Trzej fałszywi tenorzy

Trzej fałszywi tenorzy

Robert Biedroń, Adrian Zandberg i Włodzimierz Czarzasty
Robert Biedroń, Adrian Zandberg i Włodzimierz Czarzasty / Źródło: Newspix.pl / Grzegorz Krzyzewski/Fotonews
Po wyborach parlamentarnych Wiosna ma przestać istnieć i połączyć się z SLD. Z kolei Sojusz będzie przekazywał pod stołem partii Razem jedną piątą swojej subwencji z budżetu państwa. „Wprost” dotarł do tajnych dokumentów negocjacyjnych Lewicy. Zdaniem ekspertów ich zapisy to obchodzenie prawa.

Wprost” dotarł do tajnego załącznika przyjętego wraz z uchwałą Rady Krajowej partii Razem. W dokumencie z początku sierpnia zawarte są ustalenia dotyczące wspólnego startu w wyborach parlamentarnych oraz planów dalszej współpracy SLD, Wiosny i Razem. Okazuje się, że liderzy tych partii przyjęli ustalenia, o których – mówiąc delikatnie – nie informują opinii publicznej. W dokumencie czytamy, że SLD zobowiązuje się do finansowania wskazanej przez Razem organizacji pozarządowej „na poziomie 20 proc. uzyskanej subwencji, w oparciu o czteroletnią umowę, z sankcjami prawnymi uniemożliwiającymi jej rozwiązanie przed terminem”. Z tajnego dokumentu wynika też, że Wiosna i SLD planują po wyborach powołanie wspólnej partii. Przy czym nie oczekują od Razem, że się do nich przyłączy. Razem zagwarantowała sobie też prawo do powołania niezależnego koła w przyszłym Sejmie. Marcelina Zawisza, liderka Razem, indagowana przez „Wprost” o tajny załącznik nie odpowiedziała na nasze pytania. A rzeczniczka Razem Dorota Olko powiedziała, że nic o takiej uchwale nie wie, dlatego trudno jej to komentować. – Żadne umowy z partnerami nie są jeszcze spisane, negocjacje trwają, więc tego typu informacje po prostu mnie dziwią – powiedziała Olko. Czyli jak rasowy polityk uciekła od odpowiedzi.

Przemiana Biedronia

Jest 2016 r., Robert Biedroń spotyka się z Barbarą Nowacką (dziś w Koalicji Obywatelskiej), Marcinem Anaszewiczem (odszedł z władz Wiosny), Michałem Syską (kilka dni temu również odszedł z Wiosny) i jeszcze dwiema osobami. Rozmawiają o tym, czy można zbudować nową partię polityczną na bazie popularności Roberta Biedronia, wówczas prezydenta Słupska i ulubieńca stołecznych mediów. Ustalają, że tak. – Intuicja podpowiadała mi, że Biedroń może przełamać istniejący podział na scenie politycznej – opowiada „Wprost” Syska. – Robert nie wywodzi się z wielkomiejskich elit, tylko z małego miasteczka, odniósł sukces w byłym mieście wojewódzkim, które podupadło po utracie statusu województwa. To były atuty. Sądziłem, że dzięki Robertowi uda się odzyskać dla lewicy elektorat socjalny – opowiada polityk, który odchodząc z Wiosny, publicznie ogłosił, że Biedroń go oszukał. Wszystko szło dobrze, ale – zdaniem Syski – projekt zaczął się psuć, gdy Biedroń przestał być prezydentem Słupska. – Nagle otoczyli go dziwni ludzie bez doświadczenia politycznego. Po pewnym czasie zorientowałem się, że głównym kryterium doboru współpracowników było ślepe wykonywanie poleceń lidera – mówi Syska. Dopóki jednak nie nadeszły eurowybory i wyborcy nie zweryfikowali nowego ugrupowania, wszystko jako tako się rozwijało. Do Wiosny lgnęli młodzi wolontariusze, wyborcy zdawali się być uwiedzeni urokiem osobistym lidera. Ale wynik wyborów do Parlamentu Europejskiego okazał się rozczarowujący – 6 proc. poparcia i zaledwie trzy mandaty, w tym jeden dla lidera. Na dodatek, wbrew wcześniejszym zapowiedziom, Biedroń postanowił pozostać w Brukseli na całą kadencję. Wolontariusze nie mogli wyjść ze zdumienia z powodu jego wolty, a wyborcy zaczęli odpływać.

Przed wyborami do Parlamentu Europejskiego Wiosna – jak twierdzi Syska – liczyła zaledwie ok. 50 członków, gdyż w zasadzie nie zapisywano do niej nowych osób. Po wyborach ruszył nabór do partii, ale ludzie się już nie garnęli, przeciwnie, ruch odbywał się w drugą stronę. – Biedroń postanowił połączyć swoją partię z SLD, żeby ukryć to, że Wiosna nie istnieje – ocenia wrocławski polityk. Plany liderów trzech lewicowych partii – Włodzimierza Czarzastego, Roberta Biedronia i Adriana Zandberga – pozostają znane jedynie wąskiemu kręgowi ich współpracowników. Nikt o nich nie informuje ani opinii publicznej, ani nawet działaczy, choć na lewicy powszechnie się o nich plotkuje. – Gdyby publicznie ogłoszono, że Wiosna po wyborach będzie tworzyła wspólną partię z SLD albo że niewchodząca do niedawna w żadne układy partia Razem wchodzi w projekt wyborczy, żeby wyrwać dla siebie pieniądze, wybuchłby skandal, a działacze przestaliby pomagać w kampanii wyborczej – śmieje się warszawski polityk lewicy.

Nasz rozmówca twierdzi, że powołanie wspólnej partii z Wiosną jest pomysłem szefa SLD Włodzimierza Czarzastego. – On ma tylko jeden cel – zdobyć mandat poselski, a potem gotów jest nawet oddać partię komuś innemu – mówi. Wiadomo jednak, że tym innym nie będzie Robert Biedroń. – Bo jemu z kolei na tym nie zależy – twierdzi nasz rozmówca. – Chce tylko szybko wrócić do Brukseli. Liderem wspólnej partii ma zostać ktoś nowy, jeszcze nie wiadomo kto.

Tajne przez poufne

W ubiegłym tygodniu SLD zarejestrował Komitet Wyborczy SLD, a Wiosna i Razem zgodziły się na wspólny start do parlamentu z list Sojuszu Lewicy Demokratycznej. W ten sposób ziściło się coś, co jeszcze kilka miesięcy temu było nie do pomyślenia – młode partie lewicowe, zapowiadające nową jakość i odżegnujące się od SLD na każdym kroku, dały się zdominować starym wyjadaczom spod znaku Sojuszu. (O konsekwencjach tej decyzji pisze na s. 19 Jan Śpiewak.)

Gdy trzej liderzy partii lewicowych – Czarzasty, Biedroń i Adrian Zandberg – ogłosili porozumienie w sprawie wspólnego startu w wyborach parlamentarnych, obserwatorzy sceny politycznej zastanawiali się, w jakiej formule się ten start odbędzie. Główną przeszkodą w szybkim porozumieniu była subwencja budżetowa. Żeby bowiem każda z partii ją otrzymała, wszystkie trzy musiałyby zawiązać komitet koalicyjny. Ten zaś – żeby wprowadzić swoich ludzi do Sejmu – musiałby zdobyć aż 8 proc. głosów. Po doświadczeniach z 2015 r., gdy komitetowi koalicyjnemu Zjednoczona Lewica zabrakło do przekroczenia progu 60 tys. głosów, lewicowi działacze jak ognia boją się koalicji. Dlatego zdecydowali się na start z listy partyjnej. Jeszcze na początku sierpnia pomysł na wspólny start wisiał na włosku, bo SLD chciał, żeby działacze innych partii kandydowali pod jego szyldem. Tymczasem Razem twardo się na to nie zgadzała. Wymyślono więc, że w partyjnym statucie skrót SLD zostanie naprędce przemianowany na Lewicę.

Dzięki temu wyborcy nie będą mieli poczucia, że głosują na listę Sojuszu, choć faktycznie tak będzie. Takie rozwiązanie ma jednak określony skutek prawny: cała subwencja budżetowa przypadnie SLD, bo tylko ta partia formalnie startuje w wyborach. Komentatorzy zachodzili w głowę, w jaki sposób Sojusz przekonał pozostałe dwie partie do kandydowania ze swoich list i rezygnacji z budżetowych pieniędzy. Być może odpowiedź znajduje się właśnie w tajnym załączniku partii Razem, która zagwarantowała swojej fundacji 20 proc. subwencji SLD przez całą kadencję. – Wygląda mi to na próbę obejścia ustawy o partiach politycznych – mówi Anna Godzwon, ekspertka od prawa wyborczego, była rzeczniczka prasowa Państwowej Komisji Wyborczej, współautorka książki „Konsekwencje rewolucji w prawie wyborczym, czyli jak postawić krzyżyk i dlaczego w kratce”. – Rzecz w tym, że zgodnie z przepisami majątek partii może być przekazywany tylko na cele statutowe lub charytatywne. Formalnie bowiem jedna partia nie może przelewać pieniędzy na drugą.

Dlatego Razem najwyraźniej znalazła sposób na uszczknięcie budżetowych pieniędzy, do których formalnie nie będzie miała prawa. SLD będzie finansował nie partię, lecz związaną z nią organizację. To, że np. będą w niej zatrudnieni działacze partyjni Razem, formalnie nie ma znaczenia. Trzeba uczciwie powiedzieć, że nie wszystkim w partii Razem te kombinacje alpejskie się podobają. Kilkanaście dni temu z partii odeszło 40 działaczy. Na wewnętrznym forum partyjnym zbuntowani członkowie zamieścili list uzasadniający tę decyzję. Czytamy w nim, że start działaczy Razem z list SLD odbiera podmiotowość partii. „Uczyni z nas kolejną przystawkę działającą na łasce Czarzastego. SLD wielokrotnie swoimi czynami skompromitował słowo »lewica«”. Na dodatek pomysł ze zmianą skrótu z SLD na Lewica nie okazał się tak dobry, jak się to wydawało trzem lewicowym tenorom. PKW odmówiła bowiem rejestracji Komitetu Wyborczego Lewica, dopóki sąd nie zatwierdzi zmiany w statucie Sojuszu dotyczącej nowego partyjnego skrótu. – To, że oni w ogóle poszli rejestrować komitet, nie mając w ręku decyzji sądu o zmianie nazwy, świadczy o amatorszczyźnie tego przedsięwzięcia. Przecież z góry było wiadomo, że PKW ich wniosek odrzuci – mówi polityk lewicy.

Wysokoprocentowe negocjacje

Sprawa zmiany skrótu SLD na Lewica może się w sądzie przedłużyć. Powód? Istnieje już niewielka partia o nazwie Polska Lewica i ugrupowanie to złożyło w sądzie protest, uważając, że ma prawo do nazwy Lewica. Jeśli procedury się przeciągną, na karcie wyborczej będzie więc widniała „stara” nazwa Sojusz Lewicy Demokratycznej. Zdaniem politologa i byłego posła dr. Marka Migalskiego obniży to atrakcyjność tego komitetu o połowę. „Wcześniej realne było kilkanaście procent, dziś sukcesem będzie 5-7” – napisał na Twitterze. Wygląda to więc na swoisty wypadek przy pracy. Ale wcale nie musi tak być. Bo może to była amatorszczyzna, a może po prostu cwany plan. Wśród lewicowych aktywistów gruchnęła wieść, że Polska Lewica, która zaskarżyła do sądu zmianę skrótu SLD na Lewica, została podpuszczona do tego kroku przez Czarzastego, któremu od początku zależało na utrzymaniu szyldu Sojuszu. Jacek Zdrojewski, lider Polskiej Lewicy, w rozmowie z „Wprost” temu zaprzecza. Ale nawet gdyby jego skargi nie było, to wytrawni znawcy ordynacji wiedzą, że na uprawomocnienie się decyzji sądu potrzeba 14 dni.

Występując o zmianę skrótu tak późno, jak to uczynił SLD, żadnym cudem nie dałoby się tego przeprowadzić przed zamknięciem rejestracji komitetów wyborczych. Działacze SLD już dwa tygodnie temu dopytywali się, co będzie, jeżeli nie uda się przeprowadzić zmiany nazwy do momentu zakończenia rejestracji komitetów wyborczych. Według naszych rozmówców Włodzimierz Czarzasty miał im odpowiedzieć: – Wezmę dwóch młodszych kolegów na dwa dni rozmów i przy pomocy napojów wyskokowych przekonam ich, żeby startowali z list SLD. – Takie „rozmowy” zwykle odbywają się w Spale w hotelu Mościcki, w którym Czarzasty ma udziały – opowiada polityk lewicy. Ale okazało się, że to wcale nie było konieczne. Biedroń i Zandberg bez problemów przełknęli start z list SLD. – Zdaje się, że dojrzali panowie, Włodek Czarzasty i Krzysztof Janik, którzy negocjują kształt list, ograli politycznych młodziaków – ironizuje nasz rozmówca z lewicy. Bo w tym wszystkim nie chodzi tylko o szyld SLD czy partyjną subwencję.

Chodzi o coraz mniejszą wiarygodność Wiosny i Razem, które odżegnywały się od SLD i raczej nigdy nie sygnalizowały, że w imię pragmatyzmu mogą w przyszłości zmienić zdanie. Miały postawić na nową politykę, a postawiły na starych partyjnych towarzyszy. W środowisku sympatyków Wiosny już można usłyszeć, że największa szkoda, jaką wyrządził tej partii jej lider, to fakt, że rzesze młodych wolontariuszy, którzy po raz pierwszy zaangażowali się w działalność partyjną, poczuły się oszukane. – Ci ludzie uwierzyli, że nowa jakość w polityce jest możliwa, a teraz część z nich jest mocno zniechęcona do polityki i na pewno będzie ich bardzo trudno namówić do ponownego zaangażowania – mówi Michał Syska. To samo tyczy się działaczy Razem, którzy raptem cztery lata temu cieszyli się, że zablokowali wejście Zjednoczonej Lewicy do Sejmu. A Marcelina Zawisza nie chciała nawet podać publicznie ręki Czarzastemu. Paradoksalnie Biedroń i Zandberg, dwaj młodzi liderzy, którzy głosili konieczność odnowy lewicy, mogą wspólnymi siłami na wiele lat zabić nadzieję na powstanie czegoś nowego po tej stronie sceny politycznej.

Okładka tygodnika WPROST: 34/2019
Więcej możesz przeczytać w 34/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • Wszyscy trzej juz sa przegrani. Wyglada na to ze to piata kolumna PIS-u

    Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2019 (1899)

    • Potknąć się o prawdę 18 sie 2019, 20:00 W najnowszym „Wprost” przedstawiamy historię, która nami wstrząsnęła. W ramach dziennikarskiego śledztwa SYLWESTER LATKOWSKI („Luksusowy świadek koronny”) przyjrzał się jednej z największych afer finansowych współczesnej... 3
    • Niedyskrecje parlamentarne 18 sie 2019, 20:00 PO TYM, JAK MICHAŁ SYSKA ODSZEDŁ Z WIOSNY, CORAZ WIĘCEJ OSÓB CHCE OPUŚCIĆ TO UGRUPOWANIE. Kilku działaczy już znalazło schronienie w Platformie Obywatelskiej. – W ostatnim czasie przyjęłam cztery osoby z lewicy do swojego sztabu –... 6
    • Obraz tygodnia 18 sie 2019, 20:00 28% Polaków przyznaje się do słuchania disco polo 250 tys. Polaków nie ma prawa do emerytury minimalnej z powodu zbyt krótkiego stażu pracy (który wynosi 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn) Wygrana Stéphanie Frappart Pierwsza... 9
    • Info radar 18 sie 2019, 20:00 krynica 10
    • Słowa dranie 18 sie 2019, 20:00 NAJWIĘKSZYM ZMARTWIENIEM CZĘSTOCHOWSKIEJ policji w zeszłym tygodniu było kierowanie ruchem ulicznym tak, aby 70 tys. pielgrzymów bezpiecznie dotarło na jasnogórskie uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Uroczystości... 11
    • Dokąd zmierza lewica 18 sie 2019, 20:00 SLD, Wiosna i Razem wychodzą z hibernacji i zabierają się za robienie polityki. A my p ytamy: czy w Polsce możliwa jest prawdziwa lewica? 12
    • Trzej fałszywi tenorzy 18 sie 2019, 20:00 Po wyborach parlamentarnych Wiosna ma przestać istnieć i połączyć się z SLD. Z kolei Sojusz będzie przekazywał pod stołem partii Razem jedną piątą swojej subwencji z budżetu państwa. „Wprost” dotarł do tajnych dokumentów negocjacyjnych Lewicy. Zdaniem ekspertów ich zapisy to... 14
    • Koniec Biedronia i Zandberga 18 sie 2019, 20:00 Zjednoczenie lewicy pod skrzydłami Włodzimierza Czarzastego to reanimacja politycznego trupa, jakim było SLD, a jednocześnie wyrok śmierci na Wiosnę i Razem. 19
    • Luksusowy świadek koronny 18 sie 2019, 20:00 „Wprost” ujawnia, jak państwo chroni bohatera jednej z największych afer finansowych współczesnej Polski. 22
    • Zróbmy referendum w sprawie euro 18 sie 2019, 20:00 W sprawie terminu wejścia do strefy euro powinno zostać przeprowadzone w Polsce referendum – proponuje Ryszard Czarnecki, europoseł PiS. 26
    • A tak dobrze się zapowiadało 18 sie 2019, 20:00 Można uznać, że walka z ociepleniem klimatu, w którą angażują się w tej chwili młodzi ludzie, to nowa forma duchowości 30
    • O niemądrych naczelnych 18 sie 2019, 20:00 Pamiętam czasy, w których każdy cytat czy przedruk gazetowego tekstu albo zamieszczenie go w przeglądzie mediów był marzeniem redaktorów 32
    • Miłość w czasach Tindera 18 sie 2019, 20:00 Korzystanie z aplikacji randkowych w rodzaju Tindera przypomina zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Myśli są natrętne, a działania przymusowe. 34
    • Amazonki pełne nadziei 18 sie 2019, 20:00 Mamy to! Dostałyśmy zapewnienie, że leki, o które zabiegamy, znajdą się od września na liście refundacyjnej – mówi Krystyna Wechmann, prezeska Federacji Stowarzyszeń Amazonki. 40
    • W sieci oszustów 18 sie 2019, 20:00 W świecie nowoczesnych technologii nie wolno ulegać ludzkim odruchom. Internetowi złodzieje wciąż kombinują, jak wykorzystać twoje słabości. Jeśli stracisz pieniądze albo prywatność, usłyszysz, że to na własne życzenie. 42
    • Bal u Wiedźmy 18 sie 2019, 20:00 Mówią o sobie „biebrznięci”. Podlasie staje się dla nich tym, czym dla pokolenia ich rodziców były Bieszczady. Miejscem, gdzie odnajdują spokój i sposób na życie. 46
    • Klawe życie rentiera 18 sie 2019, 20:00 Coraz więcej Polaków inwestuje w mieszkania na wynajem, marząc o „wolności finansowej”. Zderzenie oczekiwań z rzeczywistością może być jednak bolesne – lokatorzy nie zawsze płacą, rentowność wynajmu spada, a Polacy od cudzego wciąż wolą własne „M”. 50
    • Rekord w polskim Davos 18 sie 2019, 20:00 Tegoroczne Forum Ekonomiczne w Krynicy ma być rekordowe. Prawdopodobnie po raz pierwszy liczba gości uczestniczących w tym wydarzeniu przekroczy 5 tys. 54
    • Europa jutra w Krynicy 18 sie 2019, 20:00 Debaty o cyberbezpieczeństwie z generałem, który dowodził wojskami USA w Europie, rozmowy o przyszłości Ukrainy czy Unii Europejskiej. To tylko kilka z setek dyskusji, które odbędą się na tegorocznym Forum Ekonomicznym w Krynicy - mówi dr Kinga Redłowska, dyrektor programowa... 58
    • Karabiny zamiast włóczni 18 sie 2019, 20:00 Wojny plemienne wciąż zbierają krwawe żniwo. Tradycyjne konflikty eskalują z powodu łatwiejszego dostępu do nowoczesnej broni, a podsycane są przez pogłębiającą się biedę i religijnych radykałów. 60
    • Jak Stalin i Hitler rozpętali II wojnę światową 18 sie 2019, 20:00 80 lat temu zawarto porozumienie, które umożliwiło dokonanie największej rzezi na naszej planecie. Pakt Ribbentrop-Mołotow do dziś jest podstawą imperialnych pretensji Władimira Putina. 65
    • Igraszki z trucizną 18 sie 2019, 20:00 Fluorek, znajdujący się w paście do zębów, stosowany w dużej ilości staje się trucizną. Ale nie ulegajmy fake newsom na jego temat – to właśnie on w większości przypadków ratuje nasze uzębienie. 68
    • Odporność na szóstkę 18 sie 2019, 20:00 Pierwszy jesienny deszcz zwiastuje często pierwszą infekcję dziecka i jego nieobecność w szkole. Jedni machną ręką, inni zawczasu zadbają o to, by dziecko było niepodatne na choroby. 72
    • Głośniej nad tym reggae 18 sie 2019, 20:00 Niektórych ta muzyka prowokuje do drwin, innym daje ukojenie. Reggae w polskiej wersji przeżywa teraz ciężkie chwile. Ale nie z takich opresji się podnosiło. I są przesłanki, że będzie lepiej. Jedną z nich jest nowa polsko-jamajska płyta duetu I Grades. 74
    • Sztuką w mrowisko 18 sie 2019, 20:00 Pod warszawską Zachętą stanęła kapitalna „Prosta tęcza”. Współczesna sztuka w przestrzeni publicznej chce budzić debatę o tożsamości i symbolach oraz zmieniać nasze najbliższe otoczenie. Tylko czy może wygrać z barykadą politycznych podziałów? 79
    • Genialne grzebanie w koszu z bielizną 18 sie 2019, 20:00 Pisząc o kimś konkretnym, opowiada Zweig o mechanizmach nienawiści, zazdrości czy żądzy władzy w ogóle 82
    • All inclusive z komarami 18 sie 2019, 20:00 Coraz modniejszy glamping to idealne rozwiązanie dla tych, którzy, doceniając zalety biwakowego życia, nie znoszą walki o przetrwanie w czasie rozkładania namiotu i rozpalania ogniska. 84
    • Etyka podróżnika 18 sie 2019, 20:00 Turyści często nie zdają sobie sprawy, ile szkody może przynieść ich zachowanie w egzotycznym kraju. Nie doceniają też, jak bardzo dane miejsce może wpływać na nich. 88
    • Syn mafii 18 sie 2019, 20:00 „MCMAFIA” twórcy: Hossein Amini, James Watkins. Emisja: BBC First, poniedziałki, godz. 22.30 Premierowy epizod tego serialu zobaczyło prawie sześć milionów Brytyjczyków szukających następcy „Nocnego recepcjonisty”. Do nas... 90
    • Film 18 sie 2019, 20:00 Książę i potwór Wielu ludziom znajomość z Harveyem wydawała się ścieżką do rzeczywistości, o której wcześniej mogli tylko fantazjować. Do świata kina festiwali, przepychu” – mówi w „Nietykalnym” badaczka show-biznesu.... 91
    • Muzyka 18 sie 2019, 20:00 Między operą a metalem Według wielu psychologów muzyka może pomagać w radzeniu sobie z emocjami. Jeśli to prawda, album „Caligula” powinien być sprzedawany na receptę ludziom walczącym z bólem, samotnością, poczuciem wyobcowania.... 92
    • Książka 18 sie 2019, 20:00 Zabawy Eco Porażająca erudycja była podstawą, na której Umberto Eco wzniósł swój pomnik. Miał ledwie 30 lat, gdy pracą „Dzieło otwarte” zdobył sławę jako uczony literaturoznawca, ale nie zamknął się w uniwersyteckim świecie... 93
    • Kalejdoskop 18 sie 2019, 20:00 Mumio na 102 MUMIO FESTIVAL Teatr Śląski, Katowice 6 września, Przybora na 102 7 września, Welcome Home Boys 8 września – Ktoś zapukał mi do buta, spektakl finałowy Od kilku lat (sic!) Mumio obchodzi 21. rocznicę swego powstania. Z... 94
    • Nie ulegam inspiracjom 18 sie 2019, 20:00 Fotografia jest walką z przemijaniem, a moją obsesją jest właśnie czas. 95
    • Rzymskie wakacje 18 sie 2019, 20:00 Przyzwyczajeni do stereotypów dotyczących włoskiej kuchni często nie wiemy, jakie sekretne smaki kryją się w sercu Rzymu. 96
    • 5 sposobów na przetrwanie po kradzieży za granicą 18 sie 2019, 20:00 Szybkie zażegnanie kryzysu, zorganizowanie sobie pieniędzy i dokumentu pozwalającego wrócić do kraju to wyzwanie. Oto, co robić, gdy za granicą ktoś nas okradnie. 97
    • Zrób sobie... Markowskiego 18 sie 2019, 20:00 Dla wakacyjnych podróżników jeżdżących BlaBlaCarem człowiek, który wylansował ich zmotoryzowaną wspólnotę. 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany