Nieme bydlątka odzyskują głos

Nieme bydlątka odzyskują głos

Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Fotolia / ChiccoDodiFC
Kobiety nie chcą być już podporządkowane duchownym. Dotyczy to zarówno świeckich feministek, jak i zakonnic. Tyle że każde środowisko widzi to po swojemu.

Noc z soboty na niedzielę w Trójmieście, weekend po Czarnym Piątku. Na bramie katedry oliwskiej ktoś zaczepia wieszak z poplamioną na czerwono szmatą. Podobne kawałki materiału wiszą przy kilkunastu innych gdańskich kościołach, na pomniku Jana Pawła II i pod banerem Radia Maryja. Niektóre wzbogacone są cytatami z Pisma Świętego: „Czemu to widzisz drzazgę w oku swego brata, a belki we własnym oku nie dostrzegasz?” i informacją o księdzu, który wezwał pogotowie do rodzącej na plebanii kobiety, dopiero kiedy dziecko umarło, ale nie został ukarany za zaniechanie, bo prokuratura umorzyła śledztwo. Do akcji przyznała się grupa Wolne Polki. Na dyskusyjnej grupie Dziewuchy Dziewuchom opublikowała manifest: „Miarka się przebrała – jeśli chodzi o dyktaturę światopoglądową Kościoła katolickiego i współpracującego z nim PiS. Arogancja władzy państwowej i kościelnej przekracza wszelkie granice (...).

Kościół wchodzi z butami w najbardziej intymne strefy naszego życia, nie bacząc na Konstytucję, która gwarantuje nam wolność sumienia i religii. (…) Mówimy temu: DOŚĆ. Nigdy nie będzie naszej zgody na wprowadzenie w Polsce katoszariatu. Jeśli Kościół dalej będzie ingerował w nasze prywatne życie, może liczyć na taką samą odpowiedź z naszej strony. Miejcie jasność, panowie w sutannach i rządzący krajem, że protesty na ulicach to nie wszystko, na co nas stać, że patrzymy wam na ręce coraz bardziej i że jesteśmy tuż obok, bardzo blisko! (…) Nie ma już tabu, które ma nam wiązać ręce, a wam dawać swobodę ruchu. Nie ma już świętych krów. Błędem jest zadzierać z kobietami. Nasze życie należy do Nas!”. Podpisane: Wolne Polki. Kobiety, córki, siostry, żony, partnerki, matki, Siła Polski.

600 milionów katoliczek

To jedna z wielu niedawnych akcji, które pokazują, że Kościół ma coraz większy problem z kobietami. Pikiety pod siedzibami kurii i kościołami trwają, odkąd Episkopat publicznie upomniał posłów, że nie pracują nad projektem ustawy zakazującej aborcji ze względu na wady płodu. Czarny Piątek, czyli wielka demonstracja w Warszawie i mniejsze w innych miastach, był także sprzeciwem wobec wpływu, jaki wywierają biskupi na państwo i prawo. Aborcja to tylko jeden z tematów zapalnych w relacji Kościół – kobiety. Inne to równouprawnienie, przemoc w rodzinie czy in vitro. W tych wszystkich sprawach duchowni jawnie narzucali politykom swój punkt widzenia, wywołując sprzeciw kobiet. Ten sprzeciw narasta też wewnątrz Kościoła. To wynik konsekwentnej niezgody hierarchów na święcenia kapłańskie dla kobiet, niechęci wobec powierzania im ważnych stanowisk i nierównego sposobu traktowania zakonnic. Dzieje się to w świecie, przez który przeszły poważne przemiany społeczne zrównujące pozycję obu płci. Walka o równouprawnienie w Polsce także jest już na którymś z kolejnych etapów. W Kościele jednak wciąż mówimy o podstawach. W Polsce najbardziej widoczny problem z prawami kobiet polega na tym, że duchowni wpływają na polityków, hamując zarówno tworzenie bardziej równościowego prawa, jak i realizowanie istniejących przepisów. Okazuje się jednak, że nie tylko polski Kościół ma kłopot z kobietami. „Kapłaństwo, diakonat, władza – to tematy, które elektryzują, gdy mówimy o roli kobiet w Kościele. Nie mniej kontrowersji budzą inne zagadnienia: wpływ na kształt duszpasterstwa, posługi liturgiczne, tworzenie i nauczanie teologii. U podstaw tego wszystkiego stoi zasadnicze pytanie: jak dzisiejszy Kościół widzi rolę kobiet, czyli ponad połowy z 1,2 mld katolików na świecie?

I czy jest w stanie wsłuchać się w ich głos? One same w swojej sprawie powiedziały już wiele. Niestety zabieranie przez kobiety głosu oraz słuchanie go w Kościele wciąż okazuje się głównym problemem, z którym nie możemy sobie poradzić” – pisze w „Tygodniku Powszechnym” Zuzanna Radzik, teolożka i autorka książki „Kościół kobiet”.

Feminizm, ale zdrowy

Bo Kościół sprawę kobiet widzi zupełnie inaczej. Badacze kościelni wręcz podkreślają ich doniosłą rolę w funkcjonowaniu wspólnot religijnych. „Kościół katolicki w Polsce rozumiany jako wspólnota osób wierzących ma zdecydowanie charakter kobiecy” – czytamy w „Raporcie o roli kobiet w Kościele” przygotowanym w 2015 r. przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego. „Kościół w Polsce opiera się na kobietach” – głosi z kolei tytuł omówienia raportu na stronie archidiecezji warszawskiej. Szczegóły raportu pokazują jednak nie to, jak kobiety wpływają na Kościół, tylko jak angażują się w jego życie i jak wierzą w Boga. Dwukrotnie częściej niż mężczyźni określają się jako osoby głęboko wierzące. Ich wiara jest bardziej integralna, częściej niż mężczyźni wierzą w nagrodę po śmierci, w bóstwo Chrystusa, częściej czytają publikacje religijne. W znacznie większym stopniu akceptują nauczanie o etyce małżeńskiej. Przeważają w stowarzyszeniach i wspólnotach parafialnych. W raporcie, który podkreśla rolę kobiet w Kościele, nie ma mowy o ich prawach w tej instytucji i we wspólnotach. O prawach kobiet pisują natomiast duchowni publicyści. Zazwyczaj jednak postrzegają je inaczej niż feministki, także te katolickie.

„Czy Kościół lubi kobiety?” – to tytuł opublikowanego na portalu Życie Duchowe tekstu ks. prof. Dariusza Kowalczyka SJ. Teolog, porównując chrześcijaństwo z islamem, hinduizmem czy buddyzmem, przekonuje, że właśnie ta pierwsza religia szanuje prawa kobiet. I że jedynie na jej gruncie mógł się narodzić feminizm, bo to ona naucza, że wszyscy ludzie mają jednakową godność przed Bogiem. Ksiądz profesor Kowalczyk rozróżnia jednak dwa feminizmy – zdrowy i chory. Z jego słów można wywnioskować, że zdrowa postawa to taka, która jest zgodna z tradycyjnym modelem rodziny. Natomiast chory jest feminizm wojujący, który przykrywalęk przed byciem kobietą. „Mężczyźni boją się być mężami i ojcami, a kobiety boją się być żonami i matkami” – pisze ksiądz profesor. „W ogóle problemem kobiet, mających słuszne aspiracje większego udziału w życiu społecznym, jest fakt, iż ich reprezentantkami ogłosiły się różnego rodzaju skrajne środowiska, które prawa kobiety mieszają z tzw. prawem do aborcji, legalizacją związków homoseksualnych oraz ideologicznym, z góry zaplanowanym posiadaniem dzieci bez związku z mężczyzną”. Ten tekst był napisany w 2006 r. Od tamtej pory między świeckimi kobietami a Kościołem niewiele się zmieniło. Kościół nadal promuje tradycyjny model rodziny, w którym najważniejszym zadaniem kobiety jest macierzyństwo.

Świeckie państwo

– Kościół nie traktuje kobiet podmiotowo – mówi Marta Abramowicz, autorka książki „Zakonnice odchodzą po cichu”, badaczka społeczna i działaczka antydyskryminacyjna. – Raczej jak naczynie na męskie nasienie, co widać po naciskach na całkowity zakaz aborcji czy w utrudnianiu dostępu do antykoncepcji. Kobieta za wszelką cenę ma urodzić, ale to jest pozorne skupianie się na życiu, bo jej życie nie jest tu ważne. Dopóki taka wizja roli kobiety pozostaje poglądem głoszonym przez duchownych, dopóty można dyskutować. Kiedy jednak forsują oni swoją wizję społeczną, wywierając wpływ na rządzących, budzą opór. Ostatnio sprzeciw wybuchł szczególnie mocno. – Jeszcze nigdy Kościół nie ingerował tak jawnie w prace Sejmu – mówi Barbara Nowacka, liderka Inicjatywy Polskiej i działaczka feministyczna. Nie było też tak mocnej odpowiedzi społecznej na próby ingerencji hierarchów w państwo jak demonstracje w Czarny Piątek, na których hasła antyklerykalne pojawiły się w niespotykanej dotychczas skali.

Nowością są też protesty przed siedzibami kurii i kościołami. Ci, którzy nie godzą się na związki Kościoła z państwem, przychodzą już nie tylko przed instytucje państwowe, ale i duchowne. – Jeżeli biskupi wchodzą w sferę wolności osobistej, forsując wprowadzenie okrutnych rozwiązań, kobiety się gotują – tłumaczy to Barbara Nowacka. Inicjatywa Polska we współpracy z Kongresem Świeckości i innymi ugrupowaniami lewicowymi zapowiedziały złożenie obywatelskiego projektu ustawy o rozdziale Kościoła od państwa. – Jeżdżę dużo po Polsce na spotkania z ludźmi – mówi Nowacka. – Zawsze z sali padają trzy pytania pewniaki: o przyszłość lewicy, o Magdę Ogórek i o rozdział Kościoła od państwa. Ludzie oczekują ucywilizowania tych relacji. Projekt ma je uporządkować. – Chcemy, żeby to był projekt racjonalny, nie antyreligijny – zastrzega Nowacka. Ma dotyczyć nauczania religii w szkołach, świeckości urzędów, spraw finansowych i podatkowych Kościoła, a więc nie tylko tych, które dotyczą wyłącznie kobiet.

Zakonnice mogą służyć

Dyskusja o prawach kobiet w Kościele jest ostatnio głośna także z powodu zakonnic. W Rzymie – za sprawą kobiecego dodatku do „L’Osservatore Romano”, który w całości jest poświęcony pracy zakonnic w instytucjach kościelnych. W Polsce – dzięki debacie na ten temat, którą nagłośniła siostra Jolanta Olech, sekretarka generalna Konferencji Wyższych Przełożonych Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych w Polsce.

Włoskie zakonnice skarżyły się anonimowo dziennikarzom, że pracują bez wynagrodzenia albo za minimalne kwoty, nie mają ubezpieczeń. Siostra Jolanta Olech opowiedziała o takich samych warunkach pracy polskich zakonnic w wywiadzie dla Radia Plus. Dodała jednak, że rozmowy z Episkopatem na temat umów o pracę trwają od lat 90. Ona sama mówi o tym w sposób koncyliacyjny, podkreślając, że sprawa jest już na etapie końcowym, a obecne negocjacje dotyczą brzmienia słów i zdań. Zuzanna Radzik w „Tygodniku Powszechnym” pyta jednak: „Jak to możliwe, że zajęło to 20 lat? Czyżby sprawa była lekceważona?”. „Jeśli grupa ludzi ma pełną władzę nad inną grupą, zawsze kończy się to jakąś formą wyzysku, a w końcu jakąś formą walki o ludzkie prawa” – komentowała walkę zakonnic o prawa pracownicze siostra Małgorzata Borkowska, benedyktynka, w wywiadzie dla portalu Aleteia. „A zakonnice w tej sprawie są grubo w tyle za związkami zawodowymi. Nie byłoby zresztą powodu do walki, gdyby poważniej wzięto słowa Chrystusa o służebności władzy”. Polskie zakonnice nie ograniczają się już do umów o pracę. Siostra Olech w wywiadzie dla Radia Plus mówiła o męsko-katolickim Kościele mimo wieloletnich zmian i starań, by zakonnice były postrzegane na równi z męską częścią Kościoła. – Z mojego doświadczenia wynika, że jest jeszcze daleka droga – podsumowała.

Mężczyźni wiedzą lepiej

Natomiast siostra Borkowska, która jest historyczką, znawczynią życia zakonnego, tłumaczką i felietonistką, wydała w marcu książkę „Oślica Balaama, apel do duchownych panów”. Książka była gotowa już kilkanaście lat temu, jednak dopiero teraz siostra zdecydowała się ją wydać. Pisze w niej o zakonnicach, które jak nieme bydlątka przez kilkanaście wieków słuchały kazań i pouczeń ze strony kaznodziejów uważających, że w każdej sprawie wiedzą lepiej. „Skutkiem tego nieraz osoby o półwiecznym doświadczeniu na drogach modlitwy nabożnie słuchały (i słuchają) głupstw prawionych przez chłopaczków, którzy liznąwszy w seminarium coś niecoś z Tanquereya i zapomniawszy po zdanym egzaminie nawet i tego, przekonani byli, że mają o czym słuchaczki pouczać i że te słuchaczki jeszcze tego dotąd nigdy nie słyszały” – pisze siostra Borkowska. Opowiada o dedykacji, jaką wpisał początkujący kleryk, dając cioci zakonnicy w prezencie książkę o modlitwie: „Kochanej cioci... aby ta piękna książka pomogła zrozumieć wartość modlitwy”. – Dosłownie – kwituje siostra Borkowska. – Ciocia była już ćwierć wieku w klasztorze kontemplacyjnym, ale widocznie dotąd nie wiedziała, po co tam siedzi. Na szczęście teraz już zrozumie. – Sytuacja zakonnic przestała już być tematem tabu – mówi Marta Abramowicz. Jej głośna książka o zakonnicach, które odchodząc z zakonów, muszą zaczynać życie od nowa bez zawodu, bez oszczędności, bez majątku, za to z wpojonym posłuszeństwem, też się do tego przyczyniła. – Jednak kobiety w Kościele wciąż nie mają władzy. Pozostaje pytanie, co my z tym zrobimy. W zakonnicach budzi się właśnie siła do zmian. Świeckie katoliczki i obywatelki buntują się przeciw duchownym, którzy dyktują im reguły życia, chociaż nie są o to pytani. Przed kobietami jest jednak jeszcze długa i trudna droga.

Okładka tygodnika WPROST: 14/2018
Więcej możesz przeczytać w 14/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 5
  • "...tylko ogromne armie fałszywie w celu psychicznego zniewolenia OPROGRAMOWANYCH i tym sposobem trwale odmóżdżonych, spolegliwych OWIEC" - .nowoczesnych i postępowych, en marche! Na tym właśnie polega -skuteczna jak widać- inżynieria społeczna "elit", "człowiek ma tylu panów ile żądz i przywar", "wyzwalając" te żądze i przywary stają sie instrumentem "dobrowolnego" zniewolenia w iluzji swojej "wolności", to hedonizm.
    Filozofia Arystotelesa & co , Judaizm i Chrześcijaństwo głoszą wolność na podstawie własnej rozumnej kontroli swoich żądz i przywar, "logos" w tym pomaga.
    • Niezła propaganda. Wmawianie, że katolicy popierają aborcję czy, że zakonnice nie lubią Kościoła to tylko jakiś komuszy beton mógł wymyślić. Nawet Jerzy Urban ma więcej finezjii w swoich tekstach. Niedługo dowiemy się z takich czerwonych mediów, że 10 przykazań nie obowiązuje, a prawdziwy Katolik to powinien zapisać się do „komunistycznej partii polski” i porzucić KK. Te teksty chyba tylko do najbardziej zlemingowanych lemingów mogą przemawiać.
      • Podziwiajcie zakonnice, naprawdę wyzwolone seksualnie kobiety, wiele wykształconych. Polecam film "Ida", tam protagonistka wskazuje nagość obietnic .nowoczesnych, ofiar swoich żądz i przywar.
        • Problemem nie jest zwyrodniała, fiksująca, uprzywilejowana kasta, tylko ogromne armie fałszywie w celu psychicznego zniewolenia OPROGRAMOWANYCH i tym sposobem trwale odmóżdżonych, spolegliwych OWIEC, które im usługują i które bez krząknięcia oddałyby zdrowie i życie w walce o zachowanie dotychczasowego status quo swych wymagających, jedynie asertywnych Panów Pasterzy...
          • Tak się martwią feministki o te „zlepki komórek”? Im już palma całkiem odbija.

            Spis treści tygodnika Wprost nr 14/2018 (1830)

            • Na Wschodzie bez zmian 1 kwi 2018, 20:00 Zrozpaczeni mieszkańcy Kemerowa na różne sposoby skrzykiwali się, aby ustalić, ile właściwie jest ofiar tragicznego pożaru w centrum handlowym, do którego doszło w niedzielę, 25 marca. Nie mogli się doliczyć swoich bliskich i nie... 3
            • Niedyskrecje parlamentarne 1 kwi 2018, 20:00 PAMIĘTACIE, JAK TO NA OSTATNIM CZARNYM PROTEŚCIE KILKA KOBIET ODPALIŁO CZARNE RACE, policja natychmiast zainterweniowała, a posłanka Joanna Scheuring-Wielgus z Nowoczesnej rzuciła się bronić pań przed funkcjonariuszami? Otóż w Sejmie... 6
            • Obraz tygodnia 1 kwi 2018, 20:00 55,8, proc. badanych przez IBRiS na zlecenie „Rzeczpospolitej” jest prze ciwko degradacji Wojciecha Jaruzelskiego i Czesława Kiszczaka. Wygrany Ronnie Wood – 70-letni gitarzysta The Rolling Stones wygrał walkę z rakiem płuc Przegrana... 9
            • Info radar 1 kwi 2018, 20:00 Co grozi dzieciom w salach zabaw Pożar w centrum handlowym Zimowa Wiśnia w Kemerowie w Rosji prawdopodobnie zaczął się w sali zabaw na czwartym piętrze. Większość z kilkudziesięciu ofiar śmiertelnych stanowiły dzieci. Łatwopalne... 10
            • Godność Niepodległej 1 kwi 2018, 20:00 POCZTA POLSKA W SPOSÓB CORAZ BARDZIEJ DYNAMICZNY STAJE SIĘ INSTYTUCJĄ BRONIĄCĄ POLSKOŚCI, niepodległości, tradycji, wiary i przewodniej roli rządzącej partii. W produktach, które sprzedaje w swoich licznych punktach usługowych, łączy... 14
            • Słowa przerażające 1 kwi 2018, 20:00 DŁAWI NAS MITOLOGIA MEDIÓW TOŻSAMOŚCIOWYCH, TYCH, KTÓRE PRZEGLĄDAMY, bo dobrze szczują, a nie dlatego, że poszerzają nam horyzonty. Oczywiście aktywiści mediów tożsamościowych zwykle nie widzą, że ich media są właśnie takie. Co... 14
            • Wielka gra 1 kwi 2018, 20:00 W 2012 r. Polska była organizatorem mistrzostw Europy w piłce nożnej, żyła ulicznymi protestami ACTA, sprawą śmierci małej Madzi i więzieniami CIA w Starych Kiejkutach. I powoli szykowała się do kolejnych politycznych walk. Ziobro chce... 16
            • Maryla Rodowicz: Angolom mówimy „nie” 1 kwi 2018, 20:00 Euro 2012 okazało się organizacyjnym sukcesem Polski i Ukrainy. A przecież nie było łatwo! Tym bardziej że jeszcze kilka dni przed oficjalnym rozpoczęciem turnieju przed przyjazdem do naszego kraju przestrzegała m.in. telewizja BBC.... 17
            • Czy jutro będzie futro 1 kwi 2018, 20:00 Ogromne pieniądze, które mogą stracić nasi przedsiębiorcy, i wielkie zyski dla zachodnich koncernów. „Wprost” odsłania kulisy działań na rzecz zakazu hodowli zwierząt futerkowych, które podzieliły polską scenę polityczną. 18
            • Nowy mózg rządu 1 kwi 2018, 20:00 Kim jest Waldemar Paruch, który ma kierować Centrum Analiz Strategicznych i odpowiadać za strategię rządu. 25
            • Emir, sułtan i car 1 kwi 2018, 20:00 JAN ROKITA Właśnie odbyły się wybory w Egipcie, w których gen. Sisi zdobył ponad 20 mln głosów, a jego jedyny „konkurent” Mustafa Musa ledwie kilkaset tysięcy. Co prawda gen. Sisi zdobył władzę w wojskowym puczu, ale dziś jego... 27
            • Mira z ostatniego rzędu 1 kwi 2018, 20:00 Jedna udana kampania wyborcza i jedna afera wywindowały mało znaną działaczkę samorządową Mirosławę Stachowiak-Różecką na najważniejsze stanowisko polityczne na Dolnym Śląsku. 28
            • Kiedy nie wiadomo, o co chodzi... 1 kwi 2018, 20:00 Miesiąc temu napisałam, że FB ma wiele cech instytucji totalitarnej i że wszyscy, którzy mu zawierzyli, znaleźli się w pułapce. Kolejnym na to dowodem jest afera z firmą Cambridge Analytica, manipulującą użytkownikami FB podczas... 31
            • Czego brakuje antysystemowcom 1 kwi 2018, 20:00 Człowiek zaangażowany ideowo i politycznie, który z niczym się nie zgadza. Wieczny buntownik i wieczna siła sprzeciwu. To antysystemowiec. 32
            • Nieme bydlątka odzyskują głos 1 kwi 2018, 20:00 Kobiety nie chcą być już podporządkowane duchownym. Dotyczy to zarówno świeckich feministek, jak i zakonnic. Tyle że każde środowisko widzi to po swojemu. 34
            • Poszło o pieniądze 1 kwi 2018, 20:00 Mnie tam nie było – twierdzi skazany za morderstwo swego wierzyciela były prezydent Zabrza. 38
            • Interes na kolorowych piórach 1 kwi 2018, 20:00 Papugarnie to rozrywka dla rodzin z dziećmi i żyła złota dla właścicieli. Dla papug – obóz koncentracyjny. 43
            • Egzotyczna polska budowa 1 kwi 2018, 20:00 Polski rynek pracy wchłonął falę pracowników z Ukrainy. Teraz firmy szukają dalej. Nawet w Nepalu, Bangladeszu i Indiach. Wkrótce mają mieć łatwiej. 47
            • „Królowa Zakopanego” z zarzutami 1 kwi 2018, 20:00 Małgorzata Ch. oraz jej mąż Grzegorz K. – właściciele kilku hoteli, w tym zakopiańskiego Belvedere – zostali zatrzymani. Usłyszeli zarzuty oszustwa i ukrywania majątku przed wierzycielami. Działania Ch. „Wprost” opisuje od kilku miesięcy. 50
            • Niech moc będzie z nami 1 kwi 2018, 20:00 MICHAŁ KURTYKA To było jedno z najtrudniejszych zadań, przed którymi przyszło nam stanąć. Sprawa niby prosta, przygotować mechanizm, który będzie zapewniał bezpieczeństwo energetyczne kraju, pobudzi do ogromnych inwestycji, w dodatku... 52
            • Know How 1 kwi 2018, 20:00 Sophia w Krakowie Humanoidalny robot ze sztuczną inteligencją będzie jednym z mówców na czerwcowym kongresie Impact’18 w Krakowie. Sophia wygląda jak człowiek, jest zdolna nie tylko naśladować ludzkie ruchy i gesty. Sama stara się... 53
            • Hossa Bessa 1 kwi 2018, 20:00 Tesla w opałach O prawie jedną dziesiątą spadł w ubiegłym tygodniu kurs akcji Tesli. Kontrolowany przez Elona Muska producent pojazdów elektrycznych wpadł w tarapaty po tym, jak w zeszły wtorek Amerykańska Narodowa Rada Bezpieczeństwa... 54
            • Polska stolica bluesa 1 kwi 2018, 20:00 Suwałki stoją branżą drzewno-meblarską. Wizytówką miasta jest jednak nie tylko przemysł, ale także największy w kraju plenerowy festiwal bluesowy – mówi Czesław Renkiewicz, prezydent Suwałk. 56
            • Kłamstwo, które uwiera cesarza Xi 1 kwi 2018, 20:00 Tajwan to jedno z miejsc, w których mogłaby się zacząć nowa wojna. Pekin chciałby podporządkować sobie wyspę choćby i siłą, a USA na pewno nie będą na to patrzeć bezczynnie. 58
            • Norweska Realpolitik 1 kwi 2018, 20:00 Sylvi Listhaug wprowadziła politykę, którą powiela wiele krajów UE. To ona spowodowała, że imigrantów zarobkowych z Polski jest tam wciąż więcej niż azylantów z Bliskiego Wschodu. 62
            • Morderczyni bez imienia 1 kwi 2018, 20:00 Ja tylko zebrałem fakty, niech czytelnik wyciągnie wnioski – mówi Cezary Łazarewicz, autor książki „Koronkowa robota”, o sprawie Gorgonowej. 67
            • Na zdrowie 1 kwi 2018, 20:00 Talia a serce Kobiety, u których stosunek obwodu talii i bioder jest wyższy (czyli panie szersze w pasie), są narażone na większe ryzyko ataku serca niż mężczyźni o sylwetce przypominającej jabłko. O wynikach badań naukowców z George... 69
            • Efekt motyla 1 kwi 2018, 20:00 To mały narząd, kształtem przypominający motyla. Waży zaledwie 20-30 g, ale ma ogromny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. Tarczyca – jej choroby coraz częściej dotyczą Polek i Polaków. 70
            • Największa budowla świata 1 kwi 2018, 20:00 „Nowy cud świata”, „największe akwarium na świecie”, „podwodny świat, z którym nic nie może się równać” – takie określenia pojawiają się, gdy mowa o Wielkiej Rafie Koralowej. 74
            • Pisarz czterech osobach 1 kwi 2018, 20:00 Haruki Murakami nazwał kiedyś Paula Austera absolutnym geniuszem. Przesadził, ale autor powieści „4321” jest pisarzem, którego nie da się zlekceważyć. A jego nowa proza to utwór ocierający się o wybitność. 78
            • Prawda o polskiej modernizacji 1 kwi 2018, 20:00 Nasi politycy wciąż mówią o modernizacji. Warto sprawdzić, jak postęp po 1918 r. widzieli ich poprzednicy. 84
            • Serialowy biały kruk 1 kwi 2018, 20:00 Po infantylnym i kiepsko napisanym drugim sezonie „Belfra” Canal+ sięga po nowego bohatera, Adama Kruka. A przy okazji opisuje współczesną Polskę. 88
            • Wydarzenie 1 kwi 2018, 20:00 DRAMAT Polskie twarze W„Twarzy” Szumowskiej są dwa filmy. Pierwszy to bezlitosna satyra na tzw. Polskę B. Na wszystko, co najgorsze we współczesnej prowincjonalnej rzeczywistości. Alkoholizm, ksenofobię, pełną nienawiści... 90
            • Film 1 kwi 2018, 20:00 DRAMAT Kręgi piekła TEN FILM ZOSTAWIA W MILCZENIU, LECZ RODZI KRZYK I SPRZECIW WOBEC ŚWIATA WYPRANEGO Z ELEMENTARNEGO SZACUNKU DLA DRUGIEGO CZŁOWIEKA. Reżyser portretuje studentkę, która przyjechała do Tunisu z konserwatywnej prowincji, w... 91
            • Muzyka 1 kwi 2018, 20:00 HIP-HOP Rutyna na tronie Najbardziej bezpretensjonalna gwiazda polskiego przemysłu muzycznego to bez wątpienia Piotr „KęKę” Siara. Łączna sprzedaż jego już czterech płyt za chwilę przekroczy 200 tys. sztuk. Pierwszy teledysk,... 92
            • Książka 1 kwi 2018, 20:00 BIOGRAFIA Jak hartował się mit Od śmierci MM minęło już ponad 50 lat, a ona nadal jest obecna w popkulturze, nadal intryguje. Opowieści o jej życiu to z jednej strony historia Kopciuszka, który wdrapał się na szczyt świata, z drugiej... 94
            • Kalejdoskop 1 kwi 2018, 20:00 WYSTAWA Gość w dom, wróg w dom TA WYSTAWA OBROSŁA JUŻ SKANDALEM. DWÓJKA PUBLICYSTÓW ZAPOWIEDZIAŁA PO ZWY, gdyż ich wpisy znalazły się na ekspozycji jako przykłady antysemityzmu. Dwóch senatorów zwróciło uwagę, że Polin miesza... 95
            • Kulturalna trzynastka 1 kwi 2018, 20:00 Katarzyna Lengren SCENOGRAFKA, MALARKA, DZIENNIKARKA 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Nie mam. Czytam najnudniejsze książki i zastanawiam się, dlaczego takie są, a jeśli są całkiem znienawidzone, to wyrzucam przez okno, na przykład... 96
            • Wielkanoc 1 kwi 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Moje święta wyglądają coraz częściej tak. Już nie pisanki, już nie koszyczki ze święconką, nie zjadanie baranka z cukru czy z masła, nie przeżywanie i ustrajanie białego obrusa bukszpanem, a jeśli prezenty, to... 97
            • Lipa globalnego ocieplenia (z Fortuną w tle) 1 kwi 2018, 20:00 Warszawa w śniegu, zimno, znaczy – idą święta. Rzecz w tym, że to Święta Wielkanocne. W Wielki Czwartek – gdy piszę te słowa – na granicy Podkarpacia i Lubelszczyzny jest -6 stopni Celsjusza, a w stolicy Państwa Polskiego co prawda... 98

            ZKDP - Nakład kontrolowany