Żegnaj, Brytanio, witajcie problemy

Żegnaj, Brytanio, witajcie problemy

Wielka Brytania wprowadziła Europę w historyczny zakręt. Jedno, co możemy przewidzieć, to z pewnością to, że nie jesteśmy w stanie przewidzieć wszystkich perturbacji. Pytanie raczej, jak i czy Polska musi na tym tylko tracić?

David Cameron wyglądał na zdruzgotanego, gdy w piątkowy poranek zapowiadał rezygnację ze stanowiska premiera rządu Jej Królewskiej Mości. Media brytyjskie odnotowały, że był blady, a głos mu drżał. Przed drzwiami do siedziby szefa rządu przy Downing Street 10 pokonanemu przez Brexit Cameronowi towarzyszyła tylko żona Samantha, która popłakała się, gdy jej mąż ogłaszał rezygnację.

Londyński ból głowy

Podczas gdy Brytyjczycy ciągle nie mogą wyjść z szoku, jakim jest wynik referendum, elity polityczne mają zupełnie inny problem na głowie. Chodzi o to, kto zajmie się teraz wyprowadzaniem Wielkiej Brytanii z UE. Cameron ustąpi w październiku, co oznacza, że lato na Wyspach upłynie na ostrej walce o władzę. Bukmacherzy, których opinie na temat polityki są w Wielkiej Brytanii traktowane bardzo poważnie, obstawiają, że nowym lokatorem na Downing Street 10 będzie Boris Johnson. Znany z barwnego języka były burmistrz Londynu ogłosił się liderem zwolenników Brexitu. Byłby więc naturalnym następcą Camerona. Zwłaszcza że wedle sondaży cieszy się on największym poparciem członków Partii Konserwatywnej. Po piętach depcze mu inny lider brexiterów, Michael Gove, minister sprawiedliwości w rządzie Davida Camerona. Brakuje mu co prawda charyzmy Johnsona, ale jednocześnie – będąc najbardziej aktywnym zwolennikiem Brexitu wśród konserwatywnych ministrów – unikał w kampanii wdawania się w personalne spory z bardziej proeuropejskimi kolegami. Poza tymi dwoma kandydatami nie da się także wykluczyć, że torysi wybiorą przejściowego kandydata. Mógłby nim być George Osborne, dotychczasowy minister finansów w rządzie Camerona. Kiedyś był on typowany na naturalnego następcę premiera. Ostatnio jego popularność wśród szeregowych członków partii znacznie spadła, ale do wykonania brudnej roboty i wyprowadzenia Zjednoczonego Królestwa z Unii może być w sam raz. Pytanie oczywiście, czy królestwo pozostanie zjednoczone. Rzut oka na mapę preferencji wyborców w czasie referendum pokazuje, że Irlandia Północna i Szkocja, a także etniczna Walia w przeciwieństwie do Anglii opowiedziały się za pozostaniem w UE. Nie brak więc głosów, że Irlandia Północna, a szczególnie Szkocja, która w 2014 r. przeprowadziła już referendum w sprawie ogłoszenia niepodległości, mogą mieć apetyty na wyjście ze Zjednoczonego Królestwa. To jednak może być pieśń przyszłości. Zwłaszcza że w obecnej sytuacji otwieranie negocjacji akcesyjnych z nowymi państwami, które mogą się pojawić w Europie, może zaktywizować separatystyczne ruchy w innych częściach Europy – z Katalończykami na czele. Unia ma na głowie znacznie poważniejsze problemy. Podstawowy problem polega na przeprowadzeniu Brexitu. Traktaty europejskie dopuszczają co prawda taką ewentualność, ale nie precyzują, jak ma to zostać przeprowadzone. Bruksela najwyraźniej nigdy nie brała poważnie takiej ewentualności. Sam wynik referendum nie jest jeszcze jednoznaczny z wyjściem Wielkiej Brytanii z UE. Nie wiadomo nawet, w jaki sposób rząd Jej Królewskiej Mości ma decyzję o secesji ogłosić: czy stanie się to na najbliższym szczycie w lipcu, czy odchodzący premier przekaże tę decyzję Komisji Europejskiej czy szefom rządów poszczególnych państw członkowskich.

Europa do remontu

Unijni dygnitarze zapewniają, że to brytyjski problem, a szef Rady Europejskiej Donald Tusk twierdzi, że Europa jest przygotowana na ten scenariusz. W tle majaczy jednak zaskoczenie i niedowierzanie brukselskich elit, że Brytyjczycy ośmielili się odrzucić „europejski projekt”. W tym tonie wypowiada się zarówno lider wpływowej frakcji chadeckiej Manfred Weber, jak i szef Parlamentu Europejskiego, socjalista Martin Schulz. Podobnie jak w przypadku elity politycznej w Wielkiej Brytanii, także w Europie zaczęła się bezpardonowa walka o to, kto będzie rozdawał karty w Unii po Brexicie. Na celowniku znalazł się szef Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker, którego coraz częściej obarcza się winą za doprowadzenie do największego kryzysu w historii Wspólnoty. Świadczy o tym choćby liczba przecieków prasowych punktujących jego niechęć do podróży zagranicznych i ciężkiej pracy, a także wpadki świadczące o utracie kontaktu z rzeczywistością. Nasilenie wyliczanki znanych przecież wad weterana unijnej biurokracji nieprzypadkowo nastąpiło tuż przed referendum brytyjskim, co mogło być próbą przygotowania gruntu pod znalezienie winnych Brexitu. Swoje przy tej okazji próbuje ugrać Donald Tusk, przestrzegając przed próbami zacieśniania integracji pod presją Brexitu. Bardzo aktywny jest też szef Parlamentu Europejskiego Martin Schulz. Niemiecki socjalista otwarcie mówi o konieczności zwiększenia wpływu parlamentu na Komisję Europejską, uważaną powszechnie za najmniej demokratyczną z unijnych instytucji, wyłanianą na podstawie zakulisowych negocjacji. Nie brak głosów, że konieczne okaże się całkowicie nowe zdefiniowanie relacji między państwami a strukturami unijnymi w postaci nowej wersji Traktatu UE. Tak samo potrzebne okaże się odchudzenie brukselskiej biurokracji, która nie dość, że uległa przesadnemu rozdęciu, to jeszcze skutecznie uwolniła się od demokratycznej kontroli. Przede wszystkim jednak konieczne okażą się zapewne nowe wybory do Parlamentu Europejskiego. Kolejny Europarlament będzie pewnie dążył do uzyskania większej kontroli nad funkcjonowaniem struktur unijnych, być może włączając w to także szerszą reprezentację obywateli Europy w postaci przedstawicielstw parlamentów i samorządów krajowych. Problem polega na tym, że obecny skład Parlamentu Europejskiego także przestaje odzwierciedlać nastroje w Europie. Dominują w nim przecież nastawieni na zacieśnienie integracji federaliści. Formalnie dzielą się oni na liberałów, chadeków, socjalistów i zielonych, ale w sprawach zasadniczych dla funkcjonowania UE w niczym się nie różnią. Tymczasem Tusk ma rację, zwracając uwagę na to, że narody europejskie reagują coraz bardziej alergicznie na wszelkie wzmianki o poszerzaniu kompetencji instytucji unijnych kosztem rządów i parlamentów narodowych. Widać to wyraźnie po każdym kolejnym sondażu pokazującym stosunek Europejczyków do UE. Wynik referendum w sprawie Brexitu to oczywiście tylko jeden z objawów kryzysu zaufania do Unii. To najbardziej spektakularna ilustracja napięć pomiędzy państwami członkowskimi i instytucjami unijnymi. Jednocześnie to ostateczny cios dla zwolenników tezy o „historycznej” słabości państw narodowych, które rzekomo nie potrafiły wypełniać zobowiązań wobec swoich obywateli bez pomocy struktur ponadnarodowych. W rzeczywistości doszło do całkowicie przeciwnego procesu – Europejczycy w coraz większym stopniu powracają do koncepcji państwa narodowego, widząc w nim ochronę przed rozpychającymi się instytucjami unijnymi. Dlatego niewykluczone, że referendum brytyjskie wcale nie było ostatnie. Żądania zorganizowania podobnego plebiscytu wysuwają coraz śmielej Francuzi, Włosi czy Holendrzy. Sondaże wskazują, że wynik takich głosowań wcale nie musiałby być po myśli brukselskich federalistów. Zwłaszcza jeśli po drodze swoje pozycje umocnią eurosceptycy i populiści tacy jak Marine Le Pen we Francji, Beppe Grillo we Włoszech, Kristian Thulesen Dahl w Danii albo Geert Wilders w Holandii (ten ostatni wymyślił już nawet nazwę „Nexit” dla wystąpienia swojego kraju z Unii).

Brak Wielkiej Brytanii w strukturach europejskich z pewnością ucieszy Władimira Putina. Niemcy, które wraz z Francją i Włochami będą od tej pory grać w Europie pierwsze skrzypce, uznawane są w Moskwie za znacznie bardziej spolegliwego partnera. Oczywiście Brytyjczycy pozostają w NATO, jednak osłabnąć może ich chęć do angażowania się na wschodniej flance, zwłaszcza jeśli kolejna administracja amerykańska będzie wykazywać skłonność do izolacjonizmu albo do kolejnego „resetu” w relacjach z Rosją.

Polskie niepokoje

To tylko jeden z powodów do niepokoju w Warszawie. Brexit stawia w kłopotliwej sytuacji Polskę, która wbrew zapewnieniom przedstawicieli resortu dyplomacji wciąż zdaje się nie mieć jasnego planu na wypadek opuszczenia UE przez Wielką Brytanię uznawaną za naszego kluczowego sojusznika w Brukseli. Dotyczy to zwłaszcza Prawa i Sprawiedliwości – rządząca w Polsce partia pozostanie właściwie bez liczącego się sojusznika w europarlamentarnej frakcji Europejskich Konserwatystów i Reformatorów. Wzrośnie za to rola Niemiec, które wywierają naciski na Warszawę i mogą ulec pokusie budowy Europy według własnych wyobrażeń (i zgodnie ze swoimi interesami). Mało pocieszające, że w unijnym rankingu państw Polska – przynajmniej formalnie – wskoczy teraz na piątą pozycję. Oczywiście w praktyce nie musi to wiele znaczyć – na pierwsze po Brexicie spotkanie najważniejszych państw unijnych zaproszono do Berlina sześć delegacji. Przedstawiciela Polski wśród zaproszonych nie było. Z drugiej strony w trakcie spodziewanych unijnych przetargów możemy próbować wykorzystać zawirowania wywołane decyzją Brytyjczyków do wzmocnienia swojej pozycji. Wbrew pozorom utarczki na linii Warszawa – Bruksela nie oznaczają wcale wzrostu nastrojów eurosceptycznych w Polsce. Wręcz przeciwnie – Polacy należą do społeczeństw w największym stopniu popierających uczestnictwo swojego państwa w Unii Europejskiej. Mimo wycieczek słownych polityków mamy dobre relacje z najważniejszymi państwami unijnymi. Jeśli uda się zachować jedność w ramach Grupy Wyszehradzkiej, wówczas moglibyśmy zawalczyć także o to, by głos nowych, ale także wszystkich mniejszych, państw członkowskich UE stał się lepiej słyszalny. Osobnym problemem pozostaje sytuacja polskich emigrantów w Zjednoczonym Królestwie. Z formalnego punktu widzenia kłopoty mogliby mieć tylko ci, którzy wyjechali w ostatnich latach (około jednej trzeciej najnowszej emigracji). Ich status będzie prawdopodobnie przedmiotem pertraktacji Warszawy i Londynu (Polska i Wielka Brytania będą zresztą musiały mozolnie uregulować wszystkie kwestie wzajemnych relacji ujmowanych do tej pory w traktatach unijnych). Niestety, nie można wykluczyć wzrostu niechęci do „obcych z UE” (hasło to było używane w czasie kampanii przed referendum), która wymusi na części imigrantów decyzję o opuszczeniu Wielkiej Brytanii. Przykre analogie historyczne niestety istnieją – jak choćby z czasów tuż po II wojnie światowej, gdy część brytyjskiej opinii publicznej domagała się opuszczenia kraju przez Polaków walczących wcześniej u boku aliantów przeciwko hitlerowskim Niemcom. Problem mógłby się znacząco pogłębić, jeśli Brexit spowoduje perturbacje w brytyjskiej gospodarce, a wiele wskazuje na to, że np. niektóre koncerny planują przeniesienie swoich oddziałów na kontynent.

Zawirowania mogą dotyczyć np. usług armatorskich (Wielka Brytania, a zwłaszcza należący do niej Gibraltar, jest miejscem rejestracji połowy unijnej floty), ubezpieczeniowych albo bankowych. Londyńskie City należało do najostrzejszych oponentów Brexitu właśnie z obawy przed utratą swojej roli centrum finansowego Europy i koniecznością redukcji nawet kilkudziesięciu tysięcy etatów. Problemy gospodarcze mogą łatwo odbić się na brytyjskim rynku pracy. Nietrudno przewidzieć, że wówczas redukcje najszybciej dotkną imigrantów z Europy Wschodniej, w tym głównie z Polski, w których wymierzona była wyjątkowo ostra kampania przed referendum. Dla Polski powrót tysięcy obeznanych z brytyjskim rynkiem i przemysłem może akurat okazać się pozytywnym impulsem. Tyle że o takim efekcie ubocznym Brexitu powinien już myśleć polski rząd, tworząc zachęty, ulgi, a może też szybką ścieżkę kupna na specjalnych warunkach mieszkań dla wracających młodych.

Okładka tygodnika WPROST: 26/2016
Więcej możesz przeczytać w 26/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • FORUM WPROST TO SYF I BAGNO IP
    DO WPROST i żenującego redaktorka Wróblewskiego: Jak skomentujecie wpis na waszym forum pod tekstem "Joachim Brudzińki:..." waszego czytelnika nick "kartofel", cytuję: "Kondonie jeden penisowy to ty chyba odleciałeś i masz manię prześladowczą jak kartofel twój guru z Żoliborza niewyrośnięty a wiesz dlaczego bo był spermą śmierdzącą oblany gnoju jeden czemu twój kondonik chodzi z ochroniarzami czego się boi że mu ktoś zrobi z czasów komuny chyba musiał się komuś narazić w tamtym czasie kartofel jeden"

    Spis treści tygodnika Wprost nr 26/2016 (1742)

    • Rozwiążmy Parlament Europejski 26 cze 2016, 20:00 Brexit boleśnie nam przypomniał, że światem rządzą prawa dżungli, a nie opatrzność komisarzy i postępowe teorie dziejów. Historia nie jest radosnym ciągiem zdarzeń ewoluujących w stronę doskonałości człowieka i idealnego ustroju państwa. 8
    • Wojna o aborcję wybuchnie jesienią 26 cze 2016, 20:00 Po wakacjach Sejm stanie się areną walki o przerywanie ciąży. Do laski marszałkowskiej trafią dwa obywatelskie projekty przygotowane przez środowiska lewicowe i prawicowe. 12
    • GROM leci do Iraku 26 cze 2016, 20:00 Prezydent Andrzej Duda podpisał decyzję o wysłaniu dwóch kontyngentów polskich żołnierzy na Bliski Wschód. W operacji „Inherent Resolve” w Iraku weźmie udział 60 żołnierzy Wojsk Specjalnych. 12
    • Wstyd brytyjskiej floty 26 cze 2016, 20:00 Sześć okrętów wojennych klasy Type 45 (każdy kosztował okrągły miliard funtów) miało być dumą floty wojennej Jej Królewskiej Mości. Godne XXI w., supernowoczesne, niewidzialne dla radarów i napakowane elektroniką niszczyciele posiadają wszystko, co potrzeba, by mogły podjąć... 14
    • Portfele „Wprost” dla najlepszych 26 cze 2016, 20:00 W tym samym dniu, kiedy ważyły się losy przyszłości UE, przedstawiciele świata finansów spotkali się na gali Portfele „Wprost” 2016, by odebrać nagrody za to, co przygotowali dla swoich klientów 18
    • Zdarzyło się jutro 26 cze 2016, 20:00 Podczas meczu Polska – Szwajcaria niektórych polskich piłkarzy wcale nie trzeba było motywować. Od razu było widać, który to frankowicz. 20
    • Żegnaj, Brytanio, witajcie problemy 26 cze 2016, 20:00 Wielka Brytania wprowadziła Europę w historyczny zakręt. Jedno, co możemy przewidzieć, to z pewnością to, że nie jesteśmy w stanie przewidzieć wszystkich perturbacji. Pytanie raczej, jak i czy Polska musi na tym tylko tracić? 26
    • Europejskie domino 26 cze 2016, 20:00 Brexit to przede wszystkim sygnał dla instytucji unijnych: trzeba się skupić na odbudowaniu zaufania obywateli do projektu europejskiego, a nie na pomysłach dalszej integracji - mówi Agata Gostyńska-Jakubowska, ekspertka Centre for European Reform w Londynie. 30
    • Wygrani i przegrani Brexitu 26 cze 2016, 20:00 Winnym Brexitu jest David Cameron. Rozpisywanie referendum w czasie, gdy Unia ma tyle problemów wewnętrznych i jest pod tak wielką presją zewnętrzną, było bardzo lekkomyślne 31
    • UE 2.0 26 cze 2016, 20:00 Brexit stał się faktem. Brytyjczycy odrzucili ideę superpaństwa, którą tylnymi drzwiami wprowadzała Komisja Europejska. Znaków ostrzegawczych było wystarczająco wiele, ale brukselska biurokracja wolała koncentrować się na poszerzaniu swojej władzy, dla której nie otrzymała... 32
    • Kto pokochał 500 plus 26 cze 2016, 20:00 Opozycja nie bardzo wie, jak się PiS dobrać do skóry. Nie można go atakować za to, że okłamał wyborców, bo uruchomił program 500 plus. Nie można liczyć na rozbicie Zjednoczonej Prawicy, bo jest nieomal monolitem. 34
    • PiS musi się bardziej postarać 26 cze 2016, 20:00 Tymczasem pani premier zapowiedziała, że podatków dla milionerów nie podniesie – mówi „Wprost” Adrian Zandberg, lider Partii Razem. 37
    • To politycy produkują kryzysy 26 cze 2016, 20:00 Odnoszę wrażenie, że rządzący zaczynają zdawać sobie sprawę, iż realizacja wszystkich zapowiedzi wyborczych PiS będzie miała mocno negatywny skutek dla finansów publicznych, a w ślad za tym dla gospodarki – mówi „Wprost” Stanisław Gomułka, główny ekonomista BCC, członek... 38
    • Ustrój państwa, PiS i „przyjaciele” 26 cze 2016, 20:00 W latach 60. zwolennicy komunizmu mawiali: „to wspaniały ustrój, tylko społeczeństwo do niego nie dorosło”. 39
    • Raban Franciszka 26 cze 2016, 20:00 Wszystko zaczęło się w 1983 r., gdy w Rzymie obchodzono 1950-lecie śmierci Chrystusa. W połowie roku jubileuszowego Jan Paweł II zaniepokoił się, że w watykańskich uroczystościach prawie w ogóle nie uczestniczą młodzi. Natychmiast skontaktował się z Papieską Radą ds. Świeckich... 40
    • Zbrodnia i kara. Jak pracują policjanci z Archiwum X? 26 cze 2016, 20:00 Policjanci coraz częściej znajdują sprawców morderstw dokonanych przed kilkudziesięcioma laty. Okazuje się, że nie ma zbrodni doskonałych, a przyczyną długotrwałej bezkarności zabójców bywa banalne zaniedbanie śledczych. 44
    • Jak przetrwać z dzieckiem na urlopie 26 cze 2016, 20:00 Opiekunka do dziecka, wychowawczyni w przedszkolu, nauczyciel w szkole – każdego dnia przez 8-10 godzin nie musimy być rodzicami, bo kto inny ma oko na dzieciaki. A potem przychodzą wakacje i nagle okazuje się, że musimy spędzać długie 24 godziny w ich towarzystwie. Jak to... 47
    • Rzeczpospolita podsłuchiwana 26 cze 2016, 20:00 Jeśli wierzyć statystykom, zaglądanie sąsiadom w okna to nasza narodowa pasja. Jako świadomi obywatele oburzamy się jednak, gdy mamy do czynienia z przejawami kontroli i inwigilacji – czy to policyjnej, czy dziennikarskiej. A mimo to w domowym zaciszu z wypiekami na twarzy... 48
    • Badania i rozwój opłacą się firmom 26 cze 2016, 20:00 Fundusze Europejskie pomogą przedsiębiorcom zbudować działy badań i rozwoju. Na ten cel jest ponad 580 mln euro na szczeblu krajowym i dodatkowe pieniądze w regionach. Wszystko po to, by firmy mogły tworzyć innowacje, a nie je kopiować. 49
    • Po-rachunki polityczne 26 cze 2016, 20:00 Dziennikarsko-filmowe śledztwo o niejasnym pochodzeniu majątku byłej pierwszej pary Ameryki wzbudza wątpliwości nawet u zagorzałych zwolenników demokratów. 50
    • Kasa Clintonów 26 cze 2016, 20:00 Nikt nie zarobił na polityce więcej niż rodzina Clintonów – wyjaśnia czytelnikom „Wprost” Peter Schweizer, autor głośnej książki „Clinton Cash“, na podstawie której powstał film pokazany w tym roku na festiwalu w Cannes. 52
    • Konflikt w gnieździe szerszeni. Organizacje terrorystyczne walczą o wpływy 26 cze 2016, 20:00 Solidarność islamistów to puste deklaracje. Al-Kaida i Państwo Islamskie zwalczają się wzajemnie, sięgając po najbardziej brutalne metody. 54
    • Król kiczu to komplement 26 cze 2016, 20:00 Zdobyć popularność to tak, jak wygrać w totolotka. Dlaczego 90 proc. osób traci jednak te pieniądze? Bo myślą, że one nigdy się nie skończą – mówi „Wprost” Michał Wiśniewski, lider zespołu Ich Troje, obchodzacego właśnie swoje 20-lecie. 56
    • Pfleiderer Grajewo buduje pozycję europejskiego lidera 26 cze 2016, 20:00 Po przejęciu spółki matki Pfleiderer Grajewo urósł do rangi jednego z czołowych europejskich producentów wyrobów drewnopochodnych. Grupa prowadzi proces pełnej integracji, a od niedawna jej siedzibą jest Wrocław, w którym spółka rozbudowuje swoje struktury. 59
    • Kosmos na pożegnanie 26 cze 2016, 20:00 Piętnaście lat kazał Żuławski czekać swoim wyznawcom na kolejny film. Tyle czasu upłynęło od premiery „Wierności”. „Kosmos” okazał się jego pożegnaniem z kinem i widzami. Czołowy nonkonformista europejskiej sceny filmowej polskiej premiery nie doczekał. Odszedł po ciężkiej... 60
    • Nie chcę być obiektem westchnień tylko dziewcząt 26 cze 2016, 20:00 Trafiam do ludzi w różnym wieku, różnej płci i różnej seksualności. Nie rozumiem artystów, którzy tak boją się o swój wizerunek macho, że „całuśne” zdjęcia robią sobie tylko z fankami. Czasy się zmieniły, jesteśmy bardziej świadomi i mądrzejsi – mówi „Wprost” wokalista i aktor... 64
    • Sex, drugs i dojrzewanie 26 cze 2016, 20:00 Czy łatwo jest przechodzić mutację w blasku reflektorów i fleszy? Historia wielu hollywoodzkich dzieciaków dowodzi, że na tej drodze potyka się niemal każdy. 65
    • Państwo pod dżunglą 26 cze 2016, 20:00 Archeolodzy, uzbrojeni w laserowy skaner, odkryli średniowieczne miasta, których ślady dawno już zatarł gęsty las. 68
    • Niezwykłe odkrycie archeologów. Za pomocą laserów odnaleźli średniowieczne miasta 3 lip 2016, 9:37 Archeolodzy, uzbrojeni w laserowy skaner, odkryli średniowieczne miasta, których ślady dawno już zatarł gęsty las. 68
    • Dwie siostry: Ameryka i Afryka 26 cze 2016, 20:00 Czytelnika, który sięga po „Drogę do domu”, musi zdumiewać, że autorka tej świetnej książki ma 26 lat. Rzecz jest tak opowiedziana i ma taki ciężar gatunkowy, jakby Yaa Gyasi (Amerykanka, której rodzina ma korzenie w Ghanie) była autorką z gigantycznym dorobkiem i wielkim... 70
    • Francuzik daje sobie radę 26 cze 2016, 20:00 Gdy pierwszy raz zawiesza się wzrok na Renault Kadjar, ma się wrażenie, że konstruktorzy postanowili napompować Clio Grandtour. I samochód przybrał całkiem interesujący kształt. 76
    • Rosja, czyli państwo-kibol 26 cze 2016, 20:00 Wyniki sportowców zawsze wiele mówiły o kondycji reprezentowanego przez nich państwa. Lekkoatletki i pływaczki NRD – dla młodszych: Niemieckiej Republiki Demokratycznej, która z demokracją nie miała nic wspólnego – były zapładniane przed ważnymi zawodami, co zwiększało ich... 80
    • Lista 100 najbogatszych Polaków 26 cze 2016, 20:00 1. Dominika i Sebastian Kulczyk 16,5 mld zł Za życia ojca swoje gabinety mieli po przeciwnych stronach pierwszego piętra kamienicy na Kruczej, gdzie mieści się siedziba Kulczyk Holding. Ale dzisiaj w biznesie mówią jednym głosem. Taka... 84
    • 30 lat innowacji 26 cze 2016, 20:00 Obchody 30-lecia Adamedu, polskiej firmy biotechnologiczno-farmaceutycznej, zostały zainaugurowane otwarciem nowego Centrum Badawczo-Rozwojowego – jednego z najnowocześniejszych obiektów tego typu w Europie. Historia firmy to historia innowacji. Skupienie się na działalności... 119
    • Bankowość na najwyższym poziomie 26 cze 2016, 20:00 Bankowość prywatna (od ang. private banking) skierowana jest do osób, które dysponują oszczędnościami sporo większymi niż przeciętne 120
    • Promocja polskiej gospodarki 26 cze 2016, 20:00 Antoni Ptak stworzył pod Łodzią centrum handlowe, które ułatwiło rozwój dziesiątkom tysięcy polskich firm i stało się znane na całym świecie. Teraz chce uczynić z Warszawy ośrodek wystawienniczy z prawdziwego zdarzenia. 128
    • Gratka dla konesera 26 cze 2016, 20:00 Kameralne rezydencje dla koneserów w Finale Apartments – najpiękniejszy akord elitarnej inwestycji mieszkaniowej firmy Eko-Park przy Polu Mokotowskim w Warszawie. 133
    • Ucieczka przed klientem 26 cze 2016, 20:00 Jest drogo, a będzie jeszcze drożej. Ceny dóbr luksusowych biją nigdy wcześniej nienotowane rekordy. 136
    • Z najwyższej półki 26 cze 2016, 20:00 Fotel za 21 tys. dolarów czy szwajcarski zegarek niwelujący wpływ przyciągania ziemskiego za trzy razy tyle? Sprawdziliśmy, jakimi gadżetami producenci walczą o najgrubsze portfele klientów. I to, na jaki luksus mogą sobie pozwolić Polacy. 142
    • Nocleg w raju 26 cze 2016, 20:00 Szampan i kawior to już przeżytek. W dzisiejszych czasach hotelowy luksus to stado słoni na wyciągnięcie ręki, kolacja w przestworzach oceanu czy piwnica pełna drogiego wina. 146
    • Moda na SPA 26 cze 2016, 20:00 SPA staje się obowiązkowym elementem każdego renomowanego miejsca wypoczynkowego. Najnowsze trendy to ośrodki wyspecjalizowane w zabiegach dla mężczyzn i przyszłych mam. 154
    • Zadbaj o jelita, będziesz szczęśliwy 26 cze 2016, 20:00 Dla większości to temat nie tyle wstydliwy, ile po prostu pomijany. Niektórzy jednak nazywają jelita drugim mózgiem organizmu. Zachodzi w nich tak wiele ważnych reakcji, że należy traktować je z szacunkiem. 159

    ZKDP - Nakład kontrolowany