Jak atakuje Rosja

Jak atakuje Rosja

Jak atakuje Rosja
Jak atakuje Rosja
Wiele pozornie nieznaczących zjawisk. Trudno je uchwycić, wyłowić. Jak się okazuje, mają jednak podobny wzór. I ten sam cel. Jak działa rosyjska propaganda w Polsce i innych krajach Grupy Wyszehradzkiej?

Dziennikarze z Polski, Węgier, Czech i ze Słowacji postanowili przyjrzeć się rosyjskim wpływom w Europie Środkowej. Kilka miesięcy temu zadaliśmy sobie pytanie: jak naprawdę działa w naszych krajach rosyjska machina propagandowa? W jakich obszarach umacnia się prorosyjskie lobby? Wreszcie – czy istnieje wspólny dla naszych państw wzorzec działania prokremlowskich sił? Tak powstał internetowy projekt Vsquare.org, na który składają się raporty śledcze, analizy i wywiady z ekspertami autorstwa dziennikarzy z krajów Grupy Wyszehradzkiej, na co dzień pracujących w różnych redakcjach i organizacjach dziennikarskich. Projekt koordynuje polska Fundacja Reporterów. Prezentujemy pierwsze wyniki tego międzynarodowego śledztwa.

Mechanizm pierwszy: sieć organizacji

Pierwszym krokiem w kreowaniu propagandowego przekazu Kremla jest zawsze budowa sieci organizacji. Dzieje się to w myśl zasady „kropla drąży skałę”, ci, którzy działają na rzecz Kremla, są bowiem cierpliwi. Latami funkcjonują w cieniu, w niszach, np. w niewielkich skrajnie prawicowych organizacjach. Prorosyjscy propagandyści są przez to często postrzegani jako nieszczególnie szkodliwi, bo prowadzący działalność o marginalnym znaczeniu. Tak było z węgierskim politykiem Bélą Kovácsem, kiedyś był mało znanym, prorosyjskim politykiem skrajnej prawicy. To postać znikąd, pojawił się w Budapeszcie mniej więcej dekadę temu z walizką euro.

Pieniądze miał zarobić na biznesach w Rosji, ale prawdziwe ich pochodzenie do dziś pozostaje tajemnicą. Kovács zaczął się otaczać skrajnie prawicowymi politykami i przystąpił do węgierskiego Jobbiku. Wkrótce zaczął odpowiadać za finanse ugrupowania, które sukcesywnie rosło w sondażach, do ok. 20 proc. w wyborach w 2014 r. Politycy Jobbiku coraz cieplej mówili o Rosji, uznali nawet nielegalną aneksję Krymu. W 2009 r. Kovács założył Sojusz Europejskich Ruchów Narodowych (AENM), którego jest przewodniczącym. W 2014 r. zarzucono mu szpiegostwo przeciw unijnym instytucjom na rzecz Rosji. Sprawa wyszła na jaw na chwilę przed wyborami do europarlamentu. Okazało się, że Kovács spotykał się potajemnie z rosyjskimi dyplomatami i niemal co miesiąc podróżował do Moskwy. Jego żona pracowała jako agentka KGB i miała trzech mężów. Niezależne media ujawniły później także, że on sam był synem sowieckiego oficera wojskowego. Wydawać by się zatem mogło, że państwo węgierskie sobie z nim poradziło. Jednak wcale tak nie jest. Jak wykazało dziennikarskie śledztwo, przeprowadzone w ramach projektu Vsquare.org przez dziennikarza Szabolcsa Panyi, wszystko wskazuje na to, że prominentne osoby związane z węgierskimi organami ścigania utrąciły postępowanie w sprawie Kovácsa. Zarzuty postawiono mu bowiem zbyt wcześnie, kiedy nie rozpracowano jeszcze pełnej siatki jego kontaktów. Wiosną 2014 r. węgierskie służby gromadziły w jego sprawie dowody. Chciały złapać Kovácsa na gorącym uczynku, ale przyszedł sygnał z góry, by sprawę zakończyć i już na tym etapie przekazać do prokuratury. Według byłego wysokiego rangą oficera węgierskich służb Ferenca Katreina w tej sytuacji Kovácsa trudno będzie skazać za szpiegostwo. – Nie było aresztowań ani przeszukań, nikt nie został złapany na gorącym uczynku.

Każdy, kto mógł być w to zamieszany, miał wiele czasu, by ukryć wszelkie ślady współpracy – mówi Ferenc Katrein. Zresztą przekazanie śledztwa z kontrwywiadu do prokuratury zostało odczytane jako przyjazny gest premiera Viktora Orbána wobec Moskwy. Sprawa pozostaje do dziś nierozwiązana, nie zaczął się nawet proces. A Kovács jest wciąż eurodeputowanym i członkiem Jobbiku. Kovács powoływał się na międzynarodowe kontakty z politykami skrajnej prawicy, także w Polsce. Na przykład z Mateuszem Piskorskim, byłym politykiem Samoobrony, który założył partię Zmiana. A dziś przebywa w areszcie pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Rosji. Ale Piskorski to niejedyny polski polityk o dziwnych powiązaniach. Były lider Sojuszu Europejskich Ruchów Narodowych (AENM) Bruno Gollnisch zamieścił na swoim blogu listę członków tej promoskiewskiej organizacji. Widnieje na niej nazwisko Bartosza Kownackiego, wiceministra obrony. Kownacki przekonuje, że z organizacją od dawna nie ma już nic wspólnego, jednak kilka miesięcy temu sprawą zajął się „Frankfurter Allgemeine Zeitung”. Gazeta opisała wyjazd polityka jako reprezentanta AENM w charakterze obserwatora wyborów prezydenckich do Rosji w 2012 r. Kownacki był wtedy politykiem Solidarnej Polski, a do Rosji pojechał w zastępstwie prof. Ryszarda Bendera. – To organizacja afiliowana przy Parlamencie Europejskim i finansowana z jego środków – tłumaczył Kownacki po publikacji „FAZ”. O ile na Węgrzech prokremlowskie organizacje od dawna są w politycznym mainstreamie, o tyle w Polsce, ze względu na nasz historyczny stosunek do Rosji, to niemożliwe. Nie znaczy to jednak, że Kreml nie próbuje mieć u nas swoich ludzi. Sieć kontaktów w naszym kraju (ale też w Czechach, na Słowacji i Węgrzech) przez lata organizował Aleksander Usowski. Za pieniądze bliskich Kremlowi oligarchów inicjował i wspierał w tych krajach np. antyukraińskie protesty, z których relacje ukazywały się w rosyjskich mediach. Sprawa wyszła na jaw, gdy jego e-maile wykradli ukraińscy hakerzy, a opublikował portal InformNapalm. Okazało się, że Usowski próbował nawiązywać kontakty m.in. z politykami partii KORWiN i PSL. Nad Wisłą większych sukcesów nie odniósł, choć Janusz Korwin-Mikke wziął na przykład udział w propagandowym wyjeździe na okupowany Krym.

Mechanizm drugi: fabryki trolli

Budowa sieci organizacji to dopiero pierwszy krok. – Za pośrednictwem przeróżnych stowarzyszeń, organizacji czy partii politycznych prowadzona jest aktywna działalność informacyjna na różnych poziomach – mówi Kamil Basaj z Fundacji Bezpieczna Cyberprzestrzeń, która prowadzi regularne analizy tematów kolportowanych przez rosyjską propagandę w Polsce. Rosyjski przekaz propagandowy jest profesjonalnie zarządzany. Rosyjska telewizja RT (dawniej Russia Today) otwiera kolejne ośrodki w Europie Zachodniej i rekrutuje do nich dziennikarzy. Oprócz tego za olbrzymie pieniądze działają profesjonalne „fabryki trolli”. Największa z nich ma siedzibę pod Petersburgiem. Fabryki te instalują kolejne fake’owe profile w mediach społecznościowych, rozprzestrzeniające przekaz zgodny z interesami Kremla. Rosyjska ofensywa propagandowa nasiliła się w 2014 r. wraz z aneksją Krymu i inwazją zielonych ludzików na wschodnią Ukrainę. Sieć zalała wówczas fala antyukraińskich i prorosyjskich komentarzy. Bazowały na emocjach i sentymentach narodowościowych. Ich „autorzy”, czyli zwykle anonimowe, internetowe trolle, nawoływali do pansłowiańskiej solidarności i jednocześnie podsycali antyunijne i antynatowskie nastroje. Oczywiście rosyjskie trolle potrzebują zastępów lokalnych pomocników, którzy rozsiewają zmanipulowane informacje. Witold Jurasz, znawca polityki wschodniej, wieloletni dyplomata w Rosji i na Białorusi, a dziś dziennikarz Polsat News 2, twierdzi, że regularnych agentów rosyjskich w Polsce działa pewnie maksymalnie kilkunastu bądź kilkudziesięciu. – Natomiast prorosyjskich, często bezmyślnych i nieświadomych trolli są setki – przekonuje. W tej propagandzie nic nie działa tak skutecznie, jak fake newsy, czyli nieprawdziwe historie. Im więcej wzbudzają emocji, tym silniejszy efekt mogą wywołać – przekonuje. Przykład? Niedługo po tym, jak amerykańscy żołnierze zainstalowali się w bazie wojskowej w Żaganiu, w sieci pojawiła się informacja o tym, że czarnoskórzy mężczyźni w drodze do koszar usiłowali zgwałcić Polkę, która wracała z dyskoteki do domu. W jej obronie stanął mieszkaniec Żagania, który został pobity. Artykuł ukazał się na anonimowym profilu, potem trafił na lokalny portal OtoBoleslawiec.pl. Zawierał apel do ludności, żeby zorganizowała protest przed jednostką wojskową. Tekst szybko okazał się fake newsem. Ale jeszcze szybciej... trafił na stronę SputnikNews.pl. Tam został opisany przez niejakiego Dawida Bluma z takim komentarzem: „Doniesienia o wyskokach stacjonujących w Polsce żołnierzy USA z pewnością nie są tematem, który będzie szczególnie eksponowany w mediach głównego nurtu. Jednak od podobnych relacji roi się w internecie: a to kolizje w Bolesławcu, a to wypadek z jedną ofiarą śmiertelną w Redzikowie, a to rozsypanie amunicji do czołgów na drodze koło Zielonej Góry, a to pijany amerykański wojskowy złapany za kierownicą hummera w Nowogrodzie Bobrzańskim”. Przekaz Sputnika powielały inne portale prorosyjskie, jak Niezależny Dziennik Polityczny, którego powiązania z rosyjskimi służbami ujawnili dziennikarze OKO.press.

Mechanizm trzeci: obrzydzić zachód

Ktoś mógłby zapytać, jaki interes miałby Kreml w informowaniu o nieprawdziwym gwałcie w Żaganiu. Paradoks sytuacji polega jednak na tym, że rosyjska propaganda stosunkowo rzadko mówi o Rosji. Także portale, takie jak Sputnik, a więc otwarcie prorosyjskie, stanowią niewielki wycinek oddziaływania kremlowskiej propagandy w Polsce. Inaczej rzecz się ma na Węgrzech, gdzie Sputnik jest regularnie cytowany przez mainstreamowe media. Narracja w Polsce, na jakiej zależy Kremlowi, ma jednak nie tyle prorosyjski, ile antyzachodni i antyukraiński charakter. Nic dziwnego, że pojawia się ona na portalach organizacji skrajnie prawicowych (także np. rzekomych organizacji kresowych). A przede wszystkim jest rozprzestrzeniana w mediach społecznościowych. – Wojna propagandowa to nie PR polegający na przekazie o „dobrej Rosji”, tylko sączeniu przekazu, że Zachód jest zły albo w każdym razie równie zły – podkreśla Jurasz. Podobnego zdania jest Marcin Rey, który w Polsce przecierał szlaki, ujawniając przykłady rosyjskich wpływów na założonym przez siebie facebookowym profilu „Rosyjska V kolumna w Polsce”. Zwracał on wielokrotnie uwagę, że zjawisko to jest trudno uchwytne, rozproszone i dlatego należy je badać na podstawie konkretnych przykładów. Dopiero ich zestawienie daje pełen obraz zjawiska. Ławicy. Składającej się z pojedynczych postaci, organizacji czy portali internetowych. Na propagandowym celowniku Kremla są Unia Europejska i NATO. Dyskredytowana jest obecność sił Sojuszu w Polsce, podsycana niechęć do Ukrainy i uchodźców. Niekiedy te wątki się przenikają. – Na przykład kwestia uchodźców jest eksploatowana przez pokazywanie Unii Europejskiej jako upadającej organizacji, która nie radzi sobie z przybyszami z krajów arabskich – podkreśla w obszernym wywiadzie z Vsquare. org Kamil Basaj. Poszczególne narracje różnią się w zależności od kraju. Amerykański think tank Atlantic Council wskazuje, że na przykład w Polsce przekaz jest następujący: żołnierze NATO są tu źle widziani, zachowują się prawie jak okupanci. A NATO prowadzi „agresywną ekspansję” wymierzoną w Rosję. Jednocześnie subtelnie budowany jest pozytywny obraz na przykład rosyjskich działań w Syrii.

Będzie gorzej

Niespełna rok temu Władimir Putin zatwierdził nową doktrynę bezpieczeństwa informacyjnego Rosji, która kładzie nacisk właśnie na propagandowe działania w innych krajach. Wszystko wskazuje zatem na to, że zjawisko, którego opisywaniem zajął się Vsquare.org, będzie się nasilać. – Od wieków informacja podana w odpowiedni sposób, w odpowiednim momencie i odpowiednio dobranym adresatom była bronią. To, co wyróżnia obecne czasy, to przestrzeń i narzędzia, którymi dostarczane są informacje. Dzięki rozwojowi internetu i nowoczesnych technologii stosunkowo łatwo można przeprowadzić zmasowany atak na całe społeczeństwa – podkreśla Basaj. Kilka miesięcy temu, w obawie przed rosyjską propagandą i usiłowaniem wpływania przez Kreml na wynik wyborów, Czesi uruchomili wyspecjalizowaną agencję. Niestety, w Polsce do dzisiaj nie powstała żadna instytucja rządowa, która zajmowałaby się profesjonalnie takimi problemami, jak choćby działania botów czy rosyjskiej propagandy. Zwracał na to uwagę w rozmowie z „Wprost” Vincent Severski, dawny wysoki rangą oficer Agencji Wywiadu (naprawdę nazywa się Włodzimierz Sokołowski). Przekonuje on, że jesteśmy na tej wojnie bezbronni. A przeciwnik – coraz silniejszy. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

AUTORKA JEST JEDNYM Z UCZESTNIKÓW PROJEKTU VSQUARE.ORG KOORDYNOWANEGO PRZEZ POLSKĄ FUNDACJĘ REPORTERÓW.

Okładka tygodnika WPROST: 41/2017
Więcej możesz przeczytać w 41/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • Smutne moskale wmawiaja sobie ze klamstwem i kpina
    odbuduja swoj uteskniony sowiecki imperium zla .
    • u u tu tu tutu srutu d-pa z drutu !

      Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2017 (1806)

      • Zaczynam się obawiać ministra Jakiego 8 paź 2017, 20:00 JACEK POCHŁOPIEŃ, redaktor naczelny Źle się dzieje w państwie polskim. Od dawna, żeby było jasne. W ubiegłym tygodniu Patryk Jaki, wiceminister sprawiedliwości i szef komisji weryfikacyjnej zajmującej się reprywatyzacją w Warszawie,... 3
      • Niedyskrecje parlamentarne 8 paź 2017, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK WITOLD WASZCZYKOWSKI, SZEF MSZ, jest pewnym kandydatem do wymiany podczas zapowiedzianego przez prezesa PiS listopadowego przeglądu kadr rządowych. – Już nawet nikt nie pyta, czy Waszczykowski odejdzie ze... 8
      • Obraz tygodnia 8 paź 2017, 20:00 1mln widzów zobaczyło „Botoks” od premiery 29 września do chwili zamknięcia tego numeru „Wprost”. Wcześniej, mimo kiepskich recenzji, film Patryka Vegi zanotował najlepszy weekend otwarcia 2017 r. i drugie najlepsze otwarcie... 10
      • Info radar 8 paź 2017, 20:00 Postrach reżyserów, ulubieniec publiczności To nie jest tak, że reżyser mówi mi, co chce i ja to wykonuję. Nie wyobrażam sobie robienia czegoś wbrew sobie – tak Ennio Morricone powiedział nam w wywiadzie kilka miesięcy temu. Teraz... 11
      • Za życiem i… za wyborem 8 paź 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI MÓJ SYN MA 18 LAT. Jest osobą głuchoniewidomą ze sprzężeniami: deficyty ruchowo-kostne, łuszczyca, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia koncentracji i zachowania. Codziennie wstajemy o 5 rano i jedziemy do specjalnego... 13
      • Zdarzyło się jutro 8 paź 2017, 20:00 Pytanie tygodnia: kto drukuje paski TVP Info? POLACY ZDEMOLOWALI ARMENIĘ, WYGRYWAJĄ 6:1 NA WYJEŹDZIE. Robert Lewandowski ustrzelił hat tricka i dzięki tym trzem trafieniom stał się najlepszym strzelcem w historii naszej reprezentacji.... 16
      • Zielona wyspa 8 paź 2017, 20:00 PODCZAS INAUGURACJI ROKU AKADEMICKIEGO NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM rektor Marcin Pałys przestrzegał przed inwazją postaw antynaukowych. „Nie jest przecież tak – mówił rektor – że mamy homeopatię, znachorów, ruchy antyszczepionkowe... 17
      • U żyteczni radykałowie 8 paź 2017, 20:00 „NIE JESTEM TEŻ ZWOLENNICZKĄ ABORCJI NA ŻYCZENIE... CO WIELOKROTNIE PODKREŚLAŁAM. Chodzi o zachowanie kompromisu tylko w trzech i tak dramatycznych przypadkach” – napisała jedna z naszych najlepszych aktorek Magdalena Boczarska... 17
      • W stronę Zachodu 8 paź 2017, 20:00 W latach 1986-88 „Wprost” pochwalał przedsiębiorczość, z obawą i fascynacją patrzył na niemieckich (ciągle jeszcze dwóch) sąsiadów i pomagał Polakom rzucać palenie. Czasami trzeba było się tłumaczyć – oficjalnie przed... 18
      • Rząd to tata i wujek Urban 8 paź 2017, 20:00 Wujek Urban jest fajny. Lubię też Ireneusza Sekułę, dostałam od niego papużkę Mimi – mówiła w rozmowie z „Wprost” w grudniu 1988 r. ośmioletnia Ola Kwaśniewska, córka przyszłego prezydenta. 19
      • Tajemnice rodziny Wałęsów 8 paź 2017, 20:00 – Moje życie rodzinne się skończyło – powtarza ostatnio Lech Wałęsa. To cena, jaką zapłacił za politykę. Zapewnia jednak, że z żoną się nie rozstanie, bo katolik się nie rozwodzi. 21
      • Europejskie wartości 8 paź 2017, 20:00 JAN ROKITA Kryzys wokół secesji Katalonii wprawił Unię Europejską w rozterkę i konsternację. Oto jeden z najbardziej prounijnych narodów Europy idzie głosować nad własną przyszłością, ale konserwatywny rząd w Madrycie posyła... 25
      • Nowoczesna nie musi być Ryszarda Petru 8 paź 2017, 20:00 Trzeba zdemokratyzować partię. Chcę to zrobić jako jej przewodniczący – mówi poseł Piotr Misiło, członek władz klubu poselskiego Nowoczesnej. 26
      • Jak atakuje Rosja 8 paź 2017, 20:00 Wiele pozornie nieznaczących zjawisk. Trudno je uchwycić, wyłowić. Jak się okazuje, mają jednak podobny wzór. I ten sam cel. Jak działa rosyjska propaganda w Polsce i innych krajach Grupy Wyszehradzkiej? 30
      • Armia rosyjska – mity czy fakty? 8 paź 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Zakończyły się „rozreklamowane” przez media i polityków ćwiczenia armii rosyjskiej Zapad-17. Rosjanie od początku procesu przygotowania tych ćwiczeń nie kryli się z zamiarami „straszenia” swoich... 34
      • Zabawy z bronią 8 paź 2017, 20:00 Broń palną posiada co setny Polak. Politycy chcą jeszcze ułatwić do niej dostęp. Masakra w Las Vegas może im te plany pokrzyżować. 36
      • Hoplofilia 8 paź 2017, 20:00 EWA WANAT Polski Sejm debatuje nad ułatwieniem dostępu do broni. Projekt złożył klub Kukiz’15. Ramię w ramię z kukizowcami staje dziś były prezydent Bronisław Komorowski, twierdząc, że Polska ma w tej kwestii zbyt restrykcyjne prawo... 38
      • Prezydent, kij i marchewka 8 paź 2017, 20:00 Piątkowa wizyta prezesa PiS u prezydenta to sygnał pojednania. Ale jednocześnie w partii ruszyły tajne prace nad ordynacją. Chodzi o to, by po wyborach obóz władzy mógł odrzucić każde weto. 40
      • CEPiK 2.0 i przestępczość gospodarcza 8 paź 2017, 20:00 Kulisom realizacji nowego systemu ewidencji pojazdów i kierowców przygląda się stołeczny wydział przestępczości gospodarczej – dowiedział się „Wprost”. 42
      • Gdy polityka wypycha sprawiedliwość 8 paź 2017, 20:00 Sędziowie są przeciążeni, procedury zbyt formalistyczne. Proponowane ustawy nie rozwiążą problemów Polaków – uważa Paweł Gieras, dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie. 44
      • Niania z piekła rodem 8 paź 2017, 20:00 Obiecuje, że zajmie się dzieckiem jak swoim. Ale czasem potrafi uderzyć, wyzwać, podać maluchowi leki nasenne albo okraść mieszkanie. 47
      • Bierzcie i jedzcie 8 paź 2017, 20:00 Powstał na Zachodzie jako instrument walki z marnowaniem jedzenia. W Polsce foodsharing przede wszystkim pomaga zaspokoić głód potrzebujących. 50
      • Możesz pomóc 8 paź 2017, 20:00 Walka o życie męża i syna Tomek z zawodu jest fizjoterapeutą. Całe swoje zawodowe życie poświecił rehabilitacji dzieci z dystrofią Duchenne’a. Od kilku lat nie jest już w stanie im już pomagać – własne ciało odmawia mu... 53
      • Cena, która sprawia ból 8 paź 2017, 20:00 Zarabiamy trzy razy mniej niż Niemcy, a za niektóre produkty płacimy w sklepach dwa razy więcej od nich. Oto, jak zachodnie sieci handlowe biją po kieszeniach Polaków. 54
      • Ma 250 mln złotych długu i nadal prowadzi biznes. „Wprost” na tropie tzw. „układu zakopiańskiego” 16 paź 2017, 10:14 Małgorzata Chechlińska udowadnia, że mając 250 mln zł długu, można znaleźć sobie komornika, który uchroni od egzekucji. I zagrać w ten sposób wierzycielom na nosie. O sprawie tzw. układu zakopiańskiego pisaliśmy wielokrotnie na łamach tygodnika „Wprost”. 58
      • Z sympatią do pieniędzy 8 paź 2017, 20:00 Portale randkowe są popularniejsze od niektórych portali horyzontalnych. A przez to, że mają niższe koszty, wyciskają lepsze marże. I zarabiają miliony. 62
      • Hossa Bessa 8 paź 2017, 20:00 Polak w NBA Piotr Szulczewski, bohater naszej Listy 100 najbogatszych Polaków, sponsorem Los Angeles Lakers. 16-krotni mistrzowie NBA podpisali właśnie kontrakt reklamowy z Wish. To aplikacja, którą Szulczewski uruchomił wspólnie z Dannym... 65
      • Kontra warta miliardy 8 paź 2017, 20:00 Polska próbuje uchylić wyrok sądu arbitrażowego przyznający funduszowi Abris rację w sporze o odszkodowanie. Teraz wszystko w rękach szwedzkich sędziów. 66
      • Jak Wrocław staje się Wroclove 8 paź 2017, 20:00 Emocje, prawdziwe i nowe przeżycia, zaangażowanie – to wszystko niosą ze sobą nowe technologie i turystyka. Idealny mariaż. 68
      • Know How 8 paź 2017, 20:00 Wszyscy w kosmos Lockheed Martin też chce podbijać kosmos. Podczas Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego zorganizowanego w australijskim Adelaide koncern przedstawił swój nowy plan zakładający wysłanie astronautów na Czerwoną... 70
      • Koniec Europy, jaką znamy 8 paź 2017, 20:00 Jeśli Katalonia wybije się na niepodległość, nasz kontynent może zalać fala separatystycznych żądań, które rozbiją jedność UE. 72
      • Mundial, nowy pomnik Putina 8 paź 2017, 20:00 Piłkarskie mistrzostwa w 2018 r. miały potwierdzić pozycję Rosji w świecie. Jednak na razie toczy je korupcja i strach przed brutalnością stadionowych chuliganów. 76
      • Polki w łóżkach carów 8 paź 2017, 20:00 Polsko-rosyjskie relacje były o niebo lepsze w sypialni niż w polityce. Historia pełna jest romansów carów z naszymi rodaczkami. 80
      • Ryzyko jest nam potrzebne 8 paź 2017, 20:00 Na naszych granicach z wychłodzenia umiera wielu ludzi. Widziałam zdjęcia zamarzniętych dzieci, które nie przetrwały nocy. W Polsce zdarzają się takie sceny, których scenarzyści by nie wymyślili – mówi Aleksandra Popławska, która powróci do świata pograniczników w drugim... 82
      • Chodź, pomaluj mój świat 8 paź 2017, 20:00 Polska animacja swoje 70. urodziny obchodzi bez szampana. Ale wiele wskazuje na to, że już niedługo wystrzelą korki. 86
      • Wydarzenie 8 paź 2017, 20:00 SZTUKA Żona swojego męża, mąż swojej żony Historia sztuki chodzi krętymi ścieżkami. Jeszcze niedawno Diego Rivera był synonimem malarstwa meksykańskiego, a nawet całej Ameryki Łacińskiej, podczas gdy Frida była tylko jego żoną.... 90
      • Koniecznie! 8 paź 2017, 20:00 FILM Biegnąc w miejscu „DWIE NOCE DO RANA” TO FILM, KTÓRY NIE KOKIETUJE WI DZA. Z ZAMIERZENIA „NIESPEKTAKULARNY”, OSCHŁY, WYCYZELOWANY. A jednak Mikko Kuparinenowi udaje się dotknąć czułej struny. Powiedzieć coś ważnego o... 91
      • Powyżej średniej 8 paź 2017, 20:00 SZTUKA Półprawda z byłych demoludów Słowo „półprawda” zrobiło błyskotliwą karierę w polityce. W sztuce też – przecież artyści wytwarzaniem półprawd zajmują się poniekąd zawodowo. „Półprawdy” pokazane w Królikarni... 92
      • W mediach 8 paź 2017, 20:00 INTERNET Anime Runner ZBIERAJĄCY ENTUZJASTYCZNE RECENZJE „Blade Runner 2049” już na ekranach, ale na kilka dni przed premierą udostępniono prawdziwą gratkę. Wyreżyserowana przez twórcę kultowego „Kowboja Bebopa”, japońskiego... 94
      • Bez entuzjazmu 8 paź 2017, 20:00 LUDOMIR ROGOWSKI JEST JEDNYM Z CIEKAWSZYCH, ale zapomnianych kompozytorów 20-lecia. Pochodził z Lublina, w Wilnie założył orkiestrę symfoniczną, w Paryżu poznał śmietankę towarzyską, ostatnich 28 lat życia spędził w Chorwacji –... 94
      • Agnieszka Cegielska: To się państwu spodoba 8 paź 2017, 20:00 LUBIĘ KSIĄŻKI, KTÓRE WIĄŻĄ SIĘ Z MOIMI ZAINTERESOWANIAMI i tym, co w danym momencie mi w duszy gra. Raczej nie przeczytam i nie obejrzę horroru, to gatunek, który absolutnie do mnie nie przemawia. Najczęściej sięgam po tytuły... 96
      • Rosyjscy agenci, zamach stanu i... Mazurek Dąbrowskiego 8 paź 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Właśnie wróciłem z Czarnogóry. Najmłodszego członka rodziny NATO. Podgorica jest w Pakcie Północnoatlantyckim raptem cztery miesiące – ale jest. „Daremne żale, próżny trud”, rosyjski trud i rosyjskie żale, bo... 98

      ZKDP - Nakład kontrolowany