Życie ze schizofrenią

Życie ze schizofrenią

Chorzy na schizofrenię mogą normalnie żyć i pracować. Pod warunkiem, że stosują systematycznie odpowiednią terapię.

Katarzyna Nowicka

Schizofrenia jest przewlekłą chorobą psychiczną. W Polsce według statystyk NFZ rocznie udziela się pomocy medycznej około 190 tys. pacjentów z rozpoznaniem tej choroby. Psychiatrzy podkreślają jednak, że są osoby, które z różnych przyczyn nie korzystają z opieki zdrowotnej. Ich liczba jest trudna do oszacowania. Na schizofrenię zapadają głównie ludzie młodzi – często na początku swej drogi życiowej, zarówno jeśli chodzi o zakładanie rodziny, jak i o karierę zawodową. Bywa, że nadal się uczą. Mężczyźni zaczynają chorować między 16. a 25. rokiem życia. U kobiet objawy rozwijają się zazwyczaj między 25. a 30. rokiem życia. Choroba może poważnie zaburzyć kontakt z rzeczywistością.

– Atakuje w sposób podstępny i zdradziecki. Nagle, w sytuacji zupełnie dobrego funkcjonowania, pojawiają się objawy psychotyczne, które powodują całkowitą zmianę znaczeń otaczającej rzeczywistości. Staje się ona inna, przerażająca. Chorzy nie są w stanie się w niej odnaleźć, nie potrafią sobie poradzić – mówi prof. Janusz Heitzman, dyrektor Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Schizofrenia to choroba przewlekła z okresami remisji. Ma zmienny przebieg i niejednorodny obraz kliniczny. U każdego pacjenta obserwuje się specyficzny zespół objawów. Osoby chore mogą np. słyszeć głosy, stwierdzać, że są śledzone, że ktoś czyha na ich życie. Nawet najbliżsi mogą się wydawać potencjalnym zagrożeniem. Pojawia się problem z oddzieleniem świata rzeczywistego od urojonego. Chorzy sami są przerażeni, a jednocześnie to, co mówią i jak się zachowują, może wywołać zdziwienie i strach u innych. Osoby chore na schizofrenię i niepoddane terapii całkowicie izolują się od otoczenia, tracą przyjaciół, możliwość nauki, wykonywania pracy zawodowej.

Szpitalna wyspa

Obok leków ważna jest opieka w naturalnym środowisku pacjenta. Lekarze wskazują na minusy hospitalzacji, podkreślając, że pobyty w szpitalach jeszcze bardziej izolują chorych. – Szpital to taka wyspa, która odgradza od świata i powoduje, że powrót do realności staje się coraz trudniejszy. Osoba chora na schizofrenię powinna przebywać w nim jak najkrócej i tylko wtedy, gdy jest to najbardziej potrzebne, czyli na przykład w momencie, kiedy objawy mogą zagrażać życiu i zdrowiu tej osoby – mówi prof. Heitzman. – Przy schizofrenii z jednej strony występują epizody psychotyczne, ale one na szczęście przemijają, zwłaszcza jeśli się je skutecznie leczy. Z drugiej strony bardzo często chorym towarzyszą tzw. objawy negatywne, jak wycofanie, brak emocji, aktywności, apatia. Mogą występować dłużej i często to one są podstawowym problemem – mówi dr n. med. Sławomir Murawiec, psychiatra, redaktor naczelny kwartalnika „Psychiatria”. Celem leczenia jest zapobieganie nawrotom psychoz i niwelowanie objawów negatywnych.

– Dążymy do funkcjonalnego powrotu chorego do społeczeństwa. Żeby mógł w miarę swych możliwości uczestniczyć w życiu zawodowym, społecznym i rodzinnym. Żeby był jednym z nas – dodaje Murawiec. Chorzy na schizofrenię mają na to szansę. Systematyczne leczenie oparte na współpracy z lekarzem i opiekunem pozwala wielu z nich wrócić do normalnego życia. Terapia powinna być kompleksowa i obejmować nie tylko leczenie farmakologiczne, ale także psychoedukację, psychoterapię oraz terapię zajęciową. Ważna jest też jak najwcześniejsza diagnoza, bo chodzi o to, żeby szybko wdrożyć leczenie. W Polsce wśród dostępnych środków psychofarmakologicznych znajdują się leki przeciwpsychotyczne o udowodnionej skuteczności (leki klasyczne, I generacji), stosowane od połowy ubiegłego stulecia.

Silnie blokują receptory dopaminowe, jednak mają ograniczoną skuteczność w kontroli objawów negatywnych. Są też substancje nowe, o nieco odmiennym mechanizmie działania (leki atypowe, II generacji). Blokują one jednocześnie kilka neuroprzekaźników w mózgu, hamując zarówno powstawanie omamów i halucynacji, jak i depresji oraz zaburzeń funkcji poznawczych. Umożliwia to pełniejsze funkcjonowanie pacjentów w różnych dziedzinach życia. Oprócz form doustnych nowych leków stosuje się także ich odpowiedniki o przedłużonym działaniu podawane w formie iniekcji (LAT – Long-Acting Treatment). – Ich stężenie w organizmie utrzymuje się przez dłuższy czas na jednym poziomie – tłumaczy prof. Marcin Wojnar, kierownik Katedry i Kliniki Psychiatrycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. W Polsce w ograniczonym zakresie dostępne są leki podawane raz na dwa tygodnie lub raz na miesiąc. Wciąż nie jest refundowany nowoczesny standard leczenia długodziałającego – który może być podawany raz na miesiąc lub nawet tylko cztery razy do roku.

Policja lekowa

Leki o przedłużonym działaniu dają szansę na zapewnienie stabilności samopoczucia pacjenta, a jednocześnie zmniejszenie ryzyka np. nagłego odstawienia leku. To częsty problem w przypadku, gdy chorzy nie akceptują postawionej diagnozy albo brakuje im motywacji do podjęcia leczenia. Część pacjentów przestaje przyjmować leki, kiedy stwierdza, że czuje się dobrze, i mylnie uznaje się za zdrowych. Inni po prostu zapominają sięgnąć po lek. – Pacjenci bardzo często mają problem z codziennym przyjmowaniem leków. Wielu nie przestrzega reżimu terapeutycznego. Albo leków w ogóle nie bierze, albo bierze ich za mało, np. rezygnując z jakiejś dawki – przyznaje prof. Heitzman.

A schizofrenia jest taką chorobą, w której leki powinny być przyjmowane stale. Tylko wtedy leczenie przynosi efekty. Leki o przedłużonym działaniu mają jeszcze jedną zaletę, ważną z punktu widzenia opiekunów osób chorych. – Jest pewność, że pacjent otrzymuje właściwe leczenie. Rodzina pacjenta nie musi więc codziennie przekonywać i przypominać o obowiązku przyjęcia leku – mówi prof. Wojnar. – Często mamy do czynienia ze zjawiskiem „policji lekowej”. Opiekunowie bardzo boją się nawrotu. I wystarczy, że osoba chora po prostu coś głośniej powie, już wpadają w panikę, czy wzięła leki. To potwornie stresujące. Wyeliminowanie tego lęku osób bliskich ma też bardzo korzystny wpływ na atmosferę w rodzinie – dodaje dr Murawiec.

Autostygmatyzacja

Lekarze podkreślają, że są w stanie złagodzić przebieg choroby i poprawić wyniki leczenia. Dodają też, że powinni mieć możliwość sięgania po jak najwięcej dostępnych opcji terapeutycznych. Dla chorych bardzo ważne jest też podejście otoczenia. – Niestety wciąż krąży wiele opinii zaczerpniętych z filmów sprzed kilkudziesięciu lat. Polskie Towarzystwo Psychiatryczne walczy o to, żeby nie posługiwać się stereotypami – mówi dr Murawiec. I dodaje: – Istnieje również coś takiego jak autostygmatyzacja. Gdy młody człowiek dowiaduje się, że zachorował, a kojarzy mu się to z takimi tragicznymi obrazami, to zaczyna też siebie negatywnie postrzegać. A zarówno stygmatyzacja, jak i autostygmatyzacja przekładają się na wyniki leczenia, na widzenie swoich szans na normalne życie, które jest przecież możliwe.

Artykuł powstał w ramach kampanii Czy nas widzicie?, której partnerem jest firma Janssen.

Więcej możesz przeczytać w 17/18/2018 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/18/2018 (1833)

  • Czas na nową konstytucję22 kwi 2018, 20:00Pamiętacie, jak wyglądało wasze życie w 1997 r. (o ile byliście już na świecie)? Ja zastanawiałem się, kiedy będę miał pierwszy telefon komórkowy, cieszyłem się, że można znaleźć niektóre informacje w internecie, nie ruszając...3
  • Niedyskrecje parlamentarne22 kwi 2018, 20:00POGŁOSKA, ŻE TO PATRYK JAKI BĘDZIE KANDYDATEM ZJEDNOCZONEJ PRAWICY NA PREZYDENTA WARSZAWY, zelektryzowała PiS. Jeden z naszych rozmówców uważa, że wiceminister sprawiedliwości jest mistrzem autokreacji i to jest jego atut. – Te jego...6
  • Obraz tygodnia22 kwi 2018, 20:00229 mln dni spędzili Polacy na zwolnieniach chorobowych w 2017 r. (9 mln więcej niż w 2016 r.) Wygrany Mike Urbaniak – krytyk teatralny i bloger, zainicjował udaną akcję, by w Warszawie w 75. rocznicę powstania w getcie zawyły syreny....10
  • Infor radar22 kwi 2018, 20:00Prezydent już nie chce referendum W KANCELARII PREZYDENTA ANDRZEJA DUDY TRWA URZĘDNICZA BURZA MÓZGÓW, jak zręcznie i delikatnie wycofać się z pomysłu przeprowadzenia referendum konstytucyjnego – twierdzi nasz informator. Z nieoficjalnych...11
  • Wołanie na puszczy22 kwi 2018, 20:00MONIKA JARUZELSKA WKRACZA DO POLITYKI. NA RAZIE JAKO KANDYDATKA NA RADNĄ, ALE PRZECIEŻ NIE O SAMORZĄDY TU CHODZI (niestety, często traktuje się wybory samorządowe jako trening w wyborach „ważniejszych”). Ma dobrą rację: będzie...12
  • Korniki w sądzie22 kwi 2018, 20:00NO, KTO BY NIE CHCIAŁ SĄDÓW SZYBSZYCH, MĄDRZEJSZYCH, TRAFNIEJSZYCH? Lat temu kilka, jeszcze za okupacji Polski przez PO poczytałem trochę o tzw. problemie biegłych sądowych.12
  • Kisiel znów Na Rozdrożu22 kwi 2018, 20:00Jarosław Kaczyński, Jadwiga Emilewicz, Mariusz i Paweł Szataniakowie oraz Ryszard Pieńkowski zostali tegorocznymi laureatami Nagrody Kisiela.14
  • Trudne wybory22 kwi 2018, 20:00W 2015 r. odbyły się w Polsce wybory – zarówno prezydenckie, jak i parlamentarne. „Wprost” też dokonywał trudnych wyborów. Publikował wstrząsające zdjęcia i podejmował odważne tematy, choćby molestowania seksualnego w mediach czy traktowania gejów...16
  • Sprawa Kamila Durczoka22 kwi 2018, 20:00Zanim w USA wybuchła afera #MeToo pokazująca skalę molestowania seksualnego, „Wprost” oddał głos kobietom molestowanym i mobbingowanym przez znanego polskiego dziennikarza Kamila Durczoka, ówczesnego szefa „Faktów” TVN. Wywołało to dyskusję o...17
  • Dzieci władzy22 kwi 2018, 20:00Synowie i córki najważniejszych osób w Polsce nie chcą robić kariery na nazwisku rodziców. Większość woli iść własną, niepolityczną drogą.19
  • Miałem żal do ojca22 kwi 2018, 20:00Gdy ojciec był szefem MSZ, dzwoniłem do jego sekretariatu i negocjowałem, kiedy będę mógł z nim 15 minut porozmawiać. Czasem czekałem kilka dni – mówi Tomasz Cimoszewicz, poseł PO26
  • Spór o nic22 kwi 2018, 20:00Jeśli naprawdę PiS i prezydent Duda zamierzają teraz spierać się o kształt konstytucji – to srodze się na tym sparzą. Najpierw dlatego, że w kampanii przed wyborami komunalnymi każdy spór w łonie obozu rządzącego będzie...29
  • Czuję się ścigany22 kwi 2018, 20:00– Mariusz Kamiński stoi za wyrzuceniem mojej żony z ABW. Była mobbingowana – mówi Paweł Wojtunik, były szef CBA.30
  • Multi-kulti, Szmulki i cmentarze22 kwi 2018, 20:00Pierwsze pół roku w Berlinie mieszkałam na Kreuzbergu, który obok Neukölln jest najbardziej multikulturową dzielnicą stolicy Niemiec. Okna sypialni wychodziły na duży, nocami pusty parking przy markecie. Co rusz rozgrywały się na nim...33
  • PiS wychodzi na prostą22 kwi 2018, 20:00Obóz rządzący odzyskał po konwencji samorządowej wiarę w geniusz prezesa i możliwość wygrania kolejnych wyborów. Ale już wie, że zadyszki w polityce można dostać bardzo łatwo.34
  • Miejsca dla taty premiera22 kwi 2018, 20:00W wyborach samorządowych na listach Zjednoczonej Prawicy znajdą się ludzie z partii Kornela Morawieckiego Wolni i Solidarni.36
  • Tajna broń Sojuszu22 kwi 2018, 20:00Andrzej Celiński może być wspólnym kandydatem SLD i PSL na prezydenta Warszawy.37
  • Zacznijmy ustrojową debatę22 kwi 2018, 20:00Samorząd nie jest wykonawcą woli polityków – mówi Zygmunt Berdychowski, szef rady programowej Forum Ekonomicznego.38
  • Życie od kuchni22 kwi 2018, 20:00W domach dziecka nikomu się nie pokazuje, jak ugotować obiad. Ani jak skasować bilet, zrobić zakupy i żyć. Usamodzielnianie to fikcja.40
  • Z prędkością żółwia22 kwi 2018, 20:00Kiedy zobaczycie biegaczy, którzy poruszają się wolniej od pieszych, nie wysilajcie się na drwiny. Tak ma być. To slow jogging – trucht bez zadyszki, bez rywalizacji, z uśmiechem. I koniecznie w towarzystwie.44
  • 5 sposobów na szybki odpoczynek22 kwi 2018, 20:00To nieprawda, że potrzebujemy długiego urlopu, by się zresetować i naładować baterie na kolejne miesiące.48
  • Świeży oddech Kuboty22 kwi 2018, 20:00Nikt nie wie, skąd się wzięły, ale wszyscy chcieli je mieć. Klapki Kubota, czyli kultowy obiekt pożądania lat 90., wracają na rynek.50
  • Kraj cyklistów22 kwi 2018, 20:00Polacy pokochali bike-sharing. Tylko w zeszłym sezonie liczba wypożyczeń w Warszawie przekroczyła 5 mln. A to świetnie rozwijający się rynek, zdominowany przez firmy z Niemiec i Francji.54
  • Demokracja to za mało22 kwi 2018, 20:00PAWEŁ JANKOWSKI Donald Trump prowadzi antyrynkową, protekcjonistyczną ofensywę wymierzoną w Chiny. Państwo Środka odpłaca Amerykanom pięknym za nadobne. Cios za cios, cło za cło. Populistyczne i szkodliwe dla gospodarki rozwiązania...56
  • Najbogatszy człowiek wszech czasów22 kwi 2018, 20:00W czasach, gdy Kolumb przemierzał Atlantyk, a da Vinci malował Monę Lisę, niemiecki bankier Jakub Fugger zgromadził majątek, który uczynił go najbogatszym człowiekiem w historii. W 1525 r. należało do niego 2 proc. PKB Europy.58
  • Hossa Bessa22 kwi 2018, 20:00Apple idzie w newsy Miesiąc temu Apple przejęło Texture. To wirtualny serwis pozwalający użytkownikom zasubskrybować ponad 200 czasopism za 9,99 dolarów miesięcznie. Teraz ujawniono, że nowa platforma ma zostać zintegrowana z oddziałem...61
  • Millenialsi nie chcą jeździć tirami22 kwi 2018, 20:00Brak rąk do pracy nadal mocno doskwiera branży transportowej i logistycznej. W efekcie za kółkiem zasiadają cudzoziemcy.62
  • Magazyny innowacji22 kwi 2018, 20:00Roboty, drony, wirtualna rzeczywistość. Branża transport, spedycja i logistyka inwestuje w nowoczesne technologie.64
  • Okienne rewolucje22 kwi 2018, 20:00W ciągu ostatnich lat rynek okien przeszedł prawdziwą rewolucję. Duży udział ma w niej Polska, która jest jednym z czołowych producentów okien dachowych.66
  • Inwestycja w przyszłość22 kwi 2018, 20:00Jeżeli mnożymy zyski, musimy też umieć się nimi dzielić – mówi Agnieszka Servaas, prezes VIVE Management.69
  • Siła kobiet w biznesie22 kwi 2018, 20:00Przykład menedżerek z LINK4 pokazuje, że w zdominowanym przez mężczyzn świecie ubezpieczeń firmy kierowane przez kobiety w niczym nie ustępują konkurencji zarządzanej przez panów.70
  • Targi nie tylko dla smakoszy22 kwi 2018, 20:00Kolejna edycja Międzynarodowych Targów Żywności Warsaw Food Expo odbędzie się w dniach 24-26 maja w Ptak Warsaw Expo w warszawskim Nadarzynie.72
  • Czas wyzwań22 kwi 2018, 20:00Innowacyjne metody terapii rewolucjonizują ochronę zdrowia. Inwestycje w zdrowie, w nowoczesne terapie, biotechnologie to koło zamachowe polskiej gospodarki.74
  • W elitarnym klubie biotechnologii22 kwi 2018, 20:00Będąc jednym z czempionów narodowych, przyczyniamy się do rozwoju polskiej gospodarki w oparciu o wiedzę i innowacyjne technologie – mówi Markus Sieger, prezes Polpharmy.76
  • W elitarnym klubie biotechnologii26 kwi 2018, 17:05Będąc jednym z czempionów narodowych, przyczyniamy się do rozwoju polskiej gospodarki w oparciu o wiedzę i innowacyjne technologie – mówi Markus Sieger, prezes Polpharmy.76
  • Dumni z innowacji22 kwi 2018, 20:00Boehringer Ingelheim to jedna z dwudziestu największych firm farmaceutycznych świata. Tajemnicą jej sukcesu są tworzący ją ludzie, pomysły i inwestycje.78
  • Rozwiązania, które wchodzą w praktykę22 kwi 2018, 20:00Poza telemedycyną zajmujemy się genetyką, komórkami macierzystymi czy biodrukiem – mówi Adam Konka, prezes Śląskiego Parku Technologii Medycznych Kardio-Med Silesia.80
  • Życie ze schizofrenią22 kwi 2018, 20:00Chorzy na schizofrenię mogą normalnie żyć i pracować. Pod warunkiem, że stosują systematycznie odpowiednią terapię.82
  • Lepszy niż Zuckerberg22 kwi 2018, 20:00Paweł Durow i jego komunikator Telegram to w Rosji wrogowie numer jeden. Stawiający na ochronę prywatności użytkowników Rosjanin stanowi też wielkie wyzwanie dla Facebooka.85
  • Pomniki niezgody22 kwi 2018, 20:00Stawianie i obalanie pomników to jedna z najstarszych gier w historii sporów politycznych. Spory wokół monumentu upamiętniającego katastrofę smoleńską świetnie mieszczą się w tej tradycji.90
  • Moda na parzenie22 kwi 2018, 20:00Tradycyjny dylemat „kawa czy herbata” Polacy coraz częściej zastępują pytaniami: „jaka?” i „w jaki sposób zaparzona?”.93
  • Mokate – z Ustronia na cały świat22 kwi 2018, 20:00Mokate jest obecne na 70 rynkach na świecie i ciągle zdobywa kolejne, rozwijając zarówno kanały dystrybucji, jak i portfolio – mówi dr Adam Mokrysz, prezes zarządu Mokate SA.94
  • O kawie wiemy wszystko22 kwi 2018, 20:00O małej czarnej i jej sekretach opowiada Joanna Luto, Country Manager JUra Poland.96
  • Kobiety i wino22 kwi 2018, 20:00Producenci i dystrybutorzy win chcą zawalczyć o polskie konsumentki, bo to one tworzą w Polsce kulturę picia wina.98
  • Czy Bóg coś przed nami ukrywa?22 kwi 2018, 20:00„Oświadczenie, że Bóg istnieje, odpowiada uznaniu, iż na pewne pytanie dotyczące Wszechświata nie ma odpowiedzi” – twierdzi teolog. A naukowcy intensywnie przesuwają granice wiedzy.100
  • Sezam seriali22 kwi 2018, 20:00Jedziecie na majówkę, a tu deszcz. Wchodzicie na Netflixa i… w natłoku propozycji potentata nie wiecie, co wybrać. Oto nasz przewodnik, który pomoże wam odsiać ziarno od plew.104
  • Kopia jak oryginał22 kwi 2018, 20:00Na dwa koncerty przyjeżdża do Polski The Australian Pink Floyd Show – bodaj jedyny cover band chwalony przez oryginalną kapelę. A sami Floydzi? Niby nie istnieją, ale nie dają o sobie zapomnieć.108
  • Wydarzenie22 kwi 2018, 20:00Dziwny jest ten świat Nowa książka Olgi Tokarczuk to zawsze wydarzenie, bo to pisarka, która zdobyła już chyba wszystkie możliwe krajowe nagrody literackie – w tym dwa razy Nike – i cieszy się nie tylko szacunkiem krytyki, ale też...110
  • Film22 kwi 2018, 20:00Naprawdę złe psy JEST ON. ZGORZKNIAŁY GLINIARZ, KTÓRY ZA NIC MA PRZEPISY, GDY TRZEBA ROZWIĄZAĆ SPRAWĘ. Kiedyś brał udział w nieudanej zasadzce na gangstera. Jego partner zginął, na nim zostało odium. Wrobiono ich w aferę, sugerując,...111
  • Muzyka22 kwi 2018, 20:00ELEKTRONIKA Ludzie w maskach Od lat powtarzane jest w naszym show-biznesie zdanie, że z formalnego punktu widzenia nie ma już żadnych przeszkód, by w polskiej muzyce powstawały płyty na światowym poziomie. Mamy studia, mamy świetnych...112
  • Książka22 kwi 2018, 20:00Salonik literacki Frédéric Beigbeder, „Rozmowy dziecięcia wieku”, Noir sur Blanc Frédéric Beigbeder to gwiazdor literatury francuskiej – nie wystarcza mu, że pisze dobre powieści, lecz dba o obecność w mediach i ściga się na...114
  • Kalejdoskop22 kwi 2018, 20:00Krucha niepodległość STULECIE ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI Z PEWNOŚCIĄ ZAOWOCUJE NIEJEDNĄ WYSTA WĄ POŚWIĘCONĄ PATRIOTYCZNEJ SZTUCE, portretom czy broni. Wrocławskie muzeum wpadło na genialny w swej prostocie pomysł, by przypomnieć,...116
  • Kulturalna trzynastka22 kwi 2018, 20:00Joanna Jabłczyńska AKTORKA, AUTORKA PORADNIKÓW 1. Najbardziej znienawidzona lektura? „W pustyni i w puszczy”. Pierwsza styczność z Sienkiewiczowskimi opisami przyrody była ciężkim przeżyciem dla ucznia podstawówki. 2. Którym...120
  • Najokrutniejszy miesiąc to kwiecień22 kwi 2018, 20:00MICHAŁ WITKOWSKI Słońce świeci ostro w oczy. Czas zacząć jeść w ogrodzie, czas wyciągnąć grille, podpałkę, podręczne zestawy przypraw. Zalana światłem niedziela bez handlu. I znów, jak co roku, wszystko wyległo. Jeszcze blade,...121
  • Nieśmiertelni22 kwi 2018, 20:00Integralną częścią sportu są legendy, bo sport to często pojedynki Dawida z Goliatem. Prawie zawsze jestem za Dawidem, zwykle nie tylko słabszym, ale i znacznie biedniejszym niż współczesny sportowy krezus Goliat. Prawie – wyjątki od...122