Kontra warta miliardy

Kontra warta miliardy

Polska próbuje uchylić wyrok sądu arbitrażowego przyznający funduszowi Abris rację w sporze o odszkodowanie. Teraz wszystko w rękach szwedzkich sędziów.

Andrzej Lubin, JP

Perspektywa zapłaty przez Polskę dokładnie 2 mld 131 mln zł funduszowi inwestycyjnemu Abris, jako odszkodowania za przymusową sprzedaż FM Banku PBP, zawisła nad wicepremierem Mateuszem Morawieckim i strzeżonym przez niego budżetem państwa na początku wakacji. Wtedy to dowiedzieliśmy się o wyroku Trybunału Arbitrażowego przy Izbie Handlowej w Sztokholmie, otwierającym do tego drogę. Pieniądze miały zostać wypłacone do końca września. Ale przelew nie został wykonany.

Jest odwołanie

Cała sprawa sięga 2013 r., kiedy to Abris, zarejestrowany w Luksemburgu, połączył dwa oddzielnie kupione w Polsce: PBP Bank i FM Bank. Komisja Nadzoru Finansowego, czuwająca nad rynkiem, zgłosiła jednak weto. Do końca nie wiadomo, o co tak naprawdę poszło w sporze z KNF. Czy nie podobał się rodzaj inwestora – fundusz inwestycyjny, czy może forma zatrudnienia na kontrakcie prezesa Sławomira Lachowskiego (bankowiec znany ze stworzenia mBanku). Ostatecznie Abris sprzedał akcje w 2015 r. Potencjalni kupcy oczywiście wiedzieli, że fundusz stoi pod ścianą, można więc podejrzewać, iż kokosów na tej transakcji nie zarobił. FM Bank PBP do dużych nie należał, ale Abris miał nadzieję, że przez lata biznes urośnie. Stąd kiedy przyszło do szacowania strat, rozkręcony przez jego menedżerów licznik pokazał miliardy. I te właśnie miliardy, potencjalnie wypływające z kasy państwa, stanęły przed oczami wicepremiera Morawieckiego w połowie roku. Nie był to obraz marzeń. Nic więc dziwnego, że we wrześniu na wniosek wicepremiera Prokuratoria Generalna wniosła skargę o uchylenie tzw. wyroku częściowego wydanego przez Trybunał w Sztokholmie. Co do zasady postępowanie arbitrażowe jest jednoinstancyjne, ale w szczególnych okolicznościach można próbować wyrok uchylić.

Jakie Prokuratoria Generalna znalazła ku temu podstawy – nie wiadomo. Wiadomo, że sprawą w postępowaniu postarbitrażowym zajmie się Sąd Apelacyjny w Sztokholmie. – W Europie mamy cztery główne centra arbitrażowe: Paryż, Londyn, Wiedeń i właśnie Sztokholm. Właściwymi dla uchylenia wyroku wskutek skargi są sądy powszechne w kraju wydania wyroku arbitrażowego – tłumaczy Krzysztof Kowalczyk, radca prawny w kancelarii BSJP, specjalista w zakresie prawa konkurencji oraz rozwiązywania spraw spornych, w tym arbitrażu. Uchylić wyrok arbitrażowy jest jednak niezmiernie trudno. W sądach powszechnych panuje zasada dwuinstancyjności, w arbitrażu jest zasadniczo jedna instancja. Sąd Apelacyjny w Sztokholmie, rozpoznając skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego, nie będzie badał merytorycznej strony sporu. Jak wskazuje Krzysztof Kowalczyk, są tylko dwa rodzaje przesłanek pozwalających uchylić wyrok arbitrażowy. Pierwsza grupa: proceduralne. Nie wchodząc w prawnicze niuanse, warto wymienić rażące naruszenie procedury. To raczej nie wchodzi w grę w tym przypadku. – Podkreślmy: rażące naruszenie. Dochodzi do tego niezmiernie rzadko, bo przecież strony, zwłaszcza przy dużych sporach, wybierają na arbitrów najlepszych – zauważa Krzysztof Kowalczyk. Druga kategoria uchybień, pozwalająca uchylić wyrok arbitrażu, to naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego.

Można by do tego zaliczyć na przykład wyrok lekceważący inne orzeczenie wydane w sprawie pomiędzy tymi samymi stronami. To też, oczywiście, zdarza się niezmiernie rzadko. Warto przypomnieć, że w sprawie KNF kontra Abris orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. I nie stwierdził złamania prawa. Sprawa trafiła do kolejnej instancji, Naczelnego Sądu Administracyjnego, który z kolei jeszcze nie wydał orzeczenia. Ale, podkreślmy, łączenie tego z decyzją Prokuratorii Generalnej to czyste spekulacje. Obie strony sporu oszczędnie udzielają informacji, a także prawdopodobnie nie rozmawiają ze sobą o załatwieniu sprawy bez angażowania sędziów z Północy. Decyzja sądu w Sztokholmie na pewno nie jest kwestią dni, raczej miesięcy, kto wie czy nie lat. Abris, aby zacząć egzekwować utracone zgodnie z własnymi wyliczeniami miliardy, musi uzyskać w polskim sądzie stwierdzenie wykonalności wyroku. Dopóki nie zapadł ostateczny wyrok arbitrażowy, nie znając szczegółów sprawy, trudno przewidzieć, co się wydarzy.

Zagraniczne wsparcie

Wokół sporu Polski z Abrisem narosło sporo nieporozumień. Kwota 2 mld zł to roszczenia oparte na wyliczeniach inwestora. Wyrok Trybunału w Sztokholmie nie był wyrokiem zasądzającym, lecz rozstrzygającym o odpowiedzialności (częściowym). O interes Polski walczy Prokuratoria Generalna, ale wbrew zarzutom niektórych mediów została również wykorzystana pomoc z zewnątrz. Polskę reprezentował m.in. mecenas Stewart Shackleton, znany w środowisku prawniczym i specjalizujący się w arbitrażu międzynarodowym. W postępowaniach, w których brał udział, zarówno reprezentował strony, jak i rozstrzygał spory, a działo się to między innymi w Pekinie, Nowym Jorku, Zurychu, Londynie i Paryżu. Był partnerem zarządzającym działem arbitrażu w jednej z największych na świecie firm prawniczych Eversheds. Sprawa Abrisu, bez względu na to, jak się zakończy, na pewno wzbogaci historię sporów przedsiębiorców z państwami na świecie. Pytanie, kto i jaki zapłaci za nią rachunek. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 41/2017
Więcej możesz przeczytać w 41/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2017 (1806)

  • Zaczynam się obawiać ministra Jakiego 8 paź 2017, 20:00 JACEK POCHŁOPIEŃ, redaktor naczelny Źle się dzieje w państwie polskim. Od dawna, żeby było jasne. W ubiegłym tygodniu Patryk Jaki, wiceminister sprawiedliwości i szef komisji weryfikacyjnej zajmującej się reprywatyzacją w Warszawie,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 8 paź 2017, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK WITOLD WASZCZYKOWSKI, SZEF MSZ, jest pewnym kandydatem do wymiany podczas zapowiedzianego przez prezesa PiS listopadowego przeglądu kadr rządowych. – Już nawet nikt nie pyta, czy Waszczykowski odejdzie ze... 8
  • Obraz tygodnia 8 paź 2017, 20:00 1mln widzów zobaczyło „Botoks” od premiery 29 września do chwili zamknięcia tego numeru „Wprost”. Wcześniej, mimo kiepskich recenzji, film Patryka Vegi zanotował najlepszy weekend otwarcia 2017 r. i drugie najlepsze otwarcie... 10
  • Info radar 8 paź 2017, 20:00 Postrach reżyserów, ulubieniec publiczności To nie jest tak, że reżyser mówi mi, co chce i ja to wykonuję. Nie wyobrażam sobie robienia czegoś wbrew sobie – tak Ennio Morricone powiedział nam w wywiadzie kilka miesięcy temu. Teraz... 11
  • Za życiem i… za wyborem 8 paź 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI MÓJ SYN MA 18 LAT. Jest osobą głuchoniewidomą ze sprzężeniami: deficyty ruchowo-kostne, łuszczyca, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia koncentracji i zachowania. Codziennie wstajemy o 5 rano i jedziemy do specjalnego... 13
  • Zdarzyło się jutro 8 paź 2017, 20:00 Pytanie tygodnia: kto drukuje paski TVP Info? POLACY ZDEMOLOWALI ARMENIĘ, WYGRYWAJĄ 6:1 NA WYJEŹDZIE. Robert Lewandowski ustrzelił hat tricka i dzięki tym trzem trafieniom stał się najlepszym strzelcem w historii naszej reprezentacji.... 16
  • Zielona wyspa 8 paź 2017, 20:00 PODCZAS INAUGURACJI ROKU AKADEMICKIEGO NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM rektor Marcin Pałys przestrzegał przed inwazją postaw antynaukowych. „Nie jest przecież tak – mówił rektor – że mamy homeopatię, znachorów, ruchy antyszczepionkowe... 17
  • U żyteczni radykałowie 8 paź 2017, 20:00 „NIE JESTEM TEŻ ZWOLENNICZKĄ ABORCJI NA ŻYCZENIE... CO WIELOKROTNIE PODKREŚLAŁAM. Chodzi o zachowanie kompromisu tylko w trzech i tak dramatycznych przypadkach” – napisała jedna z naszych najlepszych aktorek Magdalena Boczarska... 17
  • W stronę Zachodu 8 paź 2017, 20:00 W latach 1986-88 „Wprost” pochwalał przedsiębiorczość, z obawą i fascynacją patrzył na niemieckich (ciągle jeszcze dwóch) sąsiadów i pomagał Polakom rzucać palenie. Czasami trzeba było się tłumaczyć – oficjalnie przed... 18
  • Rząd to tata i wujek Urban 8 paź 2017, 20:00 Wujek Urban jest fajny. Lubię też Ireneusza Sekułę, dostałam od niego papużkę Mimi – mówiła w rozmowie z „Wprost” w grudniu 1988 r. ośmioletnia Ola Kwaśniewska, córka przyszłego prezydenta. 19
  • Tajemnice rodziny Wałęsów 8 paź 2017, 20:00 – Moje życie rodzinne się skończyło – powtarza ostatnio Lech Wałęsa. To cena, jaką zapłacił za politykę. Zapewnia jednak, że z żoną się nie rozstanie, bo katolik się nie rozwodzi. 21
  • Europejskie wartości 8 paź 2017, 20:00 JAN ROKITA Kryzys wokół secesji Katalonii wprawił Unię Europejską w rozterkę i konsternację. Oto jeden z najbardziej prounijnych narodów Europy idzie głosować nad własną przyszłością, ale konserwatywny rząd w Madrycie posyła... 25
  • Nowoczesna nie musi być Ryszarda Petru 8 paź 2017, 20:00 Trzeba zdemokratyzować partię. Chcę to zrobić jako jej przewodniczący – mówi poseł Piotr Misiło, członek władz klubu poselskiego Nowoczesnej. 26
  • Jak atakuje Rosja 8 paź 2017, 20:00 Wiele pozornie nieznaczących zjawisk. Trudno je uchwycić, wyłowić. Jak się okazuje, mają jednak podobny wzór. I ten sam cel. Jak działa rosyjska propaganda w Polsce i innych krajach Grupy Wyszehradzkiej? 30
  • Armia rosyjska – mity czy fakty? 8 paź 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Zakończyły się „rozreklamowane” przez media i polityków ćwiczenia armii rosyjskiej Zapad-17. Rosjanie od początku procesu przygotowania tych ćwiczeń nie kryli się z zamiarami „straszenia” swoich... 34
  • Zabawy z bronią 8 paź 2017, 20:00 Broń palną posiada co setny Polak. Politycy chcą jeszcze ułatwić do niej dostęp. Masakra w Las Vegas może im te plany pokrzyżować. 36
  • Hoplofilia 8 paź 2017, 20:00 EWA WANAT Polski Sejm debatuje nad ułatwieniem dostępu do broni. Projekt złożył klub Kukiz’15. Ramię w ramię z kukizowcami staje dziś były prezydent Bronisław Komorowski, twierdząc, że Polska ma w tej kwestii zbyt restrykcyjne prawo... 38
  • Prezydent, kij i marchewka 8 paź 2017, 20:00 Piątkowa wizyta prezesa PiS u prezydenta to sygnał pojednania. Ale jednocześnie w partii ruszyły tajne prace nad ordynacją. Chodzi o to, by po wyborach obóz władzy mógł odrzucić każde weto. 40
  • CEPiK 2.0 i przestępczość gospodarcza 8 paź 2017, 20:00 Kulisom realizacji nowego systemu ewidencji pojazdów i kierowców przygląda się stołeczny wydział przestępczości gospodarczej – dowiedział się „Wprost”. 42
  • Gdy polityka wypycha sprawiedliwość 8 paź 2017, 20:00 Sędziowie są przeciążeni, procedury zbyt formalistyczne. Proponowane ustawy nie rozwiążą problemów Polaków – uważa Paweł Gieras, dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie. 44
  • Niania z piekła rodem 8 paź 2017, 20:00 Obiecuje, że zajmie się dzieckiem jak swoim. Ale czasem potrafi uderzyć, wyzwać, podać maluchowi leki nasenne albo okraść mieszkanie. 47
  • Bierzcie i jedzcie 8 paź 2017, 20:00 Powstał na Zachodzie jako instrument walki z marnowaniem jedzenia. W Polsce foodsharing przede wszystkim pomaga zaspokoić głód potrzebujących. 50
  • Możesz pomóc 8 paź 2017, 20:00 Walka o życie męża i syna Tomek z zawodu jest fizjoterapeutą. Całe swoje zawodowe życie poświecił rehabilitacji dzieci z dystrofią Duchenne’a. Od kilku lat nie jest już w stanie im już pomagać – własne ciało odmawia mu... 53
  • Cena, która sprawia ból 8 paź 2017, 20:00 Zarabiamy trzy razy mniej niż Niemcy, a za niektóre produkty płacimy w sklepach dwa razy więcej od nich. Oto, jak zachodnie sieci handlowe biją po kieszeniach Polaków. 54
  • Ma 250 mln złotych długu i nadal prowadzi biznes. „Wprost” na tropie tzw. „układu zakopiańskiego” 16 paź 2017, 10:14 Małgorzata Chechlińska udowadnia, że mając 250 mln zł długu, można znaleźć sobie komornika, który uchroni od egzekucji. I zagrać w ten sposób wierzycielom na nosie. O sprawie tzw. układu zakopiańskiego pisaliśmy wielokrotnie na łamach tygodnika „Wprost”. 58
  • Z sympatią do pieniędzy 8 paź 2017, 20:00 Portale randkowe są popularniejsze od niektórych portali horyzontalnych. A przez to, że mają niższe koszty, wyciskają lepsze marże. I zarabiają miliony. 62
  • Hossa Bessa 8 paź 2017, 20:00 Polak w NBA Piotr Szulczewski, bohater naszej Listy 100 najbogatszych Polaków, sponsorem Los Angeles Lakers. 16-krotni mistrzowie NBA podpisali właśnie kontrakt reklamowy z Wish. To aplikacja, którą Szulczewski uruchomił wspólnie z Dannym... 65
  • Kontra warta miliardy 8 paź 2017, 20:00 Polska próbuje uchylić wyrok sądu arbitrażowego przyznający funduszowi Abris rację w sporze o odszkodowanie. Teraz wszystko w rękach szwedzkich sędziów. 66
  • Jak Wrocław staje się Wroclove 8 paź 2017, 20:00 Emocje, prawdziwe i nowe przeżycia, zaangażowanie – to wszystko niosą ze sobą nowe technologie i turystyka. Idealny mariaż. 68
  • Know How 8 paź 2017, 20:00 Wszyscy w kosmos Lockheed Martin też chce podbijać kosmos. Podczas Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego zorganizowanego w australijskim Adelaide koncern przedstawił swój nowy plan zakładający wysłanie astronautów na Czerwoną... 70
  • Koniec Europy, jaką znamy 8 paź 2017, 20:00 Jeśli Katalonia wybije się na niepodległość, nasz kontynent może zalać fala separatystycznych żądań, które rozbiją jedność UE. 72
  • Mundial, nowy pomnik Putina 8 paź 2017, 20:00 Piłkarskie mistrzostwa w 2018 r. miały potwierdzić pozycję Rosji w świecie. Jednak na razie toczy je korupcja i strach przed brutalnością stadionowych chuliganów. 76
  • Polki w łóżkach carów 8 paź 2017, 20:00 Polsko-rosyjskie relacje były o niebo lepsze w sypialni niż w polityce. Historia pełna jest romansów carów z naszymi rodaczkami. 80
  • Ryzyko jest nam potrzebne 8 paź 2017, 20:00 Na naszych granicach z wychłodzenia umiera wielu ludzi. Widziałam zdjęcia zamarzniętych dzieci, które nie przetrwały nocy. W Polsce zdarzają się takie sceny, których scenarzyści by nie wymyślili – mówi Aleksandra Popławska, która powróci do świata pograniczników w drugim... 82
  • Chodź, pomaluj mój świat 8 paź 2017, 20:00 Polska animacja swoje 70. urodziny obchodzi bez szampana. Ale wiele wskazuje na to, że już niedługo wystrzelą korki. 86
  • Wydarzenie 8 paź 2017, 20:00 SZTUKA Żona swojego męża, mąż swojej żony Historia sztuki chodzi krętymi ścieżkami. Jeszcze niedawno Diego Rivera był synonimem malarstwa meksykańskiego, a nawet całej Ameryki Łacińskiej, podczas gdy Frida była tylko jego żoną.... 90
  • Koniecznie! 8 paź 2017, 20:00 FILM Biegnąc w miejscu „DWIE NOCE DO RANA” TO FILM, KTÓRY NIE KOKIETUJE WI DZA. Z ZAMIERZENIA „NIESPEKTAKULARNY”, OSCHŁY, WYCYZELOWANY. A jednak Mikko Kuparinenowi udaje się dotknąć czułej struny. Powiedzieć coś ważnego o... 91
  • Powyżej średniej 8 paź 2017, 20:00 SZTUKA Półprawda z byłych demoludów Słowo „półprawda” zrobiło błyskotliwą karierę w polityce. W sztuce też – przecież artyści wytwarzaniem półprawd zajmują się poniekąd zawodowo. „Półprawdy” pokazane w Królikarni... 92
  • W mediach 8 paź 2017, 20:00 INTERNET Anime Runner ZBIERAJĄCY ENTUZJASTYCZNE RECENZJE „Blade Runner 2049” już na ekranach, ale na kilka dni przed premierą udostępniono prawdziwą gratkę. Wyreżyserowana przez twórcę kultowego „Kowboja Bebopa”, japońskiego... 94
  • Bez entuzjazmu 8 paź 2017, 20:00 LUDOMIR ROGOWSKI JEST JEDNYM Z CIEKAWSZYCH, ale zapomnianych kompozytorów 20-lecia. Pochodził z Lublina, w Wilnie założył orkiestrę symfoniczną, w Paryżu poznał śmietankę towarzyską, ostatnich 28 lat życia spędził w Chorwacji –... 94
  • Agnieszka Cegielska: To się państwu spodoba 8 paź 2017, 20:00 LUBIĘ KSIĄŻKI, KTÓRE WIĄŻĄ SIĘ Z MOIMI ZAINTERESOWANIAMI i tym, co w danym momencie mi w duszy gra. Raczej nie przeczytam i nie obejrzę horroru, to gatunek, który absolutnie do mnie nie przemawia. Najczęściej sięgam po tytuły... 96
  • Rosyjscy agenci, zamach stanu i... Mazurek Dąbrowskiego 8 paź 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Właśnie wróciłem z Czarnogóry. Najmłodszego członka rodziny NATO. Podgorica jest w Pakcie Północnoatlantyckim raptem cztery miesiące – ale jest. „Daremne żale, próżny trud”, rosyjski trud i rosyjskie żale, bo... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany