Polki w łóżkach carów

Polki w łóżkach carów

Polsko-rosyjskie relacje były o niebo lepsze w sypialni niż w polityce. Historia pełna jest romansów carów z naszymi rodaczkami.

Dla Aleksandra Kalinina sama myśl o tym, że car Mikołaj II, święty rosyjskiej Cerkwi, miał za kochankę polską baletnicę, jest nie do zniesienia. Kalinin wygląda jak mnich z monastyru: ma długą bujną brodę i świdrujące spojrzenie religijnego fanatyka. Jako lider organizacji o nazwie Państwo Chrześcijańskie – Święta Ruś Kalinin prowadzi kampanię zastraszania kin mających wyświetlać film pt. „Matylda”, opowiadający o romansie ostatniego cara Rosji z Matyldą Krzesińską. Film wchodzi na ekrany rosyjskich kin w tym tygodniu w atmosferze skandalu i protestów zarówno przedstawicieli moskiewskiego patriarchatu, jak i prawosławnych sekciarzy, którzy normalnie na Cerkwi oficjalnej nie zostawiają suchej nitki. Kalinin ma kilka tysięcy zwolenników w całej Rosji, którzy stoją nie tylko za akcją szantażowania kiniarzy, ale też za podpaleniem samochodu adwokata reżysera filmu „Matylda” Aleksieja Uczitiela. Gdyby jednak pan Kalinin i jego towarzysze znali lepiej historię własnego kraju, wiedzieliby, że młodzieńczy romans Romanowa z Polką nie był ani niczym zdrożnym, ani nadzwyczajnym. W burzliwych dziejach Rosji władcy często brali sobie Polki do łóżka.

Matylda Krzesińska, której obecność u boku przyszłego cara tak mierzi religijną prawicę w Rosji, związana była z carskim rodem jeszcze długo po tym, jak Mikołaj porzucił ją dla spraw wagi państwowej. Romans carewicza z młodą katoliczką, pochodzącą ze znanej w Petersburgu rodziny polskich tancerzy, był nie do przyjęcia. Szykowany do roli władcy Mikołaj miał wzorem wielu jego przodków ożenić się z niemiecką arystokratką. Jednak Mikołaj, dopóki mógł, regularnie odwiedzał Matydę w willi wynajętej dla niej na mieście. Gdy zaręczył się z księżniczką Alicją Heską, frywolna polska tancerka związała się z wielkimi książętami Siergiejem i Andriejem Romanowymi. Zaliczyła także ojca tego ostatniego Włodzimierza Romanowa. W 1902 r. Matylda urodziła syna Wowę, który przez pierwsze 20 lat swojego życia nosił panieńskie imię matki, bo nie było pewności, którego z książąt jest synem. Ostatecznie usynowił go Andriej, który już po rewolucji bolszewickiej na emigracji we Francji pojął Matyldę za żonę. Zdziesiątkowana przez bolszewików rodzina Romanowów ciągle miała jednak wątpliwości co do jej statusu. Przełamało je dopiero przejście Krzesińskiej na prawosławie, co wiązało się z nadaniem jej tytułu księżnej. Nie wiązał się on z żadną realną władzą. Tę sprawowali w Rosji komuniści, którzy zamordowali dwóch z jej czterech utytułowanych kochanków: car Mikołaj został rozstrzelany wraz z rodziną. Wielkiego księcia Siergieja wrzucono do nieczynnego szybu kopalni na Uralu.

Żona dwóch dymitrów

Pobożni Rosjanie mogą mieć powody, by nerwowo reagować na opowieści o Polkach u boku rosyjskich carów. Jedna z nich sprowadziła bowiem do Moskwy znienawidzonych tam powszechnie polskich katolików. Nie dość, że zajęli oni Kreml, to jeszcze o mały włos udaremniliby przejęcie władzy w Rosji przez ród Romanowów. Kobieta ta miała na imię Maryna i była córką wojewody sandomierskiego Jerzego Mniszcha, potężnego w Rzeczypospolitej wielmożcy. Do carskiej alkowy Maryna dostała się mocno okrężną drogą, przez łóżko niejakiego Griszki Otriepiewa, zbiegłego z klasztoru ruskiego mnicha. Ukraiński kniaź Adam Wiśniowiecki przywiózł go do Krakowa jako cudownie ocalonego carewicza Dymitra, syna Iwana Groźnego, który zginął kilka lat wcześniej w podejrzanych okolicznościach, mając zaledwie osiem lat. Griszka był już chłopem na schwał i znakomicie nadawał się na męża dla Maryny Mniszchówny. Jej ojciec razem z Wiśniowieckimi zorganizował wyprawę na pogrążoną w politycznym chaosie Moskwę, gdzie koronował Dymitra Samozwańca na cara, a swoją córkę na pierwszą w dziejach Rusi carycę. Rządy cudownej pary trwały tylko dziewięć dni, bo podburzony przez popów i bojarów moskiewski motłoch zdobył Kreml i zamordował Samozwańca razem z polskimi poplecznikami. Jego zwłoki spalono, a prochy wystrzelono z armaty w kierunku Polski, co było jasną deklaracją gorących, choć niekoniecznie przyjaznych uczuć. Żona Samozwańca uciekła z Kremla w przebraniu, ale szybko odnalazła się w roli carycy Rosji. Zwłaszcza że jej przebiegły tato wiózł już do Moskwy nowego Samozwańca. Maryna szybko rozpoznała w nim ocalonego męża i zabrała się za odzyskiwanie Kremla. Nie szło im najlepiej, mimo wsparcia Kozaków i lisowczyków, doborowych oddziałów pułkownika Lisowskiego, którego łupieżcze rajdy do dziś pamiętają w Rosji. Gdy pozbawiony poparcia polskiego Dymitr zginął z rąk giermka, Maryna próbowała jeszcze zawojować Ruś z pomocą dońskiego atamana Iwana Zaruckiego. Jednak zbuntowani Kozacy wydali uzurpatorów carowi Michałowi I, pierwszemu władcy z dynastii Romanowów. Car wbił atamana na pal, giermka powiesił, a samą Marynę, wówczas zaledwie 27-letnią, kazał po cichu zamordować.

Polskie caryce i faworyt

Wpływy polskie na Kremlu jednak nie zniknęły. W 1680 r. na carycę Rosji koronowano Agatę Gruszecką, szlachciankę smoleńską, która wpadła w oko carowi Fiodorowi podczas jakiejś procesji. Nie zważając na opór dworu, bojarów i Cerkwi, która niechętnie widziała w Moskwie Polaków, car poślubił Agatę, otwierając Kreml na pochodzące z Polski modę i obyczaje. W Moskwie już od czasu niesławnych Dymitriad w modzie były polskie stroje szlacheckie,a polskie książki stały się głównym źródłem naukowej wiedzy na Rusi. W kontuszu chadzał m.in. książę Wasyl Golicyn, a moskiewscy dyplomaci jak Borys Szeremietiew używali polskiego języka w misjach zagranicznych. Caryca Agata Gruszecka miała szansę te wpływy ugruntować bardziej niż Wazowie podczas nieudanych prób podbicia Moskwy, ale nie zdążyła. Rok po koronacji zmarła podczas porodu następcy tronu. Kolejna szansa na wślizgnięcie się Polski do Rosji przez alkowę pojawiła się za rządów Piotra Wielkiego. Kandydatka była energiczna i miała potężne wpływy na dworze. Nazywała się Marta Skowrońska i podobno była chłopką z Inflant, choć nie brak i takich, którzy jej pochodzenie lokują wśród litewskiej szlachty. Jej kariera zaczęła się, gdy trafiła na służbę do Aleksandra Mienszykowa, bezdomnego moskiewskiego zabijaki, który stał się prawą ręką Piotra Wielkiego.

Od pralni w pałacu Mienszykowa do jego sypialni nie było daleko i Marta Skowrońska szybko znalazła najkrótszą drogę. Biegła w pijaństwie i bezpośrednia w zachowaniu wpadła też w oko samemu carowi, który swoją poprzednią żonę Eudoksję Łopuchinę kazał zamknąć w klasztorze. Skowrońską przez jakiś czas dzielił się z Mienszykowem, aż w końcu pojął ją za żonę i koronował na carycę Katarzynę I. Po śmierci Piotra Skowrońska została władczynią Rosji, choć faktycznie rządził jej były kochanek Mienszykow. Skowrońska całkiem się zruszczyła i nie zajmowała Polską. Miała jednak swój udział w przyzwyczajeniu imperium do rządów kobiety, choćby i marionetkowych. Dlatego gdy na tron rosyjski wstąpił skoligacony z Romanowami chorowity Niemiec z Holsztynu, jego żona, również Niemka, imieniem Zofia postanowiła przyjąć imię poprzedniczki. Świat zapamiętał ją jako Katarzynę Wielką. Caryca przejęła po poprzednikach zamiłowanie do polskiej krwi w sypialni. Jej romans z młodym polskim szlachcicem Stanisławem Augustem Poniatowskim zapewnił mu tron polski. Jej słabość do Poniatowskiego przetrwała dłużej niż królestwo, na którego czele go postawiła. Ale to już zupełnie inna historia. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 41/2017
Więcej możesz przeczytać w 41/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2017 (1806)

  • Zaczynam się obawiać ministra Jakiego 8 paź 2017, 20:00 JACEK POCHŁOPIEŃ, redaktor naczelny Źle się dzieje w państwie polskim. Od dawna, żeby było jasne. W ubiegłym tygodniu Patryk Jaki, wiceminister sprawiedliwości i szef komisji weryfikacyjnej zajmującej się reprywatyzacją w Warszawie,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 8 paź 2017, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK WITOLD WASZCZYKOWSKI, SZEF MSZ, jest pewnym kandydatem do wymiany podczas zapowiedzianego przez prezesa PiS listopadowego przeglądu kadr rządowych. – Już nawet nikt nie pyta, czy Waszczykowski odejdzie ze... 8
  • Obraz tygodnia 8 paź 2017, 20:00 1mln widzów zobaczyło „Botoks” od premiery 29 września do chwili zamknięcia tego numeru „Wprost”. Wcześniej, mimo kiepskich recenzji, film Patryka Vegi zanotował najlepszy weekend otwarcia 2017 r. i drugie najlepsze otwarcie... 10
  • Info radar 8 paź 2017, 20:00 Postrach reżyserów, ulubieniec publiczności To nie jest tak, że reżyser mówi mi, co chce i ja to wykonuję. Nie wyobrażam sobie robienia czegoś wbrew sobie – tak Ennio Morricone powiedział nam w wywiadzie kilka miesięcy temu. Teraz... 11
  • Za życiem i… za wyborem 8 paź 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI MÓJ SYN MA 18 LAT. Jest osobą głuchoniewidomą ze sprzężeniami: deficyty ruchowo-kostne, łuszczyca, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia koncentracji i zachowania. Codziennie wstajemy o 5 rano i jedziemy do specjalnego... 13
  • Zdarzyło się jutro 8 paź 2017, 20:00 Pytanie tygodnia: kto drukuje paski TVP Info? POLACY ZDEMOLOWALI ARMENIĘ, WYGRYWAJĄ 6:1 NA WYJEŹDZIE. Robert Lewandowski ustrzelił hat tricka i dzięki tym trzem trafieniom stał się najlepszym strzelcem w historii naszej reprezentacji.... 16
  • Zielona wyspa 8 paź 2017, 20:00 PODCZAS INAUGURACJI ROKU AKADEMICKIEGO NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM rektor Marcin Pałys przestrzegał przed inwazją postaw antynaukowych. „Nie jest przecież tak – mówił rektor – że mamy homeopatię, znachorów, ruchy antyszczepionkowe... 17
  • U żyteczni radykałowie 8 paź 2017, 20:00 „NIE JESTEM TEŻ ZWOLENNICZKĄ ABORCJI NA ŻYCZENIE... CO WIELOKROTNIE PODKREŚLAŁAM. Chodzi o zachowanie kompromisu tylko w trzech i tak dramatycznych przypadkach” – napisała jedna z naszych najlepszych aktorek Magdalena Boczarska... 17
  • W stronę Zachodu 8 paź 2017, 20:00 W latach 1986-88 „Wprost” pochwalał przedsiębiorczość, z obawą i fascynacją patrzył na niemieckich (ciągle jeszcze dwóch) sąsiadów i pomagał Polakom rzucać palenie. Czasami trzeba było się tłumaczyć – oficjalnie przed... 18
  • Rząd to tata i wujek Urban 8 paź 2017, 20:00 Wujek Urban jest fajny. Lubię też Ireneusza Sekułę, dostałam od niego papużkę Mimi – mówiła w rozmowie z „Wprost” w grudniu 1988 r. ośmioletnia Ola Kwaśniewska, córka przyszłego prezydenta. 19
  • Tajemnice rodziny Wałęsów 8 paź 2017, 20:00 – Moje życie rodzinne się skończyło – powtarza ostatnio Lech Wałęsa. To cena, jaką zapłacił za politykę. Zapewnia jednak, że z żoną się nie rozstanie, bo katolik się nie rozwodzi. 21
  • Europejskie wartości 8 paź 2017, 20:00 JAN ROKITA Kryzys wokół secesji Katalonii wprawił Unię Europejską w rozterkę i konsternację. Oto jeden z najbardziej prounijnych narodów Europy idzie głosować nad własną przyszłością, ale konserwatywny rząd w Madrycie posyła... 25
  • Nowoczesna nie musi być Ryszarda Petru 8 paź 2017, 20:00 Trzeba zdemokratyzować partię. Chcę to zrobić jako jej przewodniczący – mówi poseł Piotr Misiło, członek władz klubu poselskiego Nowoczesnej. 26
  • Jak atakuje Rosja 8 paź 2017, 20:00 Wiele pozornie nieznaczących zjawisk. Trudno je uchwycić, wyłowić. Jak się okazuje, mają jednak podobny wzór. I ten sam cel. Jak działa rosyjska propaganda w Polsce i innych krajach Grupy Wyszehradzkiej? 30
  • Armia rosyjska – mity czy fakty? 8 paź 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Zakończyły się „rozreklamowane” przez media i polityków ćwiczenia armii rosyjskiej Zapad-17. Rosjanie od początku procesu przygotowania tych ćwiczeń nie kryli się z zamiarami „straszenia” swoich... 34
  • Zabawy z bronią 8 paź 2017, 20:00 Broń palną posiada co setny Polak. Politycy chcą jeszcze ułatwić do niej dostęp. Masakra w Las Vegas może im te plany pokrzyżować. 36
  • Hoplofilia 8 paź 2017, 20:00 EWA WANAT Polski Sejm debatuje nad ułatwieniem dostępu do broni. Projekt złożył klub Kukiz’15. Ramię w ramię z kukizowcami staje dziś były prezydent Bronisław Komorowski, twierdząc, że Polska ma w tej kwestii zbyt restrykcyjne prawo... 38
  • Prezydent, kij i marchewka 8 paź 2017, 20:00 Piątkowa wizyta prezesa PiS u prezydenta to sygnał pojednania. Ale jednocześnie w partii ruszyły tajne prace nad ordynacją. Chodzi o to, by po wyborach obóz władzy mógł odrzucić każde weto. 40
  • CEPiK 2.0 i przestępczość gospodarcza 8 paź 2017, 20:00 Kulisom realizacji nowego systemu ewidencji pojazdów i kierowców przygląda się stołeczny wydział przestępczości gospodarczej – dowiedział się „Wprost”. 42
  • Gdy polityka wypycha sprawiedliwość 8 paź 2017, 20:00 Sędziowie są przeciążeni, procedury zbyt formalistyczne. Proponowane ustawy nie rozwiążą problemów Polaków – uważa Paweł Gieras, dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie. 44
  • Niania z piekła rodem 8 paź 2017, 20:00 Obiecuje, że zajmie się dzieckiem jak swoim. Ale czasem potrafi uderzyć, wyzwać, podać maluchowi leki nasenne albo okraść mieszkanie. 47
  • Bierzcie i jedzcie 8 paź 2017, 20:00 Powstał na Zachodzie jako instrument walki z marnowaniem jedzenia. W Polsce foodsharing przede wszystkim pomaga zaspokoić głód potrzebujących. 50
  • Możesz pomóc 8 paź 2017, 20:00 Walka o życie męża i syna Tomek z zawodu jest fizjoterapeutą. Całe swoje zawodowe życie poświecił rehabilitacji dzieci z dystrofią Duchenne’a. Od kilku lat nie jest już w stanie im już pomagać – własne ciało odmawia mu... 53
  • Cena, która sprawia ból 8 paź 2017, 20:00 Zarabiamy trzy razy mniej niż Niemcy, a za niektóre produkty płacimy w sklepach dwa razy więcej od nich. Oto, jak zachodnie sieci handlowe biją po kieszeniach Polaków. 54
  • Ma 250 mln złotych długu i nadal prowadzi biznes. „Wprost” na tropie tzw. „układu zakopiańskiego” 16 paź 2017, 10:14 Małgorzata Chechlińska udowadnia, że mając 250 mln zł długu, można znaleźć sobie komornika, który uchroni od egzekucji. I zagrać w ten sposób wierzycielom na nosie. O sprawie tzw. układu zakopiańskiego pisaliśmy wielokrotnie na łamach tygodnika „Wprost”. 58
  • Z sympatią do pieniędzy 8 paź 2017, 20:00 Portale randkowe są popularniejsze od niektórych portali horyzontalnych. A przez to, że mają niższe koszty, wyciskają lepsze marże. I zarabiają miliony. 62
  • Hossa Bessa 8 paź 2017, 20:00 Polak w NBA Piotr Szulczewski, bohater naszej Listy 100 najbogatszych Polaków, sponsorem Los Angeles Lakers. 16-krotni mistrzowie NBA podpisali właśnie kontrakt reklamowy z Wish. To aplikacja, którą Szulczewski uruchomił wspólnie z Dannym... 65
  • Kontra warta miliardy 8 paź 2017, 20:00 Polska próbuje uchylić wyrok sądu arbitrażowego przyznający funduszowi Abris rację w sporze o odszkodowanie. Teraz wszystko w rękach szwedzkich sędziów. 66
  • Jak Wrocław staje się Wroclove 8 paź 2017, 20:00 Emocje, prawdziwe i nowe przeżycia, zaangażowanie – to wszystko niosą ze sobą nowe technologie i turystyka. Idealny mariaż. 68
  • Know How 8 paź 2017, 20:00 Wszyscy w kosmos Lockheed Martin też chce podbijać kosmos. Podczas Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego zorganizowanego w australijskim Adelaide koncern przedstawił swój nowy plan zakładający wysłanie astronautów na Czerwoną... 70
  • Koniec Europy, jaką znamy 8 paź 2017, 20:00 Jeśli Katalonia wybije się na niepodległość, nasz kontynent może zalać fala separatystycznych żądań, które rozbiją jedność UE. 72
  • Mundial, nowy pomnik Putina 8 paź 2017, 20:00 Piłkarskie mistrzostwa w 2018 r. miały potwierdzić pozycję Rosji w świecie. Jednak na razie toczy je korupcja i strach przed brutalnością stadionowych chuliganów. 76
  • Polki w łóżkach carów 8 paź 2017, 20:00 Polsko-rosyjskie relacje były o niebo lepsze w sypialni niż w polityce. Historia pełna jest romansów carów z naszymi rodaczkami. 80
  • Ryzyko jest nam potrzebne 8 paź 2017, 20:00 Na naszych granicach z wychłodzenia umiera wielu ludzi. Widziałam zdjęcia zamarzniętych dzieci, które nie przetrwały nocy. W Polsce zdarzają się takie sceny, których scenarzyści by nie wymyślili – mówi Aleksandra Popławska, która powróci do świata pograniczników w drugim... 82
  • Chodź, pomaluj mój świat 8 paź 2017, 20:00 Polska animacja swoje 70. urodziny obchodzi bez szampana. Ale wiele wskazuje na to, że już niedługo wystrzelą korki. 86
  • Wydarzenie 8 paź 2017, 20:00 SZTUKA Żona swojego męża, mąż swojej żony Historia sztuki chodzi krętymi ścieżkami. Jeszcze niedawno Diego Rivera był synonimem malarstwa meksykańskiego, a nawet całej Ameryki Łacińskiej, podczas gdy Frida była tylko jego żoną.... 90
  • Koniecznie! 8 paź 2017, 20:00 FILM Biegnąc w miejscu „DWIE NOCE DO RANA” TO FILM, KTÓRY NIE KOKIETUJE WI DZA. Z ZAMIERZENIA „NIESPEKTAKULARNY”, OSCHŁY, WYCYZELOWANY. A jednak Mikko Kuparinenowi udaje się dotknąć czułej struny. Powiedzieć coś ważnego o... 91
  • Powyżej średniej 8 paź 2017, 20:00 SZTUKA Półprawda z byłych demoludów Słowo „półprawda” zrobiło błyskotliwą karierę w polityce. W sztuce też – przecież artyści wytwarzaniem półprawd zajmują się poniekąd zawodowo. „Półprawdy” pokazane w Królikarni... 92
  • W mediach 8 paź 2017, 20:00 INTERNET Anime Runner ZBIERAJĄCY ENTUZJASTYCZNE RECENZJE „Blade Runner 2049” już na ekranach, ale na kilka dni przed premierą udostępniono prawdziwą gratkę. Wyreżyserowana przez twórcę kultowego „Kowboja Bebopa”, japońskiego... 94
  • Bez entuzjazmu 8 paź 2017, 20:00 LUDOMIR ROGOWSKI JEST JEDNYM Z CIEKAWSZYCH, ale zapomnianych kompozytorów 20-lecia. Pochodził z Lublina, w Wilnie założył orkiestrę symfoniczną, w Paryżu poznał śmietankę towarzyską, ostatnich 28 lat życia spędził w Chorwacji –... 94
  • Agnieszka Cegielska: To się państwu spodoba 8 paź 2017, 20:00 LUBIĘ KSIĄŻKI, KTÓRE WIĄŻĄ SIĘ Z MOIMI ZAINTERESOWANIAMI i tym, co w danym momencie mi w duszy gra. Raczej nie przeczytam i nie obejrzę horroru, to gatunek, który absolutnie do mnie nie przemawia. Najczęściej sięgam po tytuły... 96
  • Rosyjscy agenci, zamach stanu i... Mazurek Dąbrowskiego 8 paź 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Właśnie wróciłem z Czarnogóry. Najmłodszego członka rodziny NATO. Podgorica jest w Pakcie Północnoatlantyckim raptem cztery miesiące – ale jest. „Daremne żale, próżny trud”, rosyjski trud i rosyjskie żale, bo... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany