Szkoła tylko dla normalsów

Szkoła tylko dla normalsów

Szkoła tylko dla normalsów
Szkoła tylko dla normalsów / Źródło: East News
Nauczyciele rzadko bronią uczniów przed dyskryminacją, bo sami są pełni uprzedzeń.

Katarzyna Skrzydłowska-Kalukin

Aneta Dekowska, prezeska Stowarzyszenia Akceptacja, zrzeszającego rodziców osób LGBT, wzięła trzy lata temu udział w programie szkoleniowym dla nauczycieli i pedagogów na temat dyskryminacji. Szkolenie prowadziła trenerka, a Aneta, matka lesbijki, oraz druga kobieta, matka geja, opowiadały nauczycielom i pedagogom, jakie przeżycia ma rodzic dziecka LGBT, które chodzi do szkoły. – Opowiadałyśmy, co czuje dziecko, które dotyka homofobia, co czuje wtedy jego rodzic, jak przeżywamy razem z dzieckiem jego problemy, jak to się przenosi na cała rodzinę – opowiada Dekowska. – Chcieliśmy opowiedzieć o naszych osobistych doświadczeniach. Czyjeś dziecko zostało pobite, czyjeś było wyzywane, wyśmiewane. Szkolenia miały uświadomić nauczycielom, że odrzucany przez grupę czy nękany z powodu swojej orientacji seksualnej młody człowiek cierpi, może zachorować na depresję, okaleczać się, pić. I że wraz z nim cierpią jego rodzice.

Rodzina tak nie wygląda

Trenerka i rodzice spotkali się z nauczycielami z 10 szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Tylko tyle spośród 200, do których trafiła oferta, wyraziło zainteresowanie szkoleniem, choć było ono bezpłatne, a szkoła miała jedynie zaprosić nauczycieli i udostępnić pomieszczenie. – Pierwsze spotkanie z nauczycielami w jednym z wrocławskich gimnazjów i liceów wypadło fantastycznie – opowiada Dekowska. – Była cała kadra, pedagog. Później ze szkoły na szkołę było coraz gorzej. W jednej ze szkół opowiadała o związku swojej córki. Trwał wtedy już siedem lat, więc mówiła o córce i jej partnerce jak o rodzinie. – Wtedy z sali padło zdanie: rodzina tak nie wygląda – opowiada. – Nauczycielka, która to powiedziała, dodała, że rodzina to mama, tata i dwoje dzieci. Nie wyjaśniła, dlaczego akurat dwoje. Nauczycielka angielskiego na koniec szkolenia zakomunikowała, że dzieci powinno się uczyć do życia w czystości. A ksiądz, który był na szkoleniu, powołując się na coś, co usłyszał w konfesjonale, dowodził, że homofobia nie istnieje, wymyślili ją homoseksualiści. W szkole mundurowej z internatem nauczycielka miała zasadnicze, jej zdaniem, pytanie: – W jakiej częściinternatu powinniśmy zakwaterować dziewczynę, która powiedziałaby, że jest lesbijką? W żeńskiej czy może jednak w męskiej? – Dla niej problem z uczniami LGBT sprowadzał się wyłącznie do seksu, do tego, że uczniów trzeba przed nim upilnować – załamuje ręce Dekowska. – Od niektórych nauczycieli biła jawna wrogość. Kiedy my opowiadałyśmy, ktoś czytał książkę, po innym było widać, że nas ignoruje, nie słucha. A byli to przecież ludzie po szkoleniu. Widać było, że są tam wbrew sobie. Na koniec każdy z zespołów nauczycielskich dostawał do wypełnienia anonimową ankietę na temat spotkania z rodzicami dzieci LGBT. Wielu nauczycieli pisało, że to dobry pomysł, bo doświadczenie osobiste zapada w pamięć, że zdobyli cenną wiedzę. Jednak byli i tacy, którzy pisali, że nie życzą sobie promocji homoseksualizmu wśród uczniów. – I jak tacy nauczyciele mają pomóc dziecku, które jest prześladowane przez rówieśników z powodu swojej orientacji seksualnej? – pyta retorycznie Dekowska.

Myśli samobójcze

O prześladowaniach znowu słyszymy, tym razem po śmierci 14-letniego Kacpra z Gorczyna. Matka chłopca opowiedziała dziennikarzom, że jej syn był gejem i nie zniósł szykan, które mu zgotowali z tego powodu rówieśnicy. Dwa lata temu osamotniony i osaczony przez rówieśników odebrał sobie życie inny 14-latek, Dominik z Bieżunia. Koledzy i koleżanki nienawidzili go za to, że wygląda jak „pedzio” i ubiera się niemęsko. A dorośli z nienawiścią dzieci nie potrafili albo nie chcieli nic zrobić. Biorąc pod uwagę reakcję szkół na szkolenie antydyskryminacyjne organizowane przez Stowarzyszenie Akceptacja, trudno oczekiwać, że dzieciom takim jak Kacper ktoś w polskich szkołach pomoże. On również został pozostawiony sam sobie. – To są dwie głośne sprawy, o których wiemy, a ile było cichych tragedii? – pyta Elżbieta Kielak z Towarzystwa Edukacji Antydyskryminacyjnej, psycholożka międzykulturowa. Według badań przeprowadzonych przez organizacje LGBT (KPH, Lambda, Fundacja Trans-Fuzja) o samobójstwie myśli 63 proc. młodzieży o orientacji homoseksualnej.

O chęci odebrania sobie życia z powodu prześladowania w szkole opowiadał po śmierci Dominika Robert Biedroń. Dzieci i młodzież LGBT myślą o śmierci pięć razy częściej niż rówieśnicy heteroseksualni. Autodestrukcja z powodu szykan ze strony rówieśników nie ogranicza się do myśli samobójczych. Dzieci chorują na depresję, okaleczają się, uciekają w gry komputerowe, uzależnienia. Ciągły stres wywołuje problemy z koncentracją, a więc i z nauką.

Twarze dyskryminacji

Dyskryminacja dotyczy każdej inności. Kiedy weźmiemy pod uwagę młodzież heteroseksualną, ale np. autystyczną, współczynnik ryzyka samobójstw znowu rośnie – u 40 proc. osób ze spektrum autyzmu występuje prawdopodobieństwo śmierci samobójczej. W ubiegłym roku Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej opracowało raport z badań na temat dyskryminacji w szkołach, Elżbieta Kielak jest jedną z autorek tych badań. Wynika z nich, że powodem dręczenia przez rówieśników jest nie tylko orientacja seksualna, ale ubóstwo, wygląd, na przykład otyłość, niepełnosprawność. Dziecko może być szykanowane, kiedy odstaje od społecznej normy chłopca czy dziewczyny, ubiera się inaczej niż rówieśnicy, chłopiec bardziej kobieco, dziewczyna bardziej męsko. – Od 2015 r. rówieśnicy częściej zwracają negatywnie uwagę na pochodzenie narodowe, kolor skóry. A szkoły na to nie reagują – mówi Elżbieta Kielak. Towarzystwo zgromadziło informacje z mediów lokalnych na temat różnych form dyskryminacji, a potem w trybie dostępu do informacji publicznych zwróciło się do kuratoriów z pytaniem o sposób rozwiązania problemu. Zazwyczaj pozostawał nierozwiązany.

Obojętna szkoła

Rozpacz prześladowanych dzieci i nastolatków pogłębia poczucie osamotnienia i braku nadziei na poprawę losu, bo szkoła, na terenie której dochodzi do przemocy, jest wobec niej bezradna albo ją lekceważy. Młodszym dzieciom pomagają rodzice. Jak wynika z raportu TEA, bronią własnych dzieci i cudzych, jeśli widzą, że dzieje im się coś złego. Jednak starsze nastolatki dorosłym nie ufają, nie wierzą, że rodzice mogą im pomóc i nie szukają u nich ratunku – to normalny proces rozwojowy. Kiedy rówieśnicy znęcają się nad nimi albo ich odrzucają, rodzice nic o tym nie wiedzą, nie mają więc szansy, by interweniować w szkole. – Dyskryminacja nie kończy się po wyjściu ze szkoły, trwa dalej w mediach społecznościowych, czasami dopiero tam się zaczyna. To łatwiejsze niż gnębić kogoś w szkole – mówi Elżbieta Kielak. W sieci nie ma nauczycieli, a przemoc ma większy zasięg, widzi ją więcej osób przez dłuższy czas. Szkoły jednak wobec tego sposobu osaczania już zupełnie umywają ręce. Nauczyciele uważają, że to sprawa rodziców, bo rzecz dzieje się poza szkołą. Co z tego, że w gronie szkolnych kolegów.

Przemocy psychicznej nie widać

Po śmierci Kacpra kilkadziesiąt organizacji społecznych, między innymi te, które walczą o prawa osób LGBT, wydało wspólne oświadczenie, w którym oskarżają o bierność dorosłych, a przede wszystkim szkołę, bo nie zrobiła nic, żeby chłopcu pomóc. „Kacper był nie tylko prześladowany, ale przede wszystkim pozostawiony sam sobie. Zabiła go homofobia i obojętność. Nauczyciele i dyrekcja, którzy mieli prawny i moralny obowiązek zapewnić swojemu wychowankowi bezpieczeństwo, nie zrobili wystarczająco wiele, aby powstrzymać tragedię” – piszą autorzy w oświadczeniu. – Nauczycieli nie uczy się, jak rozpoznać dyskryminację i jej przeciwdziałać – mówi Elżbieta Kielak. Z badań, których jest współautorką, wynika, że najczęściej stosowanym środkiem wychowawczym są rozmowy dyscyplinujące, obniżenie oceny z zachowania oraz lekcje wychowawcze poświęcone ogólnie zagadnieniom bezpieczeństwa, przeciwdziałania agresji, rzadziej tolerancji. Z kolei kuratorium reaguje wizytacją, czyli biurokracją, bo kontrole kuratoryjne polegają na sprawdzaniu szkolnych papierów. Przedstawiciel kuratorium nie wdaje się w to, co się w szkole wydarzyło i dlaczego. Szkoła skupia się głównie na sprawcy przemocy, pedagog wzywa go na rozmowę, informuje rodziców. Raczej nikt nie zwraca natomiast uwagi na ofiarę, która potrzebuje wsparcia, tym bardziej że pogadanki u pedagoga są na ogół nieskuteczne i przemoc trwa nadal. Z raportu na temat przemocy w szkole opracowanego dwa lata temu przez Instytut Badań Edukacyjnych wynika z kolei, że szkoła reaguje na przemoc tylko w skrajnych przypadkach, kiedy dochodzi do bicia i głośnych wyzwisk. Przemocy psychicznej nie dostrzega, a to właśnie ona jest najbardziej rozpowszechniona.

Cicha niezgoda

Doświadczenia osób zaangażowanych w przeciwdziałanie dyskryminacji pokazują jednak, że kiedy chodzi o gnębienie „innych”, a zwłaszcza osób LGBT, nie chodzi tylko o to, że nauczyciele tego nie widzą. Autorzy raportu TEA piszą: „Sprawcami i sprawczyniami dyskryminacji oraz osobami prezentującymi postawy uprzedzone są również nauczyciele i nauczycielki. Za znaczące uznajemy, że w tym samym roku media donosiły o samobójczej śmierci gimnazjalisty, wyzywanego przez rówieśników od »pedziów« i jednocześnie informowały o nauczycielce publicznie nawołującej policję do »zrobienia porządku z tymi pedałami«. W ciągu 12 miesięcy mieliśmy do czynienia z pobiciem i wyzywaniem ucznia od »uchodźców«, »imigrantów« i jednocześnie mogliśmy czytać o szkolnym katechecie, który aktywnie uczestniczył w marszu »przeciwko Arabom«”. Organizacja Miłość Nie Wyklucza przygotowała pakiet materiałów edukacyjnych „Orientuj się” dla młodzieży szkół średnich. – Piszemy tam, skąd się bierze orientacja, ile jest osób homoseksualnych w społeczeństwie – mówi Wiktoria Beczek z MNW. Pakiet jest przydatny nastolatkom LGBT, bo mogą dzięki niemu zrozumieć, że ludzi takich jak oni jest więcej, w Polsce ok. 2 mln. Jest także przydatny młodzieży heteroseksualnej, bo jej z kolei pomaga zrozumieć, że homoseksualność to nic dziwnego, a kolega gej nie jest kimś gorszym i nie ma powodu zachowywać się wobec niego agresywnie. W materiałach są też informacje, gdzie się zgłosić po pomoc w razie problemów. – Zaprosiliśmy do udziału w pracy nad tymi materiałami młode osoby, żeby wiedzieć, jakim językiem je napisać i jakie tematy poruszyć – opowiada Wiktoria Beczek. – Zwróciliśmy się w tym celu do szkół o pozwolenie na kontakt z uczniami. Nie było łatwo. Powiedziałabym, że panowała w tej sprawie cicha niezgoda. A to przecież właśnie nauczyciele powinni reagować na przemoc, ich rola jest nie do przecenienia. Jak więc spodziewać się reakcji po nauczycielach, skoro są niechętni upowszechnianiu wiedzy na temat jednej z przyczyn szkolnej agresji, czyli homofobii? Jak liczyć na wsparcie, jeżeli nie wiedzą, co zrobić, kiedy widzą, że klasa izoluje, ignoruje, wyśmiewa jedno dziecko? Niestety, nie dostaną dobrego przykładu z góry. Ministerstwo Edukacji w rozporządzeniach dotyczących wymagań wobec szkół i przedszkoli zrezygnowało z wprowadzonych w 2013 r. zapisów o działaniach antydyskryminacyjnych. Zamiast tego wprowadziło zapisy o kształtowaniu postaw patriotycznych. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 40/2017
Więcej możesz przeczytać w 40/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2017 (1805)

  • Gospodarcza oś sporu o Polskę 1 paź 2017, 20:00 Film „Raport mniejszości” nakręcony na podstawie opowiadania Philipa K. Dicka (ze świetną rolą Toma Cruise’a) rozpoczyna się dramatyczną sceną morderstwa w afekcie, a właściwie jego próbą. Oto bowiem, gdy zdradzany małżonek... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 1 paź 2017, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK JAROSŁAW KACZYŃSKI NA ZAMKNIĘTYM SPOTKANIU Z POSŁAMI SWOJEGO KLUBU PARLAMENTARNEGO zapowiedział zmianę terminu wyborów samorządowych. Pierwotnie miały one odbyć się 11 listopada, PiS chce, aby Polacy... 8
  • Obraz tygodnia 1 paź 2017, 20:00 9,2 tys. zł miesięcznie zarabiają przeciętnie polscy youtuberzy. Ci najpopularniejsi – 13-27 tys. zł. Głównymi źródłami wpływów są reklamy AdSense, a także branded content i eventy. Wygrane Kobiety w Arabii Saudyjskiej Król Salman... 10
  • Info radar 1 paź 2017, 20:00 Play-old-boy Śmierć Hugh Hefnera to symboliczna śmierć epoki nieśmiałego, chłopięcego erotyzmu opartego na marzeniach i grze wyobraźni. Na tym zbudowana była filozofia „Playboya”, pisma, które młody Hefner wymyślił, którym... 11
  • Zdarzyło się jutro 1 paź 2017, 20:00 Perfekcyjna Pani Domu i szlafrok Wojewódzkiego 14
  • Rezolucja i do przodu! 1 paź 2017, 20:00 RADNI SEJMIKU DOLNOŚLĄSKIEGO PRZEGŁOSOWALI W ZESZŁYM TYGODNIU REZOLUCJĘ o uczczeniu 300. rocznicy ukoronowania Matki Boskiej Częstochowskiej. Nie wiem, czy już zdążyli obwieścić odpowiednim dokumentem, że Jezus jest królem Dolnego... 16
  • Seks Polek i PiS 1 paź 2017, 20:00 W WAKACJE PRZECZYTAŁEM W „ELLE” DŁUGI WYWIAD Z EKSPERTKĄ – SEX COUCHEM. Bez paniki, to tylko seksbełkot, możemy spokojnie dalej..., no, wiecie, jak uważamy za stosowne. Bo jednak w żadnej sprawie nie można brać na serio przemyśleń... 16
  • Na dobry początek 1 paź 2017, 20:00 Lata 1982-1985 to początki „Wprost”. Przypominamy, jak się zaczęła 35-letnia już historia najbardziej opiniotwórczego tygodnika ostatnich dekad. W następnych numerach będziemy przypominać najważniejsze teksty z kolejnych lat. Nie... 17
  • Dociskanie prezydenta 1 paź 2017, 20:00 Dopiero gdy PiS będzie pewny, że partii uda się osiągnąć kompromis z Andrzejem Dudą, zacznie sejmowe prace nad ustawami. Jeśli porozumienia nie będzie, reformę porzuci. I prezydenta też. 18
  • Wezwanie do oporu 1 paź 2017, 20:00 JAN ROKITA Prezydent Macron nie zamierza wyhamować swej retorycznej ofensywy przeciwko Polsce. A wtorkowe zdarzenia na paryskiej Sorbonie nie zostawiają tu cienia wątpliwości. Po prelekcji na temat Europy, skierowanej do zagranicznych... 23
  • Biedroń może zostać liderem lewicy 1 paź 2017, 20:00 Gdyby Andrzej Duda nie zdecydował się na weto, na stałe zostałby sprowadzony do roli Adriana – mówi Aleksander Kwaśniewski, były prezydent. 25
  • Oskarżony papież Franciszek 1 paź 2017, 20:00 Polski naukowiec znalazł się w grupie ponad stu księży, teologów i intelektualistów katolickich, którzy oskarżają Franciszka o szerzenie herezji. 28
  • Węzeł syryjski więcej niż… gordyjski 1 paź 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Konflikt w regionie Bliskiego Wschodu nie ma końca. I nic tego końca nie zapowiada. O ile państwo ISIS chyli się ku upadkowi, o tyle źródła konfliktu pozostają. I rodzą się kolejne. Problem Bliskiego... 31
  • Dyplom lekiem na depresję 1 paź 2017, 20:00 Wyższe wykształcenie to nie tylko szansa na lepsze perspektywy na rynku pracy i dobrą pensję. Jak pokazuje nowy raport OECD, osoby z dyplomem uczelni rzadziej tracą radość i chęć do życia. 32
  • Świat, jaki znamy, odchodzi 1 paź 2017, 20:00 EWA WANAT W latach 50. gazety niemieckie, takie jak „Die Welt” lub „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, biły na alarm – katoliczki w Bawarii noszą chustki, sterowane przez Watykan chcą zrobić z Niemiec katolicki kraj! W 2017 r. 61 proc.... 35
  • Kto oszukuje w grze o życie 1 paź 2017, 20:00 Antysmogowa krucjata wywołała panikę wśród sprzedawców węgla. Efektem jest kampania „NIE dla smogu, TAK dla węgla”. Rzetelna? 36
  • Szkoła tylko dla normalsów 1 paź 2017, 20:00 Nauczyciele rzadko bronią uczniów przed dyskryminacją, bo sami są pełni uprzedzeń. 39
  • Prawa nie są dane raz na zawsze 1 paź 2017, 20:00 Rzecznik praw obywatelskich jest od tego, żeby stać po stronie obywateli, jeśli dzieje się im krzywda ze strony państwa i instytucji publicznych. Stara się pomóc każdemu, ale nie zawsze może – mówi Adam Bodnar. 42
  • Księgowa Ojca Dyrektora 1 paź 2017, 20:00 Pilnuje finansów ojca Rydzyka i bije się o jego interesy. Teraz wypowiedziała wojnę Francuzom z koncernu energetycznego EDF. Kim jest Lidia Kochanowicz-Mańk, nadzorująca budżet redemptorystów z Torunia? 46
  • Nieśmieszne pieniądze 1 paź 2017, 20:00 Kilka milionów złotych rocznie – tyle może zarobić topowy kabaret w Polsce. 50
  • Dolnośląskie Orły nagrodzone 1 paź 2017, 20:00 Najlepsi przedsiębiorcy oraz ambasadorzy regionu odebrali nagrody podczas gali we Wrocławiu. 54
  • Czysta współpraca 1 paź 2017, 20:00 Nie uda się zagospodarować odpadów, jeśli ludzie nie będą segregować śmieci. 56
  • TIR-kartel 1 paź 2017, 20:00 880 mln euro kary nałożyła Komisja Europejska na Scanię. Producent samochodów ciężarowych uczestniczył w zmowie cenowej razem z MAN-em, DAF-em, Daimlerem, koncernem Iveco oraz Volvo/Renault. Śledztwo wykazało, że firmy od 1997 do 2011... 57
  • Przetworzyć przyszłość 1 paź 2017, 20:00 Jarosław Czaja pierwsze 800 zł zarobił, sprzedając program do analizy nieba. Dziś zatrudnia 800 osób i chce walczyć z rakiem. 58
  • Know How 1 paź 2017, 20:00 Kask rozszerzony Japońska firma Borderless stworzyła koncepcję kasku motocyklowego, który wykorzystuje rzeczywistość rozszerzoną. Cross Helmet X1 ma tylną kamerę, wbudowane wyświetlacze i funkcję kontroli dźwięków umożliwiającą... 60
  • Czego potrzeba polskim start-upom? 1 paź 2017, 20:00 Założyciele start-upów mogą liczyć na wiele form pomocy, m.in. ze strony inkubatorów przedsiębiorczości. 61
  • Niemiecki zakręt z wybojami 1 paź 2017, 20:00 W precyzyjnie zaprojektowanej i jeszcze lepiej wykonanej niemieckiej maszynie coś się zacięło. Polsce może się to przydać, choć granica między korzyściami a zagrożeniem dla rządu w Warszawie jest dosyć cienka. 62
  • W Wenezueli jest już tylko benzyna 1 paź 2017, 20:00 Z ogrodu zoologicznego w Caracas znikają zwierzęta, których mięso nadaje się do zjedzenia, a to niechybny znak, że koniec kolejnego socjalistycznego mirażu jest już bliski. 66
  • Życie po zawale 1 paź 2017, 20:00 Będzie lepszy dostęp do kardiologa, rehabilitacji kardiologicznej oraz niezbędnych zabiegów dla pacjentów po zawale. 68
  • Niewydolność serca – ukryta epidemia 1 paź 2017, 20:00 Na niewydolność serca cierpi milion Polaków – mówi prof. Piotr Ponikowski, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. 69
  • Zdrowie w dobrej cenie 1 paź 2017, 20:00 Aż trzy czwarte Polek nie kupuje drogich leków, ale prosi o tańsze zamienniki – wynika z badania przeprowadzonego przez Ipsos. 70
  • Mądre i tajemnicze grzyby 1 paź 2017, 20:00 Są grzyby olbrzymy i grzyby drapieżne. Największy grzyb świata zajmuje powierzchnię 880 hektarów, a jego mali krewniacy zjadają mrówki. Inne grzyby harmonijnie współżyją z drzewami. 73
  • Spętani tradycją, opętani wolnością 1 paź 2017, 20:00 Nagrywając płytę „Zbójnickie”, Krzysztof Trebunia-Tutka i Tymon Tymański podważyli obiegową opinię, że góralskie melodie są proste. – Mają emocjonalną siarczystość, są też bardzo energetyczne w eksponowaniu góralskich radości i smutków – przekonują muzycy, którzy chcą trochę... 76
  • Żarty na bok 1 paź 2017, 20:00 Pan Bóg niesie Ziemię do serwisu. Wie, że wymaga naprawy – to najlepszy, zdaniem czytelników, rysunek Andrzeja Mleczki. On sam dzięki tej bożej fuszerce ma z czego kpić. 80
  • Vega. Nowe porządki 1 paź 2017, 20:00 Nowy film Patryka Vegi „Botoks” ma utrzymać dobrą passę. Jak to się stało, że kolejne obrazy tego reżysera to kury znoszące złote jajka? 84
  • Nie serwuję powtórek 1 paź 2017, 20:00 Mechanizmy rynkowe są tak dziwne, że nie wiadomo, co będzie bestsellerem – mówi Jakub Małecki, zdumiony własnym sukcesem. 86
  • Wydarzenie 1 paź 2017, 20:00 FILM Żyć godnie W „Fantastycznej kobiecie” jeden z najlepszych współczesnych chilijskich reżyserów, Sebastián Lelio, portretuje transseksualistkę, która ż yje w zwią zku z wpływowym, zamoż nym facetem. Nagle, w nocy, mę ż czyzna... 88
  • Koniecznie! 1 paź 2017, 20:00 SZTUKA Sztuka wysoka WSIADAMY DO WINDY I JEDZIEMY NA 42. PIĘTRO COSMOPOLITAN – jednego z najładniejszych i najdroższych apartamentowców w Warszawie. I wkraczamy w świat malarstwa Meli Muter. Jej obrazy pochodzą ze zbiorów Grzegorza... 90
  • Powyżej średniej 1 paź 2017, 20:00 MUZYKA Klezmerski jazz PRZED CHWILĄ WYSKOCZYŁO MI NA FACEBOOKU ZDJĘCIE SYNAGOGI NA TŁOMACKIEM, wystającej znad przystanku tramwajowego. Takie zdjęcie nigdy nie powstało – to fotomontaż – wysadzili ją Niemcy, niszcząc warszawskie... 92
  • Bez entuzjazmu 1 paź 2017, 20:00 FILM Jest dym bez ognia Dystrybutor tego filmu obiecywał, że Patryk Vega podpali świat. I dym faktycznie jest, ale jednak bez ognia. „Botoks” to kolejny odcinek kina nafaszerowanego stereotypami zbudowanymi na suchych żartach spod budki z... 94
  • Maria Maj: To się państwu spodoba 1 paź 2017, 20:00 CZYTAM WIELE KSIĄŻEK NARAZ, WCZORAJ NP. SKOŃCZYŁAM SZÓSTY TOM KARLA OVE KNAUSGÅRDA „MOJA WALKA”. Na rynku ukaże się chyba w styczniu, na szczęście w TR Warszawa pracujemy nad spektaklem na podstawie tego tytułu, dlatego miałam do... 96
  • Emmanuel Katastrofa 1 paź 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Jeśli chcesz poznać człowieka – pozwól mu wydawać rozkazy”. To francuskie przysłowie pasuje jak ulał do francuskiego prezydenta. Emmanuel Macron rządzi drugim co do wielkości (a ściślej: liczby ludności) państwem... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany