Ucieczka przed klientem

Ucieczka przed klientem

Jest drogo, a będzie jeszcze drożej. Ceny dóbr luksusowych biją nigdy wcześniej nienotowane rekordy.

W ciągu dekady dobra luksusowe zdrożały nawet o 60 proc., jak wyliczyło amerykańskie Bureau of Labor Statistics, częściowy odpowiednik naszego GUS. Nic też nie zapowiada, żeby ta tendencja miała się zatrzymać. Na wartym ćwierć biliona euro rynku osobistych dóbr luksusowych, takich jak ubrania, kosmetyki czy dodatki, najbardziej dochodowe są akcesoria. Torebki czy buty odpowiadają za blisko jedną trzecią obrotów branży, i to one drożeją najbardziej. Według wyliczeń finansistów z Boston Consulting Group – nawet o jedną siódmą rocznie. Torebka Hermèsa model Kelly w swojej podstawowej wersji kosztowała znacznie poniżej 5 tys. dolarów; dziś – ponad 8 tys. Cena charakterystycznych modeli szpilek Manolo Blahnika, tak dobrze znanych miłośniczkom serialu „Seks w wielkim mieście”, poszybowała z 485 do blisko 800 dolarów. Z kolei według wyliczeń „Wall Street Journal” Chanel 2.55, legendarna torebka na łańcuszku z pikowanej skóry, zaprojektowana – zgodnie z nazwą – w lutym 1955 r. przez samą Coco, w swojej najbardziej klasycznej odsłonie kosztuje 5 tys. dolarów, a więc niemal trzy czwarte drożej niż siedem lat temu. Coraz więcej trzeba też zapłacić za zegarki, drobne dodatki i same ubrania.

Skąd ta drożyzna?

Firmy z reguły tłumaczą się wzrostem cen surowców. Zasoby tych naturalnych, zwłaszcza egzotycznych, kurczą się na tyle szybko, że luksusowe marki pokroju Louisa Vuittona zabezpieczają sobie dostawy poprzez, na przykład, wykup całych australijskich ferm krokodyli, których skóra jest jednym z najbardziej pożądanych i przynoszących największe zyski materiałów w produkcji galanterii. Są jednak marki, takie jak brytyjski Burberry, przyznające wprost: podnieśliśmy ceny tylko po to, żeby się wyżej pozycjonować. O ile wyżej? Nylonowy męski plecak ze skórzanymi szelkami to już wydatek rzędu 4,3 tys. zł, klasyczny trencz – znak firmowy marki – osiąga cenę 8 tys., szalik w burberry’owską kratkę zaś kosztuje najmarniej 1,6 tys. zł. W owym pozycjonowaniu się tkwi klucz do zrozumienia nie tylko podwyżek znacznie przekraczających inflację czy wzrost kosztów produkcji, ale i całej obecnej sytuacji na rynku luksusu. A ta jest taka sobie. Branża odbiła się, co prawda, od dna z kryzysowego 2009 r., kiedy to jej przychody spadły o blisko jedną dziesiątą, wzrost jednak jest dość mizerny – 2 do 3 proc. rocznie. I według Euromonitora w najbliższym czasie nie ma co liczyć na więcej. Winna temu jest m.in. recesja w Rosji, drogi dolar i przegrzana koniunktura w Chinach. A to właśnie Chińczycy stanowią dziś główną grupę nabywców drogich ubrań i dodatków – nie tylko w swojej ojczyźnie, lecz na całym świecie. W ubiegłym roku to oni zostawili w luksusowych salonach co trzeciego dolara czy euro. Błyskawicznie rozrastająca się i bogacąca klasa średnia w Chinach i jej niepohamowany apetyt na europejski oraz amerykański luksus sprawiły, że domy mody otworzyły swoje salony nawet w trzeciorzędnych chińskich miastach. Teraz jednak zmuszone są je zamykać. Producenci luksusowych towarów wzrostem cen próbują sobie zatem powetować straty. A to, co nie sprzeda się w pierwszej cenie, sprzeda się na wyprzedażach. Niektórzy analitycy uważają nawet, że ceny specjalnie ustalane są od razu z myślą o sale’ach. I o outletach. Ich popularność to kolejny powód wzrostu cen najbardziej prestiżowych marek. Niegdyś znane tylko wtajemniczonym i ograniczone liczbowo, dziś outlety stają się pełnoprawnym, a czasem i najważniejszym kanałem dystrybucji drogich marek. Dość wspomnieć, że amerykańskiemu Coachowi, jedenastej co do wielkości obrotów marce luksusowej świata, przynoszą dziś aż 70 proc. przychodów. Outlety, coraz częściej minimiasteczka z salonami setek firm wyprzedających w nich zazwyczaj końcówki serii i modele z poprzednich sezonów, okazały się żyłą złota na tyle nośną, że marki pokroju Prady i Michaela Korsa zaczęły projektować część kolekcji specjalnie dla nich. I to one właśnie, w atrakcyjnych cenach, stały się samym w sobie celem wizyty w outletach, m.in. w położonym nieopodal Nowego Jorku Woodbury Common, będącym dziesiątą największą atrakcją turystyczną Ameryki, odwiedzaną rocznie przez ponad 13 mln osób, czy w podlondyńskiej Bicester Village, drugim – po pałacu Buckingham – najczęściej odwiedzanym przez Chińczyków miejscu w Wielkiej Brytanii.

Strach w ślepej uliczce

Obecność w outletach, podobnie jak opieranie biznesu na wyprzedaży, na dłuższą metę przynosi jednak luksusowym markom więcej strat niż pożytku. Przesadna podaż i zbyt łatwa dostępność niszczą po kolei wszystkie amerykańskie marki, tzw. affordable luxury, czyli osiągalnego (tańszego) luksusu. Zamożni klienci odwracają się nie tylko od wspomnianego Coacha czy Michae la Korsa, który za sprawą wszechobecnych torebek z połyskującym brelokiem z inicjałami MK z cenionego projektanta mody koktajlowej stał się obiektem drwin, ale i od Kate Spade czy Ralpha Laurena, który ogłosił właśnie decyzję o zamknięciu 50 sklepów w USA i zwolnieniu znacznej części kadry menadżerskiej. Amerykańskie marki stały się po prostu zbyt popularne, by się na nie snobować. Co skutkuje dramatycznie pikującymi cenami akcji. – Bo jeśli w jednym wagonie metra widzisz pięć torebek z tym samym logo, to gdzie tu luksus? – pytał retorycznie we wpływowym portalu „Business of Fashion” Paurav Shukla, profesor marketingu dóbr luksusowych na Glasgow Caledonian University. Wciąż jednak marki te wrzucane są do tego samego luksusowego worka co Gucci, Dior, Burberry czy Chanel. Wzrost cen tych ostatnich podyktowany jest zatem także chęcią odcięcia się od „przymilających się biedocie” konkurentów i wyraźnego postawienia granicy, od której markę można uznać za prestiżową. Znakomitym przykładem jest tu Gucci. Ten założony 95 lat temu włoski dom mody przeżywa właśnie renesans i znów jest jedną z najbardziej pożądanych i cenionych marek świata. Pozornie poszedł pod prąd, wyrzucając swoją główną projektantkę, tworzącą świetnie sprzedające się, łatwe w odbiorze ubrania, i awansując na jej miejsce Alessandra Michelego, jednego z wieloletnich pracowników. Ten wywrócił estetykę Gucciego do góry nogami, proponując zdumiewający miks mody retro z awangardą, mocno feminizując męską kolekcję i balansując na granicy artystycznego piękna, kiczu i brzydoty. Tę niestandardową i raczej mało sprzedażową propozycję krytycy powitali jednak z entuzjazmem, co ośmieliło zamożnych klientów do szturmu na butiki. Jeśli nie po same ubrania, to po okulary czy apaszki, które znów kojarzą się z wielką, wyrafinowaną modą. Co więcej jednak, Gucci poszedł za ciosem i ogłosił, że jego ubrania z nowych kolekcji (bawełniana sukienka w kwiaty za 1,9 tys. euro, koronkowy T-shirt za 1000 euro, dla przykładu) nie będą przecenione z końcem sezonu. Dołączył tym samym do marek pokroju Hermèsa, które z zasady nie przeceniają swoich produktów, podtrzymując ich wyjątkową elitarność. W efekcie w maju tego roku Gucci znalazł się w pierwszej pięćdziesiątce najbardziej wartościowych marek świata, wyprzedzając m.in. Starbucksa, Ikeę czy Cartiera. Rynek luksusu miałby się też znacznie lepiej, gdyby śmielej stawiał na sprzedaż online. Sprzedaż w internetowych sklepach z najdroższą modą, jak w Net-a-Porter, rośnie nawet o jedną piątą rocznie, marki jednak boją się, że przesadna obecność ich produktów w sieci odrze je z aury niedostępności. A zachowanie balansu jest przecież podstawą sukcesu w tej branży. Nie będą miały jednak wyjścia. Raport firmy doradczej McKinsey wskazuje, iż do 2025 r. e-handel luksusem potroi swoją wartość. Nie tylko dlatego, że kupować w domu przez komputer i komórkę jest wygodniej, ale też dlatego, że to bezpieczniejsze. Sprzedaż w najdroższych butikach samego tylko Paryża odpowiada 6 proc. całego światowego rynku dóbr luksusowych. Ubiegłoroczny zamach terrorystyczny sprawił, że obroty w ostatnim kwartale spadły tam o jedną trzecią, co przełożyło się na straty sektora w ujęciu globalnym. Strach przed kolejnymi atakami, a do tego liczne utrudnienia, strajki czy zamieszki, które od tamtego czasu trzęsą Paryżem, oraz – co w przypadku luksusowych zakupów jest nie do przecenienia – ogólna nieprzyjemna atmosfera sprawiają, że wielu turystów, w tym tych najbogatszych, woli francuską stolicę omijać z daleka. Część z nich pojedzie do Londynu, część – kupi w lokalnych salonach znanych firm, część jednak w ogóle zrezygnuje z zakupów.

Luksus używany

Paradoksalnie jest jeden segment rynku luksusu, który ma się świetnie. To obrót dobrami… z drugiej ręki. Hongkoński oddział domu aukcyjnego Christie’s zlicytował torebkę Hermèsa model Birkin z krokodylej skóry za równowartość miliona złotych. Tym samym pobito rekord sprzed pięciu lat, gdy w Nowym Jorku sprzedano biżuteryjną torebkę o 10 proc. taniej. Sęk w tym, że należała do Elizabeth Taylor. W przypadku tej z Hongkongu poprzednia właścicielka (podobnie zresztą jak i nabywczyni) pozostaje nieznana. Christie’s już dwa lata temu włączył aukcje akcesoriów do swego kalendarza. Zainwestował też 50 mln dolarów w platformę do aukcji internetowych. W ślad za nim poszedł największy konkurent, Sotheby’s, sprzedając w Paryżu stroje haute couture. Z kolei teksański Heritage Auctions podczas największej aukcji modnych dodatków w swojej historii sprzedał 950 produktów, w tym 600 Hermèsa. – Hermès jest marką numer jeden, dwa i trzy. Znakomite rzemiosło w połączeniu z reglamentacją czynią z niego najważniejszy brand na rynku luksusu – tłumaczył Greg Rohan, prezes Heritage Auctions. Rzeczywiście, popyt jest tu nieporównywalnie większy od podaży, czas oczekiwania w kolejce po nową torebkę liczy się w latach, a co lepsze modele mogą nabyć tylko VIP-y. Hermès jest też masowo podrabiany. Skoro już więc wydawać nań fortunę, lepiej mieć gwarancję, że kupi się oryginał. Domy aukcyjne ją dają.

Okładka tygodnika WPROST: 26/2016
Więcej możesz przeczytać w 26/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 26/2016 (1742)

  • Rozwiążmy Parlament Europejski 26 cze 2016, 20:00 Brexit boleśnie nam przypomniał, że światem rządzą prawa dżungli, a nie opatrzność komisarzy i postępowe teorie dziejów. Historia nie jest radosnym ciągiem zdarzeń ewoluujących w stronę doskonałości człowieka i idealnego ustroju państwa. 8
  • Wojna o aborcję wybuchnie jesienią 26 cze 2016, 20:00 Po wakacjach Sejm stanie się areną walki o przerywanie ciąży. Do laski marszałkowskiej trafią dwa obywatelskie projekty przygotowane przez środowiska lewicowe i prawicowe. 12
  • GROM leci do Iraku 26 cze 2016, 20:00 Prezydent Andrzej Duda podpisał decyzję o wysłaniu dwóch kontyngentów polskich żołnierzy na Bliski Wschód. W operacji „Inherent Resolve” w Iraku weźmie udział 60 żołnierzy Wojsk Specjalnych. 12
  • Wstyd brytyjskiej floty 26 cze 2016, 20:00 Sześć okrętów wojennych klasy Type 45 (każdy kosztował okrągły miliard funtów) miało być dumą floty wojennej Jej Królewskiej Mości. Godne XXI w., supernowoczesne, niewidzialne dla radarów i napakowane elektroniką niszczyciele posiadają wszystko, co potrzeba, by mogły podjąć... 14
  • Portfele „Wprost” dla najlepszych 26 cze 2016, 20:00 W tym samym dniu, kiedy ważyły się losy przyszłości UE, przedstawiciele świata finansów spotkali się na gali Portfele „Wprost” 2016, by odebrać nagrody za to, co przygotowali dla swoich klientów 18
  • Zdarzyło się jutro 26 cze 2016, 20:00 Podczas meczu Polska – Szwajcaria niektórych polskich piłkarzy wcale nie trzeba było motywować. Od razu było widać, który to frankowicz. 20
  • Żegnaj, Brytanio, witajcie problemy 26 cze 2016, 20:00 Wielka Brytania wprowadziła Europę w historyczny zakręt. Jedno, co możemy przewidzieć, to z pewnością to, że nie jesteśmy w stanie przewidzieć wszystkich perturbacji. Pytanie raczej, jak i czy Polska musi na tym tylko tracić? 26
  • Europejskie domino 26 cze 2016, 20:00 Brexit to przede wszystkim sygnał dla instytucji unijnych: trzeba się skupić na odbudowaniu zaufania obywateli do projektu europejskiego, a nie na pomysłach dalszej integracji - mówi Agata Gostyńska-Jakubowska, ekspertka Centre for European Reform w Londynie. 30
  • Wygrani i przegrani Brexitu 26 cze 2016, 20:00 Winnym Brexitu jest David Cameron. Rozpisywanie referendum w czasie, gdy Unia ma tyle problemów wewnętrznych i jest pod tak wielką presją zewnętrzną, było bardzo lekkomyślne 31
  • UE 2.0 26 cze 2016, 20:00 Brexit stał się faktem. Brytyjczycy odrzucili ideę superpaństwa, którą tylnymi drzwiami wprowadzała Komisja Europejska. Znaków ostrzegawczych było wystarczająco wiele, ale brukselska biurokracja wolała koncentrować się na poszerzaniu swojej władzy, dla której nie otrzymała... 32
  • Kto pokochał 500 plus 26 cze 2016, 20:00 Opozycja nie bardzo wie, jak się PiS dobrać do skóry. Nie można go atakować za to, że okłamał wyborców, bo uruchomił program 500 plus. Nie można liczyć na rozbicie Zjednoczonej Prawicy, bo jest nieomal monolitem. 34
  • PiS musi się bardziej postarać 26 cze 2016, 20:00 Tymczasem pani premier zapowiedziała, że podatków dla milionerów nie podniesie – mówi „Wprost” Adrian Zandberg, lider Partii Razem. 37
  • To politycy produkują kryzysy 26 cze 2016, 20:00 Odnoszę wrażenie, że rządzący zaczynają zdawać sobie sprawę, iż realizacja wszystkich zapowiedzi wyborczych PiS będzie miała mocno negatywny skutek dla finansów publicznych, a w ślad za tym dla gospodarki – mówi „Wprost” Stanisław Gomułka, główny ekonomista BCC, członek... 38
  • Ustrój państwa, PiS i „przyjaciele” 26 cze 2016, 20:00 W latach 60. zwolennicy komunizmu mawiali: „to wspaniały ustrój, tylko społeczeństwo do niego nie dorosło”. 39
  • Raban Franciszka 26 cze 2016, 20:00 Wszystko zaczęło się w 1983 r., gdy w Rzymie obchodzono 1950-lecie śmierci Chrystusa. W połowie roku jubileuszowego Jan Paweł II zaniepokoił się, że w watykańskich uroczystościach prawie w ogóle nie uczestniczą młodzi. Natychmiast skontaktował się z Papieską Radą ds. Świeckich... 40
  • Zbrodnia i kara. Jak pracują policjanci z Archiwum X? 26 cze 2016, 20:00 Policjanci coraz częściej znajdują sprawców morderstw dokonanych przed kilkudziesięcioma laty. Okazuje się, że nie ma zbrodni doskonałych, a przyczyną długotrwałej bezkarności zabójców bywa banalne zaniedbanie śledczych. 44
  • Jak przetrwać z dzieckiem na urlopie 26 cze 2016, 20:00 Opiekunka do dziecka, wychowawczyni w przedszkolu, nauczyciel w szkole – każdego dnia przez 8-10 godzin nie musimy być rodzicami, bo kto inny ma oko na dzieciaki. A potem przychodzą wakacje i nagle okazuje się, że musimy spędzać długie 24 godziny w ich towarzystwie. Jak to... 47
  • Rzeczpospolita podsłuchiwana 26 cze 2016, 20:00 Jeśli wierzyć statystykom, zaglądanie sąsiadom w okna to nasza narodowa pasja. Jako świadomi obywatele oburzamy się jednak, gdy mamy do czynienia z przejawami kontroli i inwigilacji – czy to policyjnej, czy dziennikarskiej. A mimo to w domowym zaciszu z wypiekami na twarzy... 48
  • Badania i rozwój opłacą się firmom 26 cze 2016, 20:00 Fundusze Europejskie pomogą przedsiębiorcom zbudować działy badań i rozwoju. Na ten cel jest ponad 580 mln euro na szczeblu krajowym i dodatkowe pieniądze w regionach. Wszystko po to, by firmy mogły tworzyć innowacje, a nie je kopiować. 49
  • Po-rachunki polityczne 26 cze 2016, 20:00 Dziennikarsko-filmowe śledztwo o niejasnym pochodzeniu majątku byłej pierwszej pary Ameryki wzbudza wątpliwości nawet u zagorzałych zwolenników demokratów. 50
  • Kasa Clintonów 26 cze 2016, 20:00 Nikt nie zarobił na polityce więcej niż rodzina Clintonów – wyjaśnia czytelnikom „Wprost” Peter Schweizer, autor głośnej książki „Clinton Cash“, na podstawie której powstał film pokazany w tym roku na festiwalu w Cannes. 52
  • Konflikt w gnieździe szerszeni. Organizacje terrorystyczne walczą o wpływy 26 cze 2016, 20:00 Solidarność islamistów to puste deklaracje. Al-Kaida i Państwo Islamskie zwalczają się wzajemnie, sięgając po najbardziej brutalne metody. 54
  • Król kiczu to komplement 26 cze 2016, 20:00 Zdobyć popularność to tak, jak wygrać w totolotka. Dlaczego 90 proc. osób traci jednak te pieniądze? Bo myślą, że one nigdy się nie skończą – mówi „Wprost” Michał Wiśniewski, lider zespołu Ich Troje, obchodzacego właśnie swoje 20-lecie. 56
  • Pfleiderer Grajewo buduje pozycję europejskiego lidera 26 cze 2016, 20:00 Po przejęciu spółki matki Pfleiderer Grajewo urósł do rangi jednego z czołowych europejskich producentów wyrobów drewnopochodnych. Grupa prowadzi proces pełnej integracji, a od niedawna jej siedzibą jest Wrocław, w którym spółka rozbudowuje swoje struktury. 59
  • Kosmos na pożegnanie 26 cze 2016, 20:00 Piętnaście lat kazał Żuławski czekać swoim wyznawcom na kolejny film. Tyle czasu upłynęło od premiery „Wierności”. „Kosmos” okazał się jego pożegnaniem z kinem i widzami. Czołowy nonkonformista europejskiej sceny filmowej polskiej premiery nie doczekał. Odszedł po ciężkiej... 60
  • Nie chcę być obiektem westchnień tylko dziewcząt 26 cze 2016, 20:00 Trafiam do ludzi w różnym wieku, różnej płci i różnej seksualności. Nie rozumiem artystów, którzy tak boją się o swój wizerunek macho, że „całuśne” zdjęcia robią sobie tylko z fankami. Czasy się zmieniły, jesteśmy bardziej świadomi i mądrzejsi – mówi „Wprost” wokalista i aktor... 64
  • Sex, drugs i dojrzewanie 26 cze 2016, 20:00 Czy łatwo jest przechodzić mutację w blasku reflektorów i fleszy? Historia wielu hollywoodzkich dzieciaków dowodzi, że na tej drodze potyka się niemal każdy. 65
  • Państwo pod dżunglą 26 cze 2016, 20:00 Archeolodzy, uzbrojeni w laserowy skaner, odkryli średniowieczne miasta, których ślady dawno już zatarł gęsty las. 68
  • Niezwykłe odkrycie archeologów. Za pomocą laserów odnaleźli średniowieczne miasta 3 lip 2016, 9:37 Archeolodzy, uzbrojeni w laserowy skaner, odkryli średniowieczne miasta, których ślady dawno już zatarł gęsty las. 68
  • Dwie siostry: Ameryka i Afryka 26 cze 2016, 20:00 Czytelnika, który sięga po „Drogę do domu”, musi zdumiewać, że autorka tej świetnej książki ma 26 lat. Rzecz jest tak opowiedziana i ma taki ciężar gatunkowy, jakby Yaa Gyasi (Amerykanka, której rodzina ma korzenie w Ghanie) była autorką z gigantycznym dorobkiem i wielkim... 70
  • Francuzik daje sobie radę 26 cze 2016, 20:00 Gdy pierwszy raz zawiesza się wzrok na Renault Kadjar, ma się wrażenie, że konstruktorzy postanowili napompować Clio Grandtour. I samochód przybrał całkiem interesujący kształt. 76
  • Rosja, czyli państwo-kibol 26 cze 2016, 20:00 Wyniki sportowców zawsze wiele mówiły o kondycji reprezentowanego przez nich państwa. Lekkoatletki i pływaczki NRD – dla młodszych: Niemieckiej Republiki Demokratycznej, która z demokracją nie miała nic wspólnego – były zapładniane przed ważnymi zawodami, co zwiększało ich... 80
  • Lista 100 najbogatszych Polaków 26 cze 2016, 20:00 1. Dominika i Sebastian Kulczyk 16,5 mld zł Za życia ojca swoje gabinety mieli po przeciwnych stronach pierwszego piętra kamienicy na Kruczej, gdzie mieści się siedziba Kulczyk Holding. Ale dzisiaj w biznesie mówią jednym głosem. Taka... 84
  • 30 lat innowacji 26 cze 2016, 20:00 Obchody 30-lecia Adamedu, polskiej firmy biotechnologiczno-farmaceutycznej, zostały zainaugurowane otwarciem nowego Centrum Badawczo-Rozwojowego – jednego z najnowocześniejszych obiektów tego typu w Europie. Historia firmy to historia innowacji. Skupienie się na działalności... 119
  • Bankowość na najwyższym poziomie 26 cze 2016, 20:00 Bankowość prywatna (od ang. private banking) skierowana jest do osób, które dysponują oszczędnościami sporo większymi niż przeciętne 120
  • Promocja polskiej gospodarki 26 cze 2016, 20:00 Antoni Ptak stworzył pod Łodzią centrum handlowe, które ułatwiło rozwój dziesiątkom tysięcy polskich firm i stało się znane na całym świecie. Teraz chce uczynić z Warszawy ośrodek wystawienniczy z prawdziwego zdarzenia. 128
  • Gratka dla konesera 26 cze 2016, 20:00 Kameralne rezydencje dla koneserów w Finale Apartments – najpiękniejszy akord elitarnej inwestycji mieszkaniowej firmy Eko-Park przy Polu Mokotowskim w Warszawie. 133
  • Ucieczka przed klientem 26 cze 2016, 20:00 Jest drogo, a będzie jeszcze drożej. Ceny dóbr luksusowych biją nigdy wcześniej nienotowane rekordy. 136
  • Z najwyższej półki 26 cze 2016, 20:00 Fotel za 21 tys. dolarów czy szwajcarski zegarek niwelujący wpływ przyciągania ziemskiego za trzy razy tyle? Sprawdziliśmy, jakimi gadżetami producenci walczą o najgrubsze portfele klientów. I to, na jaki luksus mogą sobie pozwolić Polacy. 142
  • Nocleg w raju 26 cze 2016, 20:00 Szampan i kawior to już przeżytek. W dzisiejszych czasach hotelowy luksus to stado słoni na wyciągnięcie ręki, kolacja w przestworzach oceanu czy piwnica pełna drogiego wina. 146
  • Moda na SPA 26 cze 2016, 20:00 SPA staje się obowiązkowym elementem każdego renomowanego miejsca wypoczynkowego. Najnowsze trendy to ośrodki wyspecjalizowane w zabiegach dla mężczyzn i przyszłych mam. 154
  • Zadbaj o jelita, będziesz szczęśliwy 26 cze 2016, 20:00 Dla większości to temat nie tyle wstydliwy, ile po prostu pomijany. Niektórzy jednak nazywają jelita drugim mózgiem organizmu. Zachodzi w nich tak wiele ważnych reakcji, że należy traktować je z szacunkiem. 159

ZKDP - Nakład kontrolowany