Twierdza Kłodzka

Składają się na nią Twierdza Główna i zbudowany po drugiej stronie Nysy Fort na Owczej Górze oraz zachowane fragmentarycznie obwarowania miejskie i umocnienia polowe. Dwie pierwsze części połączone wałem i transzeją, wyposażono w skomplikowany wielopoziomowy system chodników minerskich, których łączna długość wynosi 40 km. Niestety tylko kilometr z nich jest dziś udostępniony do zwiedzania. Podziemia twierdzy można zwiedzać trasą turystyczną: "Labirynty", prowadzącą chodnikami minerskimi, budowle na powierzchni naziemnym szlakiem turystycznym, zaś z bastionu widokowego można podziwiać wspaniały widok na Kłodzko i okolice z masywami Śnieżnika i Szczelińca Wielkiego na horyzoncie. W twierdzy można ponadto obejrzeć kilka wystaw, m.in.: dzieje zamku i twierdzy, historię słynnych ucieczek, lapidarium czy wystawę szkła. W pobliżu znajduje się też Trasa 1000-lecia Państwa Polskiego, którą tworzy sieć podziemnych korytarzy i komór o charakterze gospodarczym i obronnym, usytuowanych pod starym miastem.

Twierdza Kłodzka wznosi się na szczycie wzgórza, zwanego Zamkowym lub Fortecznym. Obie nazwy związane są z kolejno wznoszonymi na nim budowlami. W X wieku istniał tu gród warowny Kladsko, należący do czeskiego księcia Sławnika, zniszczony w czasie walk o tron czeski w 1114 roku. Na jego miejscu wniesiono potem kamienny, początkowo gotycki, a później renesansowy zamek-warownię, który mocno ucierpiał podczas szturmu wojsk cesarza Ferdynanda Habsburga w 1662 r.

Austriacy docenili strategiczne położenie zamku, leżącego na skrzyżowaniu szlaków handlowych, i po zdobyciu miasta postanowili umocnić zamek i zmienić go na cytadelę. W latach 1680-1702 odbudowali go i zmodernizowali. Jednak niedługo po zakończeniu budowy, w 1742 roku twierdza dostała się w ręce pruskie. I to właśnie Prusacy na polecenie Fryderyka II Wielkiego znacząco ją rozbudowali, między innymi wznosząc Fort na Owczej Górze. Twierdza Kłodzko była jednym z elementów umocnień pruskich na linii Szczecin – Głogów – Wrocław – Świdnica - Srebrna Góra - Kłodzko – Nysa, które miały utrwalić pruskie panowanie na nowo zdobytych ziemiach. O solidności umocnień najlepiej świadczy fakt, że w 1807 roku przez kilka miesięcy twierdza była bezskutecznie oblegana przez wojska napoleońskie. Załoga sama poddała się dopiero po zatruciu wody studziennej przez jedną ze zwolenniczek Napoleona. Zmierzch świetności twierdzy przyszedł w połowie XIX wieku; utraciła ona wówczas praktycznie znaczenie militarne, chociaż jeszcze jakiś czas stacjonowało tu wojsko. W późniejszych latach mieściło się w niej więzienie. W czasie II wojny światowej ulokowano tu niemiecką fabrykę zbrojeniową AEG, w której produkowano m.in. urządzenia radiowe dla V1 i V2. Przymusowo pracowało w niej około tysiąca polskich robotników.

Czy wiesz, że:

• Ojcem św. Wojciecha, biskupa praskiego i późniejszego męczennika i świętego, był czeski książę Sławnik, do którego w X w. należał gród Kladsko.
• W drugiej połowie XIX w. w twierdzy więziono wielkopolskich uczestników powstania styczniowego.
• W korytarzach twierdzy kręcono ujęcia do dwóch odcinków serialu "Czterej pancerni i pies".

Info:

Położenie: Kłodzko, województwo dolnośląskie
Dojazd: Pociągiem z Wrocławia do stacji Kłodzko Miasto lub autobusem PKS

Adres:
Twierdza Kłodzka
57-300 Kłodzko, ul. Grodzisko 1
tel. (074) 867 34 68
e-mail [email protected]