Łaźnia turecka

Łaźnia turecka

Kanclerz Niemiec Angela Merkel i prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan
Kanclerz Niemiec Angela Merkel i prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan / Źródło: Newspix.pl / AA/ABACA
Tak ostrej przepychanki między Berlinem a Ankarą w sprawie łamania praw człowieka jeszcze nie było.

W Turcji zrobiło się bardzo duszno, ale upalna wakacyjna pogoda nie ma z tym nic wspólnego. Gęsta atmosfera polityczna, utrzymująca się od zeszłorocznej próby puczu, gęstnieje jeszcze bardziej. Być może przeciętny polski turysta odwiedzający kurorty na Tureckiej Riwierze – a w te wakacje pojechało tam na wakacje o 40 proc. Polaków więcej niż rok temu – tego nie dostrzega, jednak władze systematycznie przykręcają śrubę. Najlepiej widać to po wytrwałości, z jaką tropione są nieprawomyślne zachowania obywateli w internecie. Częste blokowanie stron nie zniechęciło co prawda tureckich użytkowników do odwiedzania popularnych serwisów społecznościowych, ale teraz jeden nieostrożny post na Twitterze może skończyć się pobytem w więzieniu. Policja uruchomiła aplikacje, za pomocą których czujni obywatele mogą zgłaszać antyrządowe wystąpienia w sieci. W ten sposób zadenuncjowano już ponad 3 tys. ludzi. Wedle opozycyjnego portalu Diken z powodu treści publikowanych w internecie policja codziennie zatrzymuje siedem osób.

W zestawieniu krajów, w których posty na Twitterze są najczęściej usuwane, Turcja jest zdecydowanym liderem. Wedle raportów samego Twittera z nakazu sądu usunięto tam 811 postów. W będącej na drugim miejscu Brazylii zaledwie 33. Sprzeciw społeczny budzą nie tylko czystki, jakie prezydent Erdoğan zarządził po puczu, aresztując w całym kraju ponad 50 tys. ludzi i wyrzucając z pracy w sektorze publicznym kolejne 150 tys. obywateli. W Turcji trwa właśnie proces dziennikarzy gazety „Cumhuriyet”, oskarżanych o sprzyjanie terrorystom. Wedle Human Rights Watch podstawą oskarżenia są nawet pozostawione bez odpowiedzi e-maile od osób uznanych przez rząd za niepożądane. „Cumhuriyet”, najstarsza liberalna gazeta turecka, wydawana od lat 20. XX w. jest na celowniku władz od czasu, gdy jej redaktor naczelny Can Dündar i szef biura w Ankarze Erdem Gül zostali skazani na pięć lat więzienia za ujawnienie, że Turcja wysyła broń rebeliantom walczącym w Syrii.

Polowanie na zakładników

Unia Europejska od dawna piętnuje politykę prezydenta Erdoğana, jednak dotąd próby mediacji, a nawet ostrych nacisków, nie dawały rezultatu. Sytuacja zmieniła się, gdy w ostre zwarcie z Ankarą weszły Niemcy, tradycyjnie jeden z głównych sojuszników Turcji w Europie. Berlin od dawna drażniło, że policja turecka aresztuje niemieckich obywateli tureckiego pochodzenia, angażujących się w działania przeciwko Erdoğanowi. Od dłuższego czasu Niemcy próbują wyciągnąć z więzienia Deniza Yücela, dziennikarza „Die Welt”, którego zamknięto za rzekome sprzyjanie terrorystom. Rząd w Ankarze mianem tym określa nie tylko islamistów, którym od czasu do czasu udaje się zorganizować krwawy zamach w kraju, ale także walczących z rządem Kurdów oraz zwolenników Fethullaha Gülena, byłego stronnika prezydenta Erdoğana, oskarżanego o zorganizowanie zeszłorocznego puczu. Niedawno do dziennikarza „Die Welt” dołączył w tureckim więzieniu aktywista Peter Steudtner. Liczba niemieckich obywateli, przetrzymywanych w Turcji, przekroczyła już 20.

Z przecieków prasowych wynika, że Turcy próbują ich wymienić na zwolenników opozycji działających bez przeszkód w Niemczech. Prezydent Erdoğan miał ponoć oferować szefowi niemieckiej dyplomacji Sigmarowi Gabrielowi uwolnienie Deniza Yücela w zamian za ekstradycję dwóch tureckich wojskowych, którzy po upadku puczu poprosili o azyl w Niemczech. Z tych samych powodów policja aresztuje też Amerykanów, próbując wymusić na USA odesłanie do Turcji samego Fethullaha Gülena, który mieszka w Stanach. Od prawie roku w więzieniu przebywa pastor Andrew Brunson, oskarżony o współpracę z CIA. Podobny los spotkał Serkana Gölge, pracującego dla NASA uczonego z podwójnym obywatelstwem. Zatrzymano go jako agenta CIA podczas wizyty u rodziny, do której przyjechał z żoną i dwójką dzieci. Jego winą było to, że skończył finansowany przez Gülena uniwersytet. Było to w czasach, gdy Gülen był jeszcze sojusznikiem Erdoğana i rząd dawał stypendia na studia na jego uczelni. O ile jednak Amerykanie zachowują wobec Turcji chłodną wstrzemięźliwość, dyktowaną ważną rolą, jaką Erdoğan odgrywa w bliskowschodniej polityce, o tyle znani dotąd z chłodnych reakcji Niemcy najwyraźniej stracili cierpliwość do Ankary.

Bezsilność Merkel

Ostre reakcje Berlina nie są wywołane wyłącznie zatrzymaniem kilku aktywistów. Turcja od miesięcy gra Niemcom na nosie, odmawiając np. posłom do Bundestagu prawa do wizytacji niemieckich żołnierzy stacjonujących w Turcji w ramach kontyngentu NATO. Po wielu nieudanych próbach dostania się do bazy w İncirlik Niemcy przenieśli w końcu do Jordanii pilotów Luftwaffe biorących udział w operacji nad Syrią.

Tak naprawdę jednak Berlin stracił cierpliwość, gdy turecka prokuratura przesłała do Interpolu listę prawie 700 działających w Turcji niemieckich firm, oskarżając je o współpracę z terrorystami. Na liście tej znalazły się m.in.: Daimler, Siemens, Volkswagen i BASF. Głos zabrał już nie tylko szef dyplomacji Sigmar Gabriel, który używa ostrej antytureckiej retoryki, żeby podreperować słabe notowania swojej partii socjalistycznej przez jesiennymi wyborami w Niemczech. Odezwał się także zaufany współpracownik kanclerz Merkel, wpływowy minister finansów Wolfgang Schäuble, porównując kraj Erdoğana do NRD i ostrzegając, że jego rząd igra ze stuletnimi więzami, jakie łączą Turcję z Niemcami. Do tego Berlin wydał oficjalne ostrzeżenie przed inwestowaniem w Turcji i zaczął przebąkiwać o zawieszeniu gwarancji kredytowych dla tureckiego eksportu do UE. Niemcy taktownie wstrzymali się jedynie przed wydaniem oficjalnego ostrzeżenia dla niemieckich turystów wybierających się do Turcji. Co roku wakacje spędzało tam ponad 5 mln Niemców, ale w tym roku zła prasa wokół Turcji skutecznie ich odstraszyła. W niektórych hotelach na Tureckiej Riwierze procent turystów z Niemiec spadł z 70 do 10. Ankara i tak zrozumiała sygnał z Berlina, wycofując się rakiem z pomysłu ścigania niemieckich inwestorów.

Jeden z tureckich ministrów nazwał przekazanie listy Interpolowi komunikacyjną pomyłką. Jednocześnie Turcy odrzucili kolejną prośbę Bundestagu o wpuszczenie posłów do bazy wojskowej Konya, gdzie stacjonują żołnierze Bundeswehry. Przepychanka z Niemcami wcale się nie skończyła. Prezydent Erdoğan świetnie zdaje sobie sprawę, że Berlin nie może przeciągać za bardzo liny, bo to on jest gwarantem względnego uspokojenia ruchów migracyjnych do UE. Turcy już kilka razy dawali jasno do zrozumienia, że jeśli Berlin czy Bruksela zaczną za bardzo naciskać na Ankarę, umowa o powstrzymywaniu nielegalnych imigrantów z Bliskiego Wschodu zostanie zerwana. Ostania rzecz, jakiej życzyłaby sobie kanclerz Merkel przed jesiennymi wyborami, to nowa fala imigrantów maszerująca przez Bałkany do Niemiec. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 31/2017
Więcej możesz przeczytać w 31/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 31/2017 (1797)

  • Porozmawiajmy o nowej ordynacji 30 lip 2017, 20:00 Ostatni kryzys i protesty na ulicach są dla mnie kolejnym dowodem na to, że zmiany w systemie politycznym w Polsce są nieuchronne. Właściwie to one już się dokonują, a pytanie brzmi: jakie reformy instytucjonalne powinny wychodzić im naprzeciw. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 30 lip 2017, 20:00 PATRYK JAKI, WICEMINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI, dostał zakaz udzielania wywiadów po tym, jak napisał na Twitterze, że różni ludzie wymiękali w godzinie próby. I był to przytyk do decyzji prezydenta o wetach. Na dodatek wiceminister zarzucił... 6
  • Obraz tygodnia 30 lip 2017, 20:00 2 mld użytkowników korzysta z Facebooka. Ponad połowa codziennie wizytuje portal Kolejny samochód, który kupię, będzie elektryczny Ben Van Beurden, szef koncernu paliwowego Shell Wygrana Anonimowa 50-latka, którą uratował książę... 9
  • Info radar 30 lip 2017, 20:00 Sukces, który ma wielu ojców Komisja weryfikacyjna zajmująca się aferą reprywatyzacyjną stwierdziła w ubiegłym tygodniu, że decyzje w sprawie działek przy Chmielnej 70 w Warszawie podjęte przez władze stolicy (czyli prezydent Hannę... 10
  • Sądny czas 30 lip 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI „NASZA IMPULSYWNOŚĆ W POŁĄCZENIU Z LEKKOMYŚLNOŚCIĄ SĄDÓW DAJE W SUMIE CIASNOTĘ POGLĄDÓW I BRAK WYROZUMIAŁOŚCI DLA DRUGICH, co ma nader smutne następstwa w życiu społecznym. Polak nie może zrozumieć, że ktoś... 10
  • Polacy kochają kolarstwo 30 lip 2017, 20:00 W sobotę ruszył największy wyścig kolarski w Polsce – Tour de Pologne, zaliczany do najważniejszych i najbardziej prestiżowych w europejskim kolarstwie. Opowiada o nim Czesław Lang, niegdyś wybitny kolarz, dzisiaj główny organizator TdP. 12
  • Zdarzyło się jutro 30 lip 2017, 20:00 Gustaw, Konrad, Adrian, Andrzej – wybierz ulubione imię prezydenta. JEŚLI KTOŚ NIE WIEDZIAŁ, W JAKI SPOSÓB SIĘ ZOSTAJE BOHATEREM POZYTYWNYM POLSKICH MEDIÓW, to już wie. Trzeba zatrzymać PiS, nawet jak się jest z PiS. Gustaw się stał... 14
  • Po powstaniu 30 lip 2017, 20:00 NO I PO POWSTANIU. ZŁA WIADOMOŚĆ! PRZEGRALIŚMY POWSTANIE WARSZAWSKIE. Niby nie nowina, ale warto to sobie uświadamiać, wybierając się na rozmaite eventy z okazji pamiątki jego wybuchu. Bohaterom należy się chwała, bez dwóch zdań,... 15
  • Nie lękajcie się? 30 lip 2017, 20:00 JAROSŁAW KACZYŃSKI OŚWIADCZYŁ NA FA- LACH RADIA MARYJA (27.07), że chce budować „państwo podmiotowe”. Trudno powiedzieć, co to dokładnie znaczy, ale wiadomo, z wypowiedzi posła, że „państwo podmiotowe” jest przeciwieństwem... 15
  • Chrzest prezydenta 30 lip 2017, 20:00 Nowa sytuacja polityczna nieoczekiwanie stała się katalizatorem projektu „partii prezydenckiej”. Czy wojna na górze będzie początkiem nowego projektu politycznego? 17
  • Nowa wojna na górze 30 lip 2017, 20:00 Jeżeli PiS się nie dogada z prezydentem, najważniejsze planowane reformy rządu, w tym ustawa medialna, mogą być zagrożone. 20
  • Rebelia głowy państwa 30 lip 2017, 20:00 Podwójne weto Andrzeja Dudy przywraca polskiej polityce swoistą „zwyczajność”. Częścią trywialnej szarzyzny polskiej polityki jest bowiem odnawiający się konflikt pomiędzy głową państwa i rządem, za którym najczęściej stoi... 23
  • Szatan czasami wygrywa 30 lip 2017, 20:00 Ludzie na kontrmiesięcznicy i opozycja w Sejmie zachowywali się jak prowokujący szatani – mówi prof. Jan Żaryn, senator PiS. 24
  • Wolność – kocham i rozumiem 30 lip 2017, 20:00 Na pierwszym zebraniu Niezależnego Zrzeszenia Studentów, do którego zapisałam się natychmiast po rozpoczęciu studiów w 1981 r., zapytałam z nieskrywaną nadzieją: – Czy w tym roku też będzie strajk? Wzbudziłam tym ogólną... 27
  • Opozycja musi się zmienić 30 lip 2017, 20:00 Młodzi protestujący są groźni także dla partii opozycyjnych – mówi prof. Paweł Śpiewak, socjolog. 28
  • Młoda twarz opozycji 30 lip 2017, 20:00 Podczas batalii o sądy Kamila Gasiuk-Pihowicz wyrosła na liderkę młodej opozycji i zaczęła zagrażać Ryszardowi Petru. 32
  • Inżynierowie manipulacji 30 lip 2017, 20:00 Za atakami w polskich mediach społecznościowych mógł stać jeden człowiek. Polak, który zarządza siecią 20 tys. kont na Facebooku. Pracuje dla różnych rządów świata. 34
  • Alchemia Sorosa 30 lip 2017, 20:00 Spekulant i zdolny finansista czy hojny i zaangażowany filantrop? A może już walczący na barykadzie polityk? Trudno opisać Sorosa jednym określeniem. 39
  • Najważniejszy mięsień mężczyzny 30 lip 2017, 20:00 Serce jest tym dla ciała, czym silnik dla samochodu. Odpowiednio zadbane dowiezie daleko. 43
  • Dla zdrowia i dla ego 30 lip 2017, 20:00 Mężczyźni rzadko rozmawiają o wielkości penisa i ze swoim problemem zmagają się sami – mówi dr n. med. Ahmed Elsaftawy. 45
  • Słaby punkt faceta 30 lip 2017, 20:00 Każdy mężczyzna po 45. roku życia powinien zainteresować się swoją prostatą. To może mu uratować życie. 46
  • Nie przegap raka 30 lip 2017, 20:00 Rafał Olejnik, specjalista urolog, FEBU z Kliniki Nova mówi o tym, jak nie dać się nowotworom i że profilaktyka nie boli. 48
  • Bo wielkość ma znaczenie 30 lip 2017, 20:00 Duży, mały, prosty, zakrzywiony, gruby, cienki – jest ważny i dla kobiet, i dla mężczyzn. Dlatego o penisa trzeba po prostu dbać. 49
  • Mity wazektomii 30 lip 2017, 20:00 O zdrowiu mężczyzny, faktach i mitach o wazektomii mówi dr Robert Kulik, lekarz zajmujący się ginekologią i andrologią. 50
  • Kobieca twarz Powstania 30 lip 2017, 20:00 Młodzi ludzie często uważają, że fajnie byłoby pobiegać i postrzelać jak powstańcy. Dlatego tak ważny jest głos kobiet – mówi Anna Czerwińska, współtwórczyni filmu „Powstanie w bluzce w kwiatki. Życie codzienne kobiet w czasie Powstania Warszawskiego”. 52
  • Niewesołe miasteczka 30 lip 2017, 20:00 W małej nadmorskiej dziurze, w wielkim kurorcie czy na działce – wypoczywamy w otoczeniu architektury. Niestety, rzadko pierwszej jakości. 56
  • Upadek królowej Zakopanego 30 lip 2017, 20:00 Co najmniej ćwierć miliarda długu, na karku jeden z najbogatszych Polaków, który uważa, że został przez nią oszukany na przeszło 20 mln zł, w tle prokuratura – to kulisy działalności Małgorzaty Chechlińskiej określanej mianem gwiazdy hotelarstwa. 61
  • Inwestycja w odpowiedzialność i bezpieczeństwo 30 lip 2017, 20:00 Polska jest ważnym punktem na mapie inwestycji amerykańskiego innowacyjnego przemysłu farmaceutycznego – mówi dr Marcin Kruk z firmy Pfizer 65
  • Z zadłużeniem można wygrać 30 lip 2017, 20:00 Liczy się skuteczny dialog z osobami zadłużonymi, który da kompromis satysfakcjonujący obie strony – mówi Konrad Kąkolewski, prezes zarządu GetBack SA. 66
  • Pojedynek samców alfa 30 lip 2017, 20:00 Już nie Bill Gates, ale Jeff Bezos jest obecnie najbogatszym człowiekiem na świecie. W ubiegły czwartek twórca Amazona, największego sklepu internetowego na świecie, wzbogacił się o okrągły miliard dolarów. Wszystko za sprawą wzrostu... 67
  • Kobiety przejmują Uncharted 30 lip 2017, 20:00 Nie wiem, czy z całą pewnością można pisać, że „Uncharted. Zaginione dziedzictwo” to pożegnanie z tą serią, bo poprzednia edycja gry „Uncharted 4” też miała być jej zwieńczeniem. I naprawdę jest to wspaniała gra. Na tyle... 68
  • Niełatwa sztuka 30 lip 2017, 20:00 Volkswagen Arteon, następca modelu cc, ma wszystko, by walczyć jak równy z równym z autami segmentu premium. 69
  • Pracownik do wynajęcia 30 lip 2017, 20:00 Leasing pracowniczy czy outsourcing eliminuje większość problemów firmy związanych z organizacją pracy, wysoką rotacją czy organizacją zastępstw i urlopów. 70
  • UE chce bronić Gazpromu przed USA 30 lip 2017, 20:00 Komisja Europejska jest gotowa na wojnę z Ameryką w obronie wspólnych inwestycji gazowych z Rosją. Za to polskie obawy o uzależnienie od Gazpromu są ignorowane w europejskich sądach. 73
  • Łaźnia turecka 30 lip 2017, 20:00 Tak ostrej przepychanki między Berlinem a Ankarą w sprawie łamania praw człowieka jeszcze nie było. 76
  • Gdy nie widać brzegu 30 lip 2017, 20:00 Jako jeden z dziesięciu Polaków przepłynął kanał La Manche, choć nie jest zawodowym sportowcem, a biznesmenem. Teraz Bogusław Woźniak chce wspierać młodzież. 78
  • Emocje morskich zmagań 30 lip 2017, 20:00 Volvo Gdynia Sailing Days to największe regaty w Polsce. O medale walczyło ponad tysiąc żeglarzy z 34 krajów. 80
  • Kto nie wierzy w impotencję Salvadora Dalí 30 lip 2017, 20:00 Ekscentryczny artysta musi przewracać się w grobie z uciechy. Jego osobliwe upodobania seksualne znów stały się przedmiotem publicznej debaty. 82
  • Żelazna dama 30 lip 2017, 20:00 Chciałam formułę filmu detektywistycznego postawić na głowie – mówi w rozmowie z „Wprost” Charlize Theron, odtwórczyni głównej roli i współproducentka filmu „Atomic Blonde”, kobieta, która w tym sezonie jest największym kozakiem Hollywoodu. 85
  • Wlazł kotek na podium 30 lip 2017, 20:00 Wchodzący do kin film „Kedi – sekretne życie kotów” przypieczętowuje panowanie mruczków w zbiorowej świadomości. 88
  • Otwieramy nowe fronty 30 lip 2017, 20:00 Kojarzona z walką z germanizacją Września może się stać symbolem walki z brzydotą, a to za sprawą architektów z biura Ultra Architects. 91
  • Wydarzenie 30 lip 2017, 20:00 KSIĄŻKA Korona dla Cherezińskiej Pisarska sprawność Cherezińskiej jest niezwykła: rok po dwutomowej opowieści o córce Mieszka I Świętosławie dostajemy nie gorszą literacko, tysiącstronicową „Płomienną koronę”. W tej książce... 92
  • Koniecznie! 30 lip 2017, 20:00 KSIĄŻKA Nadzieja matką cierpliwych BOBA RZUCIŁA WŁAŚNIE ŻONA; Matthew bezskutecznie liczy na pomoc finansową brata; ojciec Burta w błyskawicznym tempie traci pamięć; Ed ma nadzieję na spotkanie ze swoją eks, a musi spędzić cały... 93
  • Powyżej średniej 30 lip 2017, 20:00 FILM Nieszczęśliwego Nowego Jorku Piotr Stasik pół roku mieszkał w Nowym Jorku, jeździł metrem, błąkał się po nieodwiedzanych przez turystów ulicach i przeprowadzał wywiady z przypadkowo spotkanymi ludźmi. Z ich intymnych spowiedzi... 94
  • Bez entuzjazmu 30 lip 2017, 20:00 SZTUKA Na prawo patrz! Ale na co? Ta wystawa jest „uzupełnieniem” innej stołecznej ekspozycji, czyli „Późnej polskości” w CSW. Tak przynajmniej uważa kurator Piotr Bernatowicz. Upomina się o tych artystów współczesnych, którzy... 95
  • Renata Przemyk: To się państwu spodoba 30 lip 2017, 20:00 KOCHAM TEATR. To przestrzeń magiczna. Przebywanie tam w czasie spektaklu, będąc jednocześnie jego częścią, to coś zupełnie innego, niż gdy jest się widzem. W Krakowie widziałam ostatnio „Tatę” Artura Pałygi w Teatrze Bagatela –... 96
  • Austriackie gadanie 30 lip 2017, 20:00 Termin „austriackie gadanie” to spuścizna po czasach c.k. Austrii, gdy część polskich ziem była pod zaborem austriackim. Polacy radzili sobie w nim znacznie lepiej niż w bardziej opresyjnych zaborach rosyjskim i pruskim. Dochodzili nawet... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany