną dosłownie z tygodnia na tydzień, np. opakowanie jajek (30 sztuk) kosztuje dziś przeszło dwa razy więcej niż na początku roku. Według szacunków opozycji pod koniec roku nawet 55 proc. społeczeństwa, czyli 18 mln ludzi, będzie żyło w biedzie. Według Henrique Caprilesa Radonskiego, dwukrotnego kandydata opozycji w wyborach prezydenckich i gubernatora stanu Miranda, jego kraj siedzi w tej chwili na beczce prochu. „Ludzie tracą cierpliwość, a tymczasem rząd udaje, że nie publikując danych banku centralnego czy urzędu statystycznego, sprawi, że inflacja przestanie istnieć, a obywatele uwierzą, że za puste półki w sklepach odpowiadają amerykańscy imperialiści” – napisał w swoim najnowszym felietonie na łamach lokalnego dziennika „La Región” Radonski.

Wojna gospodarcza

Władza nie przyznaje się ani do korupcji, ani do złego zarządzania, tropi za to wrogów w kraju i za granicą. Argumenty, które padają w państwowej telewizji VTV (w czasie kampanii prezydenckiej w 2012 r. wyemitowała 6 godzin relacji z wystąpień Cháveza i 11 minut z wieców Radonskiego), przypominają czasy Solidarności, kiedy władza oskarżała imperialistyczny Zachód o inspirowanie i finansowanie strajków, a nowo powstałe niezależne związki zawodowe miały być winne katastrofie gospodarczej.

Kiedy w San Félix w czasie napadu na sklep spożywczy zastrzelono chłopaka, rząd obiecał wprawdzie wykrycie sprawców (zatrzymano nawet 60 osób), ale prezydent Maduro natychmiast oskarżył prawicową opozycję o inspirowanie rozbojów i kradzieży żywności. Według prezydenta napady są organizowane za pieniądze USA i Hiszpanii, które prowadzą z Wenezuelą gospodarczą wojnę. Ostatnio Maduro oskarżył nawet byłego premiera Hiszpanii Felipe Gonzáleza o planowanie zamachu stanu i prowadzenie kampanii oszczerstw przeciwko rządowi, co natychmiast skojarzono zresztą z informacją, że González ma bronić uwięzionych przez reżim opozycjonistów.

„Zachowajcie maksymalną czujność i brońcie pokoju, w sytuacji kiedy paramilitarne bojówki próbują rozsiać przemoc po całym kraju” – wzywał niedawno prezydent w cotygodniowym programie telewizyjnym i radiowym „En Contacto con Maduro” . Rząd pod jego kierownictwem robi wszystko, aby społeczeństwo nie kojarzyło codziennych kłopotów z niekompetencją władzy. Temu celowi służy przede wszystkim przejęcie maksymalnej kontroli nad mediami. Nadal nie wszystkie są państwowe, dlatego władza próbuje zastraszać co bardziej niewygodnych dziennikarzy. Wenezuelski pisarz César Miguel Rondón przyznał ostatnio na łamach hiszpańskiego dziennika „El Mundo”, że uprawianie dziennikarstwa jest dziś w jego kraju jak stąpanie po rozżarzonych węglach. Według organizacji Human Rights Watch wobec 22 reporterów wenezuelskich mediów, którzy podali ostatnio informację o związkach Diosdado Cabello, wiceszefa rządzącej Zjednoczonej Partii Socjalistycznej Wenezueli (PSUV), z kartelem narkotykowym, wszczęto postępowania karne. Cabello zażądał olbrzymich odszkodowań, m.in. od właściciela dziennika „El Nacional”, co według redaktora naczelnego tej gazety Miguela Henrique Otera jest sposobem na pozbycie się prywatnych, niezależnych mediów z Wenezueli.

– Trudno dziwić się strategii chavistów. W obliczu gospodarczej klęski władza musi ograniczyć działalność niezależnych mediów – tłumaczy Luis Pío Moa Rodríguez – żeby przetrwać, każdy reżim stopniowo ogranicza wolności obywatelskie. Ludzie zaczną się w końcu czuć nieustannie inwigilowani, tak jak na Kubie – dodaje.

Wojna psychologiczna

Tyle że Kuba przeżywa już odwilż i zezwala na otwarcie amerykańskiej ambasady w Hawanie, gdy tymczasem prezydent Maduro nie marnuje żadnej okazji, by zrzucić winę za katastrofalny stan gospodarki na imperialistów. W maju stwierdził nawet, że zagraniczne agencje informacyjne, takie jak Reuters, francuska AFP czy hiszpańska EFE, wypowiedziały jego rządowi wojnę psychologiczną.

Czy ktoś jeszcze tej propagandzie wierzy? Kult Cháveza jest w Wenezueli wciąż żywy, a zwolennicy opozycji to według prof. Jacka Perlina, byłego ambasadora Polski w Wenezueli, wciąż ok. 40 proc. społeczeństwa. Dlatego w kampaniach prezydenckich z lat 2012 i 2013 (ta ostatnia odbyła się w związku ze śmiercią Cháveza) kandydat opozycji Henrique Capriles Radonski swoich szans na wygraną upatrywał w przesunięciu się z prawej strony sceny politycznej do centrum. Jego żelazny elektorat tworzyli bowiem głównie potomkowie europejskich emigrantów: Włochów, Portugalczyków i Hiszpanów, którzy przyjechali do Wenezueli w latach 70., w czasie pierwszego boomu naftowego. Bieda i problemy z zaopatrzeniem zrażają jednak nawet największych zwolenników rewolucji. Podobno nawet byli współpracownicy Cháveza odsuwają się od obecnego rządu. Według najnowszych badań wenezuelskiej sondażowni Datanálisis, siedmiu na dziesięciu respondentom nie podobają się rządy Maduro. Pisarz César Miguel Rondón nie jest zdziwiony takimi wynikami. Jego zdaniem Chávez był przynajmniej autentycznym liderem, a Maduro, były kierowca autobusu, mimo że na następcę wyznaczył go sam Chávez, jest pozbawiony charyzmy.

Gospodarcza katastrofa dodatkowo przyspiesza erozję obecnej władzy. Byli ministrowie w rządzie Cháveza, znani jako „chaviści bez Cháveza”, krytyczni wobec Maduro i wykluczeni za to z PSUV, stworzyli własne ugrupowanie pod nazwą Socjalistyczna Fala, domagające się wyjaśnienia przypadków korupcji i uzdrowienia sytuacji ekonomicznej kraju. Są już najwyraźniej gotowi do odnowy, która po przyznaniu się do „błędów i wypaczeń” pozostawi ich być może przy władzy. Tym bardziej że w opozycji też nie dzieje się najlepiej. Lider Voluntad Popular, jednej z opozycyjnych partii, siedzi od 18 miesięcy w więzieniu, a pozostałe ugrupowania opozycyjne walczą między sobą o przywództwo. Ostatecznie więc trudno wyrokować, kto zdobędzie przychylność Wenezuelczyków w najbliższych wyborach, które mają się odbyć w grudniu. Jeśli jednak przyjdzie zmiana, to César Miguel Rondón wyda wreszcie nową książkę pt. „Wenezuela po Chávezie”. Na razie brakuje na nią... papieru. ■

Okładka tygodnika WPROST: 39/2015
Więcej możesz przeczytać w 39/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2015 (1698)

  • Przesuwanie granic nicości 20 wrz 2015, 20:00 Samuel Huntington już w 1993 r. w swojej książce „Zderzenie cywilizacji” opisał nam historię naszych dziejów – aż do dnia dzisiejszego. Zabrakło mu jednak nieco wyobraźni na pełne ćwierć wieku. Świat, z jakim... 6
  • Skaner 20 wrz 2015, 20:00 Afera odfajkowana Prokuratura badała aferę taśmową 15 miesięcy. Nie ustaliła nic ponad to, co wiadomo było od dawna. I sprawę w ubiegłym tygodniu zamknęła. Według śledczych nielegalne podsłuchy zakładali dwaj kelnerzy. Do czego się... 10
  • Zdarzyło się jutro 20 wrz 2015, 20:00 Co łączy Isabel Marcinkiewicz z Jarosławem Kaczyńskim? Wyjaśnienie tej tajemnicy tylko w naszym przeglądzie wydarzeń prawdopodobnych i nie. 12
  • Słoń w składzie porcelany 20 wrz 2015, 20:00 Próbując integrować Europę na obraz i podobieństwo Niemiec, Angela Merkel zapędziła się w ślepy zaułek, doprowadzając do największego kryzysu w historii UE. 18
  • Najdroższa wersja solidarności 20 wrz 2015, 20:00 Jednym z najbardziej złowieszczych zwrotów używanych przez unijnych polityków i przywódców dużych państw UE jest „solidarność europejska”. Gdy te dwa wyrazy zaczynają być odmieniane przez wszystkie przypadki, wiadomo, że najsilniejsi w Unii Europejskiej chcą zmusić... 20
  • Migranci jak Smoleńsk 20 wrz 2015, 20:00 W Polsce dyskusja o obecnej fali uchodźców zatonęła w powodzi emocji. Ten mechanizm prowadzenia dyskusji publicznych funkcjonował u nas już wcześniej, a w kilku sprawach po prostu dominował. Na przykład w sprawie katastrofy smoleńskiej,... 22
  • Koniec Europy bez granic 20 wrz 2015, 20:00 Najważniejsza zdobycz zjednoczonej Europy chwieje się w posadach. Wędrówka ludów chcących się osiedlić w Unii postawiła pod znakiem zapytania przyszłość strefy Schengen. 23
  • Jak ogrodowe krasnale 20 wrz 2015, 20:00 Unijna polityka zagraniczna istnieje tylko na papierze. W rzeczywistości prowadzą ją w imieniu Europy Niemcy, wspomagani przez Francję. 25
  • Słabe euro, mocne Niemcy 20 wrz 2015, 20:00 Choć krytycznych opinii na temat unii walutowej przybywa, trudno je usłyszeć w Berlinie. Niemcy są największym beneficjentem wspólnej waluty i kryzysu w strefie euro. 26
  • Pola złota 20 wrz 2015, 20:00 Mimo że Europa pogrążona jest w stagnacji, ponad 40 proc. budżetu wydaje na dopłaty dla rolników. Głównymi zwolennikami tej polityki są Francja i Niemcy. 28
  • Koniec multikulti albo koniec Europy 20 wrz 2015, 20:00 Exodus imigrantów i uchodźców napływających do Europy wymaga więcej politycznej logiki, a mniej ideologii, zwłaszcza lewicowej. Jak na razie jest dokładnie odwrotnie. 29
  • Instrukcja obsługi imigranta 20 wrz 2015, 20:00 Pojawienie się w Polsce przybyszów z Bliskiego Wschodu może być tylko kwestią czasu. W naszym kraju będą oni egzotyczną ciekawostką, warto więc poznać kilka podstawowych faktów, które mogą się przydać w bezpośrednich kontaktach. 30
  • Jak demoralizuje się władza 20 wrz 2015, 20:00 Mimo posiadania materiałów obciążających szefa klubu parlamentarnego PSL Jana Burego prokuratura nie jest w stanie postawić mu zarzutów. W zaskakujących okolicznościach odłożono posiedzenie komisji w sprawie odebrania mu immunitetu. Murem za Burym stoi szef ludowców Janusz... 32
  • Zieloni czują się osaczeni 20 wrz 2015, 20:00 Po ujawnieniu przez „Wprost”, że Janusz Piechociński miał uzgadniać obsadę stanowiska wiceprezesa NIK, ludowcy z PSL doszukują się w tym przedwyborczej gry. Część nie wyklucza jednak, że przewodniczący może przypłacić skandal utratą stanowiska. 35
  • Obniżek danin nie będzie 20 wrz 2015, 20:00 Uproszczenia, które chcemy wprowadzić, nie zmienią generalnie kwoty, jeśli chodzi o fundusze ubezpieczeniowe czy ZUS – mówi minister Andrzej Halicki. 36
  • Brak kandydatów na przywódcę PO 20 wrz 2015, 20:00 Po wyborach Ewę Kopacz czeka walka o utrzymanie władzy w partii. Paradoksalnie jej szanse nie są małe, bo nie ma kto jej zastąpić. 38
  • Jak się skutecznie pozbyć własnych wyborców… 20 wrz 2015, 20:00 Euforia, wielkie rozczarowanie, a potem już tylko niesmak. Tak mniej więcej mógł się poczuć wyborca PO po prezentacji jej programu. Najpierw przecierał oczy ze zdumienia i w niemym zachwycie obliczał, ile mu zostanie w kieszeni, gdy... 39
  • Wyciskanie kursanta 20 wrz 2015, 20:00 Państwo znalazło kolejny sposób na utrudnienie życia kandydatom na prawo jazdy. Nie dość, że wyciąga z ich kieszeni grube pieniądze za dokumenty, egzaminy i poprawki, to blokuje też dostęp do pytań, które mogą się pojawić na egzaminach. 40
  • Program, że Mucha nie siada 20 wrz 2015, 20:00 Bardzo innowacyjny system podatkowy. Będzie on dramatycznie prosty i dla użytkownika, i dla pracodawcy, i dla pracownika. Natomiast jest on dość skomplikowany, by wyjaśnić, o co w nim chodzi”. Tak o nowym programie PO wypowiedziała... 41
  • Rodzina bidulem podzielona 20 wrz 2015, 20:00 Ośmioro rodzeństwa, mających dom, rodziców, w kwietniu trafiło do domu dziecka. Sąd, wbrew woli rodziców i oburzonych mieszkańców podkarpackiego Pruchnika, uznał, że sytuacja materialna rodziny uniemożliwia właściwą opiekę nad dziećmi. Po naszym apelu sprawą zainteresowała się... 42
  • Koniec zabawy, panowie... 20 wrz 2015, 20:00 Tymczasowy niewielki plac targowy w mieście powiatowym. Ostatnie ulewy zmywają prowizoryczne utwardzenie terenu i robi się problem, bo kupcy oczekują od właściciela placu, czyli od miasta, natychmiastowej naprawy i umożliwienia dalszego... 45
  • Sześciolatki specjalnej troski 20 wrz 2015, 20:00 Nawet co dziesiąty sześciolatek, który w ubiegłym roku rozpoczął naukę w szkole, może wymagać fachowej pomocy. Takie wnioski płyną z niepublikowanych jeszcze badań, do których dotarł „Wprost”. W tym roku szkolnym pomocy potrzebować może dwa razy więcej młodszych... 46
  • Gross poszedł o jeden most za daleko 20 wrz 2015, 20:00 Nie można wyrywać z kontekstu twierdzeń, które opatrzone były licznymi zastrzeżeniami – mówi dr hab. Marcin Zaremba, badacz najnowszej historii Polski. 50
  • Zapomniani bohaterowie 20 wrz 2015, 20:00 Misje w Iraku i Afganistanie to pierwsze, z których polscy żołnierze wracali okaleczeni fizycznie i psychicznie. Państwu zajęło sporo czasu, zanim wzięło za nich odpowiedzialność. 52
  • Sercem zaprosić i się nie wystraszyć 20 wrz 2015, 20:00 Wśród anegdot o marszałek Senatu Alicji Grześkowiak jedna jest szczególnie sympatyczna. Podczas debaty na temat ustawy repatriacyjnej dopytywana w jednej z parlamentarnych komisji przez jakiegoś urzędnika, jak rozpoznać na granicy... 54
  • Biznes na komunie 20 wrz 2015, 20:00 Trudno znaleźć markę z czasów PRL, której nie próbuje się wskrzesić. Do sklepów trafiają właśnie nowe głośniki Tonsilu, Pewex otwiera sklepokawiarnie, szykują się premiery starych-nowych aut i motocykli. Sama nostalgia to jednak za mało, by odnieść sukces. 56
  • Lepsze prywatne 20 wrz 2015, 20:00 Od bezpieczeństwa, przez ekonomię, zarządzanie i energetykę, po rady, jak być twardym w biznesie. Za nami XXV Forum Ekonomiczne w Krynicy. 60
  • Strach w oczach „doradców” 20 wrz 2015, 20:00 Jeszcze PiS nie przejął władzy, a już się dzieją cuda i innowacje na skalę światową. Strach się bać, co będzie dalej. Wielu z tych, którzy byli na Forum Ekonomicznym w Krynicy, mogło sobie pooglądać dość żenujące i mało... 61
  • Hossa Bessa 20 wrz 2015, 20:00 Franki bez trybunału Ważna informacja dla frankowiczów. Rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że kredyty walutowe są instrumentami finansowymi. Nie takiej decyzji oczekiwali Polacy zadłużeni w walutach... 62
  • Rolnik 2.0 20 wrz 2015, 20:00 Maszyna sortująca według rozmiaru i koloru sześć ton jabłek na godzinę. Albo inteligentny nawóz, który po posypaniu pola sam przemieszcza się w kierunku rośliny. Polscy rolnicy potrafią być innowacyjni, ale z kolegami z Zachodu nadal konkurują przede wszystkim niską ceną. 63
  • Musimy nakarmić świat 20 wrz 2015, 20:00 Niedługo liczba ludności wzrośnie – według szacunków – do 9 mld. Do tego czasu musimy zwiększyć produkcję żywności aż o 60 proc. Bez nawozów mineralnych jest to niemożliwe – mówi Paweł Jarczewski, prezes zarządu Grupy Azoty 68
  • Zielone ludziki w Syrii 20 wrz 2015, 20:00 Rosjanie zaczynają jątrzyć w Syrii, skąd płynie nieprzerwana fala imigrantów do Europy. To, co dla większości świata jest dramatem wojny, dla Putina wyjątkową szansą, aby wyjść z izolacji. 70
  • Najbogatsi nędzarze Ameryki 20 wrz 2015, 20:00 W myśl znanego kiedyś w Polsce powiedzenia w komunizmie deficytowy będzie nawet piasek na pustyni. Wenezuelczycy właśnie się o tym boleśnie przekonują. 72
  • Seriale dobre, bo polskie 20 wrz 2015, 20:00 U progu nowego sezonu telewizyjnego sensacją stała się zapowiedź wejścia do Polski giganta Netflixa. Nic nie wskazuje jednak, żeby miało to wywołać rewolucję na naszym rynku seriali. Najważniejsi nadawcy wiedzą, że krajowy widz woli krajowy produkt. 76
  • Nikczemność to w polityce norma 20 wrz 2015, 20:00 Michael Dobbs, autor powieści „House of Cards”, opowiada o tym, co wspólnego ma Margaret Thatcher z Frankiem Underwoodem, i o tym, na ile kultowy serial odzwierciedla prawdziwy świat polityki. 80
  • Francja to Houellebecq 20 wrz 2015, 20:00 Michel Houellebecq to największa gwiazda francuskiej literatury, pisarz skandalista, którego książki krytykuje nawet premier. Nikt jak on nie potrafi wyrazić zbiorowych lęków, takich jak strach Zachodu przed islamizacją. 82
  • Przemoc, seks i syreny 20 wrz 2015, 20:00 Na festiwalu w Gdyni do głosu dochodzi nowe pokolenie. Wśród ośmiu debiutów prezentowanych w tegorocznych konkursach można znaleźć najwięcej świeżości i odwagi w myśleniu o kinie. 84
  • Koniec z zapaleniem wątroby typu C 20 wrz 2015, 20:00 W medycynie bywa, że słowo „rewolucja” pada na wyrost. Nie w tym wypadku. Nowe leki dla chorych z wirusowym zapaleniem wątroby typu C są skuteczne niemal w 100 proc. I są już w Polsce refundowane, czyli dostępne dla pacjentów. 86
  • Jesienny wyskok po przygodę 20 wrz 2015, 20:00 Zamiast wspominać z rozrzewnieniem lato, rusz w Polskę w poszukiwaniu adrenaliny i przygody. Szukamy nowych miejsc aktywnego wypoczynku. 88
  • Posiłek mistrzów 20 wrz 2015, 20:00 Dla aktywnej, uprawiającej sport osoby właściwa dieta powinna stać się kolejną dyscypliną. Odpowiednio dobrane produkty, ich jakość, ilość oraz sposób przygotowania posiłku mają ogromny wpływ na kondycję i wydajność organizmu. 91
  • Książki 20 wrz 2015, 20:00 Pani Sienkiewicz Prawdziwa literacka sensacja z Litwy. Henryk Sienkiewicz, gdyby żył dziś, pewnie pisałby jak Kristina Sabaliauskaitė (która polskim rozmówcom lubi się przedstawiać jako Krystyna Sobolewska). „Silva rerum”... 92
  • Muzyka 20 wrz 2015, 20:00 My Słowianie Afrykanie Nic się w ich karierze nie zgadza. Zaczynali od telewizyjnego castingu, a skończyli jako ulubieńcy publiczności alternatywnej, faworyci rynku niezależnej muzyki. Mieszają na swój unikatowy sposób gatunki i... 93
  • Filmy 20 wrz 2015, 20:00 Na poprawę humoru Marzenie o polskim kinie popularnym powoli się spełnia. Pojawiły się filmy gatunkowe, a teraz przychodzi czas na komedie. Takie, których nie oglądałoby się ze wstydem. – W „Królu życia” odkryłem... 94
  • Prezes powinien być zadowolony 20 wrz 2015, 20:00 Trudno opisuje się samochody, które kupują prezesi firm, by mieć przyjemność z bycia wożonym. To nie kierowca jest przecież najważniejszą osobą w takim aucie. Hierarchię ważności łatwo rozpoznać po udogodnieniach, jakie mają... 96
  • Know-how 20 wrz 2015, 20:00 Zegarek ładny i inteligentny Asus ZenWatch zachwyca detalami, profilowanym bokiem koperty, solidną metalową obudową, paskiem z prawdziwej skóry, stylową klamrą. To nie jest zabawka, to prawdziwy sprzęt. Ale korzystanie z niego przynosi... 97
  • Premier Kopacz nie wie, o czym mówi 20 wrz 2015, 20:00 Nie cichnie dyskusja o propozycji zmian w podatkach i składkach, którą przedstawiła PO. Dlaczego? Bo jest ona tak niejasna, w dodatku została podlana populistycznym sosem pod hasłem „zlikwidujemy składki do ZUS i NFZ” oraz... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany