Opozycja musi się zmienić

Opozycja musi się zmienić

Paweł Śpiewak (fot. WPROST) / Źródło: Wprost
Młodzi protestujący są groźni także dla partii opozycyjnych – mówi prof. Paweł Śpiewak, socjolog.

Co się wydarzyło w obozie władzy, że doszło do weta prezydenta, a później do wymiany ciosów między Ministerstwem Sprawiedliwości a Kancelarią Prezydenta?

Prezydent zatrzymał proces legislacyjny, który do niedawna wydawał się pewny. Obóz rządzący postanowił przeprowadzić wielkie zmiany w polskim sądownictwie za pomocą jawnego bubla prawnego i w ten sposób de facto zmienić konstytucję, nie zmieniając jej pod względem formalnym. Teraz wiemy, że będzie to trudniejsze. Przewidywanie, jak to się wszystko skończy, jest przedwczesne, bo jesteśmy w środku całego procesu. Chociażby dlatego, że nie wiemy, jak może wyglądać nowa ustawa, którą obiecał przygotować prezydent.

Mamy do czynienia z wybijaniem się prezydenta na samodzielność czy też zwykłym efektem zmęczenia władzą? Po dwóch latach rządzenia zwykle dochodzi do mniejszych lub większych kryzysów.

Prawicowy publicysta Jerzy Targalski uważa, że zadziałały upiory komunizmu czy tajne sprzysiężenia. I że to one zmusiły pana prezydenta do weta. Gdyby jednak odrzucić tę koncepcję, to jasne jest, że w obozie władzy doszło do napięć. Przywódcy PiS poczuli się kompletnie zaskoczeni decyzją prezydenta, ale na razie trudno powiedzieć, czy oznacza to głęboki konflikt.

Zaskoczenie było nie tylko po stronie władzy, ale też opozycji. Na protestach przeciwko zmianom w sądownictwie pojawiło się wielu młodych ludzi. PiS uważa, że ci młodzi zostali oszukani i dlatego wyszli na ulice. A jaka jest pana diagnoza?

Nikt tu nikogo nie oszukał. To są wykształceni, świadomi ludzie, którzy dobrze wiedzą, czego chcą. Poza tym nie chodzi tu o kwestię pokoleniową. Ci młodzi ludzie wnieśli do naszego życia publicznego nową estetykę i nowy język. Jedno i drugie jest zaprzeczeniem estetyki polityków establishmentowych. Hasła „spacerująca rewolucja” czy „nic o was bez nas” to są świadectwa budowania ruchu protestów na dowcipie, ironii i innej koncepcji władzy niż na minach marsowych, agresji słownej i spojrzeniach nienawistnych. Pamiętać warto – te oddolne ruchy, protest bez ram instytucjonalnych i politycznej organizacji pozostaną tylko pięknym happeningiem.

Czy młodzi są tacy, bo ukształtowało ich „Ucho Prezesa”?

Nie. Na „Uchu Prezesa” opozycja by nie wyrosła, bo ono wyjątkowo łagodnie traktuje Jarosława Kaczyńskiego. Został on tam przedstawiony jako starszy, sympatyczny pan, o lekkich cechach satrapy, ale w gruncie rzeczy miły i ciepły. Ten, kto ten serial robił, świadomie lub nieświadomie sympatyzuje z PiS. Obecne protesty przypominają trochę akcje Pomarańczowej Alternatywy z końca lat 80. Protestują młodzi ludzie przy wtórze przezabawnej muzyki. Gdy oglądałem zdjęcia z ostatnich demonstracji, to przypomniał mi się zjazd w Nowej Hucie poświęcony idei praw człowieka, który odbył się w 1988 r. Wtedy też widoczna była zmiana estetyczna. Przybyli tam przyszli politycy, jak Jan Rokita, ale przede wszystkim było tam wielu pięknych, młodych ludzi, którzy prezentowali inną wrażliwość i estetykę niż rządzący. Tamta zbuntowana strona wówczas wygrała.

Teraz też wygra?

Nie chodzi o wygraną czy przegraną, chodzi o inne myślenie o świecie publicznym, którego do tej pory nie było. Poważnym aktorem okazała się też Komisja Europejska, która stała się bardziej aktywna. Reakcja ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry na zapowiedzi Komisji świadczy o kompletnym niezrozumieniu jednego prostego faktu – mianowicie, że Polska jest członkiem Unii Europejskiej. A Unia nie jest organizacją służącą tylko do finansowego wspierania Polski. To jest wspólnota wartości demokratycznych, praw człowieka. Ziobro tej lekcji nie przerobił, dlatego z taką agresją wypowiada się o Unii Europejskiej, a przecież przynależność Polski do NATO i UE jest kwestią polskiej racji stanu.

W odpowiedzi obóz władzy wylicza różne kraje, w których politycymniej lub bardziej kontrolują sądownictwo, dodając, że Komisja Europejska się ich nie czepia, a nas tak.

Komisja Europejska nie domaga się, żeby wszyscy mieli taki sam system sądownictwa, tylko występuje w obronie trójpodziału władzy, bo to jest istota wolności obywatelskiej i rządów prawa. To jest spór o pryncypia. Ziobro, który jest stroną w tym sporze, chyba ciągle tego nie rozumie. Reprezentuje kompletnie inną wizję rządzenia. Dyskusja dotyczy też legitymizacji zmian. Czy zmiany ustrojowe tak głębokie, jak uzależnienie władzy sądowniczej od politycznej, można przeprowadzić bez zmiany konstytucji i referendum konstytucyjnego? Czy chwilowa większość parlamentarna, wcale zresztą nie tak duża, ma mocniejszy mandat do zmian niż większość Polaków, którzy w referendum 20 lat temu wypowiedzieli się za konstytucją? To jest istota sporu, a nie kto kogo przechytrzy. Przez lata opozycja PRL-owska uważała, że ustrój liberalnej demokracji jest wartością samą w sobie. Cała Solidarność była po tej samej stronie. Pytanie brzmi, czy zmiana tego modelu ustrojowego, przeprowadzona w ten, a nie inny sposób, jest zgodna z naszymi oczekiwaniami i nadziejami z czasów, gdy powstawała Solidarność? Czy likwidacja niezależności trzeciej władzy nie oznacza, że cała zmiana po 1989 r. zostanie cofnięta?

A nie sądzi pan, że w tym trójpodziale władzy, którego broni opozycja, władza sądownicza jest zdecydowanie silniejsza od ustawodawczej czy wykonawczej?

Tak. I tak być powinno. Alexis de Tocqueville, największy XIX-wieczny filozof francuski, mówił, że sądownictwo jest władzą najważniejszą w państwie i że kryzys państwa liberalnego, wolnościowego zaczyna się od kryzysu władzy sądowniczej. Dodawał, że jest to władza najpotężniejsza, dlatego że od jej wyroków nie ma odwołania, a zarazem najsłabsza, ponieważ nie jest w stanie implementować swoich decyzji do systemu prawnego. Do tego musi mieć wsparcie władzy wykonawczej.

Odrzuca pan zarzuty PiS, że sądy ferowały werdykty, które hamowały rozwój gospodarczy Polski albo były sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości? Chodzi o słynne orzeczenia w procesach dotyczących stanu wojennego, Grudnia ’70 itd.

Zawsze można znaleźć kilka przykładów niekorzystnych dla sądownictwa i wykorzystać je propagandowo, aby uzasadnić zmiany. Ale nie wyobrażam sobie państwa, w którym nie przestrzega się niezależności władzy sądowniczej. To jest poza moim wyobrażeniem. Straszenie komunistami w sądach po 27 latach od upadku komuny to jest jakiś ponury żart. Nie ma to pokrycia w rzeczywistości.

Wróćmy do opozycji. Czy dla niej ci młodzi protestujący, którzy nie chcą słuchać partyjnych liderów, to jest groźne zjawisko?

Moim zdaniem bardzo. Dlatego ważne jest, że partie opozycyjne zapowiedziały dążenie do porozumienia i stworzenie szerokiej partii, niekoniecznie pod przywództwem Grzegorza Schetyny czy Ryszarda Petru.

Petru i Schetyna mają iść na emeryturę?

Jeżeli po dwóch latach rządów PiS, bardzo krytykowanych w kraju i za granicą, obóz rządzący ma nadal poparcie bliskie temu z wyborów w 2015 r., a Platforma nie zyskała ani jednego punktu, Nowoczesna liczyć może na 8 proc. wyborców, to znaczy, że ten rodzaj formuły opozycyjnej trzeba zmienić. Nie mówię tego w duchu oskarżycielskim. To jest prosta konstatacja wynikająca z analizy socjologicznej.

Czy sądzi pan, że aparaty partyjne tak łatwo się posuną i powiedzą do tych nowych demonstrantów – chodźcie z nami?

Jeżeli chcą odegrać jeszcze jakąś rolę, ważniejszą niż gadanie, że jest źle, to muszą to zrobić. To jest kwestia być albo nie być opozycji. Pojawiło się pokolenie, które ma zupełnie inne wyobrażenie, czym jest polityka i obie strony konfliktu muszą to wziąć pod uwagę. Odnoszę czasem wrażenie, że PiS bierze to bardziej pod uwagę niż opozycja.

Już wystosowali apel do młodych, żeby nie dali się zwieść.

A poza tym podczas wyborów byli dużo sprawniejsi w posługiwaniu się internetem i mediami społecznościowymi. Platforma zachowywała się tak, jakby nie widziała, że internet istnieje. PiS zaś doskonale to wiedział. Na dodatek Prawo i Sprawiedliwość jest partią ideologiczną, ma bardzo silny system wartości. To daje mu dużą siłę. Nie taką na 50 proc. poparcia, ale wystarczającą do utrzymania władzy. Tymczasem PO nadal lansuje skrajnie pragmatyczną wizję świata – nie ma poglądów, są tylko zmienne cele do realizacji. Widać, kto na czym zyskuje. Bardzo brakuje PO własnej narracji. Proszę też zwrócić uwagę, że ważnym elementem sporu politycznego jest wizja zmian po 1989 r. PiS zdecydowanie odrzuca te zmiany. Uważa, że to była pozorna zmiana, bo nie objęła wielu instytucji i środowisk. I dlatego – parafrazując powiedzenie przypisywane Józefowi Piłsudskiemu – ciągle nie dojechaliśmy do przystanku „Niepodległość”. Nie zauważyłem, żeby ktoś bronił tej wizji zmian, które się dokonały w 1989 r., poza działaczami KOD.

Pan sam kiedyś lansował ideę IV RP. Czy nie dlatego, że kwestionował pan III RP?

Skądże. Chodziło mi o to, że każdy kraj wymaga nieustannego reformowania i zmiany. Nie chodziło mi o postawę wobec tego, co się zdarzyło w 1989 r., tylko o to, że żadna władza nie może poprzestać na trwaniu. Jeżeli nic nie zmienia, to wystawia się na ataki oponentów.

No więc PiS realizuje zmiany.

Ale nie mówi o IV RP i to jest bardzo charakterystyczne.

Czym się skończy obecny kryzys? Czy PiS dotrwa do końca kadencji?

Wiemy, że raz już Kaczyński poparł wcześniejsze rozwiązanie Sejmu i nie wyszedł na tym dobrze. To jest trudna nauczka. Wcześniejsze wybory są bardzo ryzykowne, choć rozumiem, że gdyby przeprowadzić tę operację bardzo szybko, z zaskoczenia wziąć opozycję, która może się okazać nieprzygotowana, to mogłoby to wyjść na korzyść partii rządzącej. Ale poziom niepewności przy takim rozwiązaniu jest bardzo wysoki. Władza oczywiście potrzebuje silniejszej legitymizacji i dobrze wie, stąd pojawia się taka pokusa. Jednak w momencie najsilniejszego konfliktu politycznego wynik jest bardzo niepewny.

Dlaczego akurat teraz konflikt jest najsilniejszy, a nie przy Trybunale Konstytucyjnym lub walce o media publiczne?

Trybunał jest chyba zbyt odległy od ludzi, a w przypadku mediów publicznych nie zdołano przez dwa lata uchwalić zapowiadanej ustawy o ich finansowaniu. A problem sądów dla społeczeństwa wychowanego na idei trójpodziału władzy okazał się bardzo poważny. Tym bardziej że nawet PiS nie kwestionuje zasady trójpodziału władzy, tylko ustami Ziobry „twórczo” ją interpretuje.

A co będzie, jeżeli prezydent przedstawi swój własny projekt zmian w KRS i Sądzie Najwyższym bardzo podobny do projektu PiS, tylko więcej kompetencji przydzieli w nim sobie, a nie ministrowi Ziobrze? Czy można się spodziewać dalszych protestów?

Tak sądzę. Ludzie już w całej Polsce się poczuli ośmieleni sytuacją. Mają poczucie, że ich działania przynoszą efekty. Siłę daje im też także zbiorowe przeżycie, to, że są razem. Tak się rodzi poczucie wspólnoty. Każde pokolenie ma swoje doświadczenie politycznego zrywu. Było pokolenie Marca ’68, pokolenie Solidarności, a teraz mamy pokolenie, dla którego formatujące są plany PiS przejęcia Sądu Najwyższego. Dlatego nie uważam, że wakacje czy cokolwiek innego powstrzyma ludzi przed demonstracjami. A powodów do kolejnych demonstracji, jak zapowiadają przywódcy partii rządzącej, będzie niemało. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 31/2017
Więcej możesz przeczytać w 31/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 31/2017 (1797)

  • Porozmawiajmy o nowej ordynacji 30 lip 2017, 20:00 Ostatni kryzys i protesty na ulicach są dla mnie kolejnym dowodem na to, że zmiany w systemie politycznym w Polsce są nieuchronne. Właściwie to one już się dokonują, a pytanie brzmi: jakie reformy instytucjonalne powinny wychodzić im naprzeciw. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 30 lip 2017, 20:00 PATRYK JAKI, WICEMINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI, dostał zakaz udzielania wywiadów po tym, jak napisał na Twitterze, że różni ludzie wymiękali w godzinie próby. I był to przytyk do decyzji prezydenta o wetach. Na dodatek wiceminister zarzucił... 6
  • Obraz tygodnia 30 lip 2017, 20:00 2 mld użytkowników korzysta z Facebooka. Ponad połowa codziennie wizytuje portal Kolejny samochód, który kupię, będzie elektryczny Ben Van Beurden, szef koncernu paliwowego Shell Wygrana Anonimowa 50-latka, którą uratował książę... 9
  • Info radar 30 lip 2017, 20:00 Sukces, który ma wielu ojców Komisja weryfikacyjna zajmująca się aferą reprywatyzacyjną stwierdziła w ubiegłym tygodniu, że decyzje w sprawie działek przy Chmielnej 70 w Warszawie podjęte przez władze stolicy (czyli prezydent Hannę... 10
  • Sądny czas 30 lip 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI „NASZA IMPULSYWNOŚĆ W POŁĄCZENIU Z LEKKOMYŚLNOŚCIĄ SĄDÓW DAJE W SUMIE CIASNOTĘ POGLĄDÓW I BRAK WYROZUMIAŁOŚCI DLA DRUGICH, co ma nader smutne następstwa w życiu społecznym. Polak nie może zrozumieć, że ktoś... 10
  • Polacy kochają kolarstwo 30 lip 2017, 20:00 W sobotę ruszył największy wyścig kolarski w Polsce – Tour de Pologne, zaliczany do najważniejszych i najbardziej prestiżowych w europejskim kolarstwie. Opowiada o nim Czesław Lang, niegdyś wybitny kolarz, dzisiaj główny organizator TdP. 12
  • Zdarzyło się jutro 30 lip 2017, 20:00 Gustaw, Konrad, Adrian, Andrzej – wybierz ulubione imię prezydenta. JEŚLI KTOŚ NIE WIEDZIAŁ, W JAKI SPOSÓB SIĘ ZOSTAJE BOHATEREM POZYTYWNYM POLSKICH MEDIÓW, to już wie. Trzeba zatrzymać PiS, nawet jak się jest z PiS. Gustaw się stał... 14
  • Po powstaniu 30 lip 2017, 20:00 NO I PO POWSTANIU. ZŁA WIADOMOŚĆ! PRZEGRALIŚMY POWSTANIE WARSZAWSKIE. Niby nie nowina, ale warto to sobie uświadamiać, wybierając się na rozmaite eventy z okazji pamiątki jego wybuchu. Bohaterom należy się chwała, bez dwóch zdań,... 15
  • Nie lękajcie się? 30 lip 2017, 20:00 JAROSŁAW KACZYŃSKI OŚWIADCZYŁ NA FA- LACH RADIA MARYJA (27.07), że chce budować „państwo podmiotowe”. Trudno powiedzieć, co to dokładnie znaczy, ale wiadomo, z wypowiedzi posła, że „państwo podmiotowe” jest przeciwieństwem... 15
  • Chrzest prezydenta 30 lip 2017, 20:00 Nowa sytuacja polityczna nieoczekiwanie stała się katalizatorem projektu „partii prezydenckiej”. Czy wojna na górze będzie początkiem nowego projektu politycznego? 17
  • Nowa wojna na górze 30 lip 2017, 20:00 Jeżeli PiS się nie dogada z prezydentem, najważniejsze planowane reformy rządu, w tym ustawa medialna, mogą być zagrożone. 20
  • Rebelia głowy państwa 30 lip 2017, 20:00 Podwójne weto Andrzeja Dudy przywraca polskiej polityce swoistą „zwyczajność”. Częścią trywialnej szarzyzny polskiej polityki jest bowiem odnawiający się konflikt pomiędzy głową państwa i rządem, za którym najczęściej stoi... 23
  • Szatan czasami wygrywa 30 lip 2017, 20:00 Ludzie na kontrmiesięcznicy i opozycja w Sejmie zachowywali się jak prowokujący szatani – mówi prof. Jan Żaryn, senator PiS. 24
  • Wolność – kocham i rozumiem 30 lip 2017, 20:00 Na pierwszym zebraniu Niezależnego Zrzeszenia Studentów, do którego zapisałam się natychmiast po rozpoczęciu studiów w 1981 r., zapytałam z nieskrywaną nadzieją: – Czy w tym roku też będzie strajk? Wzbudziłam tym ogólną... 27
  • Opozycja musi się zmienić 30 lip 2017, 20:00 Młodzi protestujący są groźni także dla partii opozycyjnych – mówi prof. Paweł Śpiewak, socjolog. 28
  • Młoda twarz opozycji 30 lip 2017, 20:00 Podczas batalii o sądy Kamila Gasiuk-Pihowicz wyrosła na liderkę młodej opozycji i zaczęła zagrażać Ryszardowi Petru. 32
  • Inżynierowie manipulacji 30 lip 2017, 20:00 Za atakami w polskich mediach społecznościowych mógł stać jeden człowiek. Polak, który zarządza siecią 20 tys. kont na Facebooku. Pracuje dla różnych rządów świata. 34
  • Alchemia Sorosa 30 lip 2017, 20:00 Spekulant i zdolny finansista czy hojny i zaangażowany filantrop? A może już walczący na barykadzie polityk? Trudno opisać Sorosa jednym określeniem. 39
  • Najważniejszy mięsień mężczyzny 30 lip 2017, 20:00 Serce jest tym dla ciała, czym silnik dla samochodu. Odpowiednio zadbane dowiezie daleko. 43
  • Dla zdrowia i dla ego 30 lip 2017, 20:00 Mężczyźni rzadko rozmawiają o wielkości penisa i ze swoim problemem zmagają się sami – mówi dr n. med. Ahmed Elsaftawy. 45
  • Słaby punkt faceta 30 lip 2017, 20:00 Każdy mężczyzna po 45. roku życia powinien zainteresować się swoją prostatą. To może mu uratować życie. 46
  • Nie przegap raka 30 lip 2017, 20:00 Rafał Olejnik, specjalista urolog, FEBU z Kliniki Nova mówi o tym, jak nie dać się nowotworom i że profilaktyka nie boli. 48
  • Bo wielkość ma znaczenie 30 lip 2017, 20:00 Duży, mały, prosty, zakrzywiony, gruby, cienki – jest ważny i dla kobiet, i dla mężczyzn. Dlatego o penisa trzeba po prostu dbać. 49
  • Mity wazektomii 30 lip 2017, 20:00 O zdrowiu mężczyzny, faktach i mitach o wazektomii mówi dr Robert Kulik, lekarz zajmujący się ginekologią i andrologią. 50
  • Kobieca twarz Powstania 30 lip 2017, 20:00 Młodzi ludzie często uważają, że fajnie byłoby pobiegać i postrzelać jak powstańcy. Dlatego tak ważny jest głos kobiet – mówi Anna Czerwińska, współtwórczyni filmu „Powstanie w bluzce w kwiatki. Życie codzienne kobiet w czasie Powstania Warszawskiego”. 52
  • Niewesołe miasteczka 30 lip 2017, 20:00 W małej nadmorskiej dziurze, w wielkim kurorcie czy na działce – wypoczywamy w otoczeniu architektury. Niestety, rzadko pierwszej jakości. 56
  • Upadek królowej Zakopanego 30 lip 2017, 20:00 Co najmniej ćwierć miliarda długu, na karku jeden z najbogatszych Polaków, który uważa, że został przez nią oszukany na przeszło 20 mln zł, w tle prokuratura – to kulisy działalności Małgorzaty Chechlińskiej określanej mianem gwiazdy hotelarstwa. 61
  • Inwestycja w odpowiedzialność i bezpieczeństwo 30 lip 2017, 20:00 Polska jest ważnym punktem na mapie inwestycji amerykańskiego innowacyjnego przemysłu farmaceutycznego – mówi dr Marcin Kruk z firmy Pfizer 65
  • Z zadłużeniem można wygrać 30 lip 2017, 20:00 Liczy się skuteczny dialog z osobami zadłużonymi, który da kompromis satysfakcjonujący obie strony – mówi Konrad Kąkolewski, prezes zarządu GetBack SA. 66
  • Pojedynek samców alfa 30 lip 2017, 20:00 Już nie Bill Gates, ale Jeff Bezos jest obecnie najbogatszym człowiekiem na świecie. W ubiegły czwartek twórca Amazona, największego sklepu internetowego na świecie, wzbogacił się o okrągły miliard dolarów. Wszystko za sprawą wzrostu... 67
  • Kobiety przejmują Uncharted 30 lip 2017, 20:00 Nie wiem, czy z całą pewnością można pisać, że „Uncharted. Zaginione dziedzictwo” to pożegnanie z tą serią, bo poprzednia edycja gry „Uncharted 4” też miała być jej zwieńczeniem. I naprawdę jest to wspaniała gra. Na tyle... 68
  • Niełatwa sztuka 30 lip 2017, 20:00 Volkswagen Arteon, następca modelu cc, ma wszystko, by walczyć jak równy z równym z autami segmentu premium. 69
  • Pracownik do wynajęcia 30 lip 2017, 20:00 Leasing pracowniczy czy outsourcing eliminuje większość problemów firmy związanych z organizacją pracy, wysoką rotacją czy organizacją zastępstw i urlopów. 70
  • UE chce bronić Gazpromu przed USA 30 lip 2017, 20:00 Komisja Europejska jest gotowa na wojnę z Ameryką w obronie wspólnych inwestycji gazowych z Rosją. Za to polskie obawy o uzależnienie od Gazpromu są ignorowane w europejskich sądach. 73
  • Łaźnia turecka 30 lip 2017, 20:00 Tak ostrej przepychanki między Berlinem a Ankarą w sprawie łamania praw człowieka jeszcze nie było. 76
  • Gdy nie widać brzegu 30 lip 2017, 20:00 Jako jeden z dziesięciu Polaków przepłynął kanał La Manche, choć nie jest zawodowym sportowcem, a biznesmenem. Teraz Bogusław Woźniak chce wspierać młodzież. 78
  • Emocje morskich zmagań 30 lip 2017, 20:00 Volvo Gdynia Sailing Days to największe regaty w Polsce. O medale walczyło ponad tysiąc żeglarzy z 34 krajów. 80
  • Kto nie wierzy w impotencję Salvadora Dalí 30 lip 2017, 20:00 Ekscentryczny artysta musi przewracać się w grobie z uciechy. Jego osobliwe upodobania seksualne znów stały się przedmiotem publicznej debaty. 82
  • Żelazna dama 30 lip 2017, 20:00 Chciałam formułę filmu detektywistycznego postawić na głowie – mówi w rozmowie z „Wprost” Charlize Theron, odtwórczyni głównej roli i współproducentka filmu „Atomic Blonde”, kobieta, która w tym sezonie jest największym kozakiem Hollywoodu. 85
  • Wlazł kotek na podium 30 lip 2017, 20:00 Wchodzący do kin film „Kedi – sekretne życie kotów” przypieczętowuje panowanie mruczków w zbiorowej świadomości. 88
  • Otwieramy nowe fronty 30 lip 2017, 20:00 Kojarzona z walką z germanizacją Września może się stać symbolem walki z brzydotą, a to za sprawą architektów z biura Ultra Architects. 91
  • Wydarzenie 30 lip 2017, 20:00 KSIĄŻKA Korona dla Cherezińskiej Pisarska sprawność Cherezińskiej jest niezwykła: rok po dwutomowej opowieści o córce Mieszka I Świętosławie dostajemy nie gorszą literacko, tysiącstronicową „Płomienną koronę”. W tej książce... 92
  • Koniecznie! 30 lip 2017, 20:00 KSIĄŻKA Nadzieja matką cierpliwych BOBA RZUCIŁA WŁAŚNIE ŻONA; Matthew bezskutecznie liczy na pomoc finansową brata; ojciec Burta w błyskawicznym tempie traci pamięć; Ed ma nadzieję na spotkanie ze swoją eks, a musi spędzić cały... 93
  • Powyżej średniej 30 lip 2017, 20:00 FILM Nieszczęśliwego Nowego Jorku Piotr Stasik pół roku mieszkał w Nowym Jorku, jeździł metrem, błąkał się po nieodwiedzanych przez turystów ulicach i przeprowadzał wywiady z przypadkowo spotkanymi ludźmi. Z ich intymnych spowiedzi... 94
  • Bez entuzjazmu 30 lip 2017, 20:00 SZTUKA Na prawo patrz! Ale na co? Ta wystawa jest „uzupełnieniem” innej stołecznej ekspozycji, czyli „Późnej polskości” w CSW. Tak przynajmniej uważa kurator Piotr Bernatowicz. Upomina się o tych artystów współczesnych, którzy... 95
  • Renata Przemyk: To się państwu spodoba 30 lip 2017, 20:00 KOCHAM TEATR. To przestrzeń magiczna. Przebywanie tam w czasie spektaklu, będąc jednocześnie jego częścią, to coś zupełnie innego, niż gdy jest się widzem. W Krakowie widziałam ostatnio „Tatę” Artura Pałygi w Teatrze Bagatela –... 96
  • Austriackie gadanie 30 lip 2017, 20:00 Termin „austriackie gadanie” to spuścizna po czasach c.k. Austrii, gdy część polskich ziem była pod zaborem austriackim. Polacy radzili sobie w nim znacznie lepiej niż w bardziej opresyjnych zaborach rosyjskim i pruskim. Dochodzili nawet... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany