Papież gra w chińczyka

Papież gra w chińczyka

Papież Franciszek
Papież Franciszek / Źródło: Newspix.pl / ZUMA
Wierni podziemnego Kościoła katolickiego w Chinach oskarżają Franciszka o sprzedanie ich komunistom. Umowa Stolicy Apostolskiej z Pekinem grozi też Tajwanowi, bo Watykan to jedno z nielicznych państw uznających niezależność wyspy od Chin.

88-letni biskup Zhuang Jianjian miał łzy w oczach, gdy legat papieski Claudio Maria Celli oświadczył mu, że ma oddać swoją diecezję w prowincji Guangdong. Sędziwy biskup całe swoje życie duszpasterskie spędził w podziemiu, przewodząc wiernym, którzy nie uznają zwierzchności partii komunistycznej nad Kościołem i zachowują lojalność wobec Watykanu. Okazało się jednak, że lojalność nie zawsze popłaca. Zhuang został przywieziony na spotkanie z arcybiskupem Celli przez chińską bezpiekę tylko po to, żeby usłyszeć, że ma ustąpić miejsca księdzu z tzw. patriotycznego kościoła katolickiego, który jest przybudówką chińskiej partii. Ksiądz ów jest nawet członkiem kontrolowanego przez komunistów chińskiego parlamentu. Poza tym ciąży na nim ekskomunika za to, że przyjął godność biskupią z rąk władz chińskich, bez zgody Watykanu. Zaraz po odsunięciu biskupa Zhuanga arcybiskup Celli udał się do diecezji Mindong w prowincji Fujian. To jedna z najstarszych wspólnot katolickich w Chinach, założona jeszcze w XVII w. Do niedawna przewodził jej biskup Vincent Huang Shoucheng, który za wierność Stolicy Apostolskiej spędził w chińskich łagrach 35 lat. Wizyty papieskiego wysłannika biskup Huang nie dożył. Zmarł dwa lata temu. Za to z Cellim spotkał się jego następca, biskup Guo Xijin, także wielokrotnie więziony i stale inwigilowany przez chińskie służby. To jednak nie uratowało jego kariery. Celli oznajmił mu, że decyzją Stolicy Apostolskiej ma nie tylko przekazać swoją parafię hierarsze wyznaczonemu przez chińskie Politbiuro, lecz także zostać jego asystentem i wprowadzić go w obowiązki.

Cofnięta ekskomunika

Wszystkie te kompromitujące szczegóły ujrzały światło dzienne dzięki kardynałowi Josephowi Zen Ze-kiun, emerytowanemu arcybiskupowi Hongkongu. Po rozmowie ze zdymisjonowanymi przez Celliego biskupami kardynał Zen poleciał na początku lutego do Watykanu przekonywać Franciszka do zmiany decyzji. Niewiele chyba wskórał, skoro prasa chińska podała, że nawiązanie stosunków dyplomatycznych między Watykanem a Pekinem jest tylko kwestią czasu. Oba kraje zerwały je w 1951 r., po tym jak komuniści stworzyli marionetkowe Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich, uznając je za jedyne przedstawicielstwo katolików w Chinach. Aprobowany przez władze kościół patriotyczny ma dziś ok. 3-4 mln członków i siedmiu biskupów. Są oni wyświęceni przez partię, ale ekskomunikowani przez kolejnych papieży. Większość chińskich katolików, jakieś 8-9 mln, pozostaje lojalnych wobec Watykanu i 40 działających w podziemiu biskupów, potajemnie nominowanych przez Stolicę Apostolską. Jednak teraz, na mocy umowy, której zawarcie wedle źródeł chińskich jest nieuniknione, kandydatów ma nominować lojalny wobec partii kościół patriotyczny, a rolą papieża będzie jedynie zatwierdzenie tych nominacji. To właśnie te zapisy, w połączeniu z bezpardonowym odsunięciem od stanowisk szanowanych przez wiernych hierarchów, wywołały otwarty bunt w chińskim Kościele. W zeszłym tygodniu znany z ostrego języka i zaangażowania w obronę demokracji w rodzinnym Hongkongu kardynał Zen przypuścił frontalny atak na Stolicę Apostolską, twierdząc, że kuria rzymska sprzedaje wiernych komunistom.

– Chiński rząd twierdzi, że ostatnie słowo w sprawie nominacji biskupich będzie należeć do Ojca Świętego, ale to oszustwo. Oni będą wybierać tych, którzy są im posłuszni. Jak Ojciec Święty może zaaprobować takie wybory? – grzmiał w wywiadzie kard. Zen. Trudno się z nim nie zgodzić. Na zeszłorocznym zjeździe partii prezydent Chin Xi Jinping podkreślał, że religie w Chinach muszą mieć chińską orientację i znajdować się pod przewodnictwem partii, żeby zaadaptować się do socjalistycznego społeczeństwa. Realia tego społeczeństwa wyglądają zaś tak, że 60 proc. obywateli to ateiści, taoizm i konfucjanizm wyznaje 26 proc. Dopiero potem są chrześcijanie, muzułmanie i lokalne wyznania mniejszości etnicznych. Każda z tych grup religijnych jest kontrolowana przez państwo, co zresztą w Chinach ma długą tradycję. Poddawali się jej także katolicy, jak choćby jezuici, którym wiele stuleci temu zarzucano naginanie reguł Kościoła dla utrzymania przychylności cesarskiego dworu. Te same zarzuty stawiane są teraz jezuicie Franciszkowi. Plany porozumienia papieża z prezydentem Xi są krytykowane nie tylko przez katolickich intelektualistów w Chinach, lecz także przez działaczy praw człowieka, uważających dotąd Kościół za sojusznika w walce o demokrację. „Umowa nie tylko nie zagwarantuje nawet ograniczonej swobody wyznania, na którą liczy Stolica Apostolska, lecz także nadszarpnie wizerunek Kościoła jako obrońcy wolności, co zagrozi moralnej wiarygodności wśród wiernych” – napisali sygnatariusze listu otwartego do Franciszka, opublikowanego tydzień temu. Oliwy do ognia dolała także wiadomość, że Watykan zdecydował się uznać siedmiu ekskomunikowanych wcześniej biskupów lojalnych wobec władz w Pekinie.

Moda na chrześcijaństwo

Cała gra Watykanu z Pekinem toczy się nie tylko o unormowanie relacji międzypaństwowych i próbę zagwarantowania swobody wyznania wiernym. W Chinach trwa wielka moda na chrześcijaństwo. Po objęciu władzy przez komunistów w 1949 r. w Chinach było ok. 4 mln chrześcijan. Obecnie jest ich ponad 100 mln, a więc więcej, niż liczy sobie Komunistyczna Partia Chin, mająca 90 mln członków. W tej masie chrześcijan katolicy stanowią jednak zdecydowaną mniejszość. Jest ich zaledwie 12 mln. Reszta wiernych należy do rozmaitych kongregacji protestanckich, bujnie rozwijających się w całym kraju. Z badań wynika, że Chińczycy zainteresowani chrześcijaństwem wolą protestantyzm, bo widzą w nim nowoczesny prąd religijny z Zachodu. Katolicyzm się w tych wyobrażeniach nie mieści. Pojawiają się wątpliwości, czy katolicy to w ogóle chrześcijanie, skoro tak wielką czcią obok Jezusa otaczają Marię i świętych. Dla wielu chińskich protestantów jest to zaprzeczenie chrześcijańskiego monoteizmu. Wszystko to bardzo niepokoi Watykan, zwiększając presję na szybkie dogadanie się z władzami chińskimi. Partia doskonale zdaje sobie z tego sprawę. Stąd oferta otwarcia Chin na poddaną kontroli władz ewangelizację.

Scentralizowany pod skrzydłami zaprzyjaźnionej z Pekinem Stolicy Apostolskiej Kościół katolicki w Chinach byłby łatwiejszy do kontrolowania niż rozdrobnione kongregacje protestanckie. Zwłaszcza że większość z nich bierze inspirację – a także pieniądze – od ewangelików z USA. To ich Pekin obwinia o to, że wspólnoty protestanckie w Chinach są często radykalnie antykomunistyczne. Propozycja swobody działania w kraju, gdzie na ewangelizację podatne mogą być setki milionów ludzi, jest kusząca dla Rzymu. – Szukamy realistycznych rozwiązań duszpasterskich, które pozwolą prowadzić ewangelizację w specyficznym chińskim kontekście – mówi watykański sekretarz stanu, Pietro Parolin. Kuria szuka także rozmaitych sposobów na dopieszczenie rządu w Pekinie. Kanclerz Papieskiej Akademii Nauk, Marcelo Sánchez Sorondo, uważa np., że Chiny przodują we wprowadzaniu w życie społecznej nauki Kościoła. Chodzi o chińskie wsparcie dla porozumień klimatycznych, idące w parze z „ekologiczną” encykliką Franciszka „Laudato si”. Tego typu stwierdzenia tylko wzmacniają opór wiernych wobec zapowiadanego kompromisu z Chińską Republiką Ludową. Historycy Kościoła ostrzegają za to przed powtórką błędów z czasów zimnej wojny, gdy Watykan poszedł na ustępstwa wobec komunistycznych reżimów na Węgrzech i w Czechosłowacji. W efekcie kontrolę nad Kościołami w tych krajach przejęły partia i bezpieka, doprowadzając do masowego odpływu wiernych.

Tajwan, głupcy!

Całe zamieszanie może mieć także znacznie poważniejsze, dyplomatyczne konsekwencje dla całego regionu. Dotąd jednym z warunków przywrócenia przez Pekin stosunków z Watykanem było zerwanie przez Stolicę Apostolską relacji z Tajwanem. Chiny uważają wyspę za zbuntowaną prowincję, a Watykan jest jedynym państwem europejskim i jednym z kilkunastu na świecie uznających jej niezależność. To dziś ryzykowna postawa, bo potężne gospodarczo Chiny przekupstwem i groźbami wymuszają na wielu krajach izolowanie Tajwanu. Skoro więc umowa między Pekinem a Watykanem jest nieunikniona, to jej ofiarami, poza chińskimi biskupami, mogą być także Tajwańczycy. Zwłaszcza że od 2016 r., gdy prezydentem Tajwanu została pani Tsai Ing-wen, zwolenniczka ogłoszenia pełnej niepodległości wyspy, Chiny zaostrzyły kampanię przeciwko jej rządowi. W ciągu dwóch ostatnich lat Pekin przekupił rządy Panamy, Gambii i São Tomé, zmuszając je do zerwania relacji dyplomatycznych z Tajwanem. Presja na wyspę nie wynika jedynie z niechęci do prezydent Tsai i pretensji terytorialnych Chin. Tajwan irytuje komunistów w Pekinie dlatego, że jest dobrze funkcjonującą, zamożną demokracją w stylu zachodnim. Przeczy to lansowanym przez autorytarne władze chińskie tezom, że pluralizm polityczny i swobody obywatelskie to zagraniczne fanaberie, niemożliwe do wprowadzenia w Chinach. Pekin denerwuje też to, że Tajwan to wypróbowany amerykański sojusznik w regionie, słynny „niezatapialny lotniskowiec”, od czasów zimnej wojny pozwalający USA szachować Chiny.

Co prawda Waszyngton uznaje oficjalnie Tajwan za część Chin i nie utrzymuje od lat 70. oficjalnych stosunków z wyspą, ale jednocześnie USA jest głównym dostawcą zaawansowanej broni, dzięki której rząd w Tajpej zachowuje strategiczną równowagę sił z potężnym kontynentalnym sąsiadem. Wraz z zaostrzającym się konfliktem z Koreą Północną rola Tajwanu jako karty przetargowej w przepychance USA z Chinami stojącymi za Kim Dzong Unem znacząco wzrosła. Amerykanie zaczęli np. rozważać wykorzystanie tajwańskich portów, położonych nieco ponad 200 km od wybrzeży Chin, jako bazy dla okrętów US Navy. Zirytowało to Chińczyków równie mocno, jak przyjęta tydzień temu przez Kongres ustawa zachęcająca wysokich rangą przedstawicieli administracji USA do oficjalnych wizyt na Tajwanie. W takich warunkach wycofanie przez Watykan poparcia dyplomatycznego dla Tajwanu byłoby wielkim ciosem dla rządu w Tajpej i jeszcze większym prezentem dla Pekinu. Stolica Apostolska i wiceprezydent wyspy, Chen Chien-jen, który sam jest katolikiem, zapewniają co prawda zgodnie, że w relacjach między oboma państwami nic się nie zmienia. Jednak na wszelki wypadek silna delegacja tajwańskich polityków z rządzącej partii DPP poleciała do Watykanu sprawdzić na miejscu, jak się sprawy mają. W czasach zimnej wojny Watykan był mocno zaangażowany w walkę z komunizmem. Historycy podkreślają rolę, jaką w obaleniu totalitarnego systemu odegrała współpraca Jana Pawła II z Ronaldem Reaganem. Te czasy jednak minęły. Los biskupów podziemnego Kościoła w Chinach, którzy poszli w odstawkę w imię porozumienia z Pekinem, pokazuje, że Franciszek zmierza w przeciwnym od poprzedników kierunku. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

O WALCE PROTESTANCKICH WSPÓLNOT Z CZŁONKAMI PARTII PISALIŚMY SZERZEJ W NR 32/2017. TEKST JEST DOSTĘPNY W ARCHIWUM WYDAŃ NA WPROST.PL

Okładka tygodnika WPROST: 8/2018
Więcej możesz przeczytać w 8/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 8/2018 (1824)

  • Zerwijmy emerytalne kajdany 18 lut 2018, 20:00 Ekipa rządząca przygotowała emerytalną nowość dla Polaków – pracownicze plany kapitałowe, których szczegóły zostały zaprezentowane w ubiegłym tygodniu. Na szczęście tym razem udział w inicjatywie państwa ma być dobrowolny, a... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 18 lut 2018, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK W PIS PLOTKUJĄ, ŻE ZATRZYMANIA LUDZI ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRYWATYZACJĘ CIECHU to wbrew pozorom nie było uderzenie w PO, tylko w Mateusza Morawieckiego. Jak to możliwe, skoro prywatyzacja Ciechu miała miejsce w... 6
  • Obraz tygodnia 18 lut 2018, 20:00 650 zł otrzyma myśliwy za zabicie ciężarnej samicy dzika. Na strzelanie do lochy nie pozwala etyka łowiecka, ale według Ministerstwa Środowiska to najskuteczniejsza metoda „redukcji dzików”. Wygrani Paweł Kukiz Dzięki akcji na... 9
  • Info radar 18 lut 2018, 20:00 Ambasador z samego jądra partii Nowa ambasador USA w Polsce Georgette Mosbacher nie jest zwykłą urzędniczką Departamentu Stanu, wysłaną na placówkę do Europy. Wytykanie jej, że bardziej niż na dyplomacji zna się na kosmetykach, bo... 10
  • Pieniądze króla Grenady 18 lut 2018, 20:00 NIEWĄTPLIWA EUROPEJSKOŚĆ NASZEGO KRAJU PRZEJAWIA SIĘ MIĘDZY INNYMI W TYM, że cyklicznie, ale zawsze z nowym żarem, szukamy wrogów i kozłów ofiarnych. Wróg wzmacnia polityczną władzę, a kozioł ofiarny usprawiedliwia jej... 12
  • Bój Sarmaty z PiłS-em 18 lut 2018, 20:00 JEDYNĄ ORYGINALNĄ I POWAŻNĄ POLSKĄ TRADYCJĄ JEST SARMATYZM. Jego pozytywnym dziedzictwem jest waga, jaką przywiązujemy do wolności oraz gościnności. Negatywnym – uznawanie, że gościnność stanowi synonim obżarstwa oraz... 12
  • Zmiana sterów 18 lut 2018, 20:00 W 2006 r. rządził PiS, choć prezes tej partii na początku nie pełnił żadnej państwowej funkcji. Dopiero w połowie roku doszło do oficjalnego przejęcia sterów. Podobnie jak we „Wprost”. Wprost” dotarł do badań DNA Polaków,... 14
  • Jarosław Kaczyński Człowiekiem Roku po raz pierwszy 18 lut 2018, 20:00 „Nigdy nie potrafił zarobić większych pieniędzy, nie ma oszczędności. Odpoczywa przy muzyce, najczęściej klasycznej. Ostatnio martwi się swoją wagą – przyznaje, że dobił właśnie do 90 kg. »W końcu to polityk wagi ciężkiej«... 15
  • Bitwa o Warszawę 18 lut 2018, 20:00 Teoretycznie zdobycie stanowiska prezydenta Warszawy jest najważniejsze w wyborach samorządowych, bo dla partii to są tysiące posad do obsadzenia, a dla samego kandydata – trampolina do dalszej kariery politycznej. 16
  • Jednoczenie przez podział 18 lut 2018, 20:00 Samorządowa koalicja Platformy z Nowoczesną może się rozpaść, zanim na dobre zaistnieje. 20
  • Kulisy afery reprywatyzacyjnej Ciechu 18 lut 2018, 20:00 „Wprost” jako pierwszy dotarł do szczegółów zarzutów, jakie w sprawie prywatyzacji usłyszał Paweł T., wiceminister skarbu w rządzie PO-PSL. 22
  • Dowody biją w twarz 18 lut 2018, 20:00 Wkrótce przedstawimy dowody wskazujące na znacznie większą, niż się wydawało, skalę uczestnictwa Polaków w wyniszczeniu żydowskich współobywateli – zapowiada prof. Jan Grabowski. 24
  • Uprzedzenia i schematy Morawieckiego 18 lut 2018, 20:00 Na stronach „Deutsche Welle” czytam tłumaczenie wywiadu Mateusza Morawieckiego dla konserwatywnego dziennika „Die Welt”. W znacznej części wywiad dotyczy polskiej wizji własnej narodowej historii. Padają w nim m.in. takie oto zdania:... 28
  • Zmiażdżyć, zaorać, a potem zlikwidować 18 lut 2018, 20:00 Niedawno byłam świadkiem takiej sceny w berlińskim metrze: wychudzony, zniszczony narkotykami chłopak żebrze na peronie. Ledwo się trzyma na nogach. Po schodach wchodzi osiłek o szerokim karku. Na widok narkomana wrzeszczy po polsku: –... 30
  • Wyjść poza zaklęty krąg 18 lut 2018, 20:00 CYRYL EKIERSKI Sprawdzone metody zarządzania korporacjami są od lat z powodzeniem stosowane w usługach publicznych. Praktykują to administracje Nowej Zelandii, Australii, Wlk. Brytanii czy USA. Liczy się jakość usług i koszt ich... 32
  • Dotarłem do wstrząsających spraw 18 lut 2018, 20:00 Zgłaszałem się do dużych redakcji, ale też do osób, które są w stanie wyłożyć pieniądze. Od wszystkich słyszałem, że przy obecnym wpływie Kościoła na państwo nie chcą być łączeni z takim filmem – mówi Tomasz Sekielski, który chce nakręcić film o pedofilii w polskim Kościele. 35
  • Zawód: właściciel kilku mieszkań 18 lut 2018, 20:00 Polacy kupują mieszkania, aby je wynajmować na parę dni. Lub godzin. 38
  • Eksperci się mylili 18 lut 2018, 20:00 Niedługo wprowadzimy specustawę mieszkaniową, która skróci procedury wydawania pozwoleń na budowę z pięciu lat do roku – zapowiada Jerzy Kwieciński, minister inwestycji i rozwoju. 42
  • Polska-Ameryka, prawdziwi kumple 18 lut 2018, 20:00 To pierwsze tak duże gospodarcze spotkanie polsko-amerykańskie od lat – ocenili uczestnicy Szczytu Przywództwa PALS w Miami. 47
  • Trwałe powiązania z USA 18 lut 2018, 20:00 ADAM HAMRYSZCZAK W przygotowaniach do Polsko-Amerykańskiego Szczytu Przywództwa moją szczególną uwagę przykuły dane dotyczące koncentracji kapitału USA w Polsce. USA to jeden z największych inwestorów zagranicznych w naszym kraju.... 51
  • Powrót do zmienności 18 lut 2018, 20:00 Wielka korekta na giełdach w USA pozostawiła więcej pytań niż odpowiedzi. Dlaczego rynek nagle się załamał? 52
  • Hossa Bessa 18 lut 2018, 20:00 Czarne chmury nad rodziną Kulczyków Pierwszy cios przyszedł w niedzielę 11 lutego. Prokuratura krajowa poinformowała, że rusza śledztwo dotyczące budowy i eksploatacji autostrady A2 przez spółkę Autostrada Wielkopolska, w której... 54
  • Papież gra w chińczyka 18 lut 2018, 20:00 Wierni podziemnego Kościoła katolickiego w Chinach oskarżają Franciszka o sprzedanie ich komunistom. Umowa Stolicy Apostolskiej z Pekinem grozi też Tajwanowi, bo Watykan to jedno z nielicznych państw uznających niezależność wyspy od Chin. 56
  • Cierpliwy skoczek 18 lut 2018, 20:00 Gdyby „wyłączyć mu głowę”, Maciej Kot byłby idealnym skoczkiem, wygrałby setki konkursów i zdobył worek medali. 60
  • Showman o dwóch twarzach 18 lut 2018, 20:00 Sprawia wrażenie, że żyje po to, aby się śmiać. Piotr Żyła ma też inną twarz, której nie znają kibice oglądający jego wywiady. 61
  • Wyjście z cienia 18 lut 2018, 20:00 Dawid Kubacki to mocny numer 2 wśród biało-czerwonych skoczków. 62
  • Powiernik mistrzów 18 lut 2018, 20:00 Stefan Hula, przez lata niedoceniany, w Pjongczangu znalazł się o krok od medalu. 63
  • Wyśniony scenariusz emocji do pełna 18 lut 2018, 20:00 Wspieramy szkolenie dzieci i młodzieży. Po to, żeby Stochów, Lewandowskich, Błaszczykowskich było więcej – mówi Marcin Jastrzębski, prezes LOTOSU. 64
  • Sport? Głównie przed telewizorem 18 lut 2018, 20:00 Skoki narciarskie i długo, długo nic. Tak wygląda hierarchia popularności sportów na igrzyskach w Pjongczangu wśród Polaków. 66
  • Recepta na integrację 18 lut 2018, 20:00 Dobry wyjazd integracyjny pomaga lepiej funkcjonować w miejscu pracy – mówi Marta Szeszko, psycholog i konsultantka HR. 68
  • SPA na zamku 18 lut 2018, 20:00 Uroczysko Siedmiu Stawów Luxury Hotel to najlepsze Boutique SPA w Polsce. 69
  • Podróże białych kołnierzyków 18 lut 2018, 20:00 Turystyka biznesowa jest dziś głównym motorem rozwoju rynku hotelowego w Polsce. Na tym trendzie korzystają nie tylko wielkie ośrodki biznesowe. 70
  • Na wysokim POZIOMIE 18 lut 2018, 20:00 POZIOM 511 DESIGN HOTEL & SPA to 4-gwiazdkowy kameralny obiekt położony w sercu Jury Krakowsko-Częstochowskiej. 75
  • Ekskluzywne spotkania biznesowe nad jeziorem 18 lut 2018, 20:00 Stylowe i eleganckie wnętrza harmonizujące z naturą otaczającą MASURIA ARTE to cecha wyróżniająca ten wyjątkowy obiekt. 77
  • Hotel Sielanka nad Pilicą**** 100 hektarów możliwości 18 lut 2018, 20:00 Pośród malowniczych pejzaży Doliny Pilicy i otuliny Puszczy Stromeckiej rozciąga się 100-hektarowa posiadłość będąca kwintesencją filozofii jej twórców – pełnego pasji celebrowania radości życia i kontemplowania każdej chwili. 79
  • Rak płuca – da się z nim walczyć 18 lut 2018, 20:00 W Polsce rak płuca to zabójca nr 1 wśród nowotworów. Dzięki nowoczesnym terapiom można go powstrzymywać. Jest szansa na to, że uda się go okiełznać jeszcze bardziej. 80
  • Wielki Wybuch i ciasto z rodzynkami 18 lut 2018, 20:00 Jeśli nie rozumiesz początku Wszechświata, to znalazłeś się w doborowym towarzystwie. Nawet najmądrzejsi kosmologowie nie wiedzą, jak się to wszystko zaczęło. Najtęższe umysły świata nie mają pojęcia, co się wydarzyło przed Wielkim Wybuchem – ani nawet, czy takie pytanie w... 83
  • Know How 18 lut 2018, 20:00 Radar znalazł miasta Majów Dzięki technologii instalowanej w pojazdach autonomicznych naukowcy odkryli w północnej Gwatemali ogromne megalopolis Majów. Okazuje się, że antyczna cywilizacja mogła liczyć nawet 20 mln mieszkańców. Za... 86
  • Polskę najlepiej promuje kultura 18 lut 2018, 20:00 Filmy na zamówienie z reguły się nie udają. To artysta musi mieć wizję – mówi wiceminister kultury Paweł Lewandowski. 89
  • Druga szansa 18 lut 2018, 20:00 Wielu muzyków bezskutecznie szturmuje listy przebojów. Do czasu, aż ich utwory znajdą się na ścieżce dźwiękowej filmu. 94
  • Patriotyzm w wersji pozytywnej 18 lut 2018, 20:00 Pożar w Burdelu trafi do telewizji i zrobi musical o Bemie – o planach kabaretu mówi jego współzałożyciel Michał Walczak. 96
  • Wydarzenie 18 lut 2018, 20:00 TEATR Marzenie ściętej głowy Georg Büchner „Śmierć Dantona”, reż. Barbara Wysocka, Teatr Narodowy w Warszawie Zdanie, że rewolucja zjada własne dzieci, to dziś już banał – szczególnie w odniesieniu do dramatu Büchnera. Dantona... 99
  • Film 18 lut 2018, 20:00 DRAMAT Obca rzeczywistość URSZULA ANTONIAK NIE CHODZI NA KOMPROMISY. Eksperymentuje z formą i szuka świeżości, a jej filmy wzbudzają skrajne emocje. Ale może dlatego na każdy warto czekać. W konwencję czarno-białego „Pomiędzy... 100
  • Muzyka 18 lut 2018, 20:00 PŁYTA Ogień bez dymu Barbara Wrońska, „Dom z ognia”, Kayax Powiedzieć o niej debiutantka, to niemal obrazić. Znana z zespołów Pustki oraz Ballady i Romanse Barbara Wrońska odezwała się w momencie, w którym jej postrzeganie muzyki,... 101
  • Książka 18 lut 2018, 20:00 POWIEŚĆ Ryzykowne żarty Paul Beatty „Sprzedawczyk”, Wydawnictwo Sonia Draga Wykładowca kreatywnego pisania na Uniwersytecie Columbia, Paul Beatty, wydał dwa tomiki poezji i trzy tomy prozy, ale dopiero gdy napisał „Sprzedawczyka”,... 102
  • Kalejdoskop 18 lut 2018, 20:00 TEATR Ciemności kryją ziemię (i biura) Przeżywamy renesans Conrada. Zeszły rok był rokiem Conrada, Jacek Dukaj zrobił nowe tłumaczenie „Jądra ciemności” (jako „Serce miłości”), no i mamy problem uchodźczy, a nikt nie pisał o... 103
  • Kulturalna trzynastka 18 lut 2018, 20:00 Michał Żebrowski BYŁ PANEM TADEUSZEM, SKRZETUSKIM I WIEDŹMINEM. JEST DYREKTOREM TEATRU 6.PIĘTRO. 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Podręcznik do matematyki. 2. Którym bohaterem literackim chciałbyś być i dlaczego? Najbardziej... 104
  • Lękowe sny 18 lut 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Przez te kredyty, moi państwo, wszyscy jesteśmy tak znerwicowani... Nie ma zgody na lękowe sny o tym, że ja, już w wersji „gwiazda”, zostaję przyłapany w TK Maxxie przez mojego promotora od niedokończonego wiele lat... 105
  • W królestwie Saudów 18 lut 2018, 20:00 Właśnie wróciłem z kraju, w którym wcześniej nie byłem – Arabii Saudyjskiej. Ale Bliski Wschód i region Zatoki Perskiej odwiedzałem wiele razy: kilkakrotnie Egipt, trzykrotnie Jordanię czy Katar, nie mówiąc już o wielu wizytach w... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany