Koniec Europy, jaką znamy

Koniec Europy, jaką znamy

Demonstracje w Barcelonie
Demonstracje w Barcelonie / Źródło: Newspix.pl / fot. ABACA
Jeśli Katalonia wybije się na niepodległość, nasz kontynent może zalać fala separatystycznych żądań, które rozbiją jedność UE.

Madryt i Barcelona znalazły się w klinczu i na szybkie rozwiązanie sporu między centralnym rządem Hiszpanii a zbuntowaną Katalonią się nie zanosi. Zeszłotygodniowy plebiscyt bardziej przypominał happening niż prawdziwe wybory. Zmagające się z 10-tysięcznymi oddziałami policji tłumy wyglądały co prawda romantycznie i zdobyły sympatię światowej opinii publicznej, trudno będzie jednak uznać wyniki tego głosowania za wiarygodne. Problem polega na tym, że niepodległościowe dążenia katalońskich separatystów już dawno przestały być wewnętrzną sprawą Hiszpanii. W Europie coraz częściej mówi się o efekcie domina i rozprzestrzenieniu się katalońskiego przypadku na inne regiony. W Unii działają przecież dziesiątki ruchów separatystycznych, które wspólnie mogłyby sparaliżować Unię Europejską nawet w większym stopniu niż brexit. Co najbardziej niepokojące, zarówno katalońskim, jak i innym tego typu ruchom w Europie od lat wsparcia udziela Rosja i to ona na separatystycznej fali skorzystałaby najbardziej. Słaba, rozczłonkowana na dziesiątki nowych państewek i niezdolna do solidarności Europa to cel, do którego od dawna dąży Kreml.

Majstersztyk propagandy

Zwolennicy oderwania Katalonii od Hiszpanii odnieśli w referendum miażdżące zwycięstwo i zdobyli 90 proc. głosów. Tak twierdzą w każdym razie separatystyczne władze Katalonii, choć przez cały ubiegły tydzień wstrzymywały się z opublikowaniem oficjalnych wyników. Pojawiła się za to zapowiedź ogłoszenia niepodległości całego regionu. Równocześnie jednak szef katalońskiego rządu Carles Puigdemont przyznał w telewizyjnym przemówieniu, że wciąż liczy na dialog z Madrytem. Puigdemont znalazł się wbrew pozorom w trudnej sytuacji. Zbierającym się na ulicach Barcelony, podekscytowanym wizją niezależnej Katalonii tłumom nie może przecież powiedzieć, z czym naprawdę wiąże się jednostronna deklaracja niepodległości. Tymczasem Bruksela już zapowiedziała, że niepodległa Katalonia przestanie być członkiem Unii Europejskiej. Na uznanie państwowości separatyści z Barcelony mogą liczyć co najwyżej ze strony Rosji albo głodującej pod rządami Nicolása Madury Wenezueli. Premier Hiszpanii Mariano Rajoy, słusznie krytykowany za nieudolność i nasłanie na głosujących agresywnej policji, też zapędził się w kozi róg. Już nawet członkowie jego własnej partii zaczynają nakłaniać go do ustąpienia i rozpisania nowych wyborów. 

Mimo to Rajoy nie chce negocjować z puczystami, którzy mają mocniejszą pozycję, bo wspiera ich światowa opinia publiczna. Hiszpańscy komentatorzy z lewa i z prawa są zgodni, że świat dał się złapać w zastawioną przez katalońskich separatystów propagandową pułapkę. Do niedawna nikt w Europie nie przywiązywał do ich dążeń specjalnej wagi. Carles Puigdemont słał do unijnych urzędników regularne skargi na łamanie praworządności przez rząd Hiszpanii, mając nadzieję, że Bruksela będzie naciskać na Madryt tak jak na Warszawę. Srogo się jednak zawiódł i dlatego był mu potrzebny referendalny spektakl. Zasadniczą rolę odegrały w nim mniejszościowy, prawicowy rząd Hiszpanii i media. Cristian Campos z „El Español” napisał wprost, że hiszpański rząd pozwolił na przeprowadzenie zamachu stanu rękami światowych mediów. Wprawdzie racja leżała po stronie premiera Mariano Rajoya, bo separatyści złamali konstytucję, ale brutalny atak policji sprawił, że kwestia przestrzegania prawa stała się drugorzędna. Świat obiegły zdjęcia ostrzeliwanych z gumowych kul Katalończyków, którzy stali się „bohaterskimi bojownikami o wolność”, stawiającymi czoła hiszpańskim „prześladowcom”. I nie miał już znaczenia fakt, że w referendum zabrakło komisarzy wyborczych oraz zagranicznych obserwatorów i zdarzały się przypadki drukowania kart do głosowania w domu albo oddawania głosu w kilku miejscach naraz. Hiszpańska platforma internetowa Maldito bulo przygotowała nawet całą listę fałszywych informacji, które rozpowszechniano w sieci, m.in. fotografię zranionego chłopca, która, jak się okazało, pochodziła z manifestacji w 2012 r. Jednak mało kto interesuje się takimi detalami. Światowe media porównują hiszpański rząd do krwawej dyktatury, a władze Katalonii odgrywają rolę bohaterów. I to mimo że nastroje w zbuntowanej autonomii wcale nie są jednoznacznie proniepodległościowe.

Koszty bycia singlem

Według badań przeprowadzonych w lipcu br. przez katalońską sondażownię CEO za niepodległością opowiadało się 41 proc. respondentów, czyli mniejszość Katalończyków. Wielu z nich wystarcza bowiem obecny zakres autonomii, której zazdroszczą Katalończykom np. Szkoci. Zgodnie z konstytucją z 1978 r., którą współtworzyło dwóch Katalończyków, autonomiczny region Katalonii rządzi się niemal samodzielnie. Nie wszyscy Katalończycy dali się też przekonać argumentowi, że po secesji ich kraj będzie jeszcze bogatszy, bo skończy się okradanie przez Hiszpanię. To prawda, że 7,5 mln Katalończyków, czyli 16 proc. wszystkich mieszkańców Hiszpanii, generuje niemal 20 proc. PKB tego kraju i 30 proc. hiszpańskiego eksportu, a Katalonia jest bogatsza niż Grecja czy Portugalia. Jednak na secesji można równie wiele stracić. Ceny katalońskich obligacji spadły po referendum do poziomu śmieciowego, a kilka dużych banków z siedzibą w Barcelonie zapowiedziało przeniesienie się w inne regiony Hiszpanii z obawy przed niestabilną sytuacją w regionie. O takich skutkach secesji katalońskie media jednak milczą. Są zresztą poddawane nieustannym naciskom ze strony sprawujących obecnie władzę lewicowych separatystów. Rządy w Madrycie to dotąd lekceważyły, a jak twierdzą niektórzy hiszpańscy komentatorzy, przez lata wręcz hodowały ruchy separatystyczne. Dotyczy to także rządzącej obecnie prawicy. José Javier Esparza, pisarz i historyk, uważa, że hiszpańska prawica jest niezdolna do walki z lewicowymi projektami, do których zalicza kataloński ruch niepodległościowy. – Ta bitwa została przegrana po śmierci gen. Franco, kiedy prawica oddała władzę w dziedzinie kultury lewicy i podpisała swój wyrok śmierci. Prawdziwą tkanką społeczeństw nie jest bowiem gospodarka, ale kultura, dokładnie tak jak myślał Gramsci – tłumaczy Esparza. I dodaje: – Hegemonia lewicy w mediach i w systemie edukacji sprawiła, że automatycznie kojarzy się ludziom z dobrem, a prawica ze złem. Autorytet hiszpańskiego państwa próbuje ratować król Filip VI. Jednak, jak przekonuje Borja Lasheras, szef madryckiego biura think tanku European Council on Foreign Relations, trudno będzie zatrzymać bieg wypadków, bo premier Rajoy i jego Partia Ludowa nie mają mandatu, żeby zażegnać spór. Potrzebne byłoby wzmocnienie katalońskiej autonomii, które jednak wymagałoby nowych wyborów i ogólnonarodowego referendum, a potem ewentualnie plebiscytu w samej Katalonii, a na takie zmiany nie ma politycznej zgody. W tej sytuacji trudno się dziwić, że hiszpańscy komentatorzy przygotowują się na najgorsze i ostrzegają przed separatystyczną falą, która zaleje resztę Europy.

Powrót do średniowiecza

Enrique Navarro na łamach internetowego serwisu Libertad Digital zapowiada, że ogłoszenie niepodległości Katalonii będzie oznaczało koniec Europy państw narodowych. „W Europie jest co najmniej dwadzieścia regionów, które ze względów historycznych mają nawet więcej powodów niż Katalonia, żeby myśleć o niepodległości – przekonuje w swoim komentarzu Navarro. I dodaje: – Niektórym może się ta perspektywa wydawać kusząca, ale Europa regionów cofnie nas do średniowiecza”. Według Navarry władza państw może zostać zastąpiona panowaniem regionów, miast, a nawet dzielnic, które tak jak w wiekach średnich będą ze sobą wiecznie walczyć. Dlatego czas pożegnać się z osiągnięciami Michała Anioła i Goethego i zacząć się przyzwyczajać do feudalnej Europy katalońskiego premiera Puigdemonta. Co gorsza, w niedalekiej przyszłości miejsce słabych, europejskich regionów mogą zająć kalifaty. Ten pesymistyczny scenariusz konserwatywnego publicysty podziela także socjalista Manuel Valls, były premier Francji. Na antenie francuskiego radia La Ser Valls stwierdził niedawno, że niepodległość Katalonii może oznaczać koniec dzisiejszej Europy, zorganizowanej w ramach federacji państw narodowych. Tymczasem regionów chętnych do ogłoszenia niepodległości w Europie nie brakuje. W kolejce stoją m.in. hiszpańska Galicja, Kraj Basków i Baleary, włoska Lombardia, Górny Śląsk, a nawet Bawaria [patrz ramka]. Taką falę trudno będzie zatrzymać. Szkoccy zwolennicy niepodległości, którzy przegrali referendum z 2014 r., zapewniali, że w razie porażki nie wrócą do tego tematu co najmniej przez jedno pokolenie. Jednak już rok po przegranej znów zaczęli mówić o kolejnej próbie.

Czego szuka gazprom w katalonii?

Najwięcej na podziale dzisiejszej Europy skorzystałaby oczywiście Rosja. Nic dziwnego, że Rosjanie od dawna hołubią ruchy separatystyczne w Europie. W Moskwie już dwukrotnie odbyły się międzynarodowe konferencje separatystów sponsorowane przez Kreml. W moskiewskim hotelu Ritz-Carlton gościli m.in. separatyści z Katalonii. Miarą zainteresowania Kremla sprawą Katalonii były nie tylko triumfalne relacje tub propagandowych Russia Today i Sputnik, w których potyczki z hiszpańską policją przedstawiano jako przejaw słabości UE. Według raportu amerykańskiego think tanku Atlantic Council Rosjanie byli także aktywni w internecie, gdzie działały tzw. boty, czyli specjalne konta w sieciach społecznościowych rozpowszechniające nieprawdziwe informacje na temat sytuacji w Katalonii. Gra na rozbicie UE ma pomóc Rosji przełamać unijne sankcje i utrzymać zdobycze terytorialne na Ukrainie. Nie bez znaczenia są też kwestie energetyczne i tutaj Katalonia odgrywa bardzo ważną rolę, bo ich wolnościowe dążenia mogą pogrzebać projekt wzmacniający energetyczną solidarność Europy. Przez katalońską część Pirenejów ma przebiegać strategiczny gazociąg, którym gaz z Algierii ma być tłoczony przez Hiszpanię do Francji. Ten projekt, którego uruchomienie planowane jest na 2020 r., znacząco ograniczy uzależnienie Europy od rosyjskich dostaw. Nic więc dziwnego, że Moskwa stawia na katalońską niepodległość. Budowa kilkuset kilometrów rury z okolic Barcelony do Francji jest finansowana ze środków unijnych, które zostaną odcięte, jeśli Katalonia ogłosi niezależność i przestanie być częścią UE. Byłby to niezwykle wygodny dla Rosji rozwój wypadków, dlatego stara się wspomagać go, jak tylko się da. Podobny scenariusz Moskwa realizuje w dalekim Kurdystanie, wspierając po cichu niepodległościowe ambicje Kurdów, przez których ziemie przebiegają strategiczne szlaki przesyłu gazu i ropy z Azji Środkowej do Europy. I pomyśleć, że gdy Putin zajmuje się poważną polityką, Europejczycy z bogatych, bezpiecznych i sytych regionów bawią się w walkę o iluzoryczną niepodległość. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 41/2017
Więcej możesz przeczytać w 41/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2017 (1806)

  • Zaczynam się obawiać ministra Jakiego 8 paź 2017, 20:00 JACEK POCHŁOPIEŃ, redaktor naczelny Źle się dzieje w państwie polskim. Od dawna, żeby było jasne. W ubiegłym tygodniu Patryk Jaki, wiceminister sprawiedliwości i szef komisji weryfikacyjnej zajmującej się reprywatyzacją w Warszawie,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 8 paź 2017, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK WITOLD WASZCZYKOWSKI, SZEF MSZ, jest pewnym kandydatem do wymiany podczas zapowiedzianego przez prezesa PiS listopadowego przeglądu kadr rządowych. – Już nawet nikt nie pyta, czy Waszczykowski odejdzie ze... 8
  • Obraz tygodnia 8 paź 2017, 20:00 1mln widzów zobaczyło „Botoks” od premiery 29 września do chwili zamknięcia tego numeru „Wprost”. Wcześniej, mimo kiepskich recenzji, film Patryka Vegi zanotował najlepszy weekend otwarcia 2017 r. i drugie najlepsze otwarcie... 10
  • Info radar 8 paź 2017, 20:00 Postrach reżyserów, ulubieniec publiczności To nie jest tak, że reżyser mówi mi, co chce i ja to wykonuję. Nie wyobrażam sobie robienia czegoś wbrew sobie – tak Ennio Morricone powiedział nam w wywiadzie kilka miesięcy temu. Teraz... 11
  • Za życiem i… za wyborem 8 paź 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI MÓJ SYN MA 18 LAT. Jest osobą głuchoniewidomą ze sprzężeniami: deficyty ruchowo-kostne, łuszczyca, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia koncentracji i zachowania. Codziennie wstajemy o 5 rano i jedziemy do specjalnego... 13
  • Zdarzyło się jutro 8 paź 2017, 20:00 Pytanie tygodnia: kto drukuje paski TVP Info? POLACY ZDEMOLOWALI ARMENIĘ, WYGRYWAJĄ 6:1 NA WYJEŹDZIE. Robert Lewandowski ustrzelił hat tricka i dzięki tym trzem trafieniom stał się najlepszym strzelcem w historii naszej reprezentacji.... 16
  • Zielona wyspa 8 paź 2017, 20:00 PODCZAS INAUGURACJI ROKU AKADEMICKIEGO NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM rektor Marcin Pałys przestrzegał przed inwazją postaw antynaukowych. „Nie jest przecież tak – mówił rektor – że mamy homeopatię, znachorów, ruchy antyszczepionkowe... 17
  • U żyteczni radykałowie 8 paź 2017, 20:00 „NIE JESTEM TEŻ ZWOLENNICZKĄ ABORCJI NA ŻYCZENIE... CO WIELOKROTNIE PODKREŚLAŁAM. Chodzi o zachowanie kompromisu tylko w trzech i tak dramatycznych przypadkach” – napisała jedna z naszych najlepszych aktorek Magdalena Boczarska... 17
  • W stronę Zachodu 8 paź 2017, 20:00 W latach 1986-88 „Wprost” pochwalał przedsiębiorczość, z obawą i fascynacją patrzył na niemieckich (ciągle jeszcze dwóch) sąsiadów i pomagał Polakom rzucać palenie. Czasami trzeba było się tłumaczyć – oficjalnie przed... 18
  • Rząd to tata i wujek Urban 8 paź 2017, 20:00 Wujek Urban jest fajny. Lubię też Ireneusza Sekułę, dostałam od niego papużkę Mimi – mówiła w rozmowie z „Wprost” w grudniu 1988 r. ośmioletnia Ola Kwaśniewska, córka przyszłego prezydenta. 19
  • Tajemnice rodziny Wałęsów 8 paź 2017, 20:00 – Moje życie rodzinne się skończyło – powtarza ostatnio Lech Wałęsa. To cena, jaką zapłacił za politykę. Zapewnia jednak, że z żoną się nie rozstanie, bo katolik się nie rozwodzi. 21
  • Europejskie wartości 8 paź 2017, 20:00 JAN ROKITA Kryzys wokół secesji Katalonii wprawił Unię Europejską w rozterkę i konsternację. Oto jeden z najbardziej prounijnych narodów Europy idzie głosować nad własną przyszłością, ale konserwatywny rząd w Madrycie posyła... 25
  • Nowoczesna nie musi być Ryszarda Petru 8 paź 2017, 20:00 Trzeba zdemokratyzować partię. Chcę to zrobić jako jej przewodniczący – mówi poseł Piotr Misiło, członek władz klubu poselskiego Nowoczesnej. 26
  • Jak atakuje Rosja 8 paź 2017, 20:00 Wiele pozornie nieznaczących zjawisk. Trudno je uchwycić, wyłowić. Jak się okazuje, mają jednak podobny wzór. I ten sam cel. Jak działa rosyjska propaganda w Polsce i innych krajach Grupy Wyszehradzkiej? 30
  • Armia rosyjska – mity czy fakty? 8 paź 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Zakończyły się „rozreklamowane” przez media i polityków ćwiczenia armii rosyjskiej Zapad-17. Rosjanie od początku procesu przygotowania tych ćwiczeń nie kryli się z zamiarami „straszenia” swoich... 34
  • Zabawy z bronią 8 paź 2017, 20:00 Broń palną posiada co setny Polak. Politycy chcą jeszcze ułatwić do niej dostęp. Masakra w Las Vegas może im te plany pokrzyżować. 36
  • Hoplofilia 8 paź 2017, 20:00 EWA WANAT Polski Sejm debatuje nad ułatwieniem dostępu do broni. Projekt złożył klub Kukiz’15. Ramię w ramię z kukizowcami staje dziś były prezydent Bronisław Komorowski, twierdząc, że Polska ma w tej kwestii zbyt restrykcyjne prawo... 38
  • Prezydent, kij i marchewka 8 paź 2017, 20:00 Piątkowa wizyta prezesa PiS u prezydenta to sygnał pojednania. Ale jednocześnie w partii ruszyły tajne prace nad ordynacją. Chodzi o to, by po wyborach obóz władzy mógł odrzucić każde weto. 40
  • CEPiK 2.0 i przestępczość gospodarcza 8 paź 2017, 20:00 Kulisom realizacji nowego systemu ewidencji pojazdów i kierowców przygląda się stołeczny wydział przestępczości gospodarczej – dowiedział się „Wprost”. 42
  • Gdy polityka wypycha sprawiedliwość 8 paź 2017, 20:00 Sędziowie są przeciążeni, procedury zbyt formalistyczne. Proponowane ustawy nie rozwiążą problemów Polaków – uważa Paweł Gieras, dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie. 44
  • Niania z piekła rodem 8 paź 2017, 20:00 Obiecuje, że zajmie się dzieckiem jak swoim. Ale czasem potrafi uderzyć, wyzwać, podać maluchowi leki nasenne albo okraść mieszkanie. 47
  • Bierzcie i jedzcie 8 paź 2017, 20:00 Powstał na Zachodzie jako instrument walki z marnowaniem jedzenia. W Polsce foodsharing przede wszystkim pomaga zaspokoić głód potrzebujących. 50
  • Możesz pomóc 8 paź 2017, 20:00 Walka o życie męża i syna Tomek z zawodu jest fizjoterapeutą. Całe swoje zawodowe życie poświecił rehabilitacji dzieci z dystrofią Duchenne’a. Od kilku lat nie jest już w stanie im już pomagać – własne ciało odmawia mu... 53
  • Cena, która sprawia ból 8 paź 2017, 20:00 Zarabiamy trzy razy mniej niż Niemcy, a za niektóre produkty płacimy w sklepach dwa razy więcej od nich. Oto, jak zachodnie sieci handlowe biją po kieszeniach Polaków. 54
  • Ma 250 mln złotych długu i nadal prowadzi biznes. „Wprost” na tropie tzw. „układu zakopiańskiego” 16 paź 2017, 10:14 Małgorzata Chechlińska udowadnia, że mając 250 mln zł długu, można znaleźć sobie komornika, który uchroni od egzekucji. I zagrać w ten sposób wierzycielom na nosie. O sprawie tzw. układu zakopiańskiego pisaliśmy wielokrotnie na łamach tygodnika „Wprost”. 58
  • Z sympatią do pieniędzy 8 paź 2017, 20:00 Portale randkowe są popularniejsze od niektórych portali horyzontalnych. A przez to, że mają niższe koszty, wyciskają lepsze marże. I zarabiają miliony. 62
  • Hossa Bessa 8 paź 2017, 20:00 Polak w NBA Piotr Szulczewski, bohater naszej Listy 100 najbogatszych Polaków, sponsorem Los Angeles Lakers. 16-krotni mistrzowie NBA podpisali właśnie kontrakt reklamowy z Wish. To aplikacja, którą Szulczewski uruchomił wspólnie z Dannym... 65
  • Kontra warta miliardy 8 paź 2017, 20:00 Polska próbuje uchylić wyrok sądu arbitrażowego przyznający funduszowi Abris rację w sporze o odszkodowanie. Teraz wszystko w rękach szwedzkich sędziów. 66
  • Jak Wrocław staje się Wroclove 8 paź 2017, 20:00 Emocje, prawdziwe i nowe przeżycia, zaangażowanie – to wszystko niosą ze sobą nowe technologie i turystyka. Idealny mariaż. 68
  • Know How 8 paź 2017, 20:00 Wszyscy w kosmos Lockheed Martin też chce podbijać kosmos. Podczas Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego zorganizowanego w australijskim Adelaide koncern przedstawił swój nowy plan zakładający wysłanie astronautów na Czerwoną... 70
  • Koniec Europy, jaką znamy 8 paź 2017, 20:00 Jeśli Katalonia wybije się na niepodległość, nasz kontynent może zalać fala separatystycznych żądań, które rozbiją jedność UE. 72
  • Mundial, nowy pomnik Putina 8 paź 2017, 20:00 Piłkarskie mistrzostwa w 2018 r. miały potwierdzić pozycję Rosji w świecie. Jednak na razie toczy je korupcja i strach przed brutalnością stadionowych chuliganów. 76
  • Polki w łóżkach carów 8 paź 2017, 20:00 Polsko-rosyjskie relacje były o niebo lepsze w sypialni niż w polityce. Historia pełna jest romansów carów z naszymi rodaczkami. 80
  • Ryzyko jest nam potrzebne 8 paź 2017, 20:00 Na naszych granicach z wychłodzenia umiera wielu ludzi. Widziałam zdjęcia zamarzniętych dzieci, które nie przetrwały nocy. W Polsce zdarzają się takie sceny, których scenarzyści by nie wymyślili – mówi Aleksandra Popławska, która powróci do świata pograniczników w drugim... 82
  • Chodź, pomaluj mój świat 8 paź 2017, 20:00 Polska animacja swoje 70. urodziny obchodzi bez szampana. Ale wiele wskazuje na to, że już niedługo wystrzelą korki. 86
  • Wydarzenie 8 paź 2017, 20:00 SZTUKA Żona swojego męża, mąż swojej żony Historia sztuki chodzi krętymi ścieżkami. Jeszcze niedawno Diego Rivera był synonimem malarstwa meksykańskiego, a nawet całej Ameryki Łacińskiej, podczas gdy Frida była tylko jego żoną.... 90
  • Koniecznie! 8 paź 2017, 20:00 FILM Biegnąc w miejscu „DWIE NOCE DO RANA” TO FILM, KTÓRY NIE KOKIETUJE WI DZA. Z ZAMIERZENIA „NIESPEKTAKULARNY”, OSCHŁY, WYCYZELOWANY. A jednak Mikko Kuparinenowi udaje się dotknąć czułej struny. Powiedzieć coś ważnego o... 91
  • Powyżej średniej 8 paź 2017, 20:00 SZTUKA Półprawda z byłych demoludów Słowo „półprawda” zrobiło błyskotliwą karierę w polityce. W sztuce też – przecież artyści wytwarzaniem półprawd zajmują się poniekąd zawodowo. „Półprawdy” pokazane w Królikarni... 92
  • W mediach 8 paź 2017, 20:00 INTERNET Anime Runner ZBIERAJĄCY ENTUZJASTYCZNE RECENZJE „Blade Runner 2049” już na ekranach, ale na kilka dni przed premierą udostępniono prawdziwą gratkę. Wyreżyserowana przez twórcę kultowego „Kowboja Bebopa”, japońskiego... 94
  • Bez entuzjazmu 8 paź 2017, 20:00 LUDOMIR ROGOWSKI JEST JEDNYM Z CIEKAWSZYCH, ale zapomnianych kompozytorów 20-lecia. Pochodził z Lublina, w Wilnie założył orkiestrę symfoniczną, w Paryżu poznał śmietankę towarzyską, ostatnich 28 lat życia spędził w Chorwacji –... 94
  • Agnieszka Cegielska: To się państwu spodoba 8 paź 2017, 20:00 LUBIĘ KSIĄŻKI, KTÓRE WIĄŻĄ SIĘ Z MOIMI ZAINTERESOWANIAMI i tym, co w danym momencie mi w duszy gra. Raczej nie przeczytam i nie obejrzę horroru, to gatunek, który absolutnie do mnie nie przemawia. Najczęściej sięgam po tytuły... 96
  • Rosyjscy agenci, zamach stanu i... Mazurek Dąbrowskiego 8 paź 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Właśnie wróciłem z Czarnogóry. Najmłodszego członka rodziny NATO. Podgorica jest w Pakcie Północnoatlantyckim raptem cztery miesiące – ale jest. „Daremne żale, próżny trud”, rosyjski trud i rosyjskie żale, bo... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany