Tylko dzieci żal

Tylko dzieci żal

Szkoła, klasa, lekcje
Szkoła, klasa, lekcje / Źródło: Fotolia / xy
Na przypomnienie, że reforma miała być bezkosztowa, samorządowcy się śmieją. Ale częściej się złoszczą.

To będzie reforma niemal bezkosztowa. Wszystkie wydatki zostaną pokryte z subwencji oświatowej – przekonywała minister edukacji Anna Zalewska już w styczniu, kiedy rząd podjął decyzję o wdrożeniu reformy edukacji. Dodała też, że MEN zadbało o nauczycieli i powstanie dla nich ponad 5 tys. nowych miejsc pracy. – To kłamstwa – mówi Tomasz Trela, wiceprezydent Łodzi.

Za takie prezenty dziękuję

– Póki co, nie dostaliśmy od MEN ani złotówki – zżyma się. Wstępnie szacuje, że na całą reformę, rozciągniętą na trzy lata, Łódź musi wydać blisko 70 mln zł. W pierwszej fazie magistrat wyłożył już ok. 8 mln zł. Na urządzenie w szkołach podstawowych niezbędnych dla siódmoi ósmoklasistów pracowni fizycznych, chemicznych i biologicznych oraz na sale gimnastyczne. Na zakup dodatkowych ławek, tablic, krzeseł, przysposobienie sanitariatów, remonty. No i na odprawy dla zwalnianych nauczycieli. – W lutym minister Zalewska powiedziała, że ma dla mnie prezent, czyli sto dodatkowych miejsc pracy dla nauczycieli. Nie wierzyłem i się nie pomyliłem. Ostatecznie około stu nauczycieli i pracowników administracyjnych musimy zwolnić. Za takie prezenty dziękuję – mówi wiceprezydent Trela. Od początku wdrażania reformy Łódź idzie pod prąd. W czerwcu wojewódzki sąd administracyjny uchylił opinię łódzkiego kuratora oświaty Grzegorza Wierzchowskiego o kształcie nowej siatki szkół (wyrok jest nieprawomocny). To właśnie kuratorzydecydowali, jak zmienią się szkoły w poszczególnych gminach. Łódzki kurator nie zgadza się z opinią sądu i zapowiedział dalsze kroki. Jakie? Wciąż nie wiadomo. Na razie siatkę szkół samorząd stworzył według własnego planu. Wydatki związane z reformą miasto pokrywa z własnego budżetu, ale Trela zapewnia, że upomni się o każdą złotówkę: – Skoro rząd obiecywał, że samorządy nie poniosą kosztów, teraz my mówimy: sprawdzam. Dwa tygodnie temu miasto złożyło wnioski do MEN o zwrot 3 mln zł za wyposażenie i doposażenie klas. Zapowiada kolejny wniosek, na ok. 5 mln zł, o odszkodowanie za zwolnienia kadry. – Mam poczucie, że te pieniądze są wydawane niecelowo, niewłaściwie. Kosztem zaplanowanych inwestycji i modernizacji. Liczę, że MEN spełni obietnicę i zwróci samorządom poniesione koszty – tłumaczy wiceprezydent. Ale dodaje, że jeśli ministerstwo nie zechce płacić, trzeba będzie – choć to najgorszy scenariusz – wystąpić na drogę sądową.

Educhaos

Łódź nie jest bynajmniej odosobniona. Warszawa szacuje, że na reformowanie szkół wyda 70 mln zł. – Od MEN dostaliśmy jedynie 3,5 mln zł. Wydamy 20 razy więcej – informuje dziennikarzy Agnieszka Kłąb z biura prasowego stołecznego ratusza. Urząd Miasta Częstochowy już dwukrotnie zwracał się do minister edukacji o pomoc. Potrzeby według wyliczeń wydziałów edukacji i inwestycji urzędu miasta sięgają ok. 8 mln zł. Tak jak wszędzie, pieniądze są niezbędne głównie na stworzenie pracowni w budynkach obecnych szkół podstawowych oraz adaptację klas, świetlic i stołówek w budynkach wygaszanych gimnazjów przekształcanych w podstawówki. – W odpowiedzi na formalny wniosek do MEN poinformowano nas, że miasto otrzyma na te cele tylko ok. 458 tys. zł – tłumaczy Włodzimierz Tutaj, rzecznik prasowy UM Częstochowy. I dyplomatycznie dodaje: – Rządzący mają prawo do zmian i reform. Mają prawo do własnego pomysłu na kształt i rolę państwa. Ale pomysł z reformą edukacji nie poszedł, zdaje się, w dobrą stronę. A stawianie samorządów pod murem i brak jakichkolwiek negocjacji nie były eleganckie. Gdańscy urzędnicy szacują, że dostosowanie szkół do wymogów reformy pochłonie łącznie ok. 37 mln zł z budżetu miasta. Nie wliczają w to odpraw i kosztów zwolnień nauczycieli, a według aktualnych danych dyrektorzy placówek oświatowych nie przedłużyli umowy z blisko 350 nauczycielami, z 86 rozwiązano umowę o pracę, natomiast 124 zdecydowało się na urlop w celu poratowania zdrowia. – Rząd nie pokrywa wszystkich kosztów edukacji. Ten ciężar spoczywa na samorządach – mówił na konferencji prezydent Paweł Adamowicz. Miasto zwróciło się o dofinansowanie do MEN, może jednak liczyć tylko na częściowy zwrot za ściśle określone prace. Ministerstwo przyznało niecałe 156 tys. zł na doposażenie świetlic (wnioskowali o blisko 210 tys.) oraz 350 tys. zł na remonty i dostosowanie sanitariatów (wnioskowali o ponad 540 tys.). To kropla w morzu realnych wydatków.

– Samorządy są zobowiązane do realizacji każdej rządowej reformy, niezależnie, czy służy ona rozwojowi mieszkańców, czy nie. Robimy wszystko, by przekuć educhaos wprowadzony przez PiS w najlepsze rozwiązania dla gdańszczan – mówi Piotr Kowalczuk, zastępca prezydenta Gdańska ds. polityki społecznej. – Samorządy od początku mówiły, że potrzeba czasu, aby w zmiany dotyczące uczniów, nauczycieli i rodziców na wszystkich poziomach wprowadzić jakość, a nie „jakoś to będzie”. Samorząd, który jest najbliżej mieszkańców, będzie ponosił teraz skutki tych działań – chaotycznych, zbędnych i nieuzasadnionych niczym, poza zobowiązaniami partyjnymi.

Chłopcy do bicia

– Zrobiliśmy wszystko, aby sprostać wymogom reformy. Jesteśmy przygotowani na początek roku – ocenia Przemysław Foligowski, dyrektor wydziału oświaty UM w Poznaniu. Nie łudzi się, że odzyska od MEN zwrot całości wydatków, które miasto poniosło. A wstępne szacunki opiewają na 15 mln zł. Miasto złożyło wniosek o dofinansowanie w wysokości 1,3 mln zł. Dostało zaledwie 770 tys. zł. – To i tak dużo – cieszy się Foligowski. Bo według wytycznych MEN o zwrot kosztów można się ubiegać, ale tylko na niektóre cele. Na przykład wtedy, gdy gimnazjum zostanie przekształcone w ośmioletnią szkołę podstawową i trzeba przystosować budynek do potrzeb młodszych dzieci: obniżenie sanitariatów, niższe ławki i mniejsze krzesła. Ale kryteria MEN nie uwzględniły wydatków na przygotowanie szkół podstawowych do przyjęcia siódmoi ósmoklasistów, chociaż w większości miast i gmin takie zmiany są najczęstsze. Foligowski podkreśla, że reforma to nie tylko koszty, ale też praca wielu osób.

– Liczba kombinacji, działań logistycznych, czas i zaangażowanie wszystkich ludzi były niewspółmierne do zamierzonego efektu, a zresztą to jest niepoliczalne. Tę energię i pieniądze samorządy chętnie spożytkowałyby na bardziej sensowne działania, realnie pożyteczne dla mieszkańców – ocenia. – Samorządy mają uzasadniony żal do rządu, że zmiany nie były z nimi konsultowane. A jak reforma się nie powiedzie, to wina spadnie na nich. Staną się chłopcami do bicia – ocenia Joanna Proniewicz, rzecznik prasowy Związku Miast Polskich. Marek Wójcik, pełnomocnik ZMP ds. legislacyjnych, dodaje: – Mieszkańców, w tym rodziców, nie obchodzi, kto zarządził reformę. Oni ocenią lokalnych włodarzy. A oczekiwania nie maleją, tylko rosną, więc prac związanych z doposażeniem szkół nie można zrobić byle jak. Wszystkim zależy na jak najwyższej jakości. A to kosztuje – tłumaczy. Uważa, że w tej reformie rząd sprowadził rolę samorządowców do kasjerów. – Sukces samorządów wynika z tego, że są autonomiczne. Chcemy być traktowani jak partnerzy, chcemy być niezależni w podejmowaniu rozwiązań, bo tylko władze lokalne wiedzą, co jest mieszkańcom najbardziej potrzebne. Teraz jest inaczej. Rząd miesza nam w garnkach, sterując planem wykonawczym zmian w edukacji. A wtedy samorządy nie mogą odpowiadać za to, czy zupa będzie zjadliwa – tłumaczy. Jego zdaniem w najgorszej sytuacji znalazły się małe miasta i wsie. Najbiedniejsze i najmniejsze gminy, w których i tak połowa budżetu idzie na oświatę. Nie mają rezerw ani możliwości przekładania pozycji w budżecie.

Gry zespołowe

Dlatego nie dziwi bunt, który podniosły właśnie małe gminy. Dariusz Woźniak, wójt w gminie Rusiec (woj. łódzkie) już na początku roku zarzekał się, że palcem nie kiwnie, aby wprowadzić reformę. Wówczas powiedział ostro, że reforma to czyste złodziejstwo. Dziś nieco łagodzi ton. – Teraz jest już za późno. Gdyby wtedy wszystkie samorządy się postawiły, nie uchwaliły uchwał, nie zatwierdziły siatek szkół, moglibyśmy coś wynegocjować. Teraz samorządy muszą połknąć tę żabę – tłumaczy. Sam, jak mówi, jest czysty. Nikogo nie zwolni, kosztów nie poniesie. A to dlatego że – jak zapowiedział – w swojej gminie reformy nie wprowadził. – Mamy dwa ośrodki przedszkolno-szkolne i tak zostanie – opowiada. Za dwa lata, gdy wygasną gimnazja, planuje w ich miejsce stworzyć dwa żłobki. – I tylko dzieciaków żal – dodaje – że rok wcześniej będą musiały jeździć 30 km do szkoły [o tyle średnio są oddalone od gminy licea, np. w Bełchatowie – red.]. Zgadza się z nim burmistrz Błaszek (woj. łódzkie) Karol Rajewski, który jeszcze rok temu był członkiem PiS, ale gdy podczas Zgromadzenia Miast Polskich w Dąbrowie Górniczej skrytykował kierownictwo MEN, został wyrzucony z partii. Natomiast tydzień po tym jak podczas podobnego zgromadzenia w Serocku w ostrym wystąpieniu powiedział, co myśli o reformie edukacji, Regionalna Izba Obrachunkowa w Łodzi zapowiedziała kompleksową kontrolę gospodarki finansowej i zamówień publicznych w mieście i gminie Błaszki. Rajewski się jednak nie przestraszył. – Chcieliśmy zlikwidować pięć nierentownych szkół, gdzie liczba uczniów nie przekracza 50. Mamy w gminie mikroszkołę, która uczy zaledwie 16 dzieci i mieści się w sklepie. Druga, najmniejsza, ma 10 uczniów i działa w budynku prywatnym, a zatrudnia 15-osobowy personel – opowiada. Ale kurator nie pozwolił zlikwidować szkół i przenieść uczniów. W związku z tym w Błaszkach reforma nastanie odgórnie. – Nie zrobiłem nic. Do ostatniej chwili liczyłem na referendum, ale rząd się z niego wycofał – mówi burmistrz. – Jako samorządy zrobiliśmy jeden ogromny błąd. Nie sprzeciwiliśmy się, choć reforma w ogóle nie była z nami konsultowana, a minister okłamywała Polaków w telewizji, że było inaczej. Też martwi się o dzieci, bo gdy z mikroszkoły trafią do liceum, na przykład w dużym mieście Sieradzu, mogą sobie nie poradzić psychicznie. – Czy można na przykład nauczyć się gry zespołowej na WF-ie w klasie dwuosobowej, w dodatku w salce ruchowej, która ma kilkanaście metrów? – pyta retorycznie.

Na trzy zmiany

Jego gmina koszty jednak poniesie. Musi zapłacić półroczną odprawę dla 50 zwolnionych osób, głównie nauczycieli. Bo wbrew temu, co obiecała minister Zalewska, bez zwolnień się nie obejdzie. Według wyliczeń Związku Nauczycielstwa Polskiego pracę straci blisko 10 tys. nauczycieli. 22,5 tys. będzie miało zmniejszoną liczbę godzin pracy, z czego prawie 1,5 tys. poniżej połowy etatu. – Sytuacja jest skrajnie sprzeczna z tym, co gwarantowało ministerstwo – ocenia Sławomir Broniarz, prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego. – Nie, nie ma dla nauczycieli tysiąca wolnych miejsc – ironizuje i martwi się, że taki stan rzeczy odbije się przede wszystkim na uczniach. – Wzrośnie liczba nauczycieli wędrujących między lekcjami od jednej szkoły do drugiej. Rekordzistką, póki co, została okrzyknięta pani z Mielca, która ma uczyć aż w sześciu szkołach. To oznacza, że uczniowie nie będą mogli liczyć na rozmowę, konsultacje. Relacja nauczyciel – uczeń będzie mocno spłycona – tłumaczy. Rodzice, którzy przyjrzeli się możliwym skutkom reformy, są przerażeni. – Jest źle, a będzie jeszcze gorzej – oceniała przed tygodniem Dorota Łoboda z ruchu „Rodzice przeciwko reformie edukacji”. – Według naszego monitoringu wiele szkół jeszcze nie rozpoczęło remontów. Brakuje sal gimnastycznych, bibliotek, a nauczyciele dotąd nie widzieli podręczników! Niektóre szkoły już zapowiadają naukę na trzy zmiany, co oznacza, że niektóre dzieci będą rozpoczynać lekcje o siódmej rano, a inne kończyć po osiemnastej – zżyma się społeczniczka. Przewiduje, że najgorzej będzie za dwa lata. Do pierwszych klas liceum trafią wtedy jednocześnie absolwenci wygasłych gimnazjów i absolwenci podstawówek, czyli nastąpi kumulacja dwóch roczników, które w dodatku uczyły się dotąd według różnych programów. A ci uczniowie, którzy pechowo obleją w trzeciej klasie gimnazjum, zostaną cofnięci do klasy ósmej szkoły podstawowej, tracąc nie rok, ale dwa lata. Minister Zalewska znalazła jednak rozwiązanie tego węzła gordyjskiego. Na jednej z konferencji prasowych poradziła nauczycielom, żeby pracowali tak, by żaden uczeń nie musiał powtarzać roku.g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 36/2017
Więcej możesz przeczytać w 36/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 36/2017 (1801)

  • Po co nam ta edukacyjna wojna 3 wrz 2017, 20:00 Jeszcze tylko lanie i wakacje – pomyślał Jaś, wracając ze szkoły do domu ze świadectwem pod pachą. Jeszcze tylko wojna o edukację i rok szkolny się rozkręci – można dopowiedzieć, parafrazując klasyka, czyli nieznanego autora tej anegdoty. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 3 wrz 2017, 20:00 Paweł Kukiz plus Pałac Prezydencki – jaki może być wynik takiego dodawania? WYBORY SAMORZĄDOWE JUŻ ZA ROK, WIĘC W PIS RUSZYŁ WYŚCIG PO NOMINACJĘ NA KANDYDATA NA PREZYDENTA STOLICY. Stanisław Karczewski, marszałek Senatu, który... 6
  • Obraz tygodnia 3 wrz 2017, 20:00 11 tys. osób podpisało się pod listem Amnesty International w obronie Tomasza Piątka, autora książki „Macierewicz i jego tajemnice”. Szef MON złożył w sprawie książki zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia... 8
  • Info radar 3 wrz 2017, 20:00 Kielce się szykują, prezydent zaprasza TRWAJĄ PRZYGOTOWANIA DO JUBILEUSZOWEJ EDYCJI MIĘDZYNARODOWEGO SALONU PRZEMYSŁU OBRONNEGO Pierwszy MSPO zorganizowano w Kielcach 25 lat temu. Od tego czasu impreza urosła do rangi trzeciej po Londynie i... 11
  • Szkoła obywatelska 3 wrz 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI SŁYSZELIŚCIE PAŃSTWO O RADZIE SZKOŁY? JA NIE. Pytałem znajomych, ale oni również nie słyszeli. Wszyscy słyszeli o radzie pedagogicznej, radzie rodziców, ale nie o radzie szkoły. A co to takiego? Instytucja ta została... 11
  • Zdarzyło się jutro 3 wrz 2017, 20:00 Filmowy hit? „Minister Szyszkoi łoś Superktoś” JUŻ NIE NIEMCY ANI NAWET ROSJANIE. Mamy nowego wroga nr 1. Jest nim prezydent Francji Emmanuel Macron. Nie dość, że ma czelność pouczać suwerenny rząd, to na makijaż wydaje więcej... 12
  • Wielki dzień! 3 wrz 2017, 20:00 DZIŚ PIERWSZY DZIEŃ W SZKOLE. W SZKOLE NOWYCH PROGRAMÓW I „NOWEGO CZŁOWIEKA”. To wielki eksperyment PiS: zamiast bić się o wyborcę w okresie przedwyborczym, PiS zaczyna go wychowywać w okresie, w którym ten o wyborach jeszcze nic nie... 14
  • Chemia Pana Jarosława 3 wrz 2017, 20:00 …ZMIANA, JAKKOLWIEK JĄ NAZYWAĆ, ZMNIEJSZA ROLĘ PRZEDMIOTÓW PRZYROD NICZYCH W SZKOŁACH POLSKICH. A historii zwiększa. Właściwie dlaczego? Przykładowo ja mam taką intuicję, że ucząc w szkołach więcej chemii, niewymownie... 14
  • Kobieta jako własność 3 wrz 2017, 20:00 Kara śmierci, tortury, zemsta na obcych za krzywdę naszych kobiet? Nie tak zapobiega się gwałtom. 16
  • Zmiana jest dobra, a będzie jeszcze lepsza 3 wrz 2017, 20:00 Kurtyna opadła – reforma edukacji rusza. Opozycja wytyka błędy, samorządy łkają, a rządzący są dumni z reformy. – Odpowiadamy na obecne wyzwania – mówi „Wprost” Anna Zalewska, minister edukacji narodowej. 23
  • Tylko dzieci żal 3 wrz 2017, 20:00 Na przypomnienie, że reforma miała być bezkosztowa, samorządowcy się śmieją. Ale częściej się złoszczą. 26
  • O pewnym „moralnym upadku” 3 wrz 2017, 20:00 Redakcyjny wstępniak w tygodniku „The Economist” świetnie obrazuje ideologiczny węzeł gordyjski, w jakim zapętliły się najpoważniejsze europejskie media. Tekst nosi tytuł „Unfit”, co można oddać polskim: „Nie nadaje się”.... 29
  • Prezydent powinien stanąć przed Trybunałem Stanu 3 wrz 2017, 20:00 Jeśli propozycje prezydenta będą zagrażać demokratycznym standardom, ludzie znowu wyjdą na ulice – ostrzega Kamila Gasiuk-Pihowicz, parlamentarzystka Nowoczesnej. 30
  • Polityczna kula śniegowa rozpędza się… 3 wrz 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK generał broni Powoli zaczyna wypełniać się wyśniony przez Putina scenariusz rozpadu Europy. A rozpad zjednoczonej Europy to koniec NATO. I dzieje się to bez udziału jego wojsk, którymi nas przez ostatnie lata straszono.... 33
  • Młody wilk prawicy 3 wrz 2017, 20:00 Patryk Jaki podąża śladem swojego mentora Zbigniewa Ziobry. Obaj zaczęli zajmować wysokie stanowiska publiczne w bardzo młodym wieku i prą jak taran do wyższych funkcji. 34
  • Sądom grozi wielka czystka 3 wrz 2017, 20:00 Dotąd nikt nie konsultował z nami projektu prezydenckiej reformy sądownictwa – mówi sędzia Dariusz Zawistowski, przewodniczący KRS. 38
  • Odwet zawstydzanych 3 wrz 2017, 20:00 EWA WANAT Na jednym z polskich portali znalazłam taki tytuł artykułu „Wymiana ciosów między Emmanuelem Macronem i Beatą Szydło”. Koń by się uśmiał, gdyby zobaczył, jak niektórzy redaktorzy dają się PiS wodzić za nos. Żadnej... 41
  • Na dywaniku u prezesa 3 wrz 2017, 20:00 Będą nowe postaci, więcej uwagi poświęcimy też opozycji – obiecuje Robert Górski. Nowa odsłona „Ucha Prezesa” 7 września pojawi się na platformie Showmax, a później na YouTubie. 42
  • Wiem, co mam w apteczce 3 wrz 2017, 20:00 Dla 82 proc. Polek istotne informacje widoczne na opakowaniu to ważne kryterium wyboru leków bez recepty – wynika z badań przeprowadzonych przez firmę badawczą Ipsos. 45
  • Dopalacze są nowymi narkotykami 3 wrz 2017, 20:00 Sytuację, gdy dziecko sięga po dopalacze, można porównać do rosyjskiej ruletki – ostrzega Marek Posobkiewicz, główny inspektor sanitarny. 47
  • Jak hipsterzy niszczą świat 3 wrz 2017, 20:00 Przepis na idealną sałatkę: awokado, komosa, garść orzechów nerkowca i prażonych migdałów. Po przeczytaniu tego tekstu to wszystko może utknąć wam w gardle. 50
  • 5, 8, 23. Oto polska karuzela VAT 3 wrz 2017, 20:00 Bułka kajzerka opodatkowana jest 5-proc. VAT-em, chałka już 8-proc., a muffinka 23-proc. Z kolei, gdy kupujemy sok owocowy, zapłacimy 5 proc., za syrop owocowy 8 proc., a za tonik 23 proc. Po co nam ta karuzela i jak się w tym wszystkim połapać? 54
  • Wojna o dwa miliardy 3 wrz 2017, 20:00 Abris pewnie będzie musiał poczekać na pieniądze za przymusową sprzedaż FM Banku. I raczej nie będzie to kwota 2 mld zł. Poznamy ją pod koniec września. 58
  • Deptak zmian 3 wrz 2017, 20:00 25 lat temu forum w Krynicy odwiedziła ledwie setka osób. Dziś to największe polityczno-gospodarcze spotkanie w Polsce. 60
  • Ważne i ciekawe debaty Forum Ekonomicznego w Krynicy 3 wrz 2017, 20:00 Debata Grupy LOTOS pod patronatem TyGODnika „Wprost” 62
  • Woda zamiast piwa 3 wrz 2017, 20:00 Tiger zaryczał NIE WIEM, KIEDY POLACY NAUCZĄ SIĘ TEGO, ŻE BOJKOTY PRZYNOSZĄ ODWROTNY SKUTEK. Pamiętacie akcje wylewania Ciechana po homofobicznych wypowiedziach właściciela browaru Marka Jakubiaka? Posłowi Kukiz’15 po bojkocie sprzedaż... 64
  • Zmień nawyki i obniż swoje rachunki 3 wrz 2017, 20:00 Racjonalne korzystanie ze sprzętów elektrycznych pozwoli zaoszczędzić pieniądze i uczyni nasz dom ekologicznym. 65
  • No to jedziemy 3 wrz 2017, 20:00 Na tej małej bestii można znowu się poczuć jak chłopiec. Chodzi o hulajnogę szwajcarskiej firmy eMicro One, która jest dość zawadiackim urządzeniem. Jeżdżenie po trzydziestce na hulajnodze może się wydawać lekko infantylne, ale... 66
  • Polowanie na talenty 3 wrz 2017, 20:00 Eksperymenty, sekcje narządów i nauka szycia chirurgicznego to atrakcje obozu naukowego adamED SmartUP w SGGW. 67
  • Czy Barcelona opuści Hiszpanię 3 wrz 2017, 20:00 Katalońscy separatyści potrzebują poparcia muzułmanów w referendum w sprawie niepodległości i dlatego zlekceważyli zagrożenie ze strony dżihadystów. 68
  • Operacja Naddniestrze 3 wrz 2017, 20:00 Gdy oczy świata zwrócone są na Białoruś, gdzie Moskwa przygotowuje potężne manewry, na pograniczu Mołdawii i Ukrainy dojrzewa nowy konflikt, idealny dla politycznych potrzeb Kremla. 72
  • Genetyczna układanka 3 wrz 2017, 20:00 Mamy tysiące wspólnych genów z robakami i muszkami owocowymi. To efekt tego, że niekiedy wykształcony w toku ewolucji system działa tak dobrze, że mimo upływu milionów czy miliardów lat nie da się go usprawnić. 76
  • Rozmawiajmy! 3 wrz 2017, 20:00 W najnowszym serialu TVN bohaterka grana przez Maję Ostaszewską czeka na diagnozę, która zadecyduje o jej życiu. W rozmowie z nami aktorka diagnozuje życie społeczne i sytuację kultury w Polsce. 80
  • Wycisk w muzeum 3 wrz 2017, 20:00 Diety jako dzieła sztuki, artyści jako trenerzy, joga w galeriach, crossfit przed obrazami. Sztuka wkracza właśnie na nową ścieżkę i jest to ścieżka zdrowia. 84
  • Wydarzenie 3 wrz 2017, 20:00 SERIAL Mroki (nie)pamięci Kryminały, dokumenty i seriale: te trzy gatunki świecą dzisiaj triumfy. Nic dziwnego, że powstaje coraz więcej produkcji, które fenomenalnie je łączą. W serialach non-fiction twórcy opowiadają historie dawnych... 90
  • Koniecznie! 3 wrz 2017, 20:00 KSIĄŻKA Proust z Londynu KIEDYŚ „WSPÓŁCZESNYM PROUSTEM” NAZWANO NORWEGA KARLA OVE KNAUSGÅRDA. Jednak, gdy idzie o tematykę, to znacznie bliższy autorowi „W poszukiwaniu straconego czasu” jest Brytyjczyk Edward St Aubyn. W warstwie... 91
  • Powyżej średniej 3 wrz 2017, 20:00 KSIĄŻKA Esej bestsellerowy Że Murakami jest w Polsce na listach bestsellerów, to oczywiste, ale fakt, że trafił tam zbiór jego esejów o sztuce powieściopisarskiej, jest jednak zaskoczeniem.  Nie wylądował może w czołówce rankingów,... 92
  • Bez entuzjazmu 3 wrz 2017, 20:00 Daj mi tę noc, tę jedną noc Manifest feministyczny, spojrzenie na historię oczami kobiet, opowieść o mentalności amerykańskich dziewczyn z XIX w. – różnie Coppola określa swój film. Niestety, z jej zamierzeń na ekranie została... 94
  • Roma Gąsiorowska: To się państwu spodoba 3 wrz 2017, 20:00 MAMA OPOWIADAŁA, ŻE CZYTAĆ NAUCZYŁAM SIĘ W WIEKU LAT CZTERECH z książeczki do nabożeństwa – podobała mi się, bo była mała. Wciąż pytałam mamę, jaka to literka, i po jakimś czasie zorientowała się, że umiem czytać… Jako... 96
  • „Czarny sport” Czarneckiego 3 wrz 2017, 20:00 Miałem 10 lat, gdy z dziecięcą fascynacją oglądałem barażowy bieg o tytuł indywidualnego mistrza świata na żużlu, 2 września 1973 r. Normalnie w zawodach speedwaya (żużlowych) startuje czterech jeźdźców. Tu było ich ledwie... 98
  • XXVII Forum Ekonomiczne: Rozmowy na temat przyszłości EuROpy 3 wrz 2017, 20:00 [The 27th Economic Forum: Discussions on the future of EuROpe] Aktualne, istotne, nawiązujące do najważniejszych problemów gospodarczych, społecznych i politycznych Europy – takie są od lat tematy podejmowane podczas Forum Ekonomicznego w... 106
  • Świat Pozazdrości 3 wrz 2017, 20:00 [world will envy us this facility] Pod koniec października w Tomaszowie Mazowieckim odbędzie się otwarcie pierwszej w Polsce Areny Lodowej In the end of October the first Ice Arena in Poland will be opened in Tomaszów Mazowiecki Inwestycja... 107
  • [Paweł Surówka] 3 wrz 2017, 20:00 Prezes zarządu PZU SA President of the management board of PZU SA Absolwent Université Paris I Panthéon Sorbonne oraz Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales (EHESS). Podstawowe studia ukończył na Ludwig Maximilian Universität (LMU) w... 108
  • PZU sa: cenne doświadczenie 3 wrz 2017, 20:00 [PZU sa: valuable experience] Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń SA (Grupa PZU) jest jedną z największych instytucji finansowych w Polsce, a także Europie Środkowo-Wschodniej. Tradycje PZU sięgają 1803 r., kiedy powstało... 109
  • dr Iwona Sroka 3 wrz 2017, 20:00 [dr Iwona Sroka] Prezes zarządu Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych (KDPW) oraz KDPW_CCP President & CEO of the Central Securities Depository of Poland (KDPW) and KDPW _CCP Menedżer i ekonomistka, ekspert w zakresie rynków... 110
  • Grupa KDPW 3 wrz 2017, 20:00 [KDPW Group] Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych tworzy prężną grupę kapitałową oferującą wysokospecjalistyczne usługi dla sektora finansowego związane z depozytem zdematerializowanych instrumentów finansowych, rejestracją... 111
  • [Marcin Adamczyk] 3 wrz 2017, 20:00 Prezes zarządu TFI PZU SA President of the management board of TFI PZU SA Absolwent Wydziału Ekonomii na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie oraz menedżerskich studiów podyplomowych Executive Studies in Finance w Szkole Głównej Handlowej w... 112
  • TFI PZU: strategie szyte na miarę 3 wrz 2017, 20:00 [TFI PZU: original tailored strategies] Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU SA (TFI PZU) jest jednym z największych pod względem aktywów towarzystw inwestycyjnych w Polsce, zarządzającym ponad 20 mld zł. TFI PZU działa od 1999 r. jako... 113
  • [Rafał Gołębiewski] 3 wrz 2017, 20:00 Dyrektor generalny w Elavon Financial Services General Director at Elavon Finacial Services Rafał Gołębiewski jest powszechnie uznanym i rozpoznawalnym na polskim rynku ekspertem w dziedzinie zarządzania międzynarodowymi organizacjami.... 114
  • Elavon: pewny partner w płatnościach 3 wrz 2017, 20:00 [Elavon: a reliable partner in payments] Elavon jest wyspecjalizowaną firmą dostarczającą rozwiązania z zakresu przetwarzania płatności należącą do U.S. Bancorp, piątego pod względem wielkości banku w USA. Od lat należy do pierwszej... 115
  • [Szymon KamiŃski] 3 wrz 2017, 20:00 Prezes zarządu BZ WBK Leasing CEO of BZ WBK Leasing Praktyk zarządzania biznesem w finansach, doradztwie oraz przemyśle. Od 2011 r. związany z grupą Banku Zachodniego WBK, będącej częścią globalnej Grupy Santander, jako prezes zarządu... 116
  • [Marcin Petrykowski] 3 wrz 2017, 20:00 Dyrektor zarządzający S&P Global Ratings Managing Director S&P Global Ratings Od ponad 15 lat związany z globalnymi instytucjami finansowymi, w których zdobywał międzynarodowe doświadczenie z zakresu zarządzania strategicznego,... 117
  • Kancelaria Prawna Skarbiec: pewny Partner w niepewnych czasach 3 wrz 2017, 20:00 [The Skarbiec Law firm: a trustworthy partner in uNstable times] Kancelaria Prawna Skarbiec to naj większa polska firma specjalizująca się w tworzeniu międzynarodowych struktur holdingowych. Pomagamy w zarządzaniu prawie 1000 spółek,... 118
  • Anna Wicha 3 wrz 2017, 20:00 Dyrektor generalny w Adecco Poland Country Manager at Adecco Poland Anna Wicha karierę w Adecco Poland rozpoczynała w dziale sprzedaży na stanowisku konsultanta. Przeszedłszy wszystkie szczeble korporacyjnej kariery, objęła stanowisko... 120
  • [Adam Sanocki] 3 wrz 2017, 20:00 Adam Sanocki Partner zarządzający Attention Marketing Sp. z o.o. Managing Partner in Attention Marketing Sp. z o.o. Adam Sanocki współpracę z mediami rozpoczął w 1990 r. jako dziennikarz prasowy i radiowy. Od 2005 r. zajmuje się doradztwem... 121
  • Odpowiedzialność karna zarządu firmy za JPK 3 wrz 2017, 20:00 [Criminal liability of the Board for the SAF-T] Już za kilka miesięcy obowiązkiem generowania i przesyłania do organów skarbowych plików JPK będą objęci wszyscy przedsiębiorcy w Polsce. Jednak nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że... 122
  • Cyfryzacja dopiero się rozkręca 3 wrz 2017, 20:00 [The process of digitisation is just starting to develop] Piotr Łuba partner zarządzający działem doradztwa biznesowego w PwC Polska Managing Partner in Advisory Department at PwC Poland Słowo „cyfryzacja” słyszymy od lat we wszystkich... 126
  • [Henryk Skarzynski] 3 wrz 2017, 20:00 Prof. dr hab. n. med. dr h.c. multi Prof. dr hab. n. med. dr h.c. multi Światowej sławy otochirurg i specjalista z otorynolaryngologii, audiologii i foniatrii. Od 1994 r. specjalista krajowy ds. audiologii, a następnie konsultant krajowy ds.... 127
  • [Piotr H. Skarzynski] 3 wrz 2017, 20:00 Dr hab. n. med. mgr zarz. Ass. Prof., MD, PhD, MSc z zakresu: laryngologii w specjalizacji otorynolaryngologii oraz członka Państwowej Komisji Egzaminacyjnej w dziedzinie otorynolaryngologii. Jest członkiem zarządu w Centrum Słuchu i Mowy Sp.... 128
  • [Tomasz Nasiłowski, DSc] 3 wrz 2017, 20:00 Prezes zarządu InPhoTech Sp. z o.o., reprezentant polskiego sektora fotonicznego President of the Management Board at InPhoTech Sp. z o.o., a representative of the Polish photonics sector Wizjoner i propagator stworzenia sil nego polskiego... 129
  • Canon 3 wrz 2017, 20:00 [canon] Firma, za którą stoją lata doświadczeń, szerokie portfolio produktów i nowoczesnych rozwiązań dla biznesu Company with many years of experience and a broad portfolio of products and modern business solutions Żyjemy w świecie... 130
  • Adam Holewa 3 wrz 2017, 20:00 [Adam Holewa] Dyrektor zarządzający ds. technicznych w SITECH Sp. z o.o. Technical Managing Director at SITECH Sp. z o.o. Od blisko 14 lat pracuje na rzecz organizacji SITECH Sp. z o.o. – Technika siedzeń samochodowych Volkswagen na... 132
  • SITECH Sp. z o.o.: perfekcyjne systemy produkcyjne 3 wrz 2017, 20:00 [SITECH Sp. z o.o.: perfect production systems] SITECH Sp. z o.o. to spółka należąca do koncernu Volkswagen. Firma działa od 1998 r. w Polkowicach, jednym z najatrakcyjniejszych inwestycyjnie powiatów w Polsce. W Polkowicach zlokalizowana... 133
  • gaz-system 3 wrz 2017, 20:00 [gaz-system] Spółka odpowiedzialna za przesył gazu i zarządzanie gazociągami w Polsce Company responsible for gas transmission and management of gas pipelines in Poland Operator Gazociągów Przesyłowych Gaz-System SA jest spółką... 134
  • [Krystyna Boczkowska] 3 wrz 2017, 20:00 KRYSTYNA BOCZKOWSKA współtworzy sukces Boscha w Polsce. co-autor of Bosch success in Poland Krystyna Boczkowska od 25 lat współtworzy sukces Boscha w Polsce. Współpracę z firmą rozpoczęła w styczniu 1992 r. na stanowisku kierownika... 136
  • [Taras Barszczowski] 3 wrz 2017, 20:00 Założyciel T.B. Fruit Founder of T.B. Fruit Taras Barszczowski urodził się w 1971 r. w okolicach Gródka w obwodzie lwowskim i właśnie to miasteczko stało się kolebką jego przyszłego przedsiębiorstwa, które rozrosło się poza granice... 138
  • T.B. Fruit: owoce sukcesu 3 wrz 2017, 20:00 [T.B. Fruit: fruits of success] Firma T.B. Fruit to przykład tego, jak przy ograniczonych środkach kapitałowych i dzięki przemyślanym decyzjom założyciela można odnieść znaczący sukces na arenie międzynarodowej. Dziś grupa T.B. Fruit... 139
  • [Dariusz Sapiński] 3 wrz 2017, 20:00 Prezes zarządu, Grupa MLEKOVITA President of the management board, the MLEKOVITA Group Ukończył studia na Wydziale Technologii Żywności Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie i od początku kariery zawodowej związał się z branżą... 140
  • MLEKOVITA: lider mleczarstwa 3 wrz 2017, 20:00 [MLEKOVITA: the leader of the dairy industry] Największa firma mleczarska w Europie Środkowo-Wschodniej, największy producent i eksporter nabiału w regionie. To firma o ustalonej renomie na świecie, lider Listy 1000 Największych Firm Branży... 141

ZKDP - Nakład kontrolowany