IPN ujawni teczki Kwaśniewskiego i Belki? (aktl.)

IPN ujawni teczki Kwaśniewskiego i Belki? (aktl.)

Dodano:   /  Zmieniono: 
Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej opowiedziało się za udostępnieniem sejmowej komisji śledczej ds. PKN Orlen teczek służb specjalnych PRL na temat 32 osób, które były lub będą przesłuchiwane przez komisję - poinformował przewodniczący kolegium Sławomir Radoń.
Chodzi m.in. o teczki prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego i premiera Marka Belki. Prezes IPN Leon Kieres na razie nie ujawnia, jaka będzie jego ostateczna decyzja w tej sprawie.

"Była różnica zdań, ale przeważyła opinia biura prawnego IPN, że  nie powodów prawnych, by nie udostępniać komisji tych materiałów. Jeśli IPN udostępnia swe akta np. sejmowej Komisji ds. Służb Specjalnych, to nie ma przeszkód, by nie udostępnić ich komisji śledczej" - powiedział Radoń po obradach.

Stanowisko kolegium - 11-osobowego reprezentatywnego politycznie organu doradczo-kontrolnego prezesa IPN - przyjęto większością głosów. Radoń zdradził, że "były też inne opinie, np. żeby ograniczyć to tylko do tych osób, które komisja już przesłuchała".

Radoń podkreślił, że stanowisko kolegium w tej sprawie nie jest wiążące dla Kieresa. On sam skomentował, że "to tylko opinia kolegium". "Będę jeszcze rozmawiał z przewodniczącym komisji w tej sprawie" - zapowiedział szef IPN.

W styczniu, pod nieobecność 6 członków komisji, w tym jej szefa Józefa Gruszki (PSL), na wniosek Romana Giertycha (LPR) przewodniczącego wówczas obradom, posłowie zdecydowali, że  wystąpią do IPN o dokumenty dotyczące 32 osób, które już były lub  niebawem będą przesłuchane przez komisję jako świadkowie. Chodzi m.in. o materiały dotyczące prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, premiera Marka Belki, b. premiera Jerzego Buzka, b. szefa MSW Krzysztofa Kozłowskiego, b. szefa gabinetu prezydenta Marka Ungiera, b. szefa Agencji Wywiadu Zbigniewa Siemiątkowskiego, szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Andrzeja Barcikowskiego, lidera SLD Józefa Oleksego. Najwięcej kontrowersji wzbudziło umieszczenie na liście osób, które nie są świadkami wezwanymi przed komisję - Kozłowskiego oraz wiceszefa MSW z lat 90. Jerzego Zimowskiego.

Decyzja komisji wywołała spory. Posłowie prawicy mówili, że chcą poznać teczki tych osób, by zbadać swe przypuszczenia co do  powiązań biznesu i służb specjalnych jeszcze z lat 80., co - ich zdaniem - może się wiązać z "aferą Orlenu". Posłowie lewicy byli przeciwni i wnieśli o zmianę uchwały, ale na początku lutego komisja utrzymała swą decyzję.

Kieres informował w styczniu, że dysponuje sprzecznymi opiniami prawników co do możliwości przekazania komisji dokumentów. Mówił też, że w piśmie komisji do IPN jest mowa o "informacjach" na temat wymienionych osób. "Chcemy wiedzieć, co komisja rozumie przez informacje: czy stwierdzenie, że dana osoba figuruje lub nie  figuruje w zasobach archiwalnych, w jakim charakterze, czy może to  my mamy pisać dla komisji 'informacje' na podstawie materiałów i  dokumentów. Nie wiedząc tego, nie możemy udzielić komisji odpowiedzi" - wyjaśniał prezes IPN. Wkrótce potem komisja sprecyzowała swój wniosek.

W mediach i wśród prawników trwa spór, czy komisja mogła zażądać takich akt od IPN i czy Instytut ma prawo udostępnić sejmowemu organowi te dokumenty. Ustawa o IPN mówi, że wgląd w akta IPN mają pokrzywdzeni (czyli osoby inwigilowane w PRL), naukowcy oraz takie instytucje państwowe, jak m.in. sądy i prokuratury. W ustawie o  komisji śledczej napisano natomiast, że komisja śledcza ma  uprawnienia prokuratorskie w zakresie przesłuchiwania świadków i  prawo żądania niezbędnych jej do pracy materiałów od organów państwa.

Członkowie sejmowej komisji śledczej ds. PKN Orlen są podzieleni w opiniach na temat decyzji Kolegium IPN, które w środę opowiedziało się za udostępnieniem komisji teczek służb specjalnych PRL na temat przesłuchiwanych.

Przewodniczący komisji śledczej ds. PKN Orlen Józef Gruszka (PSL) powiedział, że jest zadowolony z decyzji Kolegium IPN.

"Planuję spotkać się z prezesem IPN Leonem Kieresem w przyszły czwartek na konsultacjach w tej sprawie" - poinformował Gruszka. Dodał, że ma nadzieję, iż Kieres ostatecznie podtrzyma decyzję Kolegium.

Także wiceprzewodniczący komisji Roman Giertych (LPR) jest zadowolony ze stanowiska Kolegium. "Bardzo się cieszę, to decyzja zgodna z prawem i nie mogła być inna" - powiedział. Dodał, że "ci, którzy zarzucali mu działanie niezgodne z prawem, powinni się teraz zdobyć na słowo 'przepraszam'".

Zdaniem innego członka komisji, Andrzeja Celińskiego (SdPl), który był przeciwny skierowaniu do IPN wniosku o przekazanie teczek, udostępnienie ich członkom komisji śledczej będzie "dziką lustracją". Jak powiedział, "jest to chodzenie na skróty przez pole prawa".

Dodał, że spodziewa się jednak, że prezes IPN uwzględni stanowisko Kolegium. Podkreślił, że w sprawie komisji śledczej ds. PKN Orlen "różne organy państwa zachowują się nieodpowiedzialnie, ulegają szantażowi i działają pod wpływem różnych doraźnych czynników".

Wiceprzewodniczący komisji Andrzej Aumiller (UP) wyraził zdziwienie decyzją Kolegium IPN. "Prezes IPN skierował do nas pismo, w którym prosił, by uszczegółowić, o co nam chodzi, a teraz (Kolegium IPN) chce całą zawartość teczek udostępnić".

Jego zdaniem, wystarczyłoby, gdyby Instytut stwierdził jedynie, kto spośród 32 osób, o których teczki wystąpiła komisja, był współpracownikiem służb specjalnych.

ks, pap

 0

Czytaj także