Japońska lekcja dla Polski

Japońska lekcja dla Polski

MICHAŁ KURTYKA

Rok wystarczył Japonii, by po katastrofie w Fukushimie przestawić się z atomu na produkcję energii elektrycznej ze źródeł kopalnych. Węgiel i gaz odpowiadają dziś aż za ponad 70 proc. wytwarzania prądu. Ilościowo to prawie 750 TWh energii elektrycznej, około cztery i pół razy więcej, niż zużywa Polska przez rok. Cofnijmy się w czasie 10 lat, a zobaczymy Japonię zdominowaną przez energetykę jądrową. W 2010 r. funkcjonowały tam 54 reaktory, produkując ponad jedną czwartą zapotrzebowania na energię elektryczną. Ta szybka i niezakłócona zmiana pokazuje, jak znaczące rezerwy miał system energetyczny w Japonii i jak kluczowe stały się one w obliczu kryzysu. To bardzo ważna lekcja dla Polski. Japonia jest jednym z najbardziej uzależnionych od zewnętrznych dostaw energii krajów świata. Jedynie 8,4 proc. potrzeb zaspokajają krajowe źródła, głównie elektrownie wodne, panele słoneczne, biomasa, przy czym własne wydobycie gazu i ropy jest śladowe.

To dziś drugi najgorszy, po Luksemburgu, wynik pośród krajów OECD. Jeśli nie liczyć uranu – stosunkowo rozpowszechnionego pierwiastka na świecie, którego import nie jest aż tak dużym problemem w kontekście całości zależności energetycznej Japonii – jedynym istotnym źródłem energii, co do którego wydawało się, że kraj panował nad nim, była energetyka jądrowa. W tym kontekście katastrofa, która wydarzyła się w marcu 2011 r., zatapiając zapasowe generatory elektryczne i powodując częściowy wyciek substancji radioaktywnych z reaktorów jądrowych elektrowni w Fukushimie, odcisnęła na Japonii głębokie piętno. Nastąpiło przeniesienie produkcji energii elektrycznej na źródła kopalne, głównie gaz i węgiel. Koszt tego przesunięcia był – i pozostaje – ogromny. Cena energii elektrycznej wzrosła o 20 proc. dla gospodarstw domowych i aż o 30 proc. dla przedsiębiorstw. Zmuszona do importowania zwiększonych ilości gazu i węgla Japonia odnotowała w 2011 r. po raz pierwszy od drugiego kryzysu naftowego deficyt handlowy, który za sprawą deprecjonującego się jena pogłębiał się w kolejnych latach, aby w 2014 r.

osiągnąć prawie 100 mld dolarów, a więc niemalże tę samą wartość bezwzględną, co dodatnie saldo jeszcze cztery lata wcześniej. Zwiększenie udziału paliw kopalnych spotęgowało emisję dwutlenku węgla i zachwiało możliwościami wywiązania się z międzynarodowych zobowiązań redukcyjnych. Dla drobiazgowo planujących Japończyków niezdolność do przewidzenia, że nastąpi sytuacja, w której fala tsunami zatopi zapasowe generatory mocy i uniemożliwi chłodzenie rdzenia reaktora, okazała się społecznym wstrząsem. W kulturze, która trudno akceptuje pomyłki i opiera się na drobiazgowym planowaniu, naruszone zostało społeczne zaufanie do władzy.

