W sieci oszustów

W sieci oszustów

Oszustwo online
Oszustwo online / Źródło: Pexels
W świecie nowoczesnych technologii nie wolno ulegać ludzkim odruchom. Internetowi złodzieje wciąż kombinują, jak wykorzystać twoje słabości. Jeśli stracisz pieniądze albo prywatność, usłyszysz, że to na własne życzenie.

Katarzyna, mieszkanka Warszawy, wstała na chwilę od komputera, przy którym spędziła większość dnia, i poszła do kuchni coś zjeść, kiedy zobaczyła w telefonie wiadomość od 13-letniej córki: „Jakim Blikiem? Co jest? Wirus jakiś czy co?”. Po chwili zdziwiła się jeszcze bardziej, bo córka dostała od niej odpowiedź: „jaki wirus... płatność blikiem jest na aplikacji od banku, na telefonie to jest”. – Wiedziałam, że istnieje coś takiego jak Blik, ale nie miałam pojęcia, na czym polega ten system – opowiada Katarzyna. Przestraszyła się, gdy zobaczyła, że z jej skrzynki na Messengerze wyszły wiadomości, których nie napisała, i dotyczą systemu płatności, którego nie zna. Pobiegła do komputera, a tam zobaczyła cały ekran pokryty otwartymi okienkami czatu Messengera, w których trwała podobna rozmowa z różnymi jej znajomymi z Facebooka. W wiadomości wysłanej z jej konta, opatrzonej jej zdjęciem profilowym i nazwiskiem, padało pytanie: „Hej, masz może możliwość płatności Blikiem?”. Znajomi odpowiadali, że nie mają albo że mają, ale wtedy dopytywali: „A o co chodzi?”. Jej profil odpisywał: „Zapłacisz mi za zamówienie? bo mi coś kodu nie generuje ja oczywiście oddam przelewem całą kwotę z nawiązką za pomoc”. Zazwyczaj na tym rozmowa się urywała.

Oprócz jednej, tej z Anią, dobrą koleżanką Katarzyny, która napisała: „ok” i podała kod. A potem dodała, że potwierdziła transakcję. Katarzyna wpadła w popłoch. Nie mogła przewijać korespondencji z Anią, więc nie wiedziała, co się dalej działo. Zadzwoniła, by zapytać, i usłyszała, że za późno. – Przesłałaś te kody! – krzyknęła. Jednocześnie chciała zawiadomić wszystkich znajomych z Facebooka, żeby nie podawali kodów. Co zaczynała pisać, ktoś wylogowywał ją z portalu. W końcu udało się jej sklecić kilka słów ostrzeżenia, zanim znowu została wylogowana. Na Messengera w ogóle nie mogła wejść, straciła nad nim kontrolę. Wtedy zadzwonił do niej kolega z pytaniem, czy to na pewno ona chce od niego pożyczyć za pomocą Blika 1000 zł. Wsiadła w samochód i ruszyła do komisariatu policji. Po drodze odbierała kolejne telefony od zaniepokojonych znajomych.

Na zaufanie

Blik to system płatności mobilnej. W telefonie trzeba się zalogować na swoje konto i wygenerować kod. Podane cyfry wpisuje się do bankomatu, do portalu płatniczego przy kasie w sklepie albo podczas płacenia za zamówienie w sklepie internetowym. Następnie, znowu w telefonie, akceptuje się transakcję. Popularność aplikacji zachęca internetowych złodziei, by za jej pomocą dokonywać kradzieży. Metod jest wiele, cechą charakterystyczną tej opisanej powyżej jest żerowanie na zaufaniu między bliskimi osobami. Anna jest dobrą znajomą Katarzyny, więc prośba o pomoc nie wydała jej się dziwna. Często zresztą używa Blika, żeby zapłacić za coś komuś z rodziny, uważa ten sposób szybkiej przysługi finansowej za rzecz naturalną. Nie wydało się jej podejrzane, że Katarzyna prosi ją o pożyczkę przez Messengera, bo właśnie w ten sposób najczęściej się komunikują.

