Wojna, która ratuje życie

Wojna, która ratuje życie

Wojna, która ratuje życie
Wojna, która ratuje życie / Źródło: Maksymilian Rigamonti
Wybuch bomby czy szaleniec z bronią to zagrożenia, które są wyzwaniem nie tylko dla policji, ale też dla medyków. Dzięki wiedzy zdobytej na misjach wojskowych służby ratownicze są do nich dziś lepiej przygotowane. Ale do zrobienia jest jeszcze sporo.

Rybnik. Spokojne osiedle. Wszyscy się znają. Nikomu nie mieściło się w głowie, że na cichym śląskim podwórku mogą rozegrać się sceny rodem z wojny na Bałkanach czy w Czeczenii. W pewien upalny, letni dzień 39-letni mieszkaniec miasta zabarykadował się w domu i zaatakował członków swojej rodziny: żonę, dzieci i teściów. Potem zaczął strzelać do ludzi znajdujących się na dziedzińcu. Wezwano karetkę pogotowia i policję. Pierwsza przyjechała karetka. Lekarze i ratownicy jak zwykle błyskawicznie wyskoczyli z wozu, by udzielić rannym pierwszej pomocy.

Gdy biegli do poszkodowanych, padły kolejne strzały. Zdezorientowani schowali się z powrotem do samochodu. Szaleniec zaczął strzelać w ich kierunku. Pociski przebiły cienką blachę karetki. Nie było wyjścia, wóz pogotowia ratunkowego musiał się wycofać. Przystanął w bezpiecznym miejscu schowany za sąsiednimi budynkami. Potem do akcji wkroczyła policja. Wtedy szaleniec otworzył ogień również do funkcjonariuszy. Na miejsce akcji wysłano brygadę antyterrorystyczną i negocjatora. Udało się opanować sytuację, jednak siedem osób z ranami postrzałowymi trafiło do szpitala. Wśród nich było dziecko, żona strzelca, jego teściowie i sąsiadka. Kule dosięgły też policjantów. Okazało się, że mężczyzna nadużywał alkoholu, miał depresję i problemy finansowe. Nie miał pozwolenia na broń, a jednak w jego domu policja znalazła karabin maszynowy i pistolet.

Pod ogniem nieprzyjaciela

Dla polskich służb medycznych to wydarzenie sprzed kilku lat było szokiem. – Zespół medyczny przyjechał nieprzygotowany, weszli w strefę niebezpieczną, w której nie powinni się znaleźć. To był książkowy przykład na to, jak nie należało się zachować. Najpierw policja powinna unieszkodliwić przeciwnika bądź zadbać o osłonę taktyczną i dopiero za taką osłoną zespół ratownictwa medycznego może udzielać pomocy rannym – wyjaśnia ppłk dr Robert Brzozowski, kierownik Zakładu Medycyny Pola Walki z Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie. Na szczęście do takich sytuacji w naszym kraju nie dochodzi tak często jak w USA, ale pojedyncze wypadki się zdarzają. Nie można też wykluczyć,

że w przyszłości, w związku z rosnącym zagrożeniem terrorystycznym, będzie ich więcej. Wcale nie tak trudno wyobrazić sobie sytuację, gdy do dużego hipermarketu wchodzi napastnik z bronią i zaczyna strzelać do przypadkowych osób. Ktoś dzwoni po pogotowie. Medycy, nieświadomi, jak należy się zachować, wkraczają do strefy niebezpiecznej. Tymczasem na miejscu pierwsza powinna zjawić się policja. Czy się zjawia? Jak oceniają rozmówcy „Wprost” – z tym bywa różnie. Choć od razu dodają, że świadomość bezpiecznych zachowań wśród służb medycznych jest coraz większa. Tym bardziej że incydentów podobnych do tego z Rybnika było już kilka. W takich sytuacjach nieoceniona okazuje się wiedza zdobyta przez wojskowych lekarzy i ratowników medycznych na misjach wojskowych w Iraku i Afganistanie. Zastosowanie ma tutaj tzw. medycyna pola walki. Pod tym terminem kryje się system udzielania pomocy medycznej osobom poszkodowanym w sytuacji zagrożeń środowiskowych, nie tylko zresztą wojennych.

Mogą to być wypadki górnicze, kataklizmy, zamachy terrorystyczne. Ratownik medyczny, nazywany też ratownikiem taktycznym, zanim udzieli pomocy rannym, musi najpierw sprawdzić, czy sam jest bezpieczny. – Gdy dochodzi do wymiany ognia, a życie medyka jest zagrożone, nie może udzielać pomocy. Jego wiedza jest zbyt cenna – wyjaśnia ppłk Brzozowski. Dodaje, że właśnie dlatego żołnierze na misjach dostają indywidualne pakiety medyczne, w których są m.in. opatrunki. – Dzięki temu pod ostrzałem sami udzielają sobie pomocy. Dopiero wtedy gdy jest bezpiecznie, wchodzi medyk taktyczny pola walki – wyjaśnia ppłk Brzozowski, który ponad dwa lata, jako lekarz wojskowy w szpitalu polowym, spędził na misji w Afganistanie. Podpułkownik dodaje, że doświadczenia tam zdobyte mogą być z powodzeniem wykorzystywane w kraju, w cywilnej służbie zdrowia.

Komandosi uczą medyków

Podobnego zdania jest Tomasz Sanak, ratownik medyczny, uczestnik misji w Afganistanie, który obecnie pracuje w Zakładzie Medycyny Pola Walki Wojskowego Instytutu Medycznego. – Uważam, że wszyscy powinniśmy uczyć się tego, czym jest środowisko taktyczne i jak wygląda medycyna w takich warunkach. Dlaczego? Bo środowisko taktyczne to nie tylko Afganistan czy Irak. To także sytuacje, które mogą dotyczyć każdego z nas. Najbardziej boimy się zamachów terrorystycznych: wybuchu bomby w miejscu publicznym czy strzelaniny. Medycyna pola walk ma swoją odpowiedź na takie sytuacje – podkreśla Sanak. Jako pozytywny przykład współpracy wojskowych i cywilnych służb medycznych podaje niedawno zakończone Światowe Dni Młodzieży. – Przed imprezą w krakowskim pogotowiu ratownicy szkolili się z żołnierzami sił specjalnych. Wszystkie pogotowia ratunkowe powinny przejść tego typu kursy, aby w sytuacji realnego zagrożenia wiedzieć, jak się zachować – podkreśla. W Wojskowym Instytucie Medycznym są już konkretne propozycje zmian. – Chcemy zaproponować ujednolicenie systemu kształcenia lekarzy cywilnych, aby nabyli doświadczenia w postępowaniu w sytuacjach zagrożeń terrorystycznych albo zagrożeń bojowych. Chcemyteż, aby sprzęt używany w całej Polsce był podobny – mówi ppłk Brzozowski.

Optymalne, zdaniem lekarzy z WIM, byłoby rozwiązanie izraelskie, gdzie służby wojskowe i cywilne ściśle ze sobą współpracują, a system powiadamiania jest tak skonstruowany, że w przypadku zdarzenia typu active shoot – gdy strzelec sieje spustoszenie w otoczeniu – do akcji wkraczają wszyscy ratownicy znajdujący się w pobliżu. Umożliwia to prowadzony od lat ogólny rejestr służb medycznych. W sytuacji zagrożenia wszyscy ratownicy: wojskowi i cywilni, błyskawicznie zjawiają się na miejscu zdarzenia i udzielają kwalifikowanej pomocy. W Polsce brakuje takiego systemu. W dodatku wykorzystanie wojska do działań cywilnych jest trudne. Potrzebne są specjalne zgody, brakuje procedur Gdy dojdzie na przykład do wybuchu bomby w metrze, wojskowi ratownicy znajdujący się na miejscu na pewno włączą się do pomocy. Jeśli wszystko pójdzie pomyślnie, nikt nie będzie miał im tego za złe. Jeśli jednak zdarzy się jakaś wpadka, to pojawi się pytanie, dlaczego brali udział w akcji, skoro powinny to robić inne, wyspecjalizowane służby ratunkowe.

Przegląd apteczek

Zmiany te dopiero zainicjowano, ale jak mówią lekarze wojskowi, należy zacząć od prostych rzeczy. Na przykład od zmiany wyposażenia apteczek samochodowych. Postulują, by wyrzucić z nich to, co niepotrzebne:plastry, agrafkę, jakieś bez użyteczne opatrunki. W ich miejsce powinna wejść staza taktyczna, czyli opaska uciskowa, dobry, chłonny opatrunek uciskowy, porządne nożyczki, które nie tylko tną plaster, lecz w razie potrzeby również ubranie, czy opatrunek na klatkę piersiową w przypadku wystąpienia odmy płucnej. Kolejny krok to edukacja społeczeństwa, jak tych nowych środków z apteczki samochodowej używać. Do tej pory w szkołach uczy się technik pierwszej pomocy polegających na dostarczaniu powietrza do płuc osobie, która samodzielnie nie oddycha. Usta-usta i masaż serca – tego uczy się już przedszkolaków. – Tak samo uczmy, jak mając przy sobie stazę taktyczną i dobry opatrunek hemostatyczny, można komuś uratować życie. Niestety nadal, gdy mamy do czynienia z dużymi, mocno krwawiącymiranami, tracimy głowę i nie wiemy, co robić – uważa ppłk Brzozowski. Po co nam taka wiedza? Odpowiedź jest prosta. Ona ratuje życie we wszystkich przypadkach urazowych typu: wypadki komunikacyjne, wypadki w pracy czy domu. Może to być nadzianie się na wystający przedmiot, włożenie ręki w sieczkarnię, kiedy coś trzeba zrobić z krwawiącym kikutem. Wtedy plaster z apteczki samochodowej to za mało. Po misjach wojskowych wypracowano wiele procedur, które powoli są wdrażane w obszarach ratownictwa cywilnego. Jest to na przykład tzw. współdziałanie grupowe. Do każdego rannego jest przeznaczony zespół urazowy. Można go porównać do pit-stopa Formuły 1. Kiedy bolid tam wjeżdża, mechanicy podbiegają do maszyny, wymieniają koła, uzupełniają paliwo, usuwają usterki.

Odbywa się to błyskawicznie. Także w ratownictwie medycznym szybkie działanie w pierwszym etapie ratuje życie. – Bez Afganistanu nie miałbym wiedzy o współdziałaniu, o kolejności postępowania z pacjentem z ciężkim urazem ciała. Tego na studiach nas nie uczono. Takich doświadczeń nabywa się latami, z każdym kolejnym przypadkiem. A na misji mieliśmy takich przypadków mnóstwo – dodaje ppłk Brzozowski. Z kolei ppłk dr Krzysztof Karwan, zastępca kierownika szpitalnego oddziału ratunkowego, czyli SOR, mówi: – Naszą pracę porównujemy trochę do pola walki. Dlatego staramy się korzystać z doświadczeń zdobytych na misjach. Jednym z nich jest koncepcja pracy zespołowej. Gdy koledzy przyjeżdżali z Afganistanu, z czystej ciekawości pytaliśmy: jak było na wojnie, jak sobie radziliście z opatrywaniem ciężkich obrażeń: amputacji, krwotoków wewnętrznych, postrzałów – opowiada ppłk Karwan. Niedawno w Wojskowym Instytucie Medycznym odbywała się pierwsza w Polsce konferencja poświęcona medycynie pola walki „TacMed-WIM”. Podpułkownik Krzysztof Karwan, razem ze swoimi lekarzami i ratownikami, prowadził warsztaty z zespołowego modelu pracy. – W pewnym momencie usłyszałem warkot śmigłowca. Z reguły zwiastuje on to, że za chwilę do naszego szpitala trafi pacjent w stanie ciężkim. Tym razem był to motocyklista. Młody człowiek, który w wyniku urazu w wypadku doznał amputacji nóg – opowiada ppłk Karwan. Poważnie ranny motocyklista przeżył m.in. dlatego, że do zabezpieczenia krwotoku ratownicy medyczni z lotniczego pogotowia użyli stazy taktycznej. – Zastosowali proste rozwiązanie ratujące życie – mówi ppłk Karwan. Podkreśla, że przed misjami lekarze dość niechętnie z niej korzystali. Bali się, bo źle założona staza może prowadzić do obumarcia tkanek.

Misja z misji

Z wiedzy ratowników pola walki coraz częściej korzystają też organizacje humanitarne. Jedną z nich jest Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej. W swojej strukturze ma zespół szybkiego reagowania na klęski żywiołowe i kryzysy humanitarne na świecie. Zespół Ratunkowy PCPM liczy 60 ratowników medycznych, lekarzy i pielęgniarzy. Wielu z nich ma za sobą doświadczenia z misji w Afganistanie. Zespół dotychczas niósł pomoc w trakcie wydarzeń na kijowskim Majdanie, po powodziach w Bośni i Hercegowinie oraz po trzęsieniu ziemi w Nepalu. Teraz leci do Libanu do wioski Al-Qaa, w północno-wschodniej części kraju przy granicy z Syrią. Niedawno doszło tam do zamachów bombowych. W trakcie jednego z nich została zniszczona karetka medyczna kupiona przez PCPM dla uchodźców syryjskich, którzy uciekli do Libanu. Niebawem w Al-Qaa pojawi się nowa karetka, ale ratownicy polskiej organizacji będą także szkolić lokalnych medyków z zastosowania medycyny pola walki, ponieważ w tamtym rejonie Libanu nadal jest wysokie ryzyko ataków bombowych oraz walk.

Okładka tygodnika WPROST: 39/2016
Więcej możesz przeczytać w 39/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2016 (1755)

  • Polska transformacja: od Balcerowicza do Petru 25 wrz 2016, 20:00 Poznaj siłę swoich pieniędzy – to popularne w latach 90. hasło oddawało ducha polskiej transformacji, cel opisany brzęczącą monetą. Kapitalizm miał nieść ze sobą rozwiązanie wszystkich problemów. Jak się okazało, nie niósł. 6
  • Skaner 25 wrz 2016, 20:00 Dymisje wymuszone Zmiany w rządzie, do których ma dojść w tym tygodniu, zostały wymuszone na premier Beacie Szydło. Z informacji, do których dotarł „Wprost”, wynika, że szefowa rządu w minionym tygodniu otrzymała od kierownictwa... 14
  • Zdarzyło się jutro 25 wrz 2016, 20:00 Pomnik Stefana, joint Krystynyi wiedeński apel Antoniego, czyli nasz cotygodniowy #czarnyprotest. 18
  • Aborcyjny kłopot PiS 25 wrz 2016, 20:00 Spór o aborcję to ostatnia rzecz, jakiej teraz potrzebował PiS. Dlatego Jarosław Kaczyński chce zawczasu wyeliminować wpływy radykałów w partii i rządzie. Biuro posła PiS. Na skrzynce e-mailowej dziesiątki wiadomości, wszystkie o... 20
  • CBA znów na fali 25 wrz 2016, 20:00 CBA staje się najpotężniejszą służbą w państwie. Agenci pod przykryciem zatrudniani są między innymi w spółkach Skarbu Państwa. 24
  • Smartfon w dłoń, dyrektora goń, goń, goń 25 wrz 2016, 20:00 Dzięki mediom społecznościowym Polacy przekonują się, że mają wpływ na politykę nie tylko przy okazji wyborów. Świadczy o tym przypadek Bartłomieja Misiewicza. 28
  • Ekologiczna firma za unijne 25 wrz 2016, 20:00 Poprawa efektywności energetycznej, lepsze wykorzystanie zasobów i odnawialnych źródeł energii to działania proekologiczne, na które przedsiębiorcy mogą dostać dofinansowanie unijne. Firmy mogą się ubiegać o wsparcie w ramach programów regionalnych lub krajowego programu... 29
  • Klaps podzielił Polskę 25 wrz 2016, 20:00 Spór o fizyczne karanie dzieci znowu zelektryzował kraj. Dobra zmiana w tej dziedzinie polega jednak na tym, że tym razem od idei klapsa odcinają się przedstawiciele zarówno lewej, jak i prawej strony. 30
  • Po pierwsze: nie bić 25 wrz 2016, 20:00 Gdy użyjemy agresji, dziecko nie nauczy się inaczej zachowywać. I jeśli nas zabraknie jako „straszaka”, nie będziemy mieć pewności, czy postąpi mądrze – ostrzega Małgorzata Klimowicz ze „Studia Dialogu”. 32
  • Gdzie ojciec nie może... 25 wrz 2016, 20:00 Rozszyfrowałam zagadkę, dlaczego na świecie jest więcej kobiet niż mężczyzn. Wyobraźcie sobie, że to wszystko z powodu dzieci. Jest kilka takich tematów, których poruszania unikam w towarzystwie, bo jako osoba nieco porywcza zbyt szybko... 33
  • Wojna, która ratuje życie 25 wrz 2016, 20:00 Wybuch bomby czy szaleniec z bronią to zagrożenia, które są wyzwaniem nie tylko dla policji, ale też dla medyków. Dzięki wiedzy zdobytej na misjach wojskowych służby ratownicze są do nich dziś lepiej przygotowane. Ale do zrobienia jest jeszcze sporo. 34
  • Szkoła szerokopasmowa 25 wrz 2016, 20:00 Resort cyfryzacji chce przenieść polską szkołę do epoki cyfrowej, łącząc 30 tys. placówek szybkim nternetem w ogólnopolską sieć. W tym czasie resort edukacji marginalizuje nauczanie informatyki. 38
  • 50 najbogatszych POLEK 2016 25 wrz 2016, 20:00 Złośliwi mówią, że bogatych kobiet nie ma, są takie, które dobrze wyszły za mąż. To nieprawda, bo są też panie, które dorobiły się majątku od zera, czasem z mniejszym lub większym udziałem mężczyzn. 40
  • Finanse dla wymagających 25 wrz 2016, 20:00 Osoby, które osiągnęły sukces finansowy, cenią oszczędność czasu. Dlatego od swojego banku oczekują nie tylko profesjonalnego zarządzania majątkiem, ale także usług dodatkowych pomagających w organizacji życia prywatnego – mówi Beata Majewska, dyrektor Departamentu Private... 75
  • Sezon na ostrygi 25 wrz 2016, 20:00 To teraz – jesienią, rozpoczyna się na nie sezon i teraz są najsmaczniejsze. To idealny moment, by spróbować ich po raz pierwszy lub ulec pokusie po raz kolejny. Najlepiej w restauracji L’ARC Varsovie 76
  • Bezpieczna przystań 25 wrz 2016, 20:00 Polski rynek luksusowych apartamentów jest w porównaniu do krajów Zachodu niewielki, ale nie oznacza to, że nie można na nim zarobić. Trzeba tylko wiedzieć, gdzie szukać. 77
  • Biżuteria w roli głównej 25 wrz 2016, 20:00 Punkowe agrafki i wymowne obroże, monstrualne wisiory i efektowne kolczyki – w luksusowej biżuterii w tym sezonie modna jest ostentacja. Można nosić cokolwiek, byle zwracało na siebie uwagę. 80
  • Jagiellońska 55 A, Warszawa adres wart zapamiętania! 25 wrz 2016, 20:00 Unikalne na skalę europejską SPA & Wellness zainspirowane mądrością natury! 81
  • Śląskie orły nagrodzone 25 wrz 2016, 20:00 Podczas gali w Piekarach Śląskich zostali uhonorowani najlepsi przedsiębiorcy, laureaci Orłów „Wprost” 2016. 82
  • Hossa Bessa 25 wrz 2016, 20:00 Pogrzeb małego druczku Koniec reklam kredytów za 0 zł, gwarancji najmniejszych rat na rynku i najniższego oprocentowania. Ministerstwo Finansów wspólnie z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów pracują nad nowymi przepisami... 83
  • Polacy, chodźcie z nami 25 wrz 2016, 20:00 Decyzja o wyjściu z UE bardzo nas wzmocniła. Będę zachęcał Polaków, żeby poszli w nasze ślady – mówi konserwatywny brytyjski poseł Daniel Kawczynski, pierwszy w historii członek Izby Gmin urodzony w Polsce. 84
  • O włos od wojny 25 wrz 2016, 20:00 USA i Rosja stanęły na progu otwartej konfrontacji, obrzucając się wzajemnie oskarżeniami o zerwanie rozejmu w Syrii. 88
  • Know-How 25 wrz 2016, 20:00 McLaren do przejęcia? O SAMOCHODZIE APPLE’A MÓWI SIĘ OD LAT, a jednak przez ten czas nie wyciekły żadne konkretne informacje na jego temat. Teraz te plany zaczynają się krystalizować. Według „Financial Times” Apple negocjuje... 90
  • Dźwięki, które znamy 25 wrz 2016, 20:00 Naukowcy poszukujący praźródła języków odkryli niedawno, że w procesie ich tworzenia nazywanie podstawowych pojęć wywołało w różnych miejscach świata te same dźwiękowe skojarzenia. 92
  • Nierzeczywisty obraz rzeczywistości 25 wrz 2016, 20:00 Pacjent ze schizofrenią może się uczyć, pracować, być aktywny społecznie. Warunkiem tego jest jednak właściwa opieka medyczna, dostęp do leków i systematyczne ich przyjmowanie. 94
  • Szybkowar w służbie dżihadu 25 wrz 2016, 20:00 Robienie bomb już dawno przestało być domeną specjalistów. Historia chałupniczej produkcji śmiercionośnych ładunków ma już ponad 100 lat. 96
  • Biznes z gwiazdkami 25 wrz 2016, 20:00 Eksperci są zgodni – nadszedł świetny czas dla polskiego rynku hotelowego. Skorzystają na tym zarówno luksusowe, jak i ekonomiczne marki. Inwestorzy już intensyfikują swoje działania. 98
  • Jak przedłużyć wakacje 25 wrz 2016, 20:00 Jeszcze nie jest zimno, turystów mniej niż w wakacje, a hotele oferują atrakcyjne zniżki. Jesień to najlepszy moment na kilkudniowy wypad w Polskę. Podpowiadamy, które miejsca wybrać. 104
  • Powietrzne rekordy 25 wrz 2016, 20:00 Polacy pokochali latanie – latają więcej i coraz sprytniej. A linie lotnicze rewanżują się jeszcze lepszymi ofertami i powiększają sieć połączeń. 110
  • Wyjść poza zaklęty krąg 25 wrz 2016, 20:00 Chcieliśmy, by ten projekt nie był podobny ani do repertuaru zespołu Bracia, ani do twórczości Budki Suflera – deklaruje Wojciech Cugowski. Właśnie ukazuje się pierwsza wspólna płyta Krzysztofa i jego synów. 112
  • W poszukiwaniu straconego sensu 25 wrz 2016, 20:00 Tegoroczny Festiwal w Gdyni zdominowali młodzi reżyserzy. Zaprezentowali świetne, dojrzałe filmy, w których stworzyli niepokojący portret kilku polskich pokoleń. 116
  • Ukąszenie kobiety węża 25 wrz 2016, 20:00 30 września do kin wchodzi film „Ostatnia rodzina”, opowieść o rodzinie Beksińskich. Przede wszystkim o Zdzisławie, sławnym malarzu i jego synu Tomaszu, radiowym prezenterze i tłumaczu. I o grozie życia nadwrażliwców. 118
  • Konieczna? Koniecznie! 25 wrz 2016, 20:00 Przeczytałam, że Zofia Beksińska była jak łagodna firanka. Zagrać się tego nie da, trzeba się nią stać. Firanka bywa poruszana wiatrem, otula – mówi Aleksandra Konieczna. Jednak zagrała i stworzyła w „Ostatniej rodzinie” wielką kreację. 122
  • Książki 25 wrz 2016, 20:00 Polska królowa Wikingów Elżbieta Cherezińska, „Królowa” Zysk Wydajność Cherezińskiej budzi podziw. Tym bardziej że pisarka nie obniża jakości. Ledwie półtora roku temu wydała swoją najlepszą powieść, rozgrywający się w... 124
  • Muzyka 25 wrz 2016, 20:00 W imieniu ojca i syna To ważne uzupełnienie filmu, który stał się obrazem kultowym, jeszcze zanim wszedł do kin. Rzadko zdarza się, żeby twórcy – z reżyserem i scenarzystą na czele – tak bardzo ważną rolę przypisali muzyce,... 126
  • Film 25 wrz 2016, 20:00 Dziennik starej rockmanki Wolność to dla mnie uczciwe obserwowanie świata. Dostrzeganie jego złożoności, zachowywanie otwartego umysłu – powiedziała mi kiedyś Laurie Anderson. Jej „Serce psa” jest jednocześnie hymnem na cześć... 128
  • Misiewicze zawsze byli z nami 25 wrz 2016, 20:00 Ludzie, spoko. Dajmy sobie trochę czasu. Nie naparzajmy się. Że nasza demokracja kuleje? Że Misiewicze wokół? To przecież nie od dziś („Staszek chciał się sprawdzić w biznesie” – pamiętacie?). Że kombinowanie w omijaniu... 130
  • Medycyna estetyczna – nowe trendy i możliwości 25 wrz 2016, 20:00 XVI Kongres Medycyny Estetycznej odbędzie się w dniach 7-9 października 2016 roku. To największe i najważniejsze spotkanie naukowe dla ponad 1400 lekarzy zrzeszonych w polskim towarzystwie medycyny estetycznej i anti-aging. 135
  • Dla zdrowia i urody 25 wrz 2016, 20:00 Bezpieczeństwo pacjentów i osiąganie naturalnych efektów operacji i zabiegów to nasze priorytety – mówią lekarze z kliniki promedion. 142
  • Zachować naturalne piękno 25 wrz 2016, 20:00 Polki w gabinecie szukają zabiegów, które pozwolą im jak najdłużej zachować naturalne piękno. Brytyjki wybierają zabiegi naprawiające zaniedbania – mówi Elżbieta Lipska, właścicielka TLC Clinic w Ostrołęce. 143
  • Laser W GABINECIE 25 wrz 2016, 20:00 Laser Duetto MT służy nie tylko do depilacji, ale także do usuwania zmian naczyniowych i przebarwień oraz fotoodmładzania – mówi dr n. Med. Marta Wilkowska-Trojniel, specjalista dermatolog i wenerolog. 146
  • Polki odkrywają medycynę estetyczną 25 wrz 2016, 20:00 – Co trzecia polka chce skorzystać z zabiegów medycyny estetycznej – mówi Oliwia Bożek, business manager w warszawskim centrum szkoleniowym Ollie. 147
  • Techniki łączone 25 wrz 2016, 20:00 O zaletach technik łączonych w medycynie antiaging mówi dr Łukasz Preibisz, specjalista dermatolog z gabinetu Preibisz SkinDoctors. 148
  • Wymodelować twarz 25 wrz 2016, 20:00 – Przychodzą do mnie 20-letnie pacjentki, których skóra jest dwa razy od nich starsza – mówi dr n. med. Kamila Padlewska, właścicielka warszawskiej Kliniki Oricea. – Na naszą skórę oddziałują używki, słońce, niezdrowa dieta oraz wiek – dodaje. 150
  • Rewolucja w ginekologii estetycznej 25 wrz 2016, 20:00 Rodzenie dzieci i naturalne procesy starzenia nieodwracalnie zmieniają wygląd i napięcie żeńskich narządów płciowych, powodując dyskomfort i brak satysfakcji z życia seksualnego. Na szczęście teraz ten efekt można odwrócić dzięki rewolucyjnemu urządzeniu ThermiVa. 154

ZKDP - Nakład kontrolowany