Po ponad dwuletniej przerwie miłośników astronomii czekają aż dwa całkowite zaćmienia Słońca. Pierwsze wystąpi 12 sierpnia 2026 roku, drugie – 2 sierpnia 2027 roku. Taki układ zdarza się niezwykle rzadko i już teraz budzi ogromne zainteresowanie wśród obserwatorów nieba na całym świecie.
Od czasu tak zwanego „Wielkiego Amerykańskiego Zaćmienia” z 8 kwietnia 2024 roku nie mieliśmy do czynienia z całkowitym zaćmieniem Słońca. Nadchodzące wydarzenia będą więc pierwszą okazją od lat, by ponownie zobaczyć Księżyc całkowicie zasłaniający tarczę Słońca.
Pierwsze zaćmienie Słońca. Kiedy będzie można je zaobserwować?
Pierwsze z nadchodzących zaćmień rozpocznie się o świcie nad północną Syberią. Następnie pas całkowitego zaćmienia, czyli obszar, w którym Księżyc w pełni zakryje Słońce, przesunie się nad wschodnią Grenlandią, zachodnim wybrzeżem Islandii oraz północną Hiszpanią. Zjawisko zakończy się wraz z zachodem Słońca nad Morzem Śródziemnym.
Dla mieszkańców Europy będzie to wydarzenie historyczne – pierwsze całkowite zaćmienie Słońca widoczne z kontynentalnej Europy od 1999 roku.
Słońce w trakcie maksimum zaćmienia znajdzie się około 10 stopni nad horyzontem, czyli na wysokości odpowiadającej szerokości zaciśniętej pięści wyciągniętej przed siebie.
Co istotne, całkowite zaćmienie nastąpi tuż przed zachodem Słońca. W połączeniu z przypadającym tej samej nocy maksimum roju Perseidów możliwe będzie zaobserwowanie niezwykłego zjawiska.
Najdłuższe całkowite zaćmienie w 2026 roku – przekraczające dwie minuty – będzie można zobaczyć na islandzkim półwyspie Snæfellsnes oraz we wschodnich fiordach Grenlandii. Na tych szerokościach geograficznych sierpniowe noce są bardzo krótkie. Dodatkowo istnieje szansa na pojawienie się zorzy polarnej – nawet w czasie samego zaćmienia.
„Zaćmienie stulecia” nad Afryką i Bliskim Wschodem
Drugie z nadchodzących zaćmień przejdzie do historii rekordów. 2 sierpnia 2027 roku całkowite zaćmienie Słońca potrwa aż 6 minut i 22 sekundy, co czyni je najdłuższym takim zjawiskiem w XXI wieku.
Pas całkowitego zaćmienia obejmie rozległe obszary: południową Hiszpanię, Maroko, Algierię, Tunezję, Libię, Egipt, Arabię Saudyjską, Jemen oraz Somalię. Szczególnie uprzywilejowaną lokalizacją będzie okolica Luksoru w Egipcie, gdzie obserwatorzy zobaczą najdłuższą fazę całkowitą tego stulecia.
To wydarzenie określane jest mianem „zaćmienia stulecia” nie tylko ze względu na długość trwania, ale również z uwagi na korzystne warunki pogodowe. Klimat regionów leżących na trasie zaćmienia znacząco zwiększa prawdopodobieństwo bezchmurnego nieba.
Co dalej? Kolejne wielkie zaćmienie już w 2028 roku
Choć dwa nadchodzące zaćmienia już teraz rozpalają wyobraźnię obserwatorów, na horyzoncie czeka kolejne wyjątkowe zjawisko. 22 lipca 2028 roku całkowite zaćmienie Słońca będzie widoczne w Australii i Nowej Zelandii. Sydney doświadczy wówczas pierwszego takiego wydarzenia od 1857 roku.
Dla pasjonatów astronomii nadchodzące lata zapowiadają się jako wyjątkowy czas, w którym natura kilkukrotnie pokaże swoje najbardziej spektakularne oblicze.
Czytaj też:
Nie możesz oderwać wzroku od zorzy polarnej? Eksperci o tym, co dzieje się wtedy w mózguCzytaj też:
Nie tylko zorza. W Karkonoszach pojawiła się „biała ciemność”