Sięganie do DNA

Dodano:   /  Zmieniono: 
Testy genetyczne to przyszłość medycyny - zarówno w kwestii wykrywania predyspozycji do choroby, jak i dobierania jak najskuteczniejszej terapii. Już za kilka lat będziemy leczeni naprawdę indywidualnie.
Uczeni odkrywają coraz więcej genów związanych z różnymi chorobami. Nie jest jednak tak, że geny te choroby wywołują - taką zdolność mają jedynie konkretne ich odmiany, czyli mutacje. Co więcej, tylko w przypadku części chorób związek między DNA a chorobą jest tak jasny i oczywisty jak w przypadku mukowiscydozy czy hemofilii. Większość schorzeń gnębiących dziś mieszkańców krajów rozwiniętych ma tak złożony mechanizm powstawania, że geny warunkują jedynie większą lub mniejszą skłonność do zachorowania. Na dodatek często w grę wchodzi kilka lub kilkanaście genów, które w złożony sposób wpływają na nasz organizm i na siebie nawzajem.

Osoba, u której wykryto genetyczną predyspozycję do raka czy zawału nie jest skazana na tę chorobę. Powinna jednak bardziej zatroszczyć się o zdrowie - zmienić dietę, częściej wykonywać badania profilaktyczne i odwiedzać lekarza. W ten sposób można zapobiec rozwojowi schorzenia albo wychwycić je na wczesnym etapie, kiedy leczenie jest o wiele skuteczniejsze niż wówczas, gdy pojawiają się utrudniające życie objawy.

Także sama terapia chorób zostanie zrewolucjonizowana dzięki farmakogenomice - dobieraniu leków do indywidualnych potrzeb pacjenta. Dziś najczęściej robi się to metodą prób i błędów - czasem bardzo kosztownych i nierzadko decydujących o życiu lub śmierci pacjenta, np. chorego na raka. Testy genetyczne już wkrótce umożliwią szybkie sprawdzenie, czy organizm chorego dobrze reaguje na lek - i jaka dawka jest dla niego bezpieczna.

Dzięki badaniom DNA poprawić się mogą ponure statystyki skutków ubocznych leczenia. W USA tylko wskutek nadużywania niesteroidowych leków przeciwzapalnych - takich jak kwas acetylosalicylowy (czyli aspiryna), paracetamol czy ibuprofen - co roku do szpitali trafia 103 tys. osób, a umiera ponad 16 tys., czyli więcej niż na AIDS. Z analiz przeprowadzonych przez naukowców amerykańskich i holenderskich wynika, że co piąty farmaceutyk wchodzący na rynek ma źle dobraną dawkę leczniczą, która musi być potem obniżana z powodu działań niepożądanych.

Jan Stradowski

Zobacz: stronę akcji "Przebadaj się z Wprost!" poświęconą testom genetycznym.

Czytaj też w tygodniku "Wprost": Jak złapać raka (90-procentową szansę na wyleczenie ma chory na nowotwór, jeśli zgłosi się do lekarza w pierwszym stadium choroby), Wyścig z rakiem (Genetyka kontra nowotwory).