Jastrząb na czele dyplomacji

Jastrząb na czele dyplomacji

Mike Pompeo składa przysięgę przed Mikiem Pencem
Mike Pompeo składa przysięgę przed Mikiem Pencem / Źródło: Newspix.pl / ABACA
Nagła zmiana na stanowisku szefa Departamentu Stanu USA może zwiastować bardziej zdecydowaną politykę zagraniczną Waszyngtonu.

Dobry ruch Kaczyńskiego – tak komentowali informację o dymisji Rexa Tillersona internauci. To oczywiście żarty, ale jest jednak faktem, że szef amerykańskiej dyplomacji, który w czasie styczniowej wizyty w Polsce gościł u prezesa PiS przy Nowogrodzkiej, odchodzi w momencie napięcia między polskim i amerykańskim MSZ w związku z nowelizacją ustawy o IPN. Zmiana na tym stanowisku może przynieść też szansę na nowe otwarcie w tej sprawie. Świat przyjął wiadomość o dymisji Tillersona z zaskoczeniem, choć podobno w Waszyngtonie szeptano o niej już od kilku miesięcy, a jego następca – dotychczasowy szef CIA i były kongresmen Mike Pompeo – przygotowywał się do nowej roli od dawna.

Po wymianie Tillersona na Pompeo Trump stwierdził, że jest wreszcie bliski stworzenia gabinetu swoich marzeń, co może zapowiadać kolejne zmiany. „Washington Post” już napisał o ewentualnej dymisji gen. H.R. McMastera, prezydenckiego doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego, który podobno zbyt mocno wierzy w próby ingerencji Kremla w wybory z 2016 r. George Friedman, politolog i były szef think tanku Stratfor, przekonywał ostatnio na stronie Geopolitical Futures, że biorąc pod uwagę wyzwania, które stoją przed USA, ludzie zajmujący się dotąd polityką zagraniczną byli zbyt zachowawczy.

Chemia z prezydentem

Amerykańskie media piszą, że nominacja Pompeo na szefa Departamentu Stanu (którą musi jeszcze zatwierdzić amerykański Senat) była tylko kwestią czasu, bo w przeciwieństwie do Tillersona dyrektor CIA zdobył sympatię i zaufanie prezydenta. Codziennie rano pojawiał się w Gabinecie Owalny i informował Trumpa o najważniejszych wydarzeniach. Miał się przy tym posługiwać niezwykle przekonującymi grafikami. Według „Time’a” to właśnie jego najczęściej prezydent pytał o zdanie w czasie narad dotyczących bezpieczeństwa narodowego. Trudno się więc dziwić, że Trump uważa Pompeo za człowieka wielkiego intelektu. O Tillersonie nigdy tak nie mówił. Pompeo nigdy nie był dyplomatą, ale o jego pracy w agencji i zdolnościach pozytywnie wypowiadają się nawet przeciwnicy. John Brennan, były szef CIA, powiedział w telewizji MSNBC, że Pompeo jest „bardzo bystry”. Z kolei weteran CIA, Daniel Hoffman, przyznał, że „dzięki chemii”, która pojawiła się między prezydentem i Pompeo, zaczął się dobry czas dla agencji, bo Trump nie postrzega jej już jako wroga zarzucającego mu konszachty z Kremlem. Życiorys 54-letniego dziś Pompeo robi wrażenie: skończył akademię wojskową w West Point, służył w Europie w czasie zimnej wojny, a po powrocie skończył jeszcze prawo na Harvardzie.

Zanim w 2010 r. został wybrany do Kongresu, prowadził świetnie prosperującą firmę z branży lotniczej. Jego byli współpracownicy wspominają, że jako członek komisji ds. wywiadu niezwykle solidnie przygotowywał się do posiedzeń, przyswajając dosłownie setki tajnych dokumentów. Potrafi też bronić własnego zdania. Od początku sprzeciwiał się międzynarodowemu porozumieniu nuklearnemu z Iranem, które forsował wówczas prezydent Obama. Robił to, nie zważając na presję wspierających jego karierę polityczną firm lotniczych, liczących na ożywienie kontaktów handlowych. Pompeo uznał jednak, że Iran jest największym państwowym sponsorem światowego terroryzmu i zdania w sprawie porozumienia z tym krajem do dziś nie zmienił. W drużynie Trumpa znalazł się trochę przypadkiem. W prawyborach wspierał innego republikańskiego kandydata na prezydenta, Marca Rubio. Później przygotowywał do debaty wiceprezydenckiej Mike’a Pence’a. Pence nie zapomniał o nim, kiedy kierował operacją przejmowania administracji. Nazwisko Pompeo znalazło się na krótkiej liście osób mających objąć stanowiska związane z bezpieczeństwem państwa. To wtedy Pompeo poznał Trumpa. Podobno wystarczyło mu 45 minut rozmowy, żeby zdobyć sympatię przyszłego prezydenta.

W stylu trumpa

Według Brennana Pompeo jest w sprawach bezpieczeństwa państwa jastrzębiem, co udowodnił ostatnio, deklarując na antenie TV FoxNews, że nie będzie żadnych ustępstw wobec Korei Północnej przed spotkaniem z Kim Dzong Unem. Pompeo jest też krytyczny wobec Rosji i to – jak twierdzi z kolei Anders Åslund z think tanku Atlantic Council – znacznie bardziej od swojego poprzednika (który, jeszcze jako prezes ExxonMobil robił na wschodzie interesy, odbierając nawet od Putina order przyjaźni). Ale ostatnimi czasy nawet umiarkowany Tillerson ostro krytykował Rosję. A Pompeo jest od niego bardziej zajadły. W czasie przesłuchań przed zaprzysiężeniem na dyrektora CIA oskarżył Moskwę o to, że nie kiwnęła palcem w walce z Państwem Islamskim, zarzucał też byłemu prezydentowi Barackowi Obamie bezczynność, potraktowaną przez Rosję jako zaproszenie do wejścia na Bliski Wschód. Trumpowi podoba się też z pewnością stosunek jego protegowanego do globalnego ocieplenia. Pompeo poparł decyzję prezydenta o wycofaniu się Ameryki z paryskiego porozumienia klimatycznego. Nowy szef dyplomacji krytycznie ocenia też skutki muzułmańskiej imigracji. Wszystko więc wskazuje na to, że nowy szef Departamentu Stanu rzeczywiście nadaje z prezydentem na jednej fali i dlatego – jak mówił Bloombergowi Ariel Cohen z Atlantic Council – można się po nim spodziewać ostrej polityki zagranicznej „w stylu Trumpa”.

Taniec z mieczami

Tillerson naraził się prezydentowi oporem wobec wypowiedzenia porozumienia nuklearnego z Iranem. Nie był też entuzjastą prezydenckiej decyzji o przeniesieniu amerykańskiej ambasady do Jerozolimy. Według amerykańskich komentatorów o nagłej dymisji Tillersona przesądziło jednak dopiero publiczne skrytykowanie decyzji Trumpa o spotkaniu z Kim Dzong Unem. Niektóre media łączyły też jego odejście z oskarżeniem Rosji o próbę otrucia szpiega Siergieja Skripala, które wygłosił, zanim jeszcze oficjalne stanowisko w tej sprawie zajęła premier Theresa May. Jednak Richard Lowry z konserwatywnego „National Review” jest zdania, że akurat w kwestii krytyki Kremla Tillerson nie różnił się specjalnie od swojego szefa.

Według Lowrego Trump chce po prostu umeblować Biały Dom po swojemu, a Tillerson nigdy tam specjalnie nie pasował. Poza tym prezydent potrzebuje lojalnej drużyny, bo czasy nie są dla niego najłatwiejsze. Wciąż toczy się przecież śledztwo w sprawie rosyjskich prób ingerowania w wybory prezydenckie w USA. Spada też popularność prawicy. W Pensylwanii, gdzie Trump w 2016 r. wygrał z 20-procentową przewagą nad Hillary Clinton, w odbywających się ostatnio wyborach uzupełniających kandydaci demokratów i republikanów szli łeb w łeb. Po Tillersonie nikt więc płakać nie będzie, tym bardziej że nie miał on na koncie spektakularnych sukcesów. Głośno o nim było tylko w dwóch przypadkach: w maju 2017 r., w czasie oficjalnej wizyty w Arabii Saudyjskiej, kiedy wziął udział w tradycyjnym tańcu z mieczami, co pokazały wszystkie telewizje. Po raz drugi narobił wokół siebie szumu w październiku za sprawą przecieku medialnego, z którego wynikało, że w czasie spotkania w Pentagonie miał nazwać prezydenta Trumpa kretynem. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 12/2018
Więcej możesz przeczytać w 12/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2018 (1828)

  • Kartki z kalendarza cywilizacji 18 mar 2018, 20:00 Ech, ta Polska. Zaprzaństwo, ciemnota i ksenofobia. Nie to, co cywilizowany Zachód, któremu bezskutecznie próbujemy dorównać. Właściwie to już nawet nie wiadomo, za co po kolei Polacy powinni przepraszać, tyle się tego przez lata... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 18 mar 2018, 20:00 MINISTER PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TECHNOLOGII JADWIGA EMILEWICZ SŁYNIE Z ZASKAKUJĄCYCH DECYZJI. Po tym jak uznała, że wjazd samochodem do centrów miast powinien być płatny, a 30 zł to nieduża kwota za tę przyjemność, zajęła się... 6
  • Obraz tygodnia 18 mar 2018, 20:00 2 złote dziennie wynosi opłata klimatyczna, która po decyzji Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w Zakopanem pobierana nielegalnie ze względu na złą jakość powietrza Wygrany Senat RP Nie godząc się na udział dzieci w polowaniach,... 10
  • Info radar 18 mar 2018, 20:00 Kampania w kampanii Duże kontrowersje wzbudza kampania billboardowa zachęcająca wrocławianki do profilaktycznych badań onkologicznych. Jedną z jej twarzy jest bowiem Jerzy Michalak, który w ten sposób zwiększa swoją rozpoznawalność... 12
  • Ludzie listy piszą… 18 mar 2018, 20:00 BŁAŻEJ, STUDENT Z BYDGOSZCZY, NAPISAŁ DO MNIE: „CZY NIE SĄDZI PANI, IŻ ZAJMOWANIE SIĘ PRZEZ LEWICĘ: GENDER, PRAWAMI KOBIET, HOMOSEKSUALISTAMI I TEGO TYPU SFERĄ OBYCZAJOWĄ PRZYCZYNIŁO SIĘ DO JEJ KLĘSKI? (…) Czy zalegalizowanie... 14
  • Na kółkach 18 mar 2018, 20:00 UCIESZYŁ MNIE WIDOK JEŻDŻĄCYCH PO ULICACH BILLBOARDÓW PO, których treść krytykuje pazerność i hipokryzję rządzących. Z jednej strony rządzącym naprawdę wypada w tej sprawie przysolić. Dobrze, że robi to opozycja, bo po to jest. Z... 14
  • Wstrząs 18 mar 2018, 20:00 Rok 2010 przyniósł Polsce niewyobrażalną tragedię. W katastrofie lotniczej w kwietniu pod Smoleńskiem zginęła elita polityczna kraju, na czele z prezydentem i prezydentową RP. Najpierw były szok i żałoba, potem pytania… 16
  • Ostatni wywiad Marii Kaczyńskiej 18 mar 2018, 20:00 8 kwietnia 2010 r., czyli dwa dni przed tragedią w Smoleńsku, Marcin Dzierżanowski, dziennikarz „Wprost” (dzisiaj wicenaczelny), rozmawiał z Marią Kaczyńską. „Nie wiedziałem, że będzie to Jej ostatnia wypowiedź dla mediów.... 17
  • Wszystkie oszustwa Michała Dzięby 18 mar 2018, 20:00 Oskarżał Rafała Trzaskowskiego, sam wyciągał pieniądze od przedsiębiorców. Historia o tym, jak idol prawicowych mediów Michał Dzięba nabrał dziennikarzy, polityków, biznesmenów i naukowców. 18
  • Nie jestem specem od burzenia 18 mar 2018, 20:00 Potrzebna jest koalicja wyborcza nie tylko Platformy z Nowoczesną, ale też z lewicą – mówi Rafał Trzaskowski, kandydat PO na prezydenta Warszawy. 24
  • Wyznawca i liberał 18 mar 2018, 20:00 Tak się zdarzyło, że niemal równocześnie zmienili się szefowie dyplomacji USA i Niemiec – dwóch państw kluczowych dla polskich interesów w świecie. Nominacja szefa wywiadu Michaela Pompeo na sekretarza stanu była nagła i... 27
  • Kukiz i jego kłopoty 18 mar 2018, 20:00 Spadające notowania, nieobecny lider, odchodzący posłowie. Kukiz’15 po ponad dwóch latach w Sejmie nie może na swoim koncie zapisać znaczących sukcesów. Za to porażki – owszem, tak. 29
  • Początek końca 18 mar 2018, 20:00 Postępowanie nadzorcze w centrali stowarzyszenia, śledztwa w sprawie wykupu mieszkania przez lidera i wykorzystywania przez niego znajomości w policji do politycznych rozgrywek to złe wieści dla trzeciej siły w Sejmie, o których dowiedział się „Wprost”. 32
  • Zakopiański Belvedere z nakazem rozbiórki 18 mar 2018, 20:00 Nadzór budowlany domaga się demontażu części luksusowego hotelu, który od lat bez pozwoleń na użytkowanie i bez odbioru przez strażaków przyjmował gości. Na przykład prezydenta Andrzeja Dudę z żoną Agatą, o czym pisał „Wprost”. 34
  • Mocna sprawa 18 mar 2018, 20:00 O kulisach śledztwa dziennikarskiego prowadzonego z Janem Kuciakiem opowiada „Wprost” Pavla Holcova z Czeskiego Centrum Dziennikarstwa Śledczego. 36
  • Społeczeństwo przyjemniaczków 18 mar 2018, 20:00 Polak ludzi nie lubi. Przynajmniej, jeśli wierzyć sondażowi CBOS. W sumie mnie to nie dziwi, za co niby miałby ich lubić, skoro są inni niż on? Że to nielubienie z niewiedzy wynika? A skąd taki pomysł? Polak jest inteligentny nad wyraz,... 39
  • Siłownia – świątynia hedonizmu 18 mar 2018, 20:00 Polacy chodzą do fitness klubu zrobić rzeźbę, pokazać się, załatwić interesy albo znaleźć partnera do seksu. 40
  • Skąd te piękne ciała 18 mar 2018, 20:00 Siłownia to dobre miejsce na podryw. Wyzwala się energia, hormony czuć w powietrzu – mówi Dawid Woliński, projektant mody, stylista i bywalec klubów fitness. 43
  • Skok na zbiórki 18 mar 2018, 20:00 Nie dziwię się, że Jurek Owsiak bije na alarm. Zbiórki do puszek to dla wielu organizacji społecznych jedyny sposób, aby zdobyć środki – mówi Ewa Kulik-Bielińska, dyrektorka Fundacji Batorego. 44
  • Wrocław – miasto otwarte 18 mar 2018, 20:00 Można? Można. Władze Wrocławia – oraz mieszkańcy – starają się z nieuchronnego napływu imigrantów wyciągnąć jak największe korzyści. Do sprawy podeszli systemowo. 48
  • Worek pomysłów na pracę 18 mar 2018, 20:00 Miał być wielki skok cywilizacyjny i koniec powszechnego zatrudniania na umowy cywilnoprawne. Zamiast tego mamy kilkadziesiąt różnych i niejasnych pomysłów na nowe prawo pracy, z których nikt nie jest zadowolony. 51
  • Wyboisty jedwabny szlak 18 mar 2018, 20:00 Zakupy w chińskich sklepach internetowych to ryzyko. Mimo to Polacy kupują tam coraz chętniej, bo nigdzie nie ma tak niskich cen. 54
  • Japońska lekcja dla Polski 18 mar 2018, 20:00 MICHAŁ KURTYKA Rok wystarczył Japonii, by po katastrofie w Fukushimie przestawić się z atomu na produkcję energii elektrycznej ze źródeł kopalnych. Węgiel i gaz odpowiadają dziś aż za ponad 70 proc. wytwarzania prądu. Ilościowo to... 56
  • Hossa Bessa 18 mar 2018, 20:00 Koniec zabawy Znany sprzedawca zabawek, amerykańska firma Toys „R” Us, zamyka wszystkie swoje sklepy w Stanach. Pracę straci 30 tys. osób. Spółka borykała się z problemami już od kilkunastu lat. Głównie przez konkurencję ze strony... 58
  • Luksus w centrum Warszawy 18 mar 2018, 20:00 Sheraton Warsaw Hotel od ponad 20 lat uchodzi za miejsce, które łączy świat biznesu, polityki oraz prywatnych podróży. 59
  • Jak się bronić przed oszustami w sieci 18 mar 2018, 20:00 Internetowi przestępcy stają się coraz bardziej przebiegli i bezwzględni. Żeby im przeciwdziałać, potrzeba współpracy ekspertów od bezpieczeństwa w sieci i użytkowników. 60
  • Problem ważny jak oddychanie 18 mar 2018, 20:00 Na poprawę jakości powietrza w Polsce musimy czekać co najmniej pięć lat. Potrzeba wielkich pieniędzy, zmian w prawie i współdziałania rządu z samorządami. 62
  • Dwa kroki w przód, jeden w tył 18 mar 2018, 20:00 O smogu, ocieplaniu domów i jakości paliw mówi Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego. 68
  • Enea dla czystego powietrza 18 mar 2018, 20:00 Enea walczy ze smogiem, proponując atrakcyjne rozwiązania dla klientów. 69
  • Uderzyć w smog 18 mar 2018, 20:00 Innowacyjne techniki ogrzewania elektrycznego oraz elektromobilność to skuteczne narzędzia w walce z niską emisją i smogiem w Polsce. 70
  • Know How 18 mar 2018, 20:00 Podniebna taksówka już lata W Nowej Zelandii odbyły się testy latającej taksówki. Projekt finansuje Larry Page, współzałożyciel Google’a. Pojazd o nazwie Cora poruszający się w powietrzu bez udziału pilota ma w przyszłości... 71
  • Putin sprawdza NATO 18 mar 2018, 20:00 W odwecie za użycie broni chemicznej w Wielkiej Brytanii Londyn idzie na zimną wojnę z Moskwą. Pytanie: jak długo Theresa May wytrwa w bojowym nastroju i czy jej rząd znajdzie dość sojuszników? 73
  • Jastrząb na czele dyplomacji 18 mar 2018, 20:00 Nagła zmiana na stanowisku szefa Departamentu Stanu USA może zwiastować bardziej zdecydowaną politykę zagraniczną Waszyngtonu. 76
  • Lusterko z kosmonautą 18 mar 2018, 20:00 Pierwszy Polak w kosmosie był też pierwszym celebrytą PRL. Być może dlatego historia nie obeszła się z Mirosławem Hermaszewskim zbyt łaskawie. 78
  • Precz z dyżurną singielką od depresji! 18 mar 2018, 20:00 Nie pierwszy raz Katarzyna Groniec zrzuca starą skórę. Jej nowa płyta „Ach!” może odstraszyć trochę dawnych fanów. I zjednać nowych. 81
  • Docenione dymki 18 mar 2018, 20:00 Polski komiks wreszcie wszedł na salony. Wystawa w Krakowie przypomina, że mimo swojej hardości wiek młodzieniaszka ma już dawno za sobą. 84
  • W sztuce nie można się bać 18 mar 2018, 20:00 Nie jesteśmy posiadaczami świata, tylko jego leasingowcami – mówi Jagoda Szelc. Do kin wchodzi jej „Wieża. Jasny dzień”. 88
  • Wydarzenie 18 mar 2018, 20:00 Talent i pustka I oto doczekaliśmy ostatniego tomu cyklu „Moja walka”. Najbardziej opasłego (ponad 1100 stron), a poprzednie też nie były szczupłe. Podkreślam objętość, bo to najważniejsza cecha przedsięwzięcia Knausgårda. To ona... 90
  • Film 18 mar 2018, 20:00 KOMEDIA Późna miłość TO NIE JEST KOLEJNY ROMANTYCZNY PRODUKCYJNIAK. Loncraine wpisuje się w nurt, który Amerykanie nazywają polowaniem na siwe dolary. Ale robi to z urokiem i brytyjskim poczuciem humoru. Impreza z okazji przejścia... 91
  • Muzyka 18 mar 2018, 20:00 METAL Odczuwamy przyjemno Anhedonia” – drugi materiał po długiej przerwie w działalności grupy – stoi blisko tego, co w latach 90. sprawiło, że o Illusion mówimy jako jednym z zespołów, które narzuciły brzmienie tamtej dekady.... 92
  • Książka 18 mar 2018, 20:00 DLA DZIECI Stara szkoła NIBY JEST TO KSIĄŻKA DLA DZIECI, ALE PEW- NIE SPRAWI NAJWIĘKSZĄ RADOŚĆ ICH DZIAD- KOM, bo jej strona graficzna przypomni im ich własne dzieciństwo i książeczki zupełnie inne niż te „wypasione”, wydawane... 93
  • Kalejdoskop 18 mar 2018, 20:00 Całujcie mnie wszyscy w dupę Antysemicka nagonka 1968 r. była dotychczas obecna głównie w debatach historyków, publicystów i polityków. Wiadomo było, że wcześniej czy później tą tematyką musi zainteresować się teatr. A musi, bo to... 94
  • Święto jeździectwa 18 mar 2018, 20:00 Cavaliada Tour to cykl zawodów rozgrywanych w trzech odsłonach – w Poznaniu, Lublinie i Warszawie. 95
  • Kulturalna trzynastka 18 mar 2018, 20:00 Grzegorz Hyży WOKALISTA, FINALISTA PROGRAMU „X FACTOR”, ZAŁOŻYCIEL I LIDER ZESPOŁU GRZEGORZ HYŻY & BAND 1. Największy filmowy koszmar? „Księga ocalenia” z Denzelem Washingtonem. Film z kiepską fabułą, jakich wiele, ale akurat... 96
  • Dzienniki Łapickiego, wspomnienia Łapickiej 18 mar 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Zuzanna Łapicka, dawniej Łapicka-Olbrychska, córka Andrzeja i była żona Daniela Olbrychskiego, „pasierbica” młodszej od siebie o wiele lat Kamili Łapickiej, osoba, która przez wiele lat pracowała (i przetrwała) jako... 97
  • Nowy rząd w Berlinie: gender i prokurator Maas 18 mar 2018, 20:00 A więc stało się! Fanfary! Niemcy mają rząd! Zmieścili się w pierwszym półroczu od wrześniowych wyborów do Bundestagu, dając odpór szydercom, którzy śmiali się, że Republika Federalna pobije rekord Królestwa Belgii, które... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany