Życie od kuchni

Życie od kuchni

Najwyższa Izba Kontroli w raporcie informuje, że tylko 3 proc. dzieci w domach dziecka to sieroty (fot.sxc.hu)
W domach dziecka nikomu się nie pokazuje, jak ugotować obiad. Ani jak skasować bilet, zrobić zakupy i żyć. Usamodzielnianie to fikcja.

Scenariusz jest następujący: najpierw Katia Roman-Trzaska i Zuzanna Skoczek z fundacji Samodzielność od Kuchni zgłaszają się do restauratorów i kucharzy. Proponują: nauczcie wychowanków domów dziecka gotowania. Potem z pomocą psychologa same szkolą chętnych kucharzy i restauratorów, bo z dziećmi trzeba umieć rozmawiać, trzeba wiedzieć, jak do nich dotrzeć, mówić prostym językiem, nie komplikować.

Trzeba też wiedzieć, że na warsztatach należy im przekazać podstawy. Nie, jakie orzeszki najlepiej smakują w pesto, ale jak ugotować makaron. Przecież tym dzieciom nikt dotąd nie powiedział, że trzeba go wrzucić do wrzątku, zamieszać i zaczekać. – Podopieczni domów dziecka dostają w stołówce gotowe posiłki, do kuchni nie wolno im wchodzić, zabrania tego sanepid – tłumaczy Katia Roman-Trzaska.

– Nie biorą udziału w szykowaniu jedzenia, więc nie wiedzą, jak powstaje obiad. Kiedy zaczynają samodzielne życie, nie umieją przygotować nawet najprostszych dań i kupują fast foody. A to jest drogie i niezdrowe. U przeszkolonych kucharzy i restauratorów fundacja Samodzielność od Kuchni organizuje warsztaty dla podopiecznych domów dziecka, którzy podczas czterech spotkań uczą się samodzielności w tej najprostszej i niezbędnej dziedzinie – zapewnienia sobie jedzenia. Fundacja przeprowadziła już program pilotażowy, wkrótce rozpoczyna szkolenia w powiecie słupskim, szuka kucharzy i restauratorów w całej Polsce. Gotowanie to jedna z kilku podstawowych kompetencji, których brakuje młodym ludziom opuszczającym domy dziecka. W zamkniętych placówkach wszystko robi za nich kadra. Podopieczni nie umieją planować wydatków, robić zakupów, sprzątać, poruszać się po mieście, podróżować między miastami ani wyrobić sobie dokumentów. Ich dalsze losy w dużej mierze zależą od tego, jak szybko i czy w ogóle zdobędą te umiejętności.

Poczuć się mocnym

Katia Roman-Trzaska i Zuzanna Skoczek mają doświadczenie w prowadzeniu warsztatów kulinarnych. W szkole gotowania Little Chef organizują je dla dzieci i nastolatków, których rodzice przyprowadzają na połączenie zabawy z nauką. Prowadzą też warsztaty na obozach czy piknikach, cykle zajęć dla szkół i przedszkoli oraz dla świetlic środowiskowych. – Zdarza się, że dzieci dopiero w placówce opiekuńczej zjadają pierwszy w życiu ciepły posiłek – mówi Katia Roman-Trzaska. – Chociaż problem kultury jedzenia dotyczy dzieci z każdego środowiska. Te wychowane w kochających rodzinach też często nie umieją ugotować makaronu, bo nie jadają w domach, nie siadają z rodzicami do wspólnych posiłków.

Im jednak, kiedy zajdzie taka potrzeba, rodzice pomogą. Młodzi ludzie, którzy wychodzą z domu dziecka, są zdani na siebie. Fundacja Samodzielność od Kuchni próbuje wyposażyć ich w podstawowe kompetencje. Nauka gotowania jest dobrym pretekstem, ale w gruncie rzeczy ma trzy cele. Pierwszy jest oczywisty, chodzi o to, żeby młodzi ludzie umieli zająć się wyżywieniem siebie i swojej późniejszej rodziny. Uczą się więc, co można zrobić z popularnych podstawowych produktów: jajek, warzyw czy mięsa. – Mówimy im, co trzeba mieć w domu, nawet jeśli ma się mało pieniędzy – mówi Zuzanna Skoczek. – Ryż, makaron, soczewica, olej, ustalamy podstawowy pakiet, który zawsze będzie bazą do jakiegoś posiłku. Później wybieramy się na zakupy. Młodzi ludzie dowiadują się, ile kosztuje jedzenie i jak w związku z tym zaplanować wydatki. Układają budżet na tydzień i planują, co ugotują na obiad każdego dnia. Co muszą kupić i ile na to wydadzą. Odkrywają, że warzywa sezonowe z Polski są tańsze i zdrowsze niż sprowadzane z zagranicy.

Kucharze pokazują uczniom, jak zrobić kilka najprostszych potraw. Na przykład sos pomidorowy. A kiedy podstawa zostaje opanowana i wydaje się łatwa, kucharze mówią: możecie dodać cukinię i paprykę, i będzie leczo. Albo mięso mielone i tymianek, i zrobicie sos bolognese. Na tej samej zasadzie uczą, jak robić omlety, a później wzbogacać je dodatkami. Nie trzeba wiele wiedzieć, żeby dobrze jeść, mówią uczniom, nie musicie trwonić pieniędzy na fast foody. Uczestnicy warsztatów dowiadują się też, jak zagospodarować resztki, na przykład z kurczaka. Jak robić śniadania. – Mówimy im, że można upiec granolę i przechowywać dwa tygodnie w słoiku – mówi Zuzanna Skoczek. Drugi cel zajęć to zbudowanie w młodych ludziach poczucia własnej wartości.

Jeśli ktoś umie przygotować sobie jedzenie, to znaczy, że w jakiś sposób potrafi już o siebie zadbać. A więc ma moc sprawczą, czyli coś, czego w placówce nie miał okazji poczuć. Trzecim celem jest tworzenie więzi uczniów z ludźmi zaangażowanymi w warsztaty, tego także brakuje w domach dziecka. Cykl spotkań kończy się kolacją, która pokazuje przyjemność ze wspólnego spędzania czasu przy stole. Przy okazji daje też pewność siebie w podobnych sytuacjach. – Jeśli nasz uczeń kiedyś pójdzie ze swoim szefem na lunch, będzie wiedział, jak się zachować przy stole – mówi Katia Roman-Trzaska. – To jest umiejętność, którą wynosi się z domu, z obiadów rodzinnych czy wypadów do restauracji. Z domu dziecka z nią się nie wychodzi.

Pomoc państwa to fikcja

Brak samodzielności w codziennym życiu dotyczy głównie wychowanków dużych domów dziecka. W rodzinach zastępczych dzieci częściej – choć też nie zawsze – widzą, jak opiekunowie przynoszą do domu zakupy, ubrania, robią wspólnie porządki. W dużych placówkach wszystko dostają gotowe, a jednocześnie nie mają nic własnego. Nie muszą więc o nic dbać. – Nie czują, że trzeba używać rzeczy oszczędnie, bo inaczej szybko się zużyją – mówi Małgorzata z północy Polski, pracowniczka firmy, która opiekowała się miejscowym domem dziecka. Małgorzata służbowo organizowała dla dzieci gwiazdki, wycieczki, prywatnie zapraszała niektóre do domu na święta albo wakacje. – Dziecko zmywa po obiedzie i na jeden talerz wylewa pół butelki płynu do mycia naczyń.

Nie robi na nim wrażenia, że coś się szybko skończy, bo nie wie, że trzeba będzie to kupić. A ponieważ wszystko, czego potrzebuje, dostaje, po opuszczeniu domu dziecka nadal chce dostawać. Nie rozumie, że teraz musi samo się postarać, jest roszczeniowe. Na kilkanaścioro dzieci, z którymi Małgorzata miała kontakt, tylko dwoje zaczęło samodzielne życie. Inni po wyjściu z placówki wrócili do rodzin, od których w dzieciństwie zostali zabrani. – Nie mają na siebie innego pomysłu – mówi Małgorzata. – Nie wiedzą, jak mogliby żyć inaczej, nie umieją tego. Z niektórymi mam kontakt, na przykład z dziewczyną, która po powrocie do rodziny szybko zaszła w ciążę, a jej chłopak utrzymuje się z kradzieży i włamań.

Z raportu Najwyższej Izby Kontroli opracowanego w 2015 r. wynika, że spośród tysiąca wychowanków domów dziecka i rodzin zastępczych, którzy podjęli próbę usamodzielnienia, 23 proc. żyje z zasiłków, 31 proc. zarejestrowało się w urzędach pracy, 14 proc. wróciło do rodzin, a kolejne 14 proc. trafiło do domów opieki. Teoretycznie placówki uczą podopiecznych samodzielności. Wychowanek na rok przed 18. urodzinami powinien wskazać opiekuna i opracować z nim Indywidualny Program Usamodzielniania. Ma to być plan dalszej drogi życiowej, sposób zdobywania kwalifikacji, pracy, mieszkania.

Jak zbadał NIK, te plany to fikcja, powstają na papierze, ale nie dają młodym ludziom żadnej realnej wskazówki, nie są dla nich wsparciem, podobnie jak sami opiekunowie, którymi zostają często osoby przypadkowe, nieprzygotowane do tego. NIK wydał zalecenia, by to zmienić, jednak i one pozostały spisanymi i niewdrożonymi zasadami. Niektóre domy dziecka urządzają małe mieszkania, w których dorastający wychowankowie spędzają samodzielne weekendy. Dostają jedzenie, płyny do mycia naczyń i podłóg, papier toaletowy. Ich zadaniem jest przygotowywanie sobie posiłków i utrzymywanie czystości, a kiedy coś się kończy, mają zgłosić brak. Takie mieszkania to jednak rzadkość. Według NIK wychowankowie domów dziecka, gdy opuszczają placówkę, nie radzą sobie z najprostszymi sprawami, w związku z czym są narażeni na bezdomność, bezrobocie i konflikty z prawem.

Przejąć własne życie

Tam, gdzie nie działa państwo, lukę stara się wypełniać trzeci sektor. Jedną z organizacji, które zajmują się pomocą w zdobywaniu samodzielności, jest Fundacja Szczęśliwej Drogi z Piaseczna koło Warszawy. – W domach dziecka wychowankowie nie mają nawet jednej szafki, którą mogliby zamknąć na klucz, często nie mogą decydować, jak będzie urządzony ich pokój ani jakie ubrania dostaną – mówi Kamilla Gibas, prezes fundacji. – Jeżeli ktoś nie może decydować, jak będzie wyglądał jego pokój, to nie próbuje też decydować o swoim życiu. Tym bardziej że nie ma pojęcia, skąd się biorą jedzenie, pieniądze, nie słyszy, jak dorośli kalkulują, skąd wziąć na buty i że na wakacje warto coś odłożyć, ale dopiero po opłaceniu rachunków. Dbanie o własną płynność finansową to jeden z największych problemów wychowanków domów dziecka.

Młody człowiek po opuszczeniu placówki dostaje jednorazowo 1500 zł na zagospodarowanie i 1600-6600 zł na usamodzielnienie. Jeśli chce się dalej uczyć, otrzymuje co miesiąc 500 zł na ten cel. – Po pierwsze, 500 zł miesięcznie nikomu nie wystarczy na życie. Po drugie, wychowanek domu dziecka nie umie układać miesięcznego budżetu. Czasami umawiam się z kimś, że przyjdzie do fundacji, a on po drodze zagląda do galerii handlowej i przychodzi tu bez pieniędzy, ale za to w markowych okularach – mówi Kamilla Gibas. – Żeby dać młodzieży poczucie wpływu na własne życie, stworzyliśmy program Siłownia. W Siłowni młodzi ludzie z pomocą asystenta odkrywają swoje mocne strony i na nich budują poczucie własnej wartości. Uczą się szukać pracy i utrzymywać ją. A przede wszystkim uczą się, że to oni decydują o swoim życiu. Im dłużej byli w domach dziecka, tym więcej pracy przed nimi. Kamilla Gibas zwraca uwagę na jeszcze jeden problem: domy dziecka i rodziny zastępcze opuszczają często młodzi ludzie na granicy normy intelektualnej. Nie kwalifikują się do domów pomocy społecznej, ale też nie nadają się do samodzielnego życia. Tak jak Krzysiek, jeden z podopiecznych fundacji, który całe życie spędził w domu dziecka. Pewnego dnia wyszedł.

Dostał mieszkanie komunalne, ale nie umiał odmawiaćmenelom z dzielnicy, z domu więc szybko powstała melina. Sąsiedzi wnosili skargi i Krzysiek stracił mieszkanie. Matka go nie przyjęła. Osiadł w zdewastowanym budynku dla bezdomnych. – Pokój z łazienką na tarasie zabudowanym dyktą – opowiada Kamilla Gibas. – To była rudera, a on w niej wegetował pośród szmat i śmieci oraz sterty rachunków na 15 tys. zł. Długi Krzyśka urosły, bo jeździł bez biletu. Bo na ulicy podeszła do niego miła pani, która zapytała, czy chce się uczyć angielskiego. Oczywiście, że chciał, podpisał więc podsuniętą przez panią umowę. Kolega zapytał, czy weźmie na niego telefon, i Krzysiek wziął. Krzyśkowi należy się orzeczenie o niepełnosprawności, jednak sam nie umiał go odnowić. Asystent z fundacji umiał, potrafił napisać też odwołanie od decyzji komisji, która w pierwszym orzeczeniu uznała, że chłopak nie jest już upośledzony. Kiedy w końcu dostał orzeczenie, asystent mógł się zwrócić do ZTM o umorzenie długu, bo niepełnosprawnym przysługują darmowe przejazdy. Fundacja znalazła sponsora i wolontariuszy, którzy wyremontowali mieszkanie Krzyśka. – Teraz ma piękny pokój – mówi Kamilla Gibas. Ma też pracę i przyjaciół, powoli spłaca długi. Pomaga innym podopiecznym w urządzaniu mieszkań.

Krzysiek nie może zostać sam, choć jego droga zaczęła się prostować. Takich jak on jest wielu. Fundacja stara się więc stworzyć rodzaj wspólnego domu dla byłych wychowanków domów dziecka, którzy nie są ubezwłasnowolnieni, ale potrzebują czasami pomocy i wsparcia asystenta. Małgorzata wspomina chłopca z domu dziecka, którym opiekowała się jej firma. Gdy dorósł, poszedł na swoje. Miał pojechać po coś do Warszawy i poprosił ją o pomoc. Musiała mu powiedzieć, jak kupić bilet na pociąg. Jak w Warszawie poruszać się autobusem. A wcześniej – jak wysłać pismo na poczcie w sprawie, w związku z którą jechał. – Spędził dzieciństwo w budynku pod lasem na skraju miasta. Wychodził jedynie do szkoły. W wieku 18 lat zaczął się uczyć życia – mówi. Tak samo uczą się uczestnicy warsztatów gotowania. Jedzenie jest niezbędne do życia. Jeśli mają uczyć się żyć, muszą zacząć od makaronu. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 17/18/2018
Więcej możesz przeczytać w 17/18/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/18/2018 (1833)

  • Czas na nową konstytucję 22 kwi 2018, 20:00 Pamiętacie, jak wyglądało wasze życie w 1997 r. (o ile byliście już na świecie)? Ja zastanawiałem się, kiedy będę miał pierwszy telefon komórkowy, cieszyłem się, że można znaleźć niektóre informacje w internecie, nie ruszając... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 22 kwi 2018, 20:00 POGŁOSKA, ŻE TO PATRYK JAKI BĘDZIE KANDYDATEM ZJEDNOCZONEJ PRAWICY NA PREZYDENTA WARSZAWY, zelektryzowała PiS. Jeden z naszych rozmówców uważa, że wiceminister sprawiedliwości jest mistrzem autokreacji i to jest jego atut. – Te jego... 6
  • Obraz tygodnia 22 kwi 2018, 20:00 229 mln dni spędzili Polacy na zwolnieniach chorobowych w 2017 r. (9 mln więcej niż w 2016 r.) Wygrany Mike Urbaniak – krytyk teatralny i bloger, zainicjował udaną akcję, by w Warszawie w 75. rocznicę powstania w getcie zawyły syreny.... 10
  • Infor radar 22 kwi 2018, 20:00 Prezydent już nie chce referendum W KANCELARII PREZYDENTA ANDRZEJA DUDY TRWA URZĘDNICZA BURZA MÓZGÓW, jak zręcznie i delikatnie wycofać się z pomysłu przeprowadzenia referendum konstytucyjnego – twierdzi nasz informator. Z nieoficjalnych... 11
  • Wołanie na puszczy 22 kwi 2018, 20:00 MONIKA JARUZELSKA WKRACZA DO POLITYKI. NA RAZIE JAKO KANDYDATKA NA RADNĄ, ALE PRZECIEŻ NIE O SAMORZĄDY TU CHODZI (niestety, często traktuje się wybory samorządowe jako trening w wyborach „ważniejszych”). Ma dobrą rację: będzie... 12
  • Korniki w sądzie 22 kwi 2018, 20:00 NO, KTO BY NIE CHCIAŁ SĄDÓW SZYBSZYCH, MĄDRZEJSZYCH, TRAFNIEJSZYCH? Lat temu kilka, jeszcze za okupacji Polski przez PO poczytałem trochę o tzw. problemie biegłych sądowych. 12
  • Kisiel znów Na Rozdrożu 22 kwi 2018, 20:00 Jarosław Kaczyński, Jadwiga Emilewicz, Mariusz i Paweł Szataniakowie oraz Ryszard Pieńkowski zostali tegorocznymi laureatami Nagrody Kisiela. 14
  • Trudne wybory 22 kwi 2018, 20:00 W 2015 r. odbyły się w Polsce wybory – zarówno prezydenckie, jak i parlamentarne. „Wprost” też dokonywał trudnych wyborów. Publikował wstrząsające zdjęcia i podejmował odważne tematy, choćby molestowania seksualnego w mediach czy traktowania gejów przez Kościół. 16
  • Sprawa Kamila Durczoka 22 kwi 2018, 20:00 Zanim w USA wybuchła afera #MeToo pokazująca skalę molestowania seksualnego, „Wprost” oddał głos kobietom molestowanym i mobbingowanym przez znanego polskiego dziennikarza Kamila Durczoka, ówczesnego szefa „Faktów” TVN. Wywołało to dyskusję o prawach kobiet i pracowników, a... 17
  • Dzieci władzy 22 kwi 2018, 20:00 Synowie i córki najważniejszych osób w Polsce nie chcą robić kariery na nazwisku rodziców. Większość woli iść własną, niepolityczną drogą. 19
  • Miałem żal do ojca 22 kwi 2018, 20:00 Gdy ojciec był szefem MSZ, dzwoniłem do jego sekretariatu i negocjowałem, kiedy będę mógł z nim 15 minut porozmawiać. Czasem czekałem kilka dni – mówi Tomasz Cimoszewicz, poseł PO 26
  • Spór o nic 22 kwi 2018, 20:00 Jeśli naprawdę PiS i prezydent Duda zamierzają teraz spierać się o kształt konstytucji – to srodze się na tym sparzą. Najpierw dlatego, że w kampanii przed wyborami komunalnymi każdy spór w łonie obozu rządzącego będzie... 29
  • Czuję się ścigany 22 kwi 2018, 20:00 – Mariusz Kamiński stoi za wyrzuceniem mojej żony z ABW. Była mobbingowana – mówi Paweł Wojtunik, były szef CBA. 30
  • Multi-kulti, Szmulki i cmentarze 22 kwi 2018, 20:00 Pierwsze pół roku w Berlinie mieszkałam na Kreuzbergu, który obok Neukölln jest najbardziej multikulturową dzielnicą stolicy Niemiec. Okna sypialni wychodziły na duży, nocami pusty parking przy markecie. Co rusz rozgrywały się na nim... 33
  • PiS wychodzi na prostą 22 kwi 2018, 20:00 Obóz rządzący odzyskał po konwencji samorządowej wiarę w geniusz prezesa i możliwość wygrania kolejnych wyborów. Ale już wie, że zadyszki w polityce można dostać bardzo łatwo. 34
  • Miejsca dla taty premiera 22 kwi 2018, 20:00 W wyborach samorządowych na listach Zjednoczonej Prawicy znajdą się ludzie z partii Kornela Morawieckiego Wolni i Solidarni. 36
  • Tajna broń Sojuszu 22 kwi 2018, 20:00 Andrzej Celiński może być wspólnym kandydatem SLD i PSL na prezydenta Warszawy. 37
  • Zacznijmy ustrojową debatę 22 kwi 2018, 20:00 Samorząd nie jest wykonawcą woli polityków – mówi Zygmunt Berdychowski, szef rady programowej Forum Ekonomicznego. 38
  • Życie od kuchni 22 kwi 2018, 20:00 W domach dziecka nikomu się nie pokazuje, jak ugotować obiad. Ani jak skasować bilet, zrobić zakupy i żyć. Usamodzielnianie to fikcja. 40
  • Z prędkością żółwia 22 kwi 2018, 20:00 Kiedy zobaczycie biegaczy, którzy poruszają się wolniej od pieszych, nie wysilajcie się na drwiny. Tak ma być. To slow jogging – trucht bez zadyszki, bez rywalizacji, z uśmiechem. I koniecznie w towarzystwie. 44
  • 5 sposobów na szybki odpoczynek 22 kwi 2018, 20:00 To nieprawda, że potrzebujemy długiego urlopu, by się zresetować i naładować baterie na kolejne miesiące. 48
  • Świeży oddech Kuboty 22 kwi 2018, 20:00 Nikt nie wie, skąd się wzięły, ale wszyscy chcieli je mieć. Klapki Kubota, czyli kultowy obiekt pożądania lat 90., wracają na rynek. 50
  • Kraj cyklistów 22 kwi 2018, 20:00 Polacy pokochali bike-sharing. Tylko w zeszłym sezonie liczba wypożyczeń w Warszawie przekroczyła 5 mln. A to świetnie rozwijający się rynek, zdominowany przez firmy z Niemiec i Francji. 54
  • Demokracja to za mało 22 kwi 2018, 20:00 PAWEŁ JANKOWSKI Donald Trump prowadzi antyrynkową, protekcjonistyczną ofensywę wymierzoną w Chiny. Państwo Środka odpłaca Amerykanom pięknym za nadobne. Cios za cios, cło za cło. Populistyczne i szkodliwe dla gospodarki rozwiązania... 56
  • Najbogatszy człowiek wszech czasów 22 kwi 2018, 20:00 W czasach, gdy Kolumb przemierzał Atlantyk, a da Vinci malował Monę Lisę, niemiecki bankier Jakub Fugger zgromadził majątek, który uczynił go najbogatszym człowiekiem w historii. W 1525 r. należało do niego 2 proc. PKB Europy. 58
  • Hossa Bessa 22 kwi 2018, 20:00 Apple idzie w newsy Miesiąc temu Apple przejęło Texture. To wirtualny serwis pozwalający użytkownikom zasubskrybować ponad 200 czasopism za 9,99 dolarów miesięcznie. Teraz ujawniono, że nowa platforma ma zostać zintegrowana z oddziałem... 61
  • Millenialsi nie chcą jeździć tirami 22 kwi 2018, 20:00 Brak rąk do pracy nadal mocno doskwiera branży transportowej i logistycznej. W efekcie za kółkiem zasiadają cudzoziemcy. 62
  • Magazyny innowacji 22 kwi 2018, 20:00 Roboty, drony, wirtualna rzeczywistość. Branża transport, spedycja i logistyka inwestuje w nowoczesne technologie. 64
  • Okienne rewolucje 22 kwi 2018, 20:00 W ciągu ostatnich lat rynek okien przeszedł prawdziwą rewolucję. Duży udział ma w niej Polska, która jest jednym z czołowych producentów okien dachowych. 66
  • Inwestycja w przyszłość 22 kwi 2018, 20:00 Jeżeli mnożymy zyski, musimy też umieć się nimi dzielić – mówi Agnieszka Servaas, prezes VIVE Management. 69
  • Siła kobiet w biznesie 22 kwi 2018, 20:00 Przykład menedżerek z LINK4 pokazuje, że w zdominowanym przez mężczyzn świecie ubezpieczeń firmy kierowane przez kobiety w niczym nie ustępują konkurencji zarządzanej przez panów. 70
  • Targi nie tylko dla smakoszy 22 kwi 2018, 20:00 Kolejna edycja Międzynarodowych Targów Żywności Warsaw Food Expo odbędzie się w dniach 24-26 maja w Ptak Warsaw Expo w warszawskim Nadarzynie. 72
  • Czas wyzwań 22 kwi 2018, 20:00 Innowacyjne metody terapii rewolucjonizują ochronę zdrowia. Inwestycje w zdrowie, w nowoczesne terapie, biotechnologie to koło zamachowe polskiej gospodarki. 74
  • W elitarnym klubie biotechnologii 22 kwi 2018, 20:00 Będąc jednym z czempionów narodowych, przyczyniamy się do rozwoju polskiej gospodarki w oparciu o wiedzę i innowacyjne technologie – mówi Markus Sieger, prezes Polpharmy. 76
  • W elitarnym klubie biotechnologii 26 kwi 2018, 17:05 Będąc jednym z czempionów narodowych, przyczyniamy się do rozwoju polskiej gospodarki w oparciu o wiedzę i innowacyjne technologie – mówi Markus Sieger, prezes Polpharmy. 76
  • Dumni z innowacji 22 kwi 2018, 20:00 Boehringer Ingelheim to jedna z dwudziestu największych firm farmaceutycznych świata. Tajemnicą jej sukcesu są tworzący ją ludzie, pomysły i inwestycje. 78
  • Rozwiązania, które wchodzą w praktykę 22 kwi 2018, 20:00 Poza telemedycyną zajmujemy się genetyką, komórkami macierzystymi czy biodrukiem – mówi Adam Konka, prezes Śląskiego Parku Technologii Medycznych Kardio-Med Silesia. 80
  • Życie ze schizofrenią 22 kwi 2018, 20:00 Chorzy na schizofrenię mogą normalnie żyć i pracować. Pod warunkiem, że stosują systematycznie odpowiednią terapię. 82
  • Lepszy niż Zuckerberg 22 kwi 2018, 20:00 Paweł Durow i jego komunikator Telegram to w Rosji wrogowie numer jeden. Stawiający na ochronę prywatności użytkowników Rosjanin stanowi też wielkie wyzwanie dla Facebooka. 85
  • Pomniki niezgody 22 kwi 2018, 20:00 Stawianie i obalanie pomników to jedna z najstarszych gier w historii sporów politycznych. Spory wokół monumentu upamiętniającego katastrofę smoleńską świetnie mieszczą się w tej tradycji. 90
  • Moda na parzenie 22 kwi 2018, 20:00 Tradycyjny dylemat „kawa czy herbata” Polacy coraz częściej zastępują pytaniami: „jaka?” i „w jaki sposób zaparzona?”. 93
  • Mokate – z Ustronia na cały świat 22 kwi 2018, 20:00 Mokate jest obecne na 70 rynkach na świecie i ciągle zdobywa kolejne, rozwijając zarówno kanały dystrybucji, jak i portfolio – mówi dr Adam Mokrysz, prezes zarządu Mokate SA. 94
  • O kawie wiemy wszystko 22 kwi 2018, 20:00 O małej czarnej i jej sekretach opowiada Joanna Luto, Country Manager JUra Poland. 96
  • Kobiety i wino 22 kwi 2018, 20:00 Producenci i dystrybutorzy win chcą zawalczyć o polskie konsumentki, bo to one tworzą w Polsce kulturę picia wina. 98
  • Czy Bóg coś przed nami ukrywa? 22 kwi 2018, 20:00 „Oświadczenie, że Bóg istnieje, odpowiada uznaniu, iż na pewne pytanie dotyczące Wszechświata nie ma odpowiedzi” – twierdzi teolog. A naukowcy intensywnie przesuwają granice wiedzy. 100
  • Sezam seriali 22 kwi 2018, 20:00 Jedziecie na majówkę, a tu deszcz. Wchodzicie na Netflixa i… w natłoku propozycji potentata nie wiecie, co wybrać. Oto nasz przewodnik, który pomoże wam odsiać ziarno od plew. 104
  • Kopia jak oryginał 22 kwi 2018, 20:00 Na dwa koncerty przyjeżdża do Polski The Australian Pink Floyd Show – bodaj jedyny cover band chwalony przez oryginalną kapelę. A sami Floydzi? Niby nie istnieją, ale nie dają o sobie zapomnieć. 108
  • Wydarzenie 22 kwi 2018, 20:00 Dziwny jest ten świat Nowa książka Olgi Tokarczuk to zawsze wydarzenie, bo to pisarka, która zdobyła już chyba wszystkie możliwe krajowe nagrody literackie – w tym dwa razy Nike – i cieszy się nie tylko szacunkiem krytyki, ale też... 110
  • Film 22 kwi 2018, 20:00 Naprawdę złe psy JEST ON. ZGORZKNIAŁY GLINIARZ, KTÓRY ZA NIC MA PRZEPISY, GDY TRZEBA ROZWIĄZAĆ SPRAWĘ. Kiedyś brał udział w nieudanej zasadzce na gangstera. Jego partner zginął, na nim zostało odium. Wrobiono ich w aferę, sugerując,... 111
  • Muzyka 22 kwi 2018, 20:00 ELEKTRONIKA Ludzie w maskach Od lat powtarzane jest w naszym show-biznesie zdanie, że z formalnego punktu widzenia nie ma już żadnych przeszkód, by w polskiej muzyce powstawały płyty na światowym poziomie. Mamy studia, mamy świetnych... 112
  • Książka 22 kwi 2018, 20:00 Salonik literacki Frédéric Beigbeder, „Rozmowy dziecięcia wieku”, Noir sur Blanc Frédéric Beigbeder to gwiazdor literatury francuskiej – nie wystarcza mu, że pisze dobre powieści, lecz dba o obecność w mediach i ściga się na... 114
  • Kalejdoskop 22 kwi 2018, 20:00 Krucha niepodległość STULECIE ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI Z PEWNOŚCIĄ ZAOWOCUJE NIEJEDNĄ WYSTA WĄ POŚWIĘCONĄ PATRIOTYCZNEJ SZTUCE, portretom czy broni. Wrocławskie muzeum wpadło na genialny w swej prostocie pomysł, by przypomnieć,... 116
  • Kulturalna trzynastka 22 kwi 2018, 20:00 Joanna Jabłczyńska AKTORKA, AUTORKA PORADNIKÓW 1. Najbardziej znienawidzona lektura? „W pustyni i w puszczy”. Pierwsza styczność z Sienkiewiczowskimi opisami przyrody była ciężkim przeżyciem dla ucznia podstawówki. 2. Którym... 120
  • Najokrutniejszy miesiąc to kwiecień 22 kwi 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Słońce świeci ostro w oczy. Czas zacząć jeść w ogrodzie, czas wyciągnąć grille, podpałkę, podręczne zestawy przypraw. Zalana światłem niedziela bez handlu. I znów, jak co roku, wszystko wyległo. Jeszcze blade,... 121
  • Nieśmiertelni 22 kwi 2018, 20:00 Integralną częścią sportu są legendy, bo sport to często pojedynki Dawida z Goliatem. Prawie zawsze jestem za Dawidem, zwykle nie tylko słabszym, ale i znacznie biedniejszym niż współczesny sportowy krezus Goliat. Prawie – wyjątki od... 122

ZKDP - Nakład kontrolowany