Katastrofa zdyskredytowała rządzącą opcję polityczną. Temat stał się politycznym i społecznym wyzwaniem, trudnym do przepracowania dla zdyscyplinowanego społeczeństwa japońskiego. Złapany w pułapkę zależności od zewnętrznych źródeł rząd premiera Abe usiłuje na nowo uruchomić reaktory jądrowe tak, aby do 2030 r. osiągnąć 20-procentowy udział atomu w produkcji prądu w Japonii. Jednak wyroki sądów rejonowych w Fukui (z kwietnia 2015 r.) oraz Otsu (z marca 2016 r.) zablokowały pracę dwóch reaktorów w elektrowni Takahama na ponad rok, pomimo uzyskania przez nie zielonego światła od regulatora, co stawia te plany pod znakiem zapytania. Projektując nasz, polski, system elektroenergetyczny, warto pamiętać o tej japońskiej lekcji. Niezbędne jest posiadanie marginesu manewru w zakresie rezerwowych mocy, które można uruchomić na wypadek sytuacji awaryjnej. Dywersyfikacja technologii i źródeł dostaw energii daje szansę na poradzenie sobie w sytuacji, gdy jednego z nich – z przyczyn, które czasem trudno dzisiaj nawet sobie wyobrazić – zabraknie. Zaufanie do tego, że energia będzie dostarczona w sposób niezakłócony, wiąże się z zaufaniem do państwa i angażuje odpowiedzialność polityczną rządzących. I wreszcie, krajowe źródła energii to nie tylko bezpieczeństwo energetyczne, ale również bardzo znacząca pozycja w krajowym bilansie handlowym. g

AUTOR JEST WICEMINISTREM E NERGII

Okładka tygodnika WPROST: 12/2018
Więcej możesz przeczytać w 12/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2018 (1828)

  • Kartki z kalendarza cywilizacji 18 mar 2018, 20:00 Ech, ta Polska. Zaprzaństwo, ciemnota i ksenofobia. Nie to, co cywilizowany Zachód, któremu bezskutecznie próbujemy dorównać. Właściwie to już nawet nie wiadomo, za co po kolei Polacy powinni przepraszać, tyle się tego przez lata... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 18 mar 2018, 20:00 MINISTER PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TECHNOLOGII JADWIGA EMILEWICZ SŁYNIE Z ZASKAKUJĄCYCH DECYZJI. Po tym jak uznała, że wjazd samochodem do centrów miast powinien być płatny, a 30 zł to nieduża kwota za tę przyjemność, zajęła się... 6
  • Obraz tygodnia 18 mar 2018, 20:00 2 złote dziennie wynosi opłata klimatyczna, która po decyzji Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w Zakopanem pobierana nielegalnie ze względu na złą jakość powietrza Wygrany Senat RP Nie godząc się na udział dzieci w polowaniach,... 10
  • Info radar 18 mar 2018, 20:00 Kampania w kampanii Duże kontrowersje wzbudza kampania billboardowa zachęcająca wrocławianki do profilaktycznych badań onkologicznych. Jedną z jej twarzy jest bowiem Jerzy Michalak, który w ten sposób zwiększa swoją rozpoznawalność... 12
  • Ludzie listy piszą… 18 mar 2018, 20:00 BŁAŻEJ, STUDENT Z BYDGOSZCZY, NAPISAŁ DO MNIE: „CZY NIE SĄDZI PANI, IŻ ZAJMOWANIE SIĘ PRZEZ LEWICĘ: GENDER, PRAWAMI KOBIET, HOMOSEKSUALISTAMI I TEGO TYPU SFERĄ OBYCZAJOWĄ PRZYCZYNIŁO SIĘ DO JEJ KLĘSKI? (…) Czy zalegalizowanie... 14
  • Na kółkach 18 mar 2018, 20:00 UCIESZYŁ MNIE WIDOK JEŻDŻĄCYCH PO ULICACH BILLBOARDÓW PO, których treść krytykuje pazerność i hipokryzję rządzących. Z jednej strony rządzącym naprawdę wypada w tej sprawie przysolić. Dobrze, że robi to opozycja, bo po to jest. Z... 14
  • Wstrząs 18 mar 2018, 20:00 Rok 2010 przyniósł Polsce niewyobrażalną tragedię. W katastrofie lotniczej w kwietniu pod Smoleńskiem zginęła elita polityczna kraju, na czele z prezydentem i prezydentową RP. Najpierw były szok i żałoba, potem pytania… 16
  • Ostatni wywiad Marii Kaczyńskiej 18 mar 2018, 20:00 8 kwietnia 2010 r., czyli dwa dni przed tragedią w Smoleńsku, Marcin Dzierżanowski, dziennikarz „Wprost” (dzisiaj wicenaczelny), rozmawiał z Marią Kaczyńską. „Nie wiedziałem, że będzie to Jej ostatnia wypowiedź dla mediów.... 17
  • Wszystkie oszustwa Michała Dzięby 18 mar 2018, 20:00 Oskarżał Rafała Trzaskowskiego, sam wyciągał pieniądze od przedsiębiorców. Historia o tym, jak idol prawicowych mediów Michał Dzięba nabrał dziennikarzy, polityków, biznesmenów i naukowców. 18
  • Nie jestem specem od burzenia 18 mar 2018, 20:00 Potrzebna jest koalicja wyborcza nie tylko Platformy z Nowoczesną, ale też z lewicą – mówi Rafał Trzaskowski, kandydat PO na prezydenta Warszawy. 24
  • Wyznawca i liberał 18 mar 2018, 20:00 Tak się zdarzyło, że niemal równocześnie zmienili się szefowie dyplomacji USA i Niemiec – dwóch państw kluczowych dla polskich interesów w świecie. Nominacja szefa wywiadu Michaela Pompeo na sekretarza stanu była nagła i... 27
  • Kukiz i jego kłopoty 18 mar 2018, 20:00 Spadające notowania, nieobecny lider, odchodzący posłowie. Kukiz’15 po ponad dwóch latach w Sejmie nie może na swoim koncie zapisać znaczących sukcesów. Za to porażki – owszem, tak. 29
  • Początek końca 18 mar 2018, 20:00 Postępowanie nadzorcze w centrali stowarzyszenia, śledztwa w sprawie wykupu mieszkania przez lidera i wykorzystywania przez niego znajomości w policji do politycznych rozgrywek to złe wieści dla trzeciej siły w Sejmie, o których dowiedział się „Wprost”. 32
  • Zakopiański Belvedere z nakazem rozbiórki 18 mar 2018, 20:00 Nadzór budowlany domaga się demontażu części luksusowego hotelu, który od lat bez pozwoleń na użytkowanie i bez odbioru przez strażaków przyjmował gości. Na przykład prezydenta Andrzeja Dudę z żoną Agatą, o czym pisał „Wprost”. 34
  • Mocna sprawa 18 mar 2018, 20:00 O kulisach śledztwa dziennikarskiego prowadzonego z Janem Kuciakiem opowiada „Wprost” Pavla Holcova z Czeskiego Centrum Dziennikarstwa Śledczego. 36
  • Społeczeństwo przyjemniaczków 18 mar 2018, 20:00 Polak ludzi nie lubi. Przynajmniej, jeśli wierzyć sondażowi CBOS. W sumie mnie to nie dziwi, za co niby miałby ich lubić, skoro są inni niż on? Że to nielubienie z niewiedzy wynika? A skąd taki pomysł? Polak jest inteligentny nad wyraz,... 39
  • Siłownia – świątynia hedonizmu 18 mar 2018, 20:00 Polacy chodzą do fitness klubu zrobić rzeźbę, pokazać się, załatwić interesy albo znaleźć partnera do seksu. 40
  • Skąd te piękne ciała 18 mar 2018, 20:00 Siłownia to dobre miejsce na podryw. Wyzwala się energia, hormony czuć w powietrzu – mówi Dawid Woliński, projektant mody, stylista i bywalec klubów fitness. 43
  • Skok na zbiórki 18 mar 2018, 20:00 Nie dziwię się, że Jurek Owsiak bije na alarm. Zbiórki do puszek to dla wielu organizacji społecznych jedyny sposób, aby zdobyć środki – mówi Ewa Kulik-Bielińska, dyrektorka Fundacji Batorego. 44
  • Wrocław – miasto otwarte 18 mar 2018, 20:00 Można? Można. Władze Wrocławia – oraz mieszkańcy – starają się z nieuchronnego napływu imigrantów wyciągnąć jak największe korzyści. Do sprawy podeszli systemowo. 48
  • Worek pomysłów na pracę 18 mar 2018, 20:00 Miał być wielki skok cywilizacyjny i koniec powszechnego zatrudniania na umowy cywilnoprawne. Zamiast tego mamy kilkadziesiąt różnych i niejasnych pomysłów na nowe prawo pracy, z których nikt nie jest zadowolony. 51
  • Wyboisty jedwabny szlak 18 mar 2018, 20:00 Zakupy w chińskich sklepach internetowych to ryzyko. Mimo to Polacy kupują tam coraz chętniej, bo nigdzie nie ma tak niskich cen. 54
  • Japońska lekcja dla Polski 18 mar 2018, 20:00 MICHAŁ KURTYKA Rok wystarczył Japonii, by po katastrofie w Fukushimie przestawić się z atomu na produkcję energii elektrycznej ze źródeł kopalnych. Węgiel i gaz odpowiadają dziś aż za ponad 70 proc. wytwarzania prądu. Ilościowo to... 56
  • Hossa Bessa 18 mar 2018, 20:00 Koniec zabawy Znany sprzedawca zabawek, amerykańska firma Toys „R” Us, zamyka wszystkie swoje sklepy w Stanach. Pracę straci 30 tys. osób. Spółka borykała się z problemami już od kilkunastu lat. Głównie przez konkurencję ze strony... 58
  • Luksus w centrum Warszawy 18 mar 2018, 20:00 Sheraton Warsaw Hotel od ponad 20 lat uchodzi za miejsce, które łączy świat biznesu, polityki oraz prywatnych podróży. 59
  • Jak się bronić przed oszustami w sieci 18 mar 2018, 20:00 Internetowi przestępcy stają się coraz bardziej przebiegli i bezwzględni. Żeby im przeciwdziałać, potrzeba współpracy ekspertów od bezpieczeństwa w sieci i użytkowników. 60
  • Problem ważny jak oddychanie 18 mar 2018, 20:00 Na poprawę jakości powietrza w Polsce musimy czekać co najmniej pięć lat. Potrzeba wielkich pieniędzy, zmian w prawie i współdziałania rządu z samorządami. 62
  • Dwa kroki w przód, jeden w tył 18 mar 2018, 20:00 O smogu, ocieplaniu domów i jakości paliw mówi Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego. 68
  • Enea dla czystego powietrza 18 mar 2018, 20:00 Enea walczy ze smogiem, proponując atrakcyjne rozwiązania dla klientów. 69
  • Uderzyć w smog 18 mar 2018, 20:00 Innowacyjne techniki ogrzewania elektrycznego oraz elektromobilność to skuteczne narzędzia w walce z niską emisją i smogiem w Polsce. 70
  • Know How 18 mar 2018, 20:00 Podniebna taksówka już lata W Nowej Zelandii odbyły się testy latającej taksówki. Projekt finansuje Larry Page, współzałożyciel Google’a. Pojazd o nazwie Cora poruszający się w powietrzu bez udziału pilota ma w przyszłości... 71
  • Putin sprawdza NATO 18 mar 2018, 20:00 W odwecie za użycie broni chemicznej w Wielkiej Brytanii Londyn idzie na zimną wojnę z Moskwą. Pytanie: jak długo Theresa May wytrwa w bojowym nastroju i czy jej rząd znajdzie dość sojuszników? 73
  • Jastrząb na czele dyplomacji 18 mar 2018, 20:00 Nagła zmiana na stanowisku szefa Departamentu Stanu USA może zwiastować bardziej zdecydowaną politykę zagraniczną Waszyngtonu. 76
  • Lusterko z kosmonautą 18 mar 2018, 20:00 Pierwszy Polak w kosmosie był też pierwszym celebrytą PRL. Być może dlatego historia nie obeszła się z Mirosławem Hermaszewskim zbyt łaskawie. 78
  • Precz z dyżurną singielką od depresji! 18 mar 2018, 20:00 Nie pierwszy raz Katarzyna Groniec zrzuca starą skórę. Jej nowa płyta „Ach!” może odstraszyć trochę dawnych fanów. I zjednać nowych. 81
  • Docenione dymki 18 mar 2018, 20:00 Polski komiks wreszcie wszedł na salony. Wystawa w Krakowie przypomina, że mimo swojej hardości wiek młodzieniaszka ma już dawno za sobą. 84
  • W sztuce nie można się bać 18 mar 2018, 20:00 Nie jesteśmy posiadaczami świata, tylko jego leasingowcami – mówi Jagoda Szelc. Do kin wchodzi jej „Wieża. Jasny dzień”. 88
  • Wydarzenie 18 mar 2018, 20:00 Talent i pustka I oto doczekaliśmy ostatniego tomu cyklu „Moja walka”. Najbardziej opasłego (ponad 1100 stron), a poprzednie też nie były szczupłe. Podkreślam objętość, bo to najważniejsza cecha przedsięwzięcia Knausgårda. To ona... 90
  • Film 18 mar 2018, 20:00 KOMEDIA Późna miłość TO NIE JEST KOLEJNY ROMANTYCZNY PRODUKCYJNIAK. Loncraine wpisuje się w nurt, który Amerykanie nazywają polowaniem na siwe dolary. Ale robi to z urokiem i brytyjskim poczuciem humoru. Impreza z okazji przejścia... 91
  • Muzyka 18 mar 2018, 20:00 METAL Odczuwamy przyjemno Anhedonia” – drugi materiał po długiej przerwie w działalności grupy – stoi blisko tego, co w latach 90. sprawiło, że o Illusion mówimy jako jednym z zespołów, które narzuciły brzmienie tamtej dekady.... 92
  • Książka 18 mar 2018, 20:00 DLA DZIECI Stara szkoła NIBY JEST TO KSIĄŻKA DLA DZIECI, ALE PEW- NIE SPRAWI NAJWIĘKSZĄ RADOŚĆ ICH DZIAD- KOM, bo jej strona graficzna przypomni im ich własne dzieciństwo i książeczki zupełnie inne niż te „wypasione”, wydawane... 93
  • Kalejdoskop 18 mar 2018, 20:00 Całujcie mnie wszyscy w dupę Antysemicka nagonka 1968 r. była dotychczas obecna głównie w debatach historyków, publicystów i polityków. Wiadomo było, że wcześniej czy później tą tematyką musi zainteresować się teatr. A musi, bo to... 94
  • Święto jeździectwa 18 mar 2018, 20:00 Cavaliada Tour to cykl zawodów rozgrywanych w trzech odsłonach – w Poznaniu, Lublinie i Warszawie. 95
  • Kulturalna trzynastka 18 mar 2018, 20:00 Grzegorz Hyży WOKALISTA, FINALISTA PROGRAMU „X FACTOR”, ZAŁOŻYCIEL I LIDER ZESPOŁU GRZEGORZ HYŻY & BAND 1. Największy filmowy koszmar? „Księga ocalenia” z Denzelem Washingtonem. Film z kiepską fabułą, jakich wiele, ale akurat... 96
  • Dzienniki Łapickiego, wspomnienia Łapickiej 18 mar 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Zuzanna Łapicka, dawniej Łapicka-Olbrychska, córka Andrzeja i była żona Daniela Olbrychskiego, „pasierbica” młodszej od siebie o wiele lat Kamili Łapickiej, osoba, która przez wiele lat pracowała (i przetrwała) jako... 97
  • Nowy rząd w Berlinie: gender i prokurator Maas 18 mar 2018, 20:00 A więc stało się! Fanfary! Niemcy mają rząd! Zmieścili się w pierwszym półroczu od wrześniowych wyborów do Bundestagu, dając odpór szydercom, którzy śmiali się, że Republika Federalna pobije rekord Królestwa Belgii, które... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany