Dzieci chore na cywilizację

Dzieci chore na cywilizację

dzieci gra komputerowa fot. milicanistoran/fotolia.pl
Mała aktywność fizyczna oraz nadmierne korzystanie ze smartfonów, tabletów, komputerów czy odtwarzaczy muzyki to największe cywilizacyjne zagrożenia młodych Polaków.

Są nieodłącznymi towarzyszami współczesnych dzieci i młodzieży. Gadżety elektroniczne. Korzystanie z nich bez umiaru uszkadza wzrok i słuch. Nieodwracalnie.

Ostrożnie z komórką

Czy promieniowanie telefonów komórkowych powoduje raka? Do tej pory naukowcy nie wykazali, żeby fale radiowe czy mikrofale prowadziły do zwiększonego ryzyka powstawania zmian nowotoworowych u dzieci. Jednak długofalowe badania obserwacyjne dopiero są prowadzone. Natomiast badania na zwierzętach wykazały, że absorbcja promieniowania przez niedojrzały mózg jest dwukrotnie większa niż przez mózg dojrzały. Istnieje więc potencjalnie zwiększone ryzyko występowania negatywnych zmian w rozwijającym się mózgu. – Dlatego, mimo braku jednoznacznych dowodów na negatywny wpływ fal radiowych i promieniowania, zaleca się, aby prowadzić raczej krótkie rozmowy przez telefon i w razie możliwości korzystać ze słuchawek z kablem – zauważa prof. Jan Mazela z Kliniki Zakażeń Noworodka Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Dbaj o sen

Telefony komórkowe niosą też ze sobą ryzyko zaburzeń snu. Badania przeprowadzone przez Amerykańską Akademię Pediatrii wykazały, że 34 proc. przebadanej młodzieży po godz. 21 nadal pisze wiadomości, 44 proc. rozmawia przez telefon, 55 proc. używa internetu,a 24 proc. gra. Sam fakt zwiększonej aktywności wieczorem powoduje skrócenie długości snu i występowanie jego zaburzeń. Poza tym ekrany telefonów, tabletów i komputerów emitują niebieskie światło imitujące światło dzienne. Dla naszego organizmu jest to fałszywy sygnał, że nadchodzi świt. Efekt? Zmniejszenie stężenia melatoniny. A w konsekwencji – problemy z długością snu. Upośledzenie funkcjonowania biologicznego zegara może prowadzić do wielu zaburzeń: chronicznego zmęczenia, zaburzeń nastroju, zachowania, a także pogorszenia zdolności poznawczych. Wiele badań wskazuje na związek niedoborów snu z chorobami układu krążenia i cukrzycą.

Wykazują nawet zależność między spaniem w oświetlonych pomieszczeniach a ryzykiem rozwoju chorób nowotworowych, co tłumaczy się zaburzeniami hormonalnymi w organizmie. – Korzystanie z urządzeń elektronicznych szczególnie przez dzieci, ale i dorosłych, w późnych godzinach wieczornych i w nocy jest bezwzględnie niewskazane – mówi dr Marcin Jezierski, ordynator Oddziału Okulistyki Centrum Medycznego MML w Warszawie. Pewnym rozwiązaniem mogą być aplikacje zmieniające tło ekranów na cieplejsze barwy lub okulary blokujące niebieskie światło. Najlepszą receptą jest jednak kilka prostych zasad higieny korzystania z telefonu i komputerów. Nie ładować telefonu w nocy na nocnym stoliku, nie korzystać z telefonu przed snem, a zwłaszcza wskazane byłoby w ogóle unikać przechowywania telefonu w sypialni. – Najlepiej na dwie, trzy godziny przed położeniem się spać zakończyć pracę na komputerze czy tablecie – dodaje dr Jezierski. Rodzice powinni też pamiętać o odpowiednim zaciemnieniu pomieszczeń, w których śpią dzieci.

Komputer może szkodzić

Przeciętny czas spędzany online przez młodzież to trzy godziny dziennie – podaje raport CBOS. Jedna piąta korzysta z sieci ok. godziny dziennie, ponad jedna czwarta dwie godziny. Około jedna piąta nastolatków spędza online od czterech do pięciu godzin dziennie. 7 proc. korzysta z sieci przez sześć do ośmiu godzin dziennie, a dwóch na stu młodych ludzi, czyli 2 proc., przez dziewięć i więcej. Tymczasem nadmierne korzystanie z internetu może prowadzić do uzależnienia się od niego, na co szczególnie narażone są dzieci i młodzież. Negatywne skutki takiego nałogu to m.in. utrata innych zainteresowań, izolacja społeczna, zniszczenie relacji z bliskimi, ale także zaburzenia koncentracji uwagi i sprawności myślenia, zaburzenia kontroli popędów, bezsenność i nadpobudliwość. Jak wynika z badań EU Kids Online 2011, ponad 38 proc. polskich nastolatków w wieku 11-16 lat „czuje się bardziej sobą online” niż w kontaktach bezpośrednich z innymi ludźmi. Ponad jedna trzecia zaniedbuje rodzinę, znajomych, naukę lub hobby z powodu spędzania czasu w internecie. Z kolei badanie przeprowadzone przez chińskich naukowców wykazało, że nastolatki, których nie można oderwać od komputera, mają zmniejszoną objętość niektórych obszarów mózgu oraz zmiany w istocie białej, tworzonej przez wypustki nerwowe.

Korzystanie z komputera może mieć negatywny wpływ również na narząd wzroku. – W wielu badaniach naukowych udowodniono, że intensywny wysiłek wzrokowy nasila rozwój krótkowzroczności u dzieci i młodzieży. Ewolucyjnie nie jesteśmy przygotowani do prowadzenia większości obserwacji w zakresie bliży, tylko dali wzrokowej. Obserwacja bliskich obiektów wymaga wysiłku akomodacyjnego oczu w wyniku napięcia mięśnia rzęskowego oka, zmiany kształtu soczewki i w konsekwencji zwiększenia mocy układu optycznego – mówi dr Jezierski. Tego typu krótki wysiłek nie jest szkodliwy. Natomiast długa praca z telefonem komórkowym, tabletem czy komputerem może negatywnie wpływać na układ wzrokowy dzieci. Wystąpić mogą objawy astenopii, czyli zmęczenia oczu, ich ból, zadrażnienie, uczucie suchości, zaczerwienienie i dyskomfort. – Najpoważniejszy jest efekt wywoływania bądź nasilenia krótkowzroczności, szczególnie u dzieci z niedomogą akomodacji. Jeżeli krótkowzroczność wystąpi, to często jest nieodwracalna i wymaga korekcji w dalszym życiu pacjenta – tłumaczy dr Jezierski. Jak temu zapobiegać? Najprostszym sposobem jest ograniczenie czasu pracy z komputerem. A najlepszym doradcą – zdrowy rozsądek. Należy pamiętać o stosowaniu przerw w pracy. I tak np. raz na pół godziny powinniśmy oderwać wzrok od komputera czy tabletu i popatrzeć przez dwie, trzy minuty na obiekty zlokalizowane dalej niż pięć, sześć metrów od nas.

Groźny hałas

Istotnym zagrożeniem cywilizacyjnym jest też hałas. Istnieje już nawet jednostka chorobowa: uszkodzenie słuchu wywołanehałasem (noise induce hearing loss), zwane też urazem akustycznym. Badania wykazały, że narażenie noworodka na przebywanie w środowisku oddziału intensywnej terapii zwiększa przy okazji ryzyko wystąpienia zaburzeń słuchu właśnie z powodu panującego tam hałasu w postaci szumu respiratorów, alarmów urzadzeń monitorujących i pomp perfuzyjnych czy szumu inkubatorów. Niemowlęta często zabawiane są maskotkami wydającymi różne odgłosy, np. grzechotki czy piszczące zabawki. Taka zabawka z odległości 25 cm od głowy dziecka generuje dźwięk o natężeniu porównywalnym do dyskoteki.

Może to powodować trwałe uszkodzenie słuchu. Według szacunkow Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ok. 10-20 proc. osób poniżej 18. roku życia jest zagrożonych wystąpieniem ubytku słuchu i szumu usznego wskutek słuchania głośnej muzyki przy użyciu osobistych odtwarzaczy CD i MP3, udziału w festiwalach i koncertach, wizyt w dyskotekach, a nawet odbywających się przy głośnej muzyce lekcjach aerobiku. Te i inne niepokojące dane stały się podstawą utworzenia – z inicjatywy WHO – Europejskiego Planu Działania na rzecz Środowiska i Zdrowia Dzieci. Nic jednak nie zastąpi dobrych nawyków wyniesionych z domu. Jak więc dbać o dzieci, by wyrosły na zdrowych dorosłych? Uczyć ich mądrego korzystania z dóbr współczesnej cywilizacji, pilnować zdrowych nawyków żywieniowych i namawiać, by jedyną formą ich aktywności fizycznej nie został ruch wykonywany palcem na smartfonie.g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 35/2017
Więcej możesz przeczytać w 35/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 35/2017 (1800)

