Bać się czy nie bać

Bać się czy nie bać

Dodano:   /  Zmieniono: 
Wirus Zika we krwi - model
Wirus Zika we krwi - model / Źródło: Fotolia / Dr_Kateryna
Wirus zika dzieli środowisko naukowe. Kilkuset uczonych wezwało do przeniesienia olimpiady z Rio do innego miasta, podczas gdy eksperci WHO uspokajają, że nie ma takiej potrzeby.

Błyskawiczne rozprzestrzenianie się wirusa zika w Brazylii – lekarze szacują, że zostało nim zakażonych nawet 1,5 mln osób – niepokoi już nie tylko naukowców, ale także turystów i sportowców. Jak poinformowały brytyjskie media, Greg Rutherford, skoczek w dal, ogłosił niedawno, że zamroził swoje nasienie (wirus dostaje się także tam), ponieważ wybiera się na olimpiadę do Rio, a chce w przyszłości mieć zdrowe dzieci. Z kolei jego narzeczona postanowiła zostać w domu, bo, jak przyznała na swoim blogu, przekonał ją list kilkuset naukowców i lekarzy, którzy wezwali pod koniec maja do przeniesienia igrzysk. Jeden z inicjatorów apelu, bioetyk Arthur Caplan z nowojorskiej School of Medicine, nazwał pomysł igrzysk w Rio hazardem, a dr Amir Attaran z Uniwersytetu w Ottawie, kolejny przeciwnik organizowania igrzysk w mieście, gdzie rozprzestrzenia się zika, przekonuje, że nie wolno sztucznie przyspieszać procesu rozlania się epidemii wirusa po całym świecie, a Rio odwiedzi przecież co najmniej 500 tys. zagranicznych turystów. Alarm podniesiony przez niektórych uczonych przestraszył także Tejaya Van Garderena, amerykańskiego kolarza, i dwóch brytyjskich golfistów: Rory’ego

McIlroya i Jasona Daya. Wszyscy trzej wycofali się już z uczestnictwa w igrzyskach. Według dziennika „USA Today” także coraz więcej amerykańskich turystów odwołuje wakacje w Rio, tym bardziej że wirus zika, przenoszony przez komary, zawędrował już do Ameryki Północnej. Jak ujawniła kilka dniu temu CDC, amerykańska agencja rządowa zajmująca się zapobieganiem chorób, w Stanach monitoruje się obecnie stan 320 kobiet w ciąży, u których wykryto obecność wirusa zika. Jednak Międzynarodowa Organizacja Zdrowia (WHO) uspokaja, że igrzyska w Rio nie zwiększą znacząco ryzyka rozprzestrzenienia się wirusa w innych krajach. Eksperci WHO zalecają jedynie organizatorom igrzysk zapewnienie dostatecznej ilości repelentów i prezerwatyw, ponieważ wirus przekazywany jest także drogą płciową. Także brazylijski minister sportu Leonardo Picciani stwierdził niedawno, że nie ma większego ryzyka zakażenia wirusem zika na olimpiadzie, ponieważ igrzyska odbywają się w czasie, kiedy w Brazylii panuje zima i populacja komarów przenoszących wirusa jest niewielka. Kto ma rację?

Komar twoim wrogiem

Doktor n. med. Katarzyna Pancer, mikrobiolog w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego – Państwowym Zakładzie Higieny, nie odradza wyjazdu na olimpiadę. Zaleca tylko zachowanie szczególnej ostrożności i zabezpieczenie się przed ukąszeniami komarów, tym bardziej że w Brazylii oprócz ziki występują przecież także wirusy wywołujące dengę i gorączkę chikungunya. Samo przechorowanie wirusa zika, z wyjątkiem zespołu Guillaina-Barrégo, który jest powikłaniem także po innych zakażeniach wirusowych i powoduje, że nasz własny system odpornościowy atakuje układ nerwowy, nie jest aż tak ciężkie i na ogół nie zagraża życiu. Kobiety muszą jednak uważać. – Zakażenie wirusem zika jest niebezpieczne w okresie ciąży – tłumaczy dr Pancer. Efektem zakażenia ziką może być małogłowie płodu, ale mogą też wystąpić zwapnienia wewnątrzczaszkowe i różne zmiany dotyczące ośrodkowego układu nerwowego mające wpływ na funkcjonowanie mózgu. Zdarzyły się też przypadki, kiedy do zakażenia matki i w efekcie poronienia doszło w 32. tygodniu ciąży, bo wirus prawdopodobnie namnaża się także w ośrodkowym układzie nerwowym dziecka. Najlepiej więc odłożyć plany powiększenia rodziny na powrót z olimpiady, choć dr Pancer ostrzega, że żaden lekarz nie powie, ile dokładnie dni należy odczekać przed zajściem w ciążę. – Mamy do czynienia z oddziaływaniem między wirusem a organizmem człowieka i reakcje mogą być różne – tłumaczy dr Pancer. – Jednak obserwując samą biologię wirusa, objawy zakażenia występują od 2.-13. dnia od momentu ukąszenia przez zakażonego komara. Natomiast sam wirus we krwi osoby zakażonej jest obecny 7-10 dni od zakażenia. Warto więc wiedzieć, kiedy doszło do ukąszenia, ponieważ nawet jeśli istnieje podejrzenie zachorowania, we krwi może już nie być RNA wirusa. Wtedy trzeba przeprowadzić badania w kierunku wykrycia swoistych przeciwciał, które tworzą się w organizmie (to odpowiedź układu immunologicznego na atak wirusa) i pojawiają się czasem już w siódmym dniu od momentu zakażenia. Z punktu widzenia diagnostyki dobrze, jeśli od zakażenia upłyną dwa-trzy tygodnie, bo wtedy tworzą się już powoli przeciwciała świadczące o późniejszej fazie zachorowania. Jeśli nie ma przeciwciał, kobieta, która była np. w Brazylii i chciała się upewnić, że jest zdrowa, może zachodzić w ciążę.

Pasażerowie na gapę

Trochę inaczej przebiega zakażenie wirusem zika u mężczyzn. Wirus dostaje się bowiem do różnych tkanek, także do nasienia, a ono, z zasady, musi być niedostępne dla układu immunologicznego. W spermie zika może więc przebywać nawet dwa miesiące od momentu zakażenia, a mężczyźni mogą w tym czasie przekazywać wirusa drogą płciową. – Jeśli więc do Brazylii wybiera się sama kobieta, może ustrzec się kłopotów, przestrzegając prostych zasad. Jednak sprawa się komplikuje, jeśli jedzie tam ze swoim partnerem – przestrzega dr Pancer. Po powrocie z Rio, jeśli istnieje podejrzenie zakażenia, trzeba przede wszystkim sprawdzić poziom swoistych przeciwciał, to ich obecność we krwi świadczy o kontakcie z wirusem. Później można zrobić testy na obecność wirusa w moczu, choć, według dr Pancer, nie wiadomo, czy u każdego pacjenta zakażonego wirusem zika można go tam wykryć i przez jak długi okres. Czy w takim razie brytyjski lekkoatleta, który zamroził przed wyjazdem do Rio swoje nasienie, postąpił słusznie? – Spanikował, bo nikt mu nie wytłumaczył, że nawet jeśli wirus znajdzie się w jego nasieniu, to nie będzie skazany na przekazywanie go drogą płciową przez całe życie – mówi dr Pancer. – Jednak problem polega na tym, że ludzie boją się tego, co jest nieznane.

Polska jest bezpieczna

I trudno się dziwić, bo choć wirusa odkryto prawie 70 lat temu, wciąż zbyt mało o nim wiadomo. Przywędrował z Afryki, przez wyspy południowej Azji, Polinezję Francuską i Karaiby do Ameryki Południowej. Jego błyskawiczna ekspansja jest związana z niespotykaną wcześniej aktywnością ludzi, wraz z którymi, na gapę, przemieszczają się też komary. Od lat 70. można było obserwować najpierw ekspansję komarów przenoszących wirusa dengi, a 30-40 lat później rozprzestrzenianie się podobną drogą wirusa chikungunya. Zika zaczął się z kolei szerzyć w 2015 r. Dlaczego posuwa się tak szybko? Ponieważ trafił do tzw. populacji naiwnej, czyli takiej, która nie miała nigdy z nim kontaktu i przez to jest bardzo wrażliwa na zakażenie. Doktor Pancer pociesza jednak, że z roku na rok będzie przybywało osób, które nawet nie będą sobie zdawać sprawy z zakażenia. Wirus zacznie zanikać, choć jeszcze przyczai się w środowisku i poczeka, aż uzbiera się dostatecznie dużo ludzi wrażliwych. Wtedy zdarzy się tzw. epidemia wyrównawcza.

– Na razie jednak naukowcy boją się, że osoby zakażone wirusem przywiozą go do Europy. Część badaczy niepokoi się też tym, że może się utrwalić przenoszenie wirusa drogą płciową, a wtedy żaden kraj nie będzie bezpieczny – mówi dr Pancer. I dodaje: – W tej chwili występuje wyższa niż kiedyś wiremia wirusa zika we krwi, co spowodowało, że znacznie szybciej się szerzy, ale jednak to nie to samo co zmiana podstawowego sposobu przenoszenia zakażeń wśród ludzi. Choć oczywiście nikt nie ma 100-procentowej pewności, że się tak nie stanie. Czy zika pojawi się w Polsce? Nie, bo nie mamy komarów, które go przenoszą. Dlatego jeśli ktoś zakażony wirusem zika wróci do kraju i ukąsi go komar, to prawdopodobieństwo zakażenia jest bardzo niskie. Nie mieliśmy też dotąd przypadku zakażenia wirusem zika kobiety w ciąży, tak jak zdarzyło się to w Portugalii i Słowenii. Martwić muszą się za to np. Francuzi i Hiszpani, gdzie występuje komar Aedes albopictus. Do rozprzestrzenienia się wirusa zika może teoretycznie dojść tak, jak zdarzyło się to w okolicy Montpellier, na południu Francji. Miejscowy komar ukąsił tam człowieka, który wrócił z Brazylii zakażony wirusem chikungunya, w fazie wysokiej wiremii (czyli trzeci-czwarty dzień od momentu zakażenia). Komar wraz z innymi pokoleniami komarów przeniósł wirusa na 13 kolejnych osób. Zresztą właśnie w ten sposób doszło najprawdopodobniej do wybuchu epidemii wirusa w północno-wschodniej Brazylii. Między majem i grudniem 2013 r. jakiś komar przenoszący wirusa zika ukąsił po prostu jedną osobę.

Okładka tygodnika WPROST: 29/2016
Więcej możesz przeczytać w 29/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 29/2016 (1745)

  • Ile razy jeszcze? 17 lip 2016, 20:00 W miarę jak ubywać będzie nam symbolicznych miejsc, miast pomników naszej cywilizacji, niewolnych od terrorystów, Europa będzie musiała przebudować to, co uważała za europejski system wartości. Tolerancję do granic bezmyślności, polityczną poprawność do granic utraty własnej... 3
  • Feminizacja polityki 17 lip 2016, 20:00 Kobiety przejmują władzę w Europie. Nowa brytyjska premier Theresa May jest już kolejną osobą, która skutecznie rzuca wyzwanie dominacji mężczyzn w polityce. Najważniejszą z nich pozostaje niemiecka kanclerz Angela Merkel, która od lat... 6
  • Zamach w Nicei 17 lip 2016, 20:00 Ponad 84 zabitych, w tym dziesięcioro dzieci. Przeszło 50 osób w stanie krytycznym. To ostrożny piątkowy bilans zamachu terrorystycznego w Nicei. 14 lipca podczas obchodów Dnia Bastylii, najważniejszego francuskiego święta narodowego,... 9
  • Kalifat idzie do Europy 17 lip 2016, 20:00 Państwo Islamskie przegrywa wojny, ale nie rezygnuje z ekspansji. Dżihadyści przygotowują już pierwszy europejski kalifat, a raczej pierwszy, który ma się tu odrodzić po 600 latach panowania chrześcijan. 12
  • Inicjatywa Kijowskiego więdnie 17 lip 2016, 20:00 Skupiająca kilkanaście ugrupowań od prawa do lewa koalicja Wolność, Równość, Demokracja zaczyna się rozpadać. Powodem są rozbieżności programowe i ambicje partyjnych liderów. 16
  • Pracujemy nad własną marką 17 lip 2016, 20:00 W polityce od razu widać, czy coś dobrze idzie, złapało wiatr w żagle czy nie. W przypadku koalicji Wolność, Równość, Demokracja tego wiatru nie widzę. Nie odnotowałem też żadnej aktywności Nowoczesnej w związku z tą koalicją – mówi „Wprost” Tomasz Siemoniak,... 18
  • KOD pod dyktando Nowoczesnej 17 lip 2016, 20:00 – Na pierwszym spotkaniu nie ustaliliśmy nic. Zrobiono za to medialny show. Zacząłem wątpić, czy inicjatywa ta ma przyszłość. Co więcej, nie mam dzisiaj wątpliwości, że KOD nie powstał spontanicznie – o kulisach działania koalicji WRD mówi „Wprost” Arkadiusz Brodziński. 19
  • Mistrz zamieszania 17 lip 2016, 20:00 Ministrowie się na niego wściekają, bo wychodzi przed szereg, opowiada o sprawach, które nie leżą w jego kompetencjach. Henryk Kowalczyk, szef Stałego Komitetu Rady Ministrów, stał się symbolem chaosu informacyjnego rządu. Ma dużą wiedzę i chętnie dzieli się nią z dziennikarzami. 20
  • Wiceministerialny potok słów 17 lip 2016, 20:00 Warto słuchać wiceministrów, bo to oni sondują różne pomysły rządu. Ale są też i tacy, którzy zwyczajnie wychodzą przed szereg, by pleść androny. 22
  • Si vis pacem, para bellum? 17 lip 2016, 20:00 Decyzje warszawskiego szczytu NATO są dla Polski i krajów bałtyckich korzystne, ale nie wybiegają poza wcześniejsze ustalenia i oczekiwania uczestników. Najbardziej zwraca jednak uwagę deklaracja polskiego ministra obrony zwiększenia... 23
  • Skazani bez wyroku 17 lip 2016, 20:00 Nawet 150 polskich ojców rocznie pada ofiarą niesłusznego oskarżenia o pedofilię. To często efekt zemsty eksżony albo fałszywe działo wytoczone w trakcie sprawy rozwodowej. 24
  • Dorośli, którzy boją się dzieci 17 lip 2016, 20:00 Pedofobia jest szalenie szkodliwą odpowiedzią na pedofilię. Powoduje, że rodzice mają mniejszy kontakt ze swoimi dziećmi – mówi Cosimo Schinaia, włoski psychiatra i psychoanalityk, autor książki „Pedofilia. Psychoanaliza i świat pedofila”. 25
  • Dzieciom trudno się wraca 17 lip 2016, 20:00 Brexit i ksenofobiczne hasła pod adresem Polaków na Wyspach Brytyjskich mogą sprawić, że część naszej emigracji będzie rozważać możliwość powrotu do kraju. Doświadczenia tych, którzy już wrócili, pokazują, że to nie będzie łatwe. Zwłaszcza dla dzieci. 28
  • Technologia pomocą dla firm 17 lip 2016, 20:00 Sterta papieru w okienku i przedsiębiorca czekający na urzędnika – te obrazki odchodzą do lamusa. Wszystko dzięki e-usługom, które pomogą firmom szybciej załatwić to wszystko, na co przez lata traciły masę czasu. 31
  • Powrót pokolenia JP2 17 lip 2016, 20:00 Wierzą nieco rzadziej, ale coraz mocniej. Tak według najnowszych badań zmienia się religijność młodych Polaków od śmierci Jana Pawła II. „Pokolenie JP2” zatem istnieje, choć jest inne, niż 11 lat temu przewidywali socjologowie. 32
  • Przywrócić egzaminy wstępne 17 lip 2016, 20:00 Przeczytałam rozmowę z prof. Andrzejem Waśkiewiczem, dyrektorem Instytutu Socjologii UW, w której wyjaśniał przyczyny wprowadzenia egzaminów wstępnych na studia. W pełni podzielam jego zdanie. Od kilkunastu lat uczę studentów... 34
  • Drużyna Nawałki coraz bardziej złota 17 lip 2016, 20:00 Bariera została przełamana. Europejskie kluby przestały traktować polskich piłkarzy jak zawodników trzeciej kategorii. Po udanym Euro największe kluby są w stanie zapłacić za Biało-Czerwonych najwyższe stawki. 36
  • Podróż do natury 17 lip 2016, 20:00 W wakacyjnym cyklu „Wprost” „Polska na lato” tym razem czas na naturę. Podpowiadamy dziesięć unikatowych pod względem przyrodniczym miejsc, które udowodnią, że Polska jest najpiękniejsza. 40
  • Dieta z zasadami 17 lip 2016, 20:00 Zakochało się w niej pół Hollywood na czele z Gwyneth Paltrow, Kirsten Dunst i Jennifer Aniston. Oprócz utraty wagi ten styl jedzenia obiecuje więcej zdrowia, witalności i dobrego humoru. Jaka jest tajemnica sukcesu diety zasadowej? 43
  • Szukając auta idealnego 17 lip 2016, 20:00 Wybór nowego samochodu to niełatwa sprawa. Wszyscy chcielibyśmy mieć auto na każdą okazję. 44
  • Pięć rad, jak rozmawiać z nastolatkiem 17 lip 2016, 20:00 Małe dzieci – mały kłopot, duże dzieci…? Jeśli ktoś nie przeszedł przez bunt nastolatka, to nawet nie wie, jak duży jest ten kłopot. Joanna Żewakowska, psycholog z Kliniki PsychoMedic, podpowiada, jak go przetrwać. 46
  • Raport o zdrowiu kobiety. Polka pod presją 17 lip 2016, 21:09 Rozpoczynamy cykl artykułów o zdrowiu Polaków, które ma kluczowe znaczenie dla dobrego i szczęśliwego życia. Pierwszy – o kondycji Polek: zdrowiu psychicznym i najczęściej trapiących je schorzeniach. 48
  • Z ręką na sercu 17 lip 2016, 20:00 Choroby układu krążenia zabijają aż 50 proc. Polek. To dwukrotnie więcej niż wszystkie choroby nowotworowe. Kobiety chorują na serce głównie po menopauzie – mówi dr n. med. Jadwiga Wolszakiewicz z Instytutu Kardiologii w warszawskim Aninie. 51
  • Cichy zabójca 17 lip 2016, 20:00 W Polsce na raka jajnika umiera o 15 proc. więcej kobiet niż średnio w innych krajach Unii. To jeden z trudniejszych do wykrycia nowotworów. 52
  • Tarczyca, kobiecy problem 17 lip 2016, 20:00 Schorzenia tarczycy należą do najczęstszych problemów endokrynologicznych. Guzki tego organu stwierdza się u ponad połowy dorosłych Polek, coraz częściej też rozpoznajemy zaburzenia hormonalne, zwłaszcza niedoczynność. 53
  • Wstydliwy problem 17 lip 2016, 20:00 Zaparcia stają się już problemem cywilizacyjnym. Szczególnie często skarżą się na nie kobiety. 54
  • Spakuj spokój na wakacje 17 lip 2016, 20:00 Wakacje to czas upragnionego wypoczynku i wyjazdów, często za granicę. Dobrze mieć odpowiednią polisę, czyli taką, która zapewni wygodny i bezstresowy urlop. 56
  • Najbardziej zabójczy i źle rokujący 17 lip 2016, 20:00 Rak płuca jest w Polsce najczęściej diagnozowanym, najbardziej śmiertelnym i źle rokującym typem nowotworu. Pod względem zachorowalności (na 100 tys. mieszkańców) zajmujemy w Europie trzecie miejsce – po Danii i Węgrzech. Na całym świecie rak płuca co roku zabija 1,6 mln osób. 58
  • Dzień z życia milionera 17 lip 2016, 20:00 Wydaje ci się, że codzienne życie ajbogatszych Polaków bardzo różni się od twojego? No to zobacz, czy tak jest rzeczywiście. Sprawdziliśmy, jak żyją, co jedzą i w jakich warunkach pracują najbogatsi ludzie w kraju. Mają za co zaszaleć, ale na codzień „szału nie ma”. 66
  • Matka Theresa 17 lip 2016, 20:00 Nowa premier Wielkiej Brytanii ma wyprowadzić kraj z UE. Już pierwsze nominacje w rządzie Theresy May wskazują, że Unię czekają ciężkie rozmowy z Brytyjczykami, a Brytyjczyków lżejsza transformacja, niż ich straszono. 70
  • (Nie)popularność „Star Treka” 17 lip 2016, 20:00 Wielkie amerykańskie marki kultury popularnej wcale nie są tak ogólnoświatowe, jak wmawiają nam reklamy. 74
  • Bać się czy nie bać 17 lip 2016, 20:00 Wirus zika dzieli środowisko naukowe. Kilkuset uczonych wezwało do przeniesienia olimpiady z Rio do innego miasta, podczas gdy eksperci WHO uspokajają, że nie ma takiej potrzeby. 77
  • Top 10 polskich kryminałów 17 lip 2016, 20:00 Popularność polskiej prozy kryminalnej w dużym stopniu zasadza się na seriach powieściowych, wcale nie gorszych niż te pisane przez Skandynawów czy Amerykanów. Oto dziesięć najlepszych polskich serii kryminalnych. 80
  • Kryminał jest silny jako gatunek 17 lip 2016, 20:00 Kryminał absorbuje wątki z innych dziedzin i przez to pięknie sprawdza się jako powieść realistyczna – mówi Marcin Wroński, autor cyklu o komisarzu Zydze Maciejewskim. 81
  • Podlaska gościnność 17 lip 2016, 20:00 Ludzie gastronomii są na ogół nieco zblazowani. „Stek? Ribeye? Black angus? Czterotygodniowy? Stary, w zeszłym miesiącu jadłem sześciotygodniowego!”. „Homar? A ile waży? 3 kg? Ten, co to nam zrobił Onufry, to był homar!”.... 82
  • Przekręcone, pominięte, przemilczane 17 lip 2016, 20:00 Wątpliwości na temat tego, co tak naprawdę powiedział Barack Obama w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, wywołały w Polsce prawdziwą burzę. I słusznie, bo od tego typu nieporozumień zaczęła się niejedna wojna. 84
  • Książki 17 lip 2016, 20:00 Skóra w której żyję "Skóra” to jedna z najlepszych psychologicznych powieści ostatnich lat i jedna z najbardziej udanych książek w dorobku amerykańskiej noblistki Toni Morrison. Oto na świat przychodzi córka pary Mulatów, nazwana... 87
  • Muzyka 17 lip 2016, 20:00 Ameryka z Islandii Kto wie, czy największą zasługą serialu „Vinyl” nie jest równie świetna ścieżka dźwiękowa. Nie tylko komentuje ona kolejne odcinki, ale przede wszystkim prezentuje nowych wykonawców, pozwalających sobie na... 88
  • Film - recenzje 17 lip 2016, 20:00 Odgrzewany popcorn Filmowe ciasteczko z nostalgią. Kilka dekad temu radosna komedia z elementami grozy o grupce nerdów biegających po Nowym Jorku i łapiących duchy w odkurzacze była rewelacyjną rozrywką. Do tego świetna piosenka i jedna z... 89
  • Bez przebaczenia 17 lip 2016, 20:00 Porsche Cayenne GTS O takim samochodzie marzy bardzo wielu. Już sam znaczek budzi emocje. Gdy jeszcze dodamy, że sportowe parametry łączą się z luksusowym wnętrzem, to znamy już powody westchnień. Gdy wypowiadamy słowo Porsche, to... 90
  • Know-How 17 lip 2016, 20:00 Uber – wzloty i upadki UBER WYCOFUJE SIĘ Z WĘGIER. Powodem jest nowe prawo, które pozwala na zablokowanie przez władze aplikacji i serwisów oferujących nielegalne usługi przewozowe. W komunikacie firma wyjaśniła, że nie jest stanie... 91
  • Zbawca z Brukseli 17 lip 2016, 20:30 Teoretycznie zapowiedź Grzegorza Schetyny o wystawieniu Donalda Tuska w wyborach prezydenckich można by uznać za zapowiedź wielkiego planu odbudowy Platformy Obywatelskiej. Oto obecny szef partii mówi, że chce, by na czele państwa stanął człowiek bywały w świecie, który zna... 92
  • Kilowaty ze śmieci 17 lip 2016, 20:00 Świat obrasta śmieciami. Na spalaniu odpadów powstaje cała nowa branża gospodarki, a z tym się wiąże jak zwykle całe mnóstwo gier o rynek. 94
  • Energia z odzysku 17 lip 2016, 20:00 W Rzeszowie powstaje nowoczesna instalacja termicznego przetwarzania odpadów. Pozwoli ona w sposób całkowicie bezpieczny dla otoczenia wytworzyć energię z odpadów komunalnych, które dotychczas trafiały na wysypiska śmieci. 96
  • Z cysterny do skrzydła 17 lip 2016, 20:00 Czy budowa pomp przy torach kolejowych może obniżyć ceny biletów lotniczych? Na Lotnisku Chopina właśnie tak się dzieje. Efekty wkrótce odczujemy w portfelach. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany