Oskarżyciele zarzucali Plavszić zbrodnie ludobójstwa, zbrodnie przeciw ludzkości oraz pogwałcenie praw i zwyczajów wojny w latach 1991-92, gdy rozpoczynała się wojna w Bośni, trwająca do 1995 roku.
Plavszić w październiku ubiegłego roku przyznała się do zbrodni przeciw ludzkości, zmieniając wcześniejsze zeznania. W zamian prokurator odstąpił od reszty oskarżeń pod jej adresem.
Plavszić dobrowolnie oddała się w ręce trybunału haskiego i od stycznia do września ubiegłego roku przebywała w areszcie Scheveningen. Powróciła do domu po złożeniu gwarancji przez rządy Serbii i Republiki Serbskiej w Bośni. Do Hagi przyleciała w połowie grudnia i znów została umieszczona w areszcie Scheveningen.
Była pierwszą kobietą oskarżoną przez trybunał haski i drugą - po Momczilo Krajiszniku - osobą spośród wysokich rangą przedstawicieli byłego kierownictwa Serbów bośniackich, która przebywała w Hadze jako oskarżona.
W charakterze świadka obrony wystąpił były premier Republiki Serbskiej w Bośni Milorad Dodik. Z Paryża zeznawał laureat pokojowej nagrody Nobla Elie Wiesel, który mówił o znaczeniu przyznania się do winy w przypadku zbrodni wojennych.
Plavszić, w czasie wojny zastępczyni Radovana Karadżicia, również oskarżonego przez trybunał haski, była nazywana Żelazną Damą, gdyż podobno potrafiła przywoływać do porządku nawet Miloszevicia, wówczas prezydenta Serbii.
Wykładowczyni biologii na uniwersytecie w Sarajewie, stypendystka Fullbrighta, polityką zajęła się dopiero w 1990 roku, kiedy weszła do parlamentu z listy Serbskiej Partii Demokratycznej (SDS) Karadżicia.
Po wojnie bośniackiej została wybrana we wrześniu 1996 roku na prezydenta Republiki Serbskiej w Bośni. Zdecydowała się wówczas na współpracę ze wspólnotą międzynarodową, co zaowocowało odblokowaniem pomocy zagranicznej dla Serbów bośniackich.
Poparcie Zachodu pozwoliło jej odnosić cząstkowe sukcesy w walce o władzę ze zwolennikami Karadżicia aż do czasu, gdy jesienią 1998 r. przegrała kolejne wybory prezydenckie. Po porażce powoli wycofywała się z życia publicznego i ostatecznie zrzekła się nawet mandatu w parlamencie Republiki Serbskiej.
sg, pap