  • „Wprost” – tygodnik opinii i dyskusji 27 sie 2017, 20:00 Lewica, prawica, środek, „Wprost” – tak zatytułowałem swój pierwszy tekst w roli pełniącego obowiązki redaktora naczelnego. Chodziło o to, aby nie opowiadając się z góry po żadnej stronie sceny politycznej, chwalić to, co dobre, ganić to, co złe oraz inicjować dyskusje, bo... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 27 sie 2017, 20:00 BORYS BUDKA CHCE ZASTĄPIĆ GRZEGORZA SCHETYNĘ na stanowisku lidera PO. Mówi się o tym nie tylko w PiS, ale również w Platformie Obywatelskiej. Ostatnio wiceprzewodniczący PO udzielił głośnego wywiadu niemieckiemu dziennikowi „Zeit... 6
  • Obraz tygodnia 27 sie 2017, 20:00 53% Polaków uznaje treści publikowane na portalach społecznościowych za prawdziwe, choć 20 proc. informacji pojawiających się w internecie piszą boty, czyli zaprogramowane roboty udające człowieka Wygrany Tomasz Marczyński dotąd... 8
  • Nie upolityczniajcie nawałnicy 27 sie 2017, 20:00 Potrzebujemy spokoju. Ludzie zaczęli pękać, przydadzą nam się psycholodzy, ale nie polityka – mówi sołtys Rytla Łukasz Ossowski. Od nawałnicy minęły dwa tygodnie. Co się teraz u państwa dzieje? Prawie w całym Rytlu mamy prąd.... 10
  • Inforadar 27 sie 2017, 20:00 Wojna pluszaków WYGLĄDA NA TO, ŻE BĘDZIEMY MIELI PIERWSZY POJEDYNEK PLUSZAKÓW. I to nie byle gdzie, bo w branży dyskontów. Od 28 sierpnia Lidl rozpoczyna sprzedaż Lidlaków. To seria pluszowych zabawek, podobna do biedronkowego Gangu... 11
  • Bezpieczna żywność? Chcę wiedzieć! 27 sie 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI OSTATNIO ZACZĄŁEM ŚLEDZIĆ, CZY ŻYWNOŚĆ TRAFIAJĄCA NA TALERZE MOJEJ RODZINY MIAŁA KONTAKT Z GLIFOSATEM, np. kasza gryczana. Glifosat to podstawowy składnik herbicydów wynaleziony przez Monsanto na początku lat 70. Zawiera... 11
  • Szkoła polityczna 27 sie 2017, 20:00 Coraz więcej polityków deklaruje, że ich dzieci uczęszczają do szkół publicznych. Wszystko przez presję wyborców. 12
  • Zdarzyło się jutro 27 sie 2017, 20:00 Nadeszła PiS-owska dyktatura. Dyktatura mody. WYSTARCZYŁO, ŻE PREZES ZAŁOŻYŁ śmieszną patriotyczną pelerynę i jej sprzedaż zwiększyła się wielokrotnie. No, jednak dyktator. Choć na razie tylko mody. CHOĆ Z DRUGIEJ STRONY, CZY... 14
  • Śmierć multi-kulti? 27 sie 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozofka, feministka WAKACJE TO GORĄCY CZAS NIEPODLEGŁOŚCIOWYCH MITÓW (POWSTANIE), religijnych symboli (cud na Wisłą), podkoszulek i pamiątek. Nie będę pisała o ONR-owskich marszach, które przypominają toczka w... 15
  • Żeby króliczek nie zdechł 27 sie 2017, 20:00 KIEDY U WŁADZY POJAWIA SIĘ NAD WISŁĄ PRAWICA MADE IN POLAND, rzesza publicystów, blogerów i kawiarnianych polityków oddycha z ulgą. Wystarczy pisać o małych, obrzydliwych ludziach z NSDAPiS, a ma się i radość w sercu, i czytelników... 15
  • Polskie dzieci jedzą śmieci 27 sie 2017, 20:00 Naukowcy i dietetycy biją na alarm: polskie dzieci jedzą coraz gorzej. Jeśli nie zaczniemy walki z naszymi żywieniowymi grzechami, czeka nas plaga otyłości oraz drastyczny wzrost chorych na serce i cukrzycę. 16
  • Wojna o pamięć 27 sie 2017, 20:00 Obchody rocznicy Sierpnia ’80 r. przerodziły się w spór między obozem władzy a opozycją o prawo do dziedzictwa pierwszej Solidarności. 23
  • Krokodyl płacze nad muzułmanką 27 sie 2017, 20:00 EWA WANAT Berlińskie metro. Upał. Tłok. Duszno. Grupa arabskich kobiet szczelnie zawiniętych w czarną materię, widać tylko oczy i kawałek spoconego czoła. Obok towarzyszący im mężczyźni – w koszulkach z krótkimi rękawami. 15 lat... 25
  • Kibicuję PiS-owi 27 sie 2017, 20:00 Pracuję jako kierowca w domu starców. Myślę, że dziennikarstwo stało się zbędne – mówi Maria Wiernikowska, wieloletnia korespondentka wojenna i reporterka. 27
  • Duda to pomysł Kaczyńskiego 27 sie 2017, 20:00 Andrzeja Dudę wymyślił Jarosław Kaczyński. Prezydent powinien o tym pamiętać – mówi Ryszard Czarnecki, europoseł PiS oraz wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego. 30
  • Europa bez parasola? 27 sie 2017, 20:00 Szef Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker wystąpił ostatnio w roli grabarza NATO. Na łamach wychodzącej w Innsbrucku „Tiroler Tageszeitung” oświadczył, iż: „Jest jasne, że na dłuższą metę nie możemy liczyć na amerykańską... 33
  • Polska osamotniona i okrążona? 27 sie 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Za kilka dni obchodzić będziemy kolejną rocznicę wybuchu II wojny światowej. Historycy tematu definiują wiele powodów naszych niepowodzeń i naszego osamotnienia. Zgadzam się z tymi, którzy za to, co... 34
  • Turystyka ekstremalna z Polskim Busem 27 sie 2017, 20:00 Polskim Busem od roku można podróżować na Ukrainę. Na tej trasie firma zapewnia klientom dodatkowe atrakcje. 37
  • Aborcja wraca do gry 27 sie 2017, 20:00 Zwolennicy i przeciwnicy zakazu aborcji mobilizują się do kolejnej batalii. Tym razem chodzi także o wizję państwa. 40
  • Grillowanie giełdy 27 sie 2017, 20:00 Szefowie NBP i KNF budują dziś niezależny i potężny ośrodek władzy w Polsce. Celem jest kontrola kadrowa spółek i ograniczenie wpływów Mateusza Morawieckiego. W decydującą fazę wkracza bitwa o giełdę. 45
  • Hossa Bessa 27 sie 2017, 20:00 Wyspy z milionem Wracajcie, Polska przyjmie was z otwartymi ramionami”– mówiła premier Szydło w zeszłym roku do Polaków w Wielkiej Brytanii. No i nie posłuchali. Według najnowszych danych brytyjskiego urzędu statystycznego na koniec... 49
  • Katobiznesmeni 27 sie 2017, 20:00 Wierzą w cuda, głoszą Ewangelię, zachęcają pracowników do modlitwy. Chrześcijańscy przedsiębiorcy pokazują, że biznes nie służy tylko do zarabiania. Mówią, że nie mają nic, bo majątek dostali od Boga. 50
  • Kuchnia polskiego Davos 27 sie 2017, 20:00 Zebrać 4 tys. przedsiębiorców, prezesów, dziennikarzy, polityków, prezydentów i ministrów, by przez trzy dni ze sobą porozmawiali. Tak wygląda Krynica od kulis. 54
  • Własny biznes w handlu ma przyszłość 27 sie 2017, 20:00 Praca w handlu zyskuje coraz większy prestiż i dla wielu osób staje się pierwszym wyborem zawodowym. Dzisiaj piszemy o tym, w jaki sposób można zwiększyć swoje szanse w tej branży. 56
  • Marzenia o Austerlitz 27 sie 2017, 20:00 Coraz mniej popularny prezydent Francji potrzebuje sukcesu. Spodziewa się go osiągnąć w walce z przewoźnikami ze wschodniej Europy, znacznie tańszymi i wydajniejszymi niż francuscy. 59
  • Wylęgarnia dżihadystów 27 sie 2017, 20:00 Król Maroka dwoi się i troi, żeby uchronić swój kraj przed wojującym islamem. Być może dlatego jego rodacy są sprawcami większości ostatnich zamachów terrorystycznych w Europie. 62
  • Dzieci chore na cywilizację 27 sie 2017, 20:00 Mała aktywność fizyczna oraz nadmierne korzystanie ze smartfonów, tabletów, komputerów czy odtwarzaczy muzyki to największe cywilizacyjne zagrożenia młodych Polaków. 65
  • Przełom w leczeniu dzieci z SMA 27 sie 2017, 20:00 Do tej pory rodzice małych pacjentów z rdzeniowym zanikiem mięśni słyszeli diagnozę: dziecko będzie żyło dwa lata. 67
  • Słoneczna witamina 27 sie 2017, 20:00 Niedobór witaminy D dotyczy 90 proc. populacji Polaków. Należy ją uzupełniać zależnie od wieku i sposobu odżywiania. 68
  • Ważna perspektywa 27 sie 2017, 20:00 Nie warto oszczędzać na okularach dla najmłodszych. Im będą wygodniejsze i im lepszą jakość obrazu będzie miało dziecko, tym chętniej będzie je nosić – mówi Szymon Grygierczyk. 70
  • Wyciszyć emocje 27 sie 2017, 20:00 Dziecko z problemami emocjonalnymi może liczyć na pomoc szkoły i specjalistów. O ile rodzic zechce z niej skorzystać. 72
  • Dobroczynne omega-3 27 sie 2017, 20:00 Ich niedobór może hamować rozwój intelektualny i psychoruchowy dziecka. Dlatego kwasów omega-3 nie może zabraknąć w diecie przedszkolaków i uczniów. 75
  • Kiedy rozpoczęła się ta wojna? 27 sie 2017, 20:00 Jabłonkowo, Tarnów, Szymankowo, Wieluń i wiele innych miejscowości zostało wcześniej niż Westerplatte zaatakowanych przez wojska Hitlera w 1939 r. Dyskutowana jest nie tylko data 1 września, ale i to, czy II wojna światowa w ogóle zaczęła się w Polsce. 76
  • Minister mrocznej prawdy 27 sie 2017, 20:00 Kocham grać bardzo złe postaci – mówi nam odtwórca głównej roli w „Mrocznej wieży” Matthew McConaughey. Poza planem jest idealnym mężem i ojcem. 81
  • Świat bez Głowy 27 sie 2017, 20:00 Sobota, wczesne popołudnie. Koło pierwszej. Ja w mieście. Jest miło i przyjemnie. Telefon – prezes poważnego wydawnictwa: – Słyszałeś już? Janusz Głowacki umarł. 84
  • Król białego szaleństwa 27 sie 2017, 20:00 Przewiózł narkotyki warte 5 mld dolarów. Współpracował z kartelem z Medellín, ale i z FBI. Jego nazwisko pojawiało się na ustach prezydentów USA. Zanim pójdziecie na film z Tomem Cruise’em grającym Barry’ego Seala, poznajcie historię pierwowzoru. 88
  • Cztery w jednym 27 sie 2017, 20:00 W nowym serialu Netflixa „Defenders” spotkają się bohaterowie… czterech innych seriali. 92
  • Wydarzenie 27 sie 2017, 20:00 KSIĄŻKA Lem z tej ziemi To zdumiewające, że książka Wojciecha Orlińskiego jest pierwszą polską biografią Stanisława Lema. Od śmierci pisarza minęło już 11 lat, a mówimy przecież o twórcy książek kultowych, który... 93
  • Koniecznie! 27 sie 2017, 20:00 SZTUKA Z autoportretem przez życie Wystawa Marii Lassnig w Zachęcie to rzecz o życiu artystki dokumentowanym przez autoportrety. Bo malowanie siebie było jej głównym zajęciem. Robiła to na przestrzeni 70 lat, a my dziś widzimy, jak... 94
  • Powyżej średniej 27 sie 2017, 20:00 MUZYKA Ciemne sprawki w ładnym opakowaniu Znakomity i wiekowy już amerykański songwriter obecnie zajmuje się kolekcjonowaniem nagród Grammy za muzykę filmową m.in. dla giganta branży – Pixara. Raz na mniej więcej dekadę wydaje jednak... 95
  • Olga Bończyk: To się państwu spodoba 27 sie 2017, 20:00 KILKA TYGODNI TEMU W WARSZAWSKIEJ KINOTECE WIDZIAŁAM „MĘŻCZYZNĘ IMIENIEM OVE”. To piękna, wzruszająca i zabawna historia o potędze miłości. Tytułowy Ove po stracie żony zamierza popełnić samobójstwo. Im bardziej pragnie to... 97
  • Angela, Jens, perły i... Zbawienie 27 sie 2017, 20:00 Jeden z niemieckich portali ogłosił: „Merkel jak seksbombą”. Żeby było jasne, chodziło o TĘ Merkel, przy czym tekst bynajmniej nie był wcale kpiną. Cóż, dziennikarze pracujący w służbie niemieckiego państwa są przyzwyczajeni do... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany