Kierunek: decentralizacja

Kierunek: decentralizacja

Elżbietą Polak
Elżbietą Polak / Źródło: @lubuskie.pl
O Polsce lokalnej, roli partii politycznych, relacjach z Warszawą oraz pozycji kobiet z Elżbietą Polak, marszałek województwa lubuskiego, rozmawiał Jacek Pochłopień.

Pani marszałek, jak to jest być panią marszałek, jedyną na takim stanowisku w kraju?

Raz to pomaga, raz przeszkadza. Zawsze jest trudniej zaatakować kobietę w tym męskim świecie garniturów – w Sejmie panie stanowią 27 proc., w Senacie 13 proc. – dlatego z premedytacją wykorzystuję moją funkcję do wspierania kobiet oraz promocji europejskiej deklaracji równego traktowania kobiet i mężczyzn. Gdy buduje się zespół, płeć nie ma znaczenia. Liczą się doświadczenie, wiedza, kompetencje. Ale duży udział kobiet w życiu publicznym, zwłaszcza w samorządach, jest konieczny. Mężczyźni widzą może dalej, za to kobiety widzą głębiej. Mamy inną perspektywę, większą wagę przywiązujemy do polityki prorodzinnej, zdrowotnej. W naszym urzędzie w ubiegłym roku urodziło się 70 dzieci na 700 pracowników. Kobiety nie boją się ciąży, bo wiedzą, że zostanie zaakceptowana,mają zagwarantowany powrót. Promocja zdrowego stylu życia, wychowanie przez sport mają dla naszego regionu znaczenie strategiczne. Zdrowie i jakość życia są naszą inteligentną specjalizacją – mówiąc językiem polityki regionalnej.

Sierpniowe nawałnice w woj. lubuskim dały się mocno we znaki?

Mamy szczęście – omijają nas te kataklizmy, których doświadczaliśmy w poprzednich latach, jak powódź z 1997 r., kiedy byłam burmistrzem. Dlatego jesteśmy solidarni z poszkodowanymi. Zarząd województwa przeznaczył 100 tys. zł dla jednej z gmin powiatu kartuskiego, Sulęczyna.

Po nawałnicach zaiskrzyło między władzami lokalnymi a centralnymi. Jak się układa współpraca z przysłowiową Warszawą?

Jestem samorządowcem całe zawodowe życie, mam więc porównanie, jak było za PRL i jak jest w wolnej Polsce. Byłam też zaangażowana w Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej, miałam okazję dyskutować z prof. Jerzym Regulskim, jednym z twórców reformy samorządowej. To jest niesamowite, co się udało przez te 27 lat transformacji zrobić, naprawdę jesteśmy świadkami cywilizacyjnego skoku. Teraz potrzebne są kolejne reformy, również samorządowa. Świat się zmienia, a my z nim, ale należy z całą pewnością utrzymywać kierunek decentralizacji. Różne ekipy rządziły w Polsce, jednak obowiązek decentralizacji zadań państwa, zapisany zresztą w konstytucji, realizowali wszyscy. My, samorządowcy, dostawaliśmy coraz więcej uprawnień – nie zawsze za tym szły pieniądze, to inna sprawa, ale potrafiliśmy temu sprostać. Dlatego nie zgadzam się z tym, co teraz robi rząd, to szkodzi państwu. Nie chcę takiego modelu państwa, w którym rządzący wie lepiej, czego chce obywatel.

Ale co z patologiami? Może lepiej scentralizować, żeby łatwiej było kontrolować, aby pieniądze były wydawane lepiej?

Nie da się wszystkim ręcznie sterować. Mamy 16 regionów, ponad 2,5 tys. gmin. Trzeba doskonalić prawo, ale przekazywać jak najwięcej kompetencji w dół, wtedy państwo będzie działało lepiej. Widać to było po ostatnim kataklizmie. Samorządowcy byli skuteczni od pierwszej minuty. Tymczasem rząd odwraca się od samorządu. Od 2015 r. odebrano samorządom wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego, wojewódzkie fundusze ochrony środowiska, i to w trakcie realizacji inwestycji, zarządy melioracji i urządzeń wodnych. Nowe prawo wodne całkowicie rozwaliło system. Dla Lubuskiego, z naszymi rzekami, ma to ogromne znaczenie. Z wielkim trudem zakontraktowaliśmy inwestycje w zakresie zabezpieczenia przeciwpowodziowego za pół miliarda złotych. W sierpniu pożegnałam Lubuską Radę Kombatantów i Osób Represjonowanych – niedawno powstałą, która miała dawać zadośćuczynienie ludziom przez wiele lat zapomnianym. Teraz te kompetencje przechodzą pod wojewodę. Podobnie mogło być z Radą Dialogu Społecznego, ale to udało się obronić.

Mieliśmy też ustawę o regionalnych izbach obrachunkowych.

Dobrze, że prezydent ją zawetował, to też był zamach na samorządy. Należę do pokolenia transformersów. Dobrze pamiętam, jak 27 maja 1990 r. z całą rodziną poszliśmy na pierwsze wolne wybory samorządowe. To było święto. Mój starszy syn miał wtedy trzy lata. Gdy dostał kartę do głosowania, zapytał: mamo, co to? Odpowiedziałam: to jest synku nasz bilet do wolności, teraz to my, zwykli ludzie, będziemy rządzić. Ale po co? Po to, aby zbudować plac zabaw w twoim przedszkolu, bo w Warszawie nie wiedzą, że w twoim przedszkolu nie ma placu zabaw. I to oddaje sens samorządu. Na początku w mojej gminie było potężne bezrobocie, brakowało wsparcia państwa, to były tereny popegeerowskie, powojskowe, ale wierzyłam prof. Regulskiemu, który powtarzał: państwo powinno zająć się tym, czym musi, tym, czym nie musi, lepiej zajmie się obywatel. I tak się stało, to my, Polacy, zwyczajni obywatele, zmieniliśmy Polskę.

A może i na szczeblu centralnym, i w regionach problemem w Polsce jest upartyjnienie?

Kiedyś też tak myślałam. Jestem społecznikiem, zakładałam i prowadziłam kluby sportowe, m.in. 20 lat byłam kierownikiem sekcji kajakowej, ponad 20 lat pracowałam w zarządzie klubu piłkarskiego. Prowadziłam też teatr w domu kultury i absolutnie nie interesowała mnie polityka. Nawet gdy byłam już burmistrzem, mówiłam, że nie jestem politykiem. To było bardzo naiwne, tak naprawdę burmistrz jest politykiem jak każdy samorządowiec, nawet radny. Oczywiście nie wszystko z tego, co robią partie, jest do zaakceptowania, ale to partie mają kluczowe znaczenie w demokracji. Zawsze mi przeszkadzała ta konieczność pokazywania tego, co się robi, i… dostałam kopniaka od życia. Byłam 22 lata w tej samej gminie, od referenta, sekretarza do burmistrza, i przegrałam bezpośrednie wybory. Myślałam, że jak coś robię, to wszyscy o tym wiedzą, czyli fakty mówią same za siebie. Tak nie jest i dlatego są potrzebne partie ze swoimi programami, komunikacją, marketingiem politycznym. Ryzyko sprawowania władzy mają wpisane do swojego statutu, muszą działać programowo, realizować cele. Taka jest demokracja. W partii politycznej jest też konkretna odpowiedzialność. Odróżniam przy tym zaangażowanie polityczne od blichtru politycznego, tak widocznego w mediach społecznościowych, przejawiającego się wyłącznie aktywnością na blogach. To nie jest zaangażowanie polityczne, lecz partyjniactwo, które niczemu nie służy. Prawdziwe zaangażowanie polityczne dotyczy działalności realnej, nie wirtualnej i powinno się przejawiać konkretnymi osiągnięciami, skutecznością w działaniu i przewidywalnością.

À propos informowania: nie ma pani poczucia, że przeciętny obywatel nie do końca się orientuje, co mu daje państwo, a co samorząd różnych szczebli?

Ma pan rację, dlatego tak ważne są kompetencje dla samorządów. Przeciętny mieszkaniec uważa, że to prezydent miasta, wójt, burmistrz odpowiada za wszystko, co dzieje się w granicach administracyjnych jego gminy. To kolejny powód, dla którego podstawowy szczebel administracji samorządowej – gmina – powinien mieć jak największe możliwości działania. Gdy byłam burmistrzem, to w granicach mojej gminy przejęłam wszystkie drogi, oczywiście z subwencją na ich utrzymanie, bo i tak wszyscy mieli pretensje do mnie o ich stan.

Czy w regionie udaje się działać ponad partyjnymi podziałami?

Tak, mam wiele takich przykładów, gdy opozycja głosowała razem z koalicją. Ostatnio po rozliczeniu półrocza stwierdziliśmy, że możemy wygospodarować 30 mln zł i przeznaczyć na realizację pilnych inwestycji drogowych, w tym likwidację miejsc niebezpiecznych. Wszyscy radni głosowali „za”. Merytoryczne kwestie, które nie budzą żadnych wątpliwości i są zdroworozsądkowe, zyskują akceptację, również PiS. Podobnie było z uchwałami dotyczącymi przekształcenia szpitala klinicznego w Zielonej Górze w uniwersytecki, gdy przedstawiłam uzasadnienie oddania go uczelni – wyższy poziom referencyjności, dodatkowe 40 mln zł rocznie z kontraktu. Ten rozsądek zdecydowanie jest bardziej widoczny w samorządach niż w Warszawie.

Kobiecy punkt widzenia – troska o kwestie zdrowotne?

Od dziewięciu lat nadzoruję ochronę zdrowia. Dziewięć lat temu byliśmy w najgorszej sytuacji w Polsce, mieliśmy m.in. najbardziej zadłużony szpital w Gorzowie Wielkopolskim, na 300 mln zł. Dzisiaj mamy najmniej zadłużone szpitale w kraju, mamy szpital uniwersytecki, kierunek lekarski w Zielonej Górze, zbliżamy się do standardów europejskich. Budujemy Centrum Zdrowia Matki i Dziecka, czyli szpital dziecięcy w Zielonej Górze, w tej chwili jest to nasza największa inwestycja za blisko 100 mln zł, ponieważ dostępność do leczenia dzieci mamy do tej pory najgorszą w kraju. Na północy w Gorzowie powstaje baza krajowego pogotowia lotniczego. Dokładamy się do niej wspólnie z miastem po 2,5 mln zł, pogotowie już kupiło helikopter za 30 mln zł. Okazał się bardzo potrzebny, tylko w pierwszym półroczu miał blisko 400 lądowań. Również w Gorzowie budujemy ośrodek radioterapii.

Inne przykłady współdziałania?

Bez współpracy w regionach nie załatwilibyśmy prawie niczego, a ostatnie 27 lat to ogromny sukces całej Polski lokalnej. Rozmawiamy na przykład teraz w regionie o zmianie niektórych priorytetów. Lubuskie ma najniższe bezrobocie w kraju – 7 proc., w Zielonej Górze i w Gorzowie po 3 proc., w okresie 2000-2015 podwoiliśmy PKB. Notujemy wzrost małych i średnich firm, co daje większe wpływ z CIT i PIT, mamy 136 proc. efektywności wdrażania lubuskiego regionalnego programu operacyjnego [to drugi wynik w kraju w poprzedniej perspektywie, wysoki wskaźnik oznacza, że za tę samą kwotę zrealizowano więcej projektów, a wsparcie trafiło do większej liczby beneficjentów – red]. Czas na zmianę kierunku. Lepiej wesprzeć usługi opiekuńcze, pomoc dla wykluczonych niż nadal szkolić bezrobotnych. Dzisiaj musimy sprostać wyzwaniom starzejącego się społeczeństwa, NFZ jest niewydolny. Siłą samorządu jest możliwość szybkiego reagowania, bo to samorząd jest realnym kreatorem polityki regionalnej.

Jakie strategiczne inwestycje realizujecie w Lubuskiem?

Przed nami inwestycje drogowe, w tym budowa mostu na Odrze w Milsku [na wschód od Zielonej Góry – red.], który pozwoli na integrację regionu. Przez wiele lat nie mogliśmy jej zrealizować ze względu na obszar Natura 2000. Poza tym stawiamy na modernizację sieci dróg, aby ułatwiać dojazd do drogi ekspresowej S3 i autostrad A2 oraz A4. Priorytetem jest również dostępność teleinformatyczna. W poprzedniej unijnej perspektywie postawiliśmy na budowę światłowodów, mamy ich aż 1500 km. Teraz z Programu Polska Cyfrowa będzie budowana tzw. ostatnia mila. Wraz ze zrzeszeniem wójtów i burmistrzów 12 września podpisaliśmy Lubuską Unię Światłowodową. Projekt obejmie 53 tys. gospodarstw domowych i 418 szkół. Inwestujemy w szkolnictwo wyższe. Samorząd wojewódzki wspiera kierunek lekarski na Uniwersytecie Zielonogórskim, gdzie o jedno miejsce walczyło ostatnio 63 kandydatów! Dzięki współpracy z AWF w Gorzowie powstała rehabilitacja i dietetyka. To samorząd wojewódzki zadbał o infrastrukturę dla szkół i uczelni, sfinansował budowę parków naukowo-technologicznych. Dostosowujemy też szkolnictwo zawodowe i uniwersyteckie do potrzeb biznesu. Realizujemy duży projekt o wartości 170 mln zł w partnerstwie z powiatami, to jest prawdziwa rewolucja szkolnictwa zawodowego. Wspieramy również inicjatywy obywatelskie. Znakomitym przykładem jest program Młodzi On-Life, na który przeznaczyliśmy tylko 1 mln zł, a odzew był olbrzymi – 700 mikroprojektów. Tworzymy też za 23 mln zł Lubuski Instytut Kultury i Kreatywności, modernizujemy teatry i filharmonie. Trzeba dbać o zrównoważony rozwój nie tylko pod względem terytorialnym, lecz także społecznym. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 38/2017
Więcej możesz przeczytać w 38/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2017 (1803)

  • Warto czytać 17 wrz 2017, 20:00 Do tego egzaminu na III roku studiów podchodziłem ze spokojem. Porównanie systemów gospodarczych było bardzo interesujące. Podzielam pogląd, że dobrobyt w kraju (lub jego brak) zależy od tego, na co pozwolimy (lub nie) jego mieszkańcom,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 17 wrz 2017, 20:00 POLITYCY PEŁNĄ PARĄ ZACZĘLI SIĘ PRZYGOTOWYWAĆ do kampanii samorządowej. Prezydent Gdańska Paweł Adamowicz podobno szykuje się do kolejnego startu. – Jeszcze trzy miesiące temu był gotów poprzeć Jarosława Wałęsę na prezydenta... 6
  • Obraz tygodnia 17 wrz 2017, 20:00 1/3 uczniów unika korzystania ze szkolnych toalet – wynika z badania „Wzorowa Łazienka” Wśród najczęstszych problemów dzieci wskazują: brzydki zapach, brak ręczników papierowych, papieru toaletowego oraz mydła (za Centrum Prasowe... 8
  • Info radar 17 wrz 2017, 20:00 Skóra zdjęta z sobowtóra Z DR. PIOTREM BORSUKIEM, BIOLOGIEM I GENETYKIEM z Instytutu Genetyki i Biotechnologii Uniwersytetu Warszawskiego, rozmawiała Magdalena Gryn. Co i rusz dyskutujemy o sobowtórach. Ostatnio o zdjęciu niemieckiego... 12
  • Elity blokują obywateli 17 wrz 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI #WPROSTOBYWATELSKO „PODSTAWOWĄ BLOKADĄ SAMOORGANIZACJI OBYWATELSKIEJ W POLSCE jest więc niechętna sektorowi pozarządowemu postawa większości polskich elit – nie tylko zresztą elit politycznych, ale także kulturalnych,... 13
  • Mądre teleturnieje przetrwają 17 wrz 2017, 20:00 – mówi Wojciech Pijanowski, prowadzący w latach 90. „Koło Fortuny”, właśnie reaktywowane przez TVP 2. Blisko 2 mln widzów pierwszego odcinka „Koła Fortuny” to dobry wynik, choć nie tak imponujący jak 10 mln sprzed ponad 20 lat?... 14
  • Zdarzyło się jutro 17 wrz 2017, 20:00 Tort, Świeżaki i inne przysmaki. A TO NIESPODZIANKA. Wraca dobranocka. I to w TVN. Jej bohaterami będą słynne już Świeżaki z Biedronki. Że pokażą to przy „Faktach”, to chyba nie dziwi. Choć mogliby równie dobrze przy... 16
  • Zakopane przemocą silne 17 wrz 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozofka, feministka ZAKOPANE MA WIELE ATRAKCJI. Jest tam bodaj najwięcej reklamowych billboardów na metr kwadratowy; praktycznie nie widać gór, za to wiadomo, gdzie urządzić „wesele oraz iwent”. Zakopane ma też... 17
  • Taniec na gruzach salonu 17 wrz 2017, 20:00 WBREW TEMU, CO ZWYKŁO SIĘ POWTARZAĆ W DOBRYM TOWARZYSTWIE, działania PiS dają się jakoś bronić. W krajach demokratycznego Zachodu różnie bywa z Trybunałem Konstytucyjnym, sędziami, puszczą, stosunkiem do Unii, 500 plus, gimnazjami, a... 17
  • Powrót Balcerowicza 17 wrz 2017, 20:00 Od lat jest recenzentem życia publicznego, ale ostatnio staje się coraz bardziej aktywny. Mowa o Leszku Balcerowiczu, ekonomiście, liderze partyjnym, twórcy polskiej transformacji. Człowieku, który budzi emocje. 18
  • Lenie, cynicy, ekstremiści 17 wrz 2017, 20:00 Czy przywódca polityczny może wyzywać własnych obywateli? Oczywiście nie wszystkich, ale tylko tych, których zachowanie na scenie publicznej przyprawia go o irytację. W Polsce karierę zrobił wtręt Jarosława Kaczyńskiego w lipcowej... 23
  • Czas prezydenta 17 wrz 2017, 20:00 Wszystko wskazuje na to, że prezydent porozumiał się z prezesem PiS w sprawie reformy sądów. Największym przegranym batalii o wymiar sprawiedliwości zostanie więc prawdopodobnie Zbigniew Ziobro. 24
  • Gowina wyspy doskonałości 17 wrz 2017, 20:00 Znikną studia doktoranckie, zaoczne będą trwały dłużej – nawet sześć lat, system finansowania uczelni będzie premiował jednostki wyróżniające się. „Wprost” dotarł do założeń przygotowywanej przez Jarosława Gowina ustawy reformującej szkolnictwo wyższe. 28
  • Wojny przyszłości 17 wrz 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Cyberataki i propaganda – to formy wojny informacyjnej. Rosjanie toczą ją niezauważalnie, w okresie pokoju. Propaganda nieustannie atakuje nasze umysły przez media, polityków, agentów wpływu, świat... 31
  • Kierunek: decentralizacja 17 wrz 2017, 20:00 O Polsce lokalnej, roli partii politycznych, relacjach z Warszawą oraz pozycji kobiet z Elżbietą Polak, marszałek województwa lubuskiego, rozmawiał Jacek Pochłopień. 32
  • Chwała Wielkiej Polsce Wyspiarskiej! 17 wrz 2017, 20:00 EWA WANAT Sklep z odzieżą „patriotyczną” w Poznaniu przy pl. Cyryla Ratajskiego, koszulki z husarią i żołnierzami wyklętymi. Między nimi śpioszek dla niemowlaka – z orłem na brzuszku. Dziecko rodzi się jako Polak. I kropka. Już w... 35
  • Dziewuchy już nadchodzą 17 wrz 2017, 20:00 Nie każda kobieta musi być feministką. Niech sobie będzie, kim chce. Ale niech się dwa razy zastanowi, zanim skrytykuje feministki. Nie lubisz feministek, to zrezygnuj z ich dorobku – mówi Sylwia Chutnik, pisarka, felietonistka, aktywistka, feministka. 36
  • Dzisiaj porozmawiamy o seksie 17 wrz 2017, 20:00 Czy edukacja seksualna w szkole ma sens? Tak, ale musi być wiarygodna. 40
  • Droga gra w zielone 17 wrz 2017, 20:00 Już 2010 r. Ministerstwo Gospodarki miało sygnały, że rynek zielonych certyfikatów może się załamać. W tym czasie koncerny energetyczne podpisywały długoletnie umowy z farmami wiatrowymi ze stałą ceną za certyfikat. Warte miliardy. 45
  • Jak zdrowo zarobić 17 wrz 2017, 20:00 Aplikacja, która płaci za spalone kalorie. Platforma internetowa, która pomogła 40 tys. Polek zajść w ciążę. Młodzi polscy przedsiębiorcy robią biznes na zdrowiu. 48
  • Wet za VAT 17 wrz 2017, 20:00 Premier Morawiecki mówi stop i wrzuca kij w karuzele podatkowe. Ale przy okazji tego wielkiego hamowania obrywa się też tym, którzy wcale nie chcieli się kręcić. 52
  • Po co korporacjom start-upy 17 wrz 2017, 20:00 Duzi gracze oferują innowacyjnym firmom nie tylko pieniądze na inwestycje, lecz także możliwość korzystania z efektu skali i wsparcie. W zamian otrzymują rozwiązania, których nie sposób wypracować w korporacji. 54
  • Hossa Bessa 17 wrz 2017, 20:00 Rajd „Wiedźmina” W ciągu ostatniego tygodnia kurs akcji giełdowego CD Projektu podskoczył o jedną piątą, a producent „Wiedźmina” pierwszy raz w historii przebił stawkę 100 zł za jedną akcję. Kapitalizacja wzrosła ponad poziom... 56
  • Know How 17 wrz 2017, 20:00 Lego odjazd Podziwiam Lego za to, że konsekwentną strategią udało mu się podnieść z poziomu przykurzonego producenta klocków i zmienić w firmę, która potrafi wciąż wymyślać się na nowo. I to działa. Drugi największy producent... 58
  • Spod znaku homara 17 wrz 2017, 20:00 Nie musisz czekać na rocznicę ślubu, urodziny czy randkę z kimś wyjątkowym... Wystarczającym powodem, by odwiedzić restaurację L’Arc, jest chęć spróbowania owoców morza i promocje, jakimi raczą gości właściciele. 59
  • Niech Moc będzie z wami 17 wrz 2017, 20:00 Unia Europejska to galaktyczna republika z „Gwiezdnych wojen”. Rolę kanclerza Palpatine’a budującego Imperium odgrywa szef Komisji Europejskiej, Donald Tusk to lord Vader, rebeliantami są Polacy, a Brytyjczycy to separatyści z Federacji Kupieckiej. 61
  • Niezatapialna Angela Merkel 17 wrz 2017, 20:00 W zbliżających się wyborach do Bundestagu największe szanse na wygraną mają chadecy. Niezależnie od tego, kto będzie ich koalicjantem, na zwrot w polityce imigracyjnej nie ma co liczyć. 64
  • Przeklęte Monachium 17 wrz 2017, 20:00 45 lat temu podczas olimpiady terroryści zamordowali 11 izraelskich sportowców. Przez dziesięciolecia Niemcy ukrywali dowody swoich błędów i zaniedbań, które doprowadziły do tragedii. 68
  • Wystartuj po zdrowie 17 wrz 2017, 20:00 Wystarczy 30 minut marszu dziennie, by wydłużyć swoje życie o 3,5 roku. Umiarkowana aktywność fizyczna działa na serce leczniczo. 70
  • Uciec przed zawałem 17 wrz 2017, 20:00 Zawałom, które co roku zabijają ponad 30 tys. Polaków, można zapobiegać. Dowiedz się jak. 72
  • Cukier, który nie krzepi 17 wrz 2017, 20:00 Powikłania cukrzycy związane z zaburzeniami krążenia to pierwsza przyczyna zgonów w Polsce. Są nowoczesne leki, mamy dla nich rekomendacje, lecz brak refundacji powoduje, że dostępne są dla ograniczonej liczby pacjentów. 74
  • PKO Festiwal Biegowy – jedyny taki 17 wrz 2017, 20:00 Po raz ósmy biegacze przejęli Krynicę-Zdrój. Przez trzy dni ponad 9 tys. razy meldowali się na mecie PKO Festiwalu Biegowego. 76
  • Index dla polskiej nauki 17 wrz 2017, 20:00 Największą na świecie międzynarodową listą czasopism naukowych zarządza polska firma – Index Copernicus International. 78
  • Teraz będę szacownym klasykiem 17 wrz 2017, 20:00 Za „blogerkę modową” jestem na siebie wściekły. Mam nadzieję, że poważna i gruba powieść, jaką jest „Wymazane”, odbuduje mój wizerunek i pozycję – mówi Michał Witkowski, pisarz. 80
  • Sztuka nie tylko od święta 17 wrz 2017, 20:00 Polski rynek sztuki rozrasta się i profesjonalizuje. Czy nowi galerzyści odniosą sukces? Może na Warsaw Gallery Weekend? 84
  • Zbyt mądra na kobietę 17 wrz 2017, 20:00 Pomnik, banknot, spotkania, sympozja, festyny. Czemu Anglia, nie tylko ta literacka, żyje postacią zmarłej 200 lat temu Jane Austen? 88
  • Wydarzenie 17 wrz 2017, 20:00 MUZYKA Z otwartą przyłbicą Po udzieleniu przez Przybysz głośnego wywiadu „Wysokim obcasom” wokół wokalistki zrobiło się głośno.  Z tego też powodu gotowy album przeleżał na półce prawie rok. Dla artysty to zawsze niekomfortowa... 92
  • Koniecznie! 17 wrz 2017, 20:00 MUZYKA Marsz, marsz Zimerman W OSTATNIM ROKU ŻYCIA SCHUBERT NAPISAŁ TRZY SONATY FORTEPIANOWE. W sonatach A-dur nr 20 i B-dur nr 21, które nagrał właśnie Krystian Zimerman, słychać inspiracje Beethovenem, ale ważniejszy jest chyba motyw... 93
  • Powyżej średniej 17 wrz 2017, 20:00 SZTUKA Pod dachami Paryża JÓZEF PANKIEWICZ, OLGA BOZNAŃSKA, LEOPOLD GOTTLIEB, XAWERY DUNIKOWSKI tworzyli w Paryżu kolonię artystyczną, która na kartach polskiej historii sztuki odcisnęła swe wyraźne pięto. Wystawa w Katowicach próbuje... 94
  • Bez entuzjazmu 17 wrz 2017, 20:00 Masłowska albo i nie Przypadek Aury Xilonen dowodzi niezwykłej skuteczności marketingu. Otóż recenzentom sprzedano „Jankeskiego fajtera” pod hasłem „meksykańska Masłowska”, w związku z czym zachwytom nie było końca.  Owszem... 96
  • Cymbergaj, dwa ognie i futbol 17 wrz 2017, 20:00 W moich szczenięcych latach kopałem namiętnie piłkę. Wtedy ważne było podwórko z jego wszystkimi atrakcjami. Dzisiaj dzieci żyją w bogatszych rodzinach niż dzieci z mojego pokolenia, ale chyba nie mają czegoś, co my mieliśmy. Na... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany