ZUS – informatyczny rollercoaster

ZUS – informatyczny rollercoaster

ZUS – informatyczny rollercoaster
ZUS – informatyczny rollercoaster / Źródło: Getty Images
Co nowy dyrektor, to nowa koncepcja na informatyzację ZUS. Efekt jest taki, że kluczowe przetargi stoją, a system nie jest wcale tańszy ani bezpieczniejszy.

Pod koniec kwietnia 2016 r. na stanowisko wiceprezesa ZUS ds. IT zostaje powołany Michał Możdżonek. Media prezentują go jako młodego, energicznego, kompetentnego fachowca. Pracował w IT w Deutsche Telekom i polskim oddziale T-Mobile. Startupowiec, wykładowca na UW. Starannie zaczesana grzywka, hipsterskie okulary w błękitnych oprawkach. „To wysokiej klasy specjalista. Jestem przekonana, że uporządkuje całość spraw IT w ZUS” – przedstawiała go prezes ZUS prof. Gertruda Uścińska. Możdżonek przychodzi do ZUS i zapowiada rewolucję. Zakład chce zburzyć cały system informatyczny. Chce go zbudować od zera, bo ten dotychczasowy nie zapewnia nadzoru nad wydawaniem publicznych pieniędzy. W ZUS nadal trwa audyt, który nowa prezes zleciła niedługo po objęciu stanowiska. Decyzją Uścińskiej w ramach tarczy antykorupcyjnej w ZUS zaczął mieć stały dyżur oficer CBA.

Mało tego. Prezes ZUS powołała specjalny komitet do spraw bezpieczeństwa systemów IT i zamówień publicznych w zakładzie. Na jego czele stanął Możdżonek. W skład komitetu weszła minister rodziny Elżbieta Rafalska, szefowa kancelarii premiera Beata Kempa i funkcjonariusze CBA. Komitet opiniuje wszystkie umowy powyżej miliona złotych, które ZUS zawiera z kontrahentami. I te działania przyniosły rezultaty. Według samego CBA dzięki obecności oficerów udało się m.in zatrzymać bezzasadny przetarg na ochronę IT wart ponad 150 mln zł. Te pieniądze miały trafić do zagranicznej firmy. Ale według naszych rozmówców przez to przetargi w ZUS praktycznie stanęły.

– Funkcjonariusze CBA byli na każdym posiedzeniu komisji przetargowej. Mieli dostęp praktycznie do wszystkich informacji – mówi jeden z naszych rozmówców. Dodaje, że taka sytuacja spowodowała paraliż decyzyjny. – Jak tu wydać jakąkolwiek decyzję dotyczącą przetargu, kiedy z każdej strony obserwuje ich na bieżąco CBA – dodaje. Zamiast więc rozpisywać nowe kontrakty na informatyzacje, zaczęto wstrzymywać dotychczasowe postępowania. Zastopowano wszystkie największe przetargi na IT. Pod koniec 2016 r. prof. Uścińska mówiła, że ZUS chce mniej zamawiać na rynku, a więcej robić własnymi siłami. Parę miesięcy potem jej słowa powtórzył zresztą sam Możdżonek. Z nami nie chciał rozmawiać, pod koniec maja odszedł z ZUS. „Moja misja z powodów osobistych dobiegła końca” – odpisał. Dodając, że chce się skupić na sprawach związanych ze swoją rodziną i swoją pasją – triathlonem. Na początku tego roku mówił, że ZUS powinien odejść od olbrzymich zamówień publicznych. Będzie zamawiał dopiero wtedy, kiedy czegoś nie zdoła zrobić sam. I dalej pogłębiać dywersyfikację dostawców, czyli nie zamawiać tylko od tych największych, ale dzielić niektóre przetargi na mniejsze części i szukać mniejszych firm, które mogłyby sobie z takimi zadaniami poradzić. Dziś już wiadomo, że ta koncepcja może na końcu okazać się jeszcze droższa, ale co ważniejsze – system ZUS nie jest dzięki temu bardziej bezpieczny.

Rozbijanie monopolu

Dywersyfikację dostawców rozpoczął już parę lat temu Zbigniew Derdziuk, prezes ZUS w latach 2009-2015. Podjął taką decyzję, żeby ZUS w zamówieniach dotyczących IT nie był uzależniony tylko od jednej firmy. Chodziło mu o rzeszowskie Asseco, które pod koniec lat 90. stworzyło Kompleksowy System Informacyjny dla ZUS (wtedy tworzyła go spółka Prokom przejęta przez Asseco w 2007 r.) i później przez lata ten sam system utrzymywało. KSI to serce ZUS i jeden z największych systemów informatycznych w Europie. W Polsce większego nie ma. Rocznie KSI przyjmuje 260 mln dokumentów, obsługuje 20 mln ubezpieczonych oraz 20 tys. pracowników zakładu dzień w dzień. Derdziuk chciał, żeby przez taką dywersyfikację inne firmy mogły nauczyć się systemu uruchomionego w 1999 r. przez Asseco, a później startować w innych przetargach informatycznych ogłaszanych przez zakład. Wpadł więc na to, żeby podpisać umowę ramową z trzema firmami, które miałyby zajmować się rozwojem KSI ZUS. W listopadzie 2013 r. umowę podpisało polskie Asseco, francuskie Capgemini i amerykańskie HP. W tym roku mija cztery lata od rozpoczęcia eksperymentu Derdziuka. Warto więc go podsumować. Argument o tym, że dopuszczamy do systemu ZUS inne firmy, żeby nauczyły się KSI i mogły uczestniczyć w innych przetargach, najwyraźniej nie wypalił, bo zagraniczne koncerny jakoś je omijają. Przykład pierwszy: W listopadzie 2016 r. ZUS ogłosił przetarg na taką modyfikację systemu, żeby uwzględniał w obliczeniach waloryzację rent i emerytur zgodnie z zasadami przyjętymi przez Sejm na 2017 r.

Termin wprawdzenia zmian: luty tego roku. W trzy miesiące trzeba było rozstrzygnąć przetarg, zrobić modyfikację systemu, zrobić testy i sprawdzić czy działa. Zgłosiła się tylko jedna firma: rzeszowskie Asseco. Przykład drugi: Zmiana systemu w związku z wchodzącym od przyszłego roku obniżeniem wieku emerytalnego. Tutaj też jedyną ofertę złożyło Asseco. I trzeci: Kolejne usprawnienie tym razem związane z e-składką: od przyszłego roku każdy płatnik składek będzie opłacał należności do ZUS na indywidualny rachunek bankowy. Teraz musi płacić na pięć różnych w zależnościod tego, na jaki fundusz idzie składka. Modyfikacją systemu w tym przypadku też zajęło się Asseco, bo jako jedyne złożyło ofertę. Francuzi czy Amerykanie nie zdecydowali się przystępować. Spytaliśmy ich o przyczynę, ale odpowiedzi nie otrzymaliśmy. Gdyby polska firma oferty nie złożyła, ZUS miałby spory problem ze znalezieniem wykonawcy. Rządowe obietnice o obniżce wieku emerytalnego, waloryzacji świadczeń czy jednej składce na pięć różnych funduszy mogłyby sporo się opóźnić. O ile w ogóle weszłyby w życie. A to tylko przykłady z ostatnich kilku miesięcy. – Asseco zna ten system najlepiej. Samo go stworzyło i przez lata utrzymywało. Nic więc dziwnego, że samo startuje i samo wygrywa. Dla każdej innej spółki takie przetargi to problem. Krótkie terminy, duże ryzyko, wielkie kary umowne za opóźnienia. Oprócz Asseco inne firmy nie są zainteresowane, żeby za wszelką cenę w takich przetargach startować – mówi Paweł Szpigiel, analityk biura maklerskiego mBanku. Skoro cztery lata zagranicznym firmom nie wystarczyły, to pytanie, ile lat muszą uczyć się systemu ZUS, żeby zacząć w przetargach startować.

Cięcia, ale nie wszędzie

Drugim argumentem podnoszonym przez ZUS w sprawie dywersyfikacji były oszczędności. Derdziuk wpadł na pomysł, żeby mierzyć cenę zamówień punktami funkcyjnymi. Co to takiego? Mówiąc bardzo ogólnie, punkt funkcyjny to taka branżowa waluta, którą mierzy się skomplikowanie danego projektu budowy lub zmiany oprogramowania. Im bardziej złożony projekt, tym więcej punktów funkcyjnych kosztuje jego realizacja. W latach 2010-2013 ZUS wydał 272 mln zł budżetu na modyfikacje złożone z 42,2 tys. punktów funkcyjnych. Wychodziło więc średnio ok. 6,4 tys. zł za jeden punkt funkcyjny, jedną kostkę, z której złożone jest oprogramowanie. A umowa była wtedy podpisana z jednym wykonawcą. W umowie ramowej 20132017, która właśnie się kończy, ZUS za ok. 230 mln zł sfinansował modyfikacje warte 21 tys. punktów. Wychodzi więc ok. 9,4 tys. zł za jeden punkt funkcyjny, czyli prawie o połowę drożej. Takie wyliczenia podało Asseco w odpowiedzi na nasze pytania. Zakład posiłkuje się już innymi. W czerwcu Adam Dubno z ZUS mówił, że po wprowadzeniu umowy ramowej usługi nie podrożały, tylko potaniały, średnio o 30-40 proc. na punkcie funkcyjnym. Poprosiliśmy zakład o wytłumaczenie, skąd ZUS wziął te obliczenia.

Pytania wysłaliśmy na początku ubiegłego tygodnia i do momentu zamknięcia tego numeru odpowiedzi nie otrzymaliśmy. Od kilku tygodni zabiegaliśmy również o spotkanie z nowym dyrektorem ds. IT w ZUS. Niestety bezskutecznie. Ale o oszczędnościach słyszeliśmy już wcześniej. W 2015 r. przedstawiciele zakładu mówili, że m.in. dzięki umowie ramowej udało się od 2009 r. ściąć koszty na IT o 200 mln zł. W praktyce wygląda to trochę inaczej. Umowa ramowa działa tak: ZUS mówi do trzech firm: jest do zrobienia taka a taka modyfikacja systemu i zrealizuje ją ta firma, która da najniższą cenę. Trzech wykonawców składa oferty, wygrywa najtańszy. Problem w tym, że proponowane przez trójkę ceny wcale takie tanie nie są. Kiedy jedna firma nanosi modyfikację na tę zrobioną wcześniej przez drugą firmę, to musi poprosić swojego konkurenta o dostęp do kodów źródłowych, dokumentacji, zrobić testy, zapewnić serwis. I takie proszenie o informacje i wymienianie się kompetencjami między konkurentami generuje dodatkowe koszty i wydłuża cały proces. Zresztą ZUS wcale nie wybiera najtańszych ofert. W przetargu na budowę hurtowni danych dla zakładu, który został rozstrzygnięty pod koniec 2015 r. wygrała oferta konsorcjum Sygnity za 53,26 mln zł (Sygnity jako lider i hiszpańska spółka Indra Sistemas). O blisko 4 mln zł tańsza była oferta Infovide-Matrix, jednak ta przegrała.Tymczasem w połowie ubiegłego roku ZUS podpisał aneks z Sygnity na dodatkowe 18 mln zł za hurtownię danych. Z naszych informacji wynika, że wdrożenie hurtowni cały czas stoi w miejscu.

KSI 2.0?

Po Michale Możdżonku stanowisko wiceprezesa ds. IT objął kilka tygodni temu Krzysztof Dyki i znów ZUS o informatyzacji zaczął mówić inaczej. Nie chce już brać (w leasing) informatyków z rynku i własnymi siłami pracować nad projektami informatycznymi, jak zamierzał Możdżonek, ale postanowił ogłaszać przetargi i zlecać zadania firmom zewnętrznym. Dyki wraca do pomysłu prof. Uścińskiej i mówi o KSI 2.0, nowym systemie, z nową architekturą, który zastąpi obecny. Byłby to największy przetarg informatyczny od lat, bo wymieniono by nie tylko oprogramowanie, ale i sprzęt. Warto przypomnieć, że rozstrzygnięty w 1997 r. przetarg na informatyzację ZUS okrzyknięty był zamówieniem IT stulecia. Czy teraz byłoby podobnie? Według naszych rozmówców – w tym byłych prezesów zakładu – ten przetarg może pochłonąć miliardy złotych. – To nie tak jak z aktualizacją z Windows 7 na Windows 10. To jest jak zmiana ruchu z lewoskrętnego na prawoskrętny. Trzeba wszystko przebudować. Wszystkie znaki, linie, każdą ikonkę, programy we wszystkich komputerach. Trzeba przeszkolić ludzi. Nawet sterowniki do drukarki trzeba zamienić – tłumaczy nasz rozmówca. Na razie wiceprezes Dyki mówi, że chce się skupić na utrzymaniu starego systemu. Trzeba rozstrzygnąć przetarg, który ZUS rozpisał już we wrześniu 2015 r. Chodziło w nim o znalezienie operatora już funkcjonującego systemu. Do tej pory robiło to Asseco, ale w ramach dywersyfikacji miały to robić też inne firmy. Przetarg rozpisano więc wcześniej, tak by ewentualny inny wygrany mógł się systemu polskiej firmy przez rok nauczyć. Zakładano, że koszty utrzymania zostaną obniżone o kolejne 200 mln zł. Rozstrzygnięcie przetargu miało być znane po miesiącu. Tak jednak się nie stało i nie stanie w najbliższym czasie (a wkrótce minie rok od jego ogłoszenia). Wszystko przez dużą liczbę pytań, które mają wykonawcy, i bojów w Krajowej Izbie Odwoławczej. Wiceprezes Dyki mówi więc o marcu 2018 r., ale zaznacza,że nie jest to wiążące. Co ciekawe, Asseco już zapowiedziało, że przez ciągnące się postępowanie i nacisk na obniżenie ceny może się z przetargu wycofać.

– Jeżeli wybór oferty będzie tylko kwestią najniższej ceny, to nie zamierzamy walczyć za wszelką cenę o ten kontrakt – mówił Rafał Kozłowski, wiceprezes rzeszowskiej spółki. Drugim postępowaniem, które jak najszybciej musi być rozstrzygnięte, jest przetarg na rozwój KSI. To tu znajdują się takie zmiany jak e-składki czy indywidualne rachunki dla płatnika. Dotychczasowa umowa (zakładająca miniprzetargi dla trzech wybranych wykonawców) kończy się w październiku, a nowego przetargu jeszcze nie ma. Wiceprezes Dyki otwarcie mówi, że ZUS nie zdąży i że przetarg zostanie rozpisany dopiero w październiku. Czy te chaotyczne, ciągłe zmiany koncepcji na informatyzację ZUS zapewniają bezpieczeństwo systemu? Zwłaszcza że przed ZUS stoją zmiany: waloryzacja emerytur, niższy wiek emerytalny czy e-składka. – Te wszystkie pomysły są nieskuteczne. Dywersyfikacja wprowadziła bałagan w przetargach, dochodzą koszty integracyjne różnych rozwiązań. Na koniec to jest droższe. Informatyzacja własnymi siłami oznacza, że ZUS musi wziąć w leasing pracowników i rozliczać się w roboczogodzinach. To nie będzie tanie. Kupuje ktoś 100 informatyków, są zakontraktowani i siedzą i czekają? A jak przez tydzień nie ma decyzji z ZUS, co robić, to za co im się płaci? – mówi nasz rozmówca. Według innego z naszych rozmówców w umowach z ZUS powinny być zapisy, że jeśli firma dwukrotnie nie wykona jakiegoś zadania ze swojej winy, to nie może przystępować do kolejnych przetargów. Kolejna osoba, z którą rozmawiamy, dodaje, że system powinien zostać gruntownie przebudowany. – Tam jest mnóstwo danych z kilkunastu lat, a ZUS nie ma nawet elektronicznego archiwum – tłumaczy. Na razie żaden pomysł, na to, co dalej z kluczowym systemem ZUS, nie jest ani tańszy, ani lepszy od poprzednich rozwiązań. Nie mówiąc o astronomicznych kwotach w razie budowy nowego systemu. Pytanie, czy próby zaoszczędzenia niewielkich kwot kosztem bezpieczeństwa systemu nie skończą się jego spektakularną wywrotką. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 30/2017
Więcej możesz przeczytać w 30/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 30/2017 (1796)

  • Przełomowe reformy zasługują na debatę 23 lip 2017, 20:00 Pamiętam, kiedy zwątpiłem w nieomylność Sądu Najwyższego. 3
  • Marcin Dzierżanowski: Dlaczego byłem pod Pałacem Prezydenckim 23 lip 2017, 20:00 Rolą dziennikarza jest obiektywne informowanie opinii publicznej oraz wpływanie na jej poglądy przez publicystykę. Jest przyjęte, że dziennikarze nie działają w partiach politycznych, nie kandydują w wyborach, a nawet nie mówią, na kogo głosują. W zasadzie nie uczestniczą też... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 23 lip 2017, 20:00 Niech cię zobaczą – oto dewiza pani Irenki od protokołu (na zdj. w fioletowym kostiumie) JAK PRZEKUĆ PORAŻKĘ W SUKCES, DOWIEDZIELIŚMY SIĘ OD POSŁANKI PIS, która na spotkaniu wyborczym gdzieś w Polsce miała odpowiedzieć na pytanie,... 8
  • Obraz tygodnia 23 lip 2017, 20:00 100 mln Próg tylu subskrybentów na całym świecie przekroczył Netflix. W Polsce serwis ma 743 tys. użytkowników 16 MLN turystów zagranicznych odwiedza co roku Polskę, a ich wydatki sięgają ok. 13 mld euro. Udział turystyki w naszym PKB... 11
  • Info radar 23 lip 2017, 20:00 Chińczycy i Rosjanie na Bałtyku Niszczyciel rakietowy Hefei, fregata i okręt pomocniczy floty wojennej Chińskiej Republiki Ludowej wezmą udział w rosyjskich manewrach morskich na wodach wokół obwodu kaliningradzkiego. Chińska i rosyjska... 12
  • Czy prezydent znajdzie czas? 23 lip 2017, 20:00 Rafał Górski Od 2012 r. prowadzimy kampanię „Obywatele decydują”. Współpracujemy przy niej m.in. z NSZZ „Solidarność”, Klubem Jagiellońskim i Kongresem Ruchów Miejskich. W ramach kampanii przygotowaliśmy projekt nowelizacji... 12
  • Zdarzyło się jutro 23 lip 2017, 20:00 MARIUSZ CIEŚLIK I ROBERT GÓRSKI, KABARET MORALNEGO NIEPOKOJU Okoń na skuterze,czyli co wy na to mordeczki? TYDZIEŃ TEMU TRZEBA BYŁO TYLKO POWSTRZYMAĆ PIS. Teraz mamy już zamach stanu. Czyli Prezes czerpie z najlepszych polskich tradycji.... 14
  • Bo tak! 23 lip 2017, 20:00 WYDAWNICTWO TAKO WYDAŁO WŁAŚNIE KSIĄŻKĘ DLA DZIECI „Oto jest dyktatura”. Nie wiem, jaki ma nakład, ale z całą pewnością popyt przewyższy podaż. Rozsądni rodzice będą chcieli uświadomić dzieciom, gdzie dziś żyją i jaka... 15
  • Co będzie potem 23 lip 2017, 20:00 WŚRÓD NIE NAJMŁODSZYCH GAZET PRZECHOWYWANYCH W PUDLE MAM I TAKĄ Z PRZEŁOMOWYCH DNI ROKU, NO TAK, 1974. Rzecz jasna, rzecz dotyczy rewolucji goździków w Portugalii. Na jednym ze zdjęć więzienna cela, a pod zdjęciem radosny podpis, że w... 15
  • O dwóch takich 23 lip 2017, 20:00 W tle batalii o sądy toczy się zacięta rozgrywka dwóch prawników z UJ: prezydenta Andrzeja Dudy i ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Każdy chciał być kiedyś tam, gdzie dziś jest drugi. 17
  • Sąd ostateczny 23 lip 2017, 20:00 Wojna o sądy obnażyła słabości obozu Zjednoczonej Prawicy i opozycji oraz pokazała siłę ulicy. PiS po raz pierwszy udało się uruchomić ogromne negatywne emocje społeczne wśród młodych ludzi. 20
  • Wewnętrzny rozpad prezesa 23 lip 2017, 20:00 Wydarzenia ostatniego tygodnia to dowód na bezsilność opozycji. Mimo różnic programowych powinna się ona jak najszybciej połączyć. Zagrożenia są zbyt poważne, żeby z tym zwlekać – mówi prof. Jadwiga Staniszkis, socjolożka. 24
  • Obejdźmy bokiem wojnę polsko-polską 23 lip 2017, 20:00 Musimy działać razem i skupić się na programie dla Polski, który połączy centrum, umiarkowaną lewicę i umiarkowaną prawicę. 27
  • Bywamy głupi 23 lip 2017, 20:00 Tylko wspólny, zdecydowany, ale rozważny protest większości z nas może pomóc zatrzymać bezprawie i psucie demokracji – mówi Daniel Olbrychski, aktor. 29
  • Biedademokracja 23 lip 2017, 20:00 Dziś, 20.07.2017 r., PiS ostatecznie zarżnął państwo prawa. Emocjonalne wzmożenie, choć zrozumiałe, jest trudne do wytrzymania. Jak w stanie wojennym. Na Facebooku szantaż moralny wobec tych, którzy zamiast pod Sejmem, leżą na plaży.... 32
  • Solidarność z PiS-em 23 lip 2017, 20:00 Solidarność wspiera PiS – i w polityce, i w zakładach pracy. Dla PiS takie wsparcie jest bezcenne. Pytanie, jak to się skończy dla związku. 34
  • Seks to zdrowie 23 lip 2017, 20:00 Seks starzeje się z nami, choruje z nami i umiera z nami – mówi Michał Pozdał, seksuolog, psychoterapeuta, założyciel Instytutu Psychoterapii i Seksuologii w Katowicach. 37
  • Tarczyca – słaby punkt kobiety 23 lip 2017, 20:00 Choroby tarczycy mogą prowadzić do niepłodności, niedoczynności jajników i obniżenia libido – mówi prof. dr hab. med. Marek Ruchała, endokrynolog. 41
  • ABC zdrowia intymnego 23 lip 2017, 20:00 Infekcje dróg rodnych mogą prowadzić nawet do nowotworów. Wizyta u ginekologa raz w roku jest więc absolutną koniecznością. 43
  • Masowy zabójca Polek 23 lip 2017, 20:00 Rośnie liczba Polek umierających na raka płuca. Nowoczesne terapie wydłużają życie, ale do polskich pacjentów trafiają z kilkuletnim opóźnieniem. 44
  • Drapieżniki przy wodopoju 23 lip 2017, 20:00 Czym grozi powołanie Narodowego Instytutu Wolności – wyjaśnia Jakub Wygnański, socjolog, działacz społeczny, współtwórca polskiego trzeciego sektora. 46
  • ZUS – informatyczny rollercoaster 23 lip 2017, 20:00 Co nowy dyrektor, to nowa koncepcja na informatyzację ZUS. Efekt jest taki, że kluczowe przetargi stoją, a system nie jest wcale tańszy ani bezpieczniejszy. 50
  • Jak zarobić na piłce 23 lip 2017, 20:00 Piłka jest okrągła, bramki są dwie, czyli gra jest prosta. Ale jak zarobić na klubie piłkarskim, to już nie jest takie oczywiste. 55
  • Klienci drugiej kategorii 23 lip 2017, 20:00 W ZESZŁYM TYGODNIU SŁOWACKI RZĄD ZAGROZIŁ WSTRZYMANIEM IMPORTU ŻYWNOŚCI Z ZACHODU, jeśli jej jakość będzie gorsza niż sprzedawanej na Zachodzie. Premier Słowacji Robert Fico powiedział w ubiegły wtorek, że cała sprawa podwójnych... 58
  • Z Carsson nic cię nie zaskoczy 23 lip 2017, 20:00 Bez auta trudno się obyć. Nie chcesz tracić czasu i odwoływać spotkań? Skorzystaj z usług Carsson Car Rental. 59
  • Biegiem przez życie 23 lip 2017, 20:00 150 km po górach w trzy dni – o tym, co trzeba zrobić, aby się to udało, i o innych wyczynach opowiada Zygmunt Berdychowski, organizator Festiwalu Biegowego w Krynicy, zdobywca Korony Ziemi. 60
  • Google Glass dla robotników 23 lip 2017, 20:00 Google Glass, czyli słynne okulary, wracają. W nowej wersji i z nowym przeznaczeniem. Przez ostatnie dwa lata z tej wersji okularów Google Glass Enterprise Edition w tajemnicy korzystały setki pracowników firm takich jak GE, Boeing, DHL czy... 64
  • Kapitał o obiegu zamkniętym 23 lip 2017, 20:00 Oferując start-upom wsparcie na rynkowych zasadach, zwiększamy szanse na ich sukces. A gdy kapitał wróci, wspieramy kolejne firmy. 65
  • Kaczyńskiemu ku przestrodze 23 lip 2017, 20:00 Omawianie problemu wyjścia Polski z ue byłoby wielką porażką pisowskiej władzy. 67
  • Hulaj dusza, piekła nie ma 23 lip 2017, 20:00 Szanse Unii na skuteczną interwencję w sprawie zmian w polskim prawie są znikome. 68
  • Manifest prezydencki 23 lip 2017, 20:00 Sędziwy Bob Dole, kandydat na prezydenta USA w wyborach z 1996 r., ikona Partii Republikańskiej, uznał wystąpienie Donalda Trumpa w Warszawie za epokowe, a dziennik „Wall Street Journal” nazwał je programowym. Donald Trump po raz pierwszy... 69
  • To była bardzo polska narracja 23 lip 2017, 20:00 Prezydent, stojąc przed pomnikiem Powstania Warszawskiego, powiedział to, co słuchacze chcieli usłyszeć. Świadczyły o tym wiwaty na jego cześć – mówi o wystąpieniu amerykańskiego prezydenta na placu Krasińskich niemiecki historyk Gregor Feindt. 70
  • Czy Trump ma strategię 23 lip 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Od blisko roku świat z uwagą śledzi dokonania nowego prezydenta USA. Obserwatorzy skupiają się na spotkaniach z liderami potęg światowych i na zaangażowaniu Trumpa w wydarzenia w skali globalnej.... 72
  • Marzenia o niepodległości 23 lip 2017, 20:00 W Kalifornii zaroiło się od separatystów. Jedni nie chcą już być częścią usa, inni chcą powołać nowy stan. Ale kto za nimi stoi? 74
  • Na krawędzi kosmosu 23 lip 2017, 20:00 Mimo że od katastrofy lotniczej concorde’a minęło 17 lat, eksperci nadal spierają się, czy dałoby się uniknąć tragedii i końca ery pasażerskich lotów ponaddźwiękowych. 76
  • Perfekcyjne malowanie 23 lip 2017, 20:00 Remont mieszkania nie musi się kojarzyć z bałaganem i użeraniem z ekipą budowlaną. Sami szybko i łatwo odświeżymy wnętrze. 78
  • Król jest tylko jeden 23 lip 2017, 20:00 Filmy i seriale, dzieła zebrane w księgarniach – takiego urodzaju Stephena Kinga w Polsce chyba jeszcze nie było. Wciąż jednak nie wiemy, co o nim myśleć. 83
  • Gdyby zapłonął cały świat 23 lip 2017, 20:00 Joe Hill ukrywał, że jest synem Stephena Kinga, aż uznał, że już nikt nie zarzuci mu, że karierę zawdzięcza ojcu. I teraz opowiada o literackim życiu rodzinnym. 84
  • Zostawią Polskę murowaną? 23 lip 2017, 20:00 Na kongresie PiS Jarosław Kaczyński zapowiedział odbudowę piastowskich zamków. Pytanie zadawane często po wojnie – które zabytki odbudowywać i jak? – nagle znowu stało się aktualne. 86
  • Przed postępem nie ma odwrotu 23 lip 2017, 20:00 W czasach szalejącego populizmu najnowsza powieść Péreza-Revertego, mimo XVIIIwiecznego kostiumu, to ważny głos w dyskusji o tolerancji i wolności. 90
  • Wydarzenie 23 lip 2017, 20:00 FILM Byle przetrwać To nie jest film o walce. Raczej o desperacji, przetrwaniu, umierającej nadziei. O moralnych decyzjach, do podejmowania których żaden człowiek nie powinien być zmuszony. W „Dunkierce” Christopher Nolan opowiada o... 92
  • Koniecznie! 23 lip 2017, 20:00 FILM Zemsta małej Makbet WILLIAM OLDROYD SIĘGNĄŁ PO „POWIATOWĄ LADY MAKBET” – opowiadanie Nikołaja Leskowa z 1864 r., na podstawie którego Dmitrij Szostakowicz stworzył klasyczną operę i które zekranizował już Andrzej Wajda. Ale... 93
  • Powyżej średniej 23 lip 2017, 20:00 muzyka Atak świeżości Za anglojęzyczną nazwą i tekstami piosenek kryje się grupa młodych polskich muzyków zafascynowanych latami 60., przede wszystkim jeśli chodzi o warstwę aranżacyjną i wokalną. I nie jest to inspiracja... 94
  • Bez entuzjazmu 23 lip 2017, 20:00 KSIĄŻKA Putin bije naszych Pomysłwydawał się świetny. Atak putinowskiej Rosji na Polskę to temat, który można rozegrać w najlepszym stylu amerykańskich fachowców (choćby tak jak w „Dniu Niepodległości”). I przyznać trzeba, że... 95
  • Karolina Szostak: To się państwu spodoba 23 lip 2017, 20:00 WŁAŚNIE WRACAM Z KINA, KTÓRE JEST NA STACJI KOLEJOWEJ W FALENICY, ZALEDWIE 20 KM OD CENTRUM WARSZAWY. 96
  • O Bałkanach i głupiutkiej Heather 23 lip 2017, 20:00 W marcu jak w garncu” – mówi stare polskie przysłowie. Stare, ale jare i do tego prawdziwe, a pamiętamy wszak detektywa Banaczka z amerykańskiego serialu kryminalnego, który sypał jak z rękawa polskimi przysłowiami, z których żadne... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany