Wolny rynek nierównych szans

Wolny rynek nierównych szans

Dodano:   /  Zmieniono: 
Polska ma za sobą niespełna dwadzieścia cztery lata budowania własnego kapitalizmu. Do nieograniczonej, wolnorynkowej rywalizacji nasz kraj przystąpił dopiero po 1989 roku. Zmiany ustrojowe i wejście do Unii Europejskiej były konieczne, ale jednocześnie przyniosły konieczność konkurowania z krajami dużo silniejszymi od nas pod względem gospodarczym. Czy mamy więc do czynienia z jednolitym mechanizmem nierównych szans? A jeśli tak, to czy jest to zjawisko nowe, czy też jest powtórzeniem pewnych zjawisk, z którymi w historii gospodarki mieliśmy już do czynienia.
Powszechnie obowiązująca dziś idea otwartej, światowej gospodarki nie jest nowością ekonomiczną, która pojawiła się wraz z Unią Europejską. Pierwszym państwem, które tę koncepcję próbowało na świecie realizować w praktyce była Wielka Brytania. Zjednoczone Królestwo promowało globalny rynek w XVIII i XIX w. Ale dzisiejsze potęgi gospodarcze: Niemcy, Francja, Stany Zjednoczone, Japonia – obecnie najwięksi zwolennicy teorii wolnego rynku, w czasie jego tworzenia, solidarnie odrzucały brytyjskie propozycje! Dlaczego? Bo obawiały się, że ich rodzime gospodarki nie będą w stanie stawić czoła brytyjskiej konkurencji. Sprzeciwiały się narażeniu własnego, niedoświadczonego rynku na nierówną konkurencję z produktami krajów silniejszych gospodarczo.

Oto wypowiedź ówczesnego dyplomaty francuskiego: „Koncepcja wolnego rynku świetnie brzmi w teorii, lecz aby ją uczynić sprawiedliwą w praktyce, Francja musi odroczyć jej wprowadzenie na okres kilkudziesięciu lat. Do momentu, w którym dorówna ona Wielkiej Brytanii w zasobach kapitału, produkcji przemysłowej i kilku innych dziedzinach, w których teraz znacznie ustępuje Wielkiej Brytanii.” Victor de Broglie, francuski ambasador w Londynie, 1833 r.

Doświadczenia te nie przeszkadzają dziś bogatym krajom w promowaniu wolnego rynku, jako idei równie oczywistej jak prawa natury. Czy jednak dzisiejsza Europa jest Europą równych szans? W Unii Europejskiej, która miała stać się gwarantem jednolitego rozwoju poszczególnych państw, nigdy tak naprawdę nie udało się stworzyć mechanizmu równych szans. Na likwidacji granic skorzystały przede wszystkim koncerny z dużych krajów "starej Unii". Posiadając tzw. efekt skali osiągnięty na dotychczasowych rynkach, wielkie korporacje okazały się największymi beneficjentami integracji europejskiej. Przewaga ekonomiczna tych firm jest przeważnie dużo większa niż korzyści przedsiębiorstw pochodzących z krajów "nowej Unii", uzyskiwane dzięki niższym, krajowym kosztom pracy. Prowadzi to do upadku rodzimych, narodowych firm, które nie są w stanie konkurować z dużymi zachodnioeuropejskimi przedsiębiorstwami. Natomiast nie wszyscy wiedzą, że rodzime przedsiębiorstwa ok 20-30% więcej wnoszą do polskiej gospodarki niż zagraniczni inwestorzy.

Polska jako ekonomiczna wspólnota znajduje się w podobnej sytuacji jak kiedyś Niemcy, Francja, czy Stany Zjednoczone. Oczywiście dzisiaj nie możemy skorzystać z tych samych narzędzi budowania silnej gospodarki jak wcześniej np. ceł. Niemniej jednak nadal pozostają nam w ręku inne możliwe rezerwy. Co więcej są one nadal z sukcesem stosowane przez bogate kraje świata.
 

Ostatnie wpisy

  • Jeden z najbogatszych Polaków: Zachodnie koncerny odnoszą nadzwyczajne zyski kosztem Polaków3 paź 2022, 14:33Polskie firmy eksportujące do USA muszą zapłacić duńskiej firmie MAERSK albo niemieckiej firmie Hapag-Lloyd, przewoźnikom morskim, cztery razy więcej za przewóz kontenerów przez ocean. Od 2020 roku cena za przewóz jednego kontenera wzrosła z ok. 3...
  • Kary dla polskich firm za zrywanie kontraktów z Rosją. „Unia chowa głowę w piasek”23 mar 2022, 13:41Milczenie Unii Europejskiej w sprawie przepływu towarów do Rosji to dyskryminacja polskiej gospodarki – pisze dla „Wprost” Ryszard Stefan Florek, polski przedsiębiorca, prezes firmy Fakro. I zwraca uwagę na wysokie kary za niewywiązanie się z umów...
  • Czas na tarczę konsumencką31 maj 2020, 17:42Polski rząd, w odpowiedzi na pogarszającą się z powodu pandemii koronawirusa sytuację, wprowadził tarczę antykryzysową, która ma za zadanie ochronić polską gospodarkę i obywateli. Pakiet bez wątpienia jest ważnym działaniem, prawdą...
  • 30 lat wolnego rynku w Polsce – czyli Polska globalnie7 maj 2019, 13:07Statystyczny Duńczyk i Niemiec bogaci się trzy razy szybciej niż statystyczny Polak. Szumnie deklarowana Europa równych szans jest w efekcie Europą dwóch prędkości. Kondycja bogatych krajów zachodnioeuropejskich jest znacznie lepsza od sytuacji...
  • Gdzie można znaleźć środki na podwyżki dla lekarzy?25 paź 2017, 15:13Od 2 października około 20 lekarzy rezydentów prowadzi głodówkę w Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Warszawie. Protestujący domagają się wzrostu finansowania ochrony zdrowia: wzrostu wynagrodzeń, zmniejszenia biurokracji, skrócenia kolejek,...