Dzięki kodom, które podała Anna, złodziej wypłacił w bankomacie 400 zł. Metoda „na zaufanie” stosowana jest już na tyle często, że na stronie Policja.pl wisi ogłoszenie: „Przestrzegamy przed nową i coraz bardziej powszechną metodą działania przestępców. Oszust podszywa się pod osobę znajomą na jednym z portali internetowych i prosi o wygenerowanie i przesłanie kodu Blik. Apelujemy o rozwagę przy podawaniu kodów do kont internetowych, nawet jeśli osoba podaje się za bliską znajomą czy członka rodziny”. Złodzieje przejmują konto na portalu i rozsyłają z niego wiadomości do znajomych ofiary z prośbą o udostępnienie kodu Blik. Uzasadniają to różnie: muszą natychmiast zapłacić za zamówienie, a mają problem z wygenerowaniem kodu, muszą wykupić leki, a nie dostali przelewu, na który czekają, stoją przy kasie, a zapomnieli portfela. 14 sierpnia portal Policja.pl informuje: „Policjanci łęczyńskiej komendy przyjęli kolejne zgłoszenie o oszustwie »na Blika«.

Tym razem ofiarą padła 36-letnia mieszkanka gminy Puchaczów (…), z jej konta bankowego zniknęło 1000 zł”. Lipiec, portal Nto.pl: „Mieszkanka Kędzierzyna-Koźla poinformowała policjantów, że włamano się na jej konto na portalu społecznościowym”. Na prośbę o kod zareagowały dwie znajome, przy ich pomocy oszust wypłacił z bankomatu 1,5 tys. zł. Lublin, trzy kobiety tracą w sumie 3,5 tys. zł. Choszczno, policjanci zatrzymują 18-latka, który jednego dnia w siedmiu podejściach wypłacił 6,8 tys. zł. Za każdym razem działa ten sam mechanizm – przejęcie konta na portalu, prośba do znajomych i wykorzystanie ich zaufania.

Na prośbę o pomoc

Aby mechanizm zadziałał, złodziej musi jednak zacząć od ofiary nr 1, czyli właściciela konta e-mailowego. Jest kilka sposobów przejęcia konta, najłatwiejszy to zdobycie hasła. Jak informuje portal Prawo Konsumenckie, częstym sposobem jest phishing, czyli wykorzystanie technik psychologicznych do zdobycia danych. Wikipedia definiuje phishing jako metodę oszustwa, w której przestępca podszywa się pod inną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia określonych informacji albo nakłonienia ofiary do określonych działań. Katarzyna dała się nabrać, bo chciała pomóc znajomej na Facebooku.

Tamtego dnia, zanim włamano się na jej konto, zobaczyła post, w którym znajoma prosiła o udostępnianie zalinkowanego tekstu i filmiku. Tekst był o tym, że porwano 9-letnią dziewczynkę w galerii handlowej w Warszawie, a filmik miał pokazać porwanie, które nagrała kamera monitoringu. Znajoma pisała, że chodzi o dziecko jej przyjaciół, i prosiła o pomoc. – To zapewnienie mnie zmyliło – mówi Katarzyna. – Nie chciałam jednak udostępniać tej prośby bez sprawdzenia, co jest w zalinkowanym tekście. Weszłam w ten link bez obaw, bo prowadził do strony znanego tabloidu. Nie udostępniłam go jednak, historia brzmiała nieprawdopodobnie. Godzinę później zobaczyła ostrzeżenie znajomej: „Nie udostępniajcie mojej prośby, to wirus, nawet nie wiedziałam, że to rozsyłam”. Katarzyna przyjęła to ze spokojem – nie udostępniła, miała dobrą intuicję. Zawartość podejrzanego linku zbadał portal Konkret24.pl, który zajmuje się sprawdzaniem fałszywych informacji. „Poniżej tekstu znajdować się ma wideo. »Monitoring zarejestrował całe zajście.

Prosimy o pomoc w odnalezieniu sprawcy!«, można przeczytać nad rzekomym nagraniem. Po kliknięciu w nie wyświetla się komunikat: »Ze względu na drastyczność materiał dostępny dla osób powyżej 18. roku życia. Zweryfikuj swój wiek przez Facebooka«. Sprawdziliśmy – po zalogowaniu się, strona nadal nie wyświetla materiału wideo, a jedynie przekierowuje do strony Fundacji Itaka, pomagającej w poszukiwaniach osób zaginionych. Nie znajdujemy na niej żadnych informacji o porwaniu dziecka w Warszawie. Można przypuszczać, że logowanie do Facebooka może być wykorzystywane do wyłudzania danych”. Katarzyna to zrobiła, zalogowała się do Facebooka, żeby obejrzeć filmik, i w ten sposób udostępniła swoje hasło złodziejowi, który kilka godzin później przekonał Annę, żeby dała mu kody do Blika. Innym sposobem na przechwycenie hasła może być link wysłany e-mailem albo przez Messengera, zatytułowany „Facebook Abuse Team”.

Adresat otwiera go, bo myśli, że to bezpieczna wiadomość od Facebooka. Czyta, że do zdjęcia, które opublikował, ktoś zgłosił zastrzeżenia, dlatego teraz musi się zalogować na swoje konto, by potwierdzić, że zapoznał się z zasadami publikacji zdjęć. Jeśli tego nie zrobi, konto zostanie zamknięte. Loguje się, podając hasło, a złodziej tylko na to czeka. Stosując phishing, złodzieje zdobywają hasła do skrzynek e-mailowych, dzięki czemu mogą zmieniać hasła do kont ofiary na innych portalach, które z tym e-mailem są połączone. Mogą też podszywać się pod swoje ofiary na portalach zakupowych. Grażyna, mieszkanka Biłgoraja, odkryła, że ktoś w jej imieniu sprzedaje po okazyjnych cenach klocki Lego i inne przedmioty na OLX. – Był to czas przedświąteczny, więc ludzie szukali prezentów i chętnie korzystali z okazji.

Zaniepokoiłam się, kiedy zaczęłam dostawać e-maile z pretensjami, że przesyłka wciąż nie nadeszła – opowiada Grażyna. Nie widziała wcześnie powiadomień o transakcji, bo złodziej tak ustawił jej skrzynkę, że wpadały od razu do spamu. Oszukał ludzi na ok. 5 tys. zł. Logował się gdzieś w Wielkiej Brytanii. Konto, na które klienci wpłacali pieniądze, należało do fikcyjnej osoby. Nie złapano go. Grażyna nie wie, jak udało mu się przejąć jej skrzynkę, ale wie, że ktoś próbował znowu to zrobić. Dostała niedawno e-maila z Allegro z załącznikiem zatytułowanym „podsumowanie transakcji” i informacją, że transakcja na 26 tys. zł została pomyślnie zakończona. W pierwszym odruchu chciała sprawdzić, o co chodzi, jednak w porę się zatrzymała. Nie kliknęła w załącznik, ale weszła na stronę Allegro i tam zapytała. E-maila nie wysłał serwis. Został nadany z adresu allegro@licytacje.pl, aby mylić odbiorców. W prawdziwym adresie serwisu słowo „allegro” jako nazwa domeny jest po małpie, a nie przed nią. Serwis na swojej stronie już od dawna ostrzega przed metodą wyłudzania danych „na przyjazną nazwę”.

Na naiwność

Katarzyna chciała jak najszybciej zawiadomić policję, żeby uniemożliwiła złodziejowi dalsze wyłudzanie pieniędzy od jej znajomych. Wpadła do komisariatu i zaczęła tłumaczyć: „Nie mogę dostać się na moje konto, ktoś okrada moich znajomych, to się dzieje teraz. Koleżanka, którą oszukał, ustaliła już, z którego bankomatu brał pieniądze. Może da się go złapać? Może właśnie podejmuje pieniądze od kogoś innego? Może możecie tam pojechać?”. – Policjanci ostudzili mój zapał do szybkiego działania – opowiada. – Najpierw mi wytłumaczyli, że nie mogą zbadać, co się teraz dzieje na moim Facebooku, bo portal należy do amerykańskiej firmy i polska policja nie może w niej interweniować. Chciałam im pokazać dowody na wyłudzenie, miałam w telefonie screeny korespondencji z Anią, pokwitowanie wypłaty z bankomatu, które mi przysłała w e-mailu. Polecili mi to wydrukować i dopiero przyjść. A ja nie mam drukarki.

Zresztą to bez znaczenia, bo ich zdaniem będzie lepiej, jeśli zawiadomienie złoży Ania jako poszkodowana finansowo. Ania złożyła zawiadomienie, ale nasłuchała się, że jest naiwna. Kiedy podpowiedziała, że złodzieja mógł nagrać monitoring przy bankomacie, policjanci powiedzieli, że owszem sprawdzą, ale pewnie to nic nie da, bo jak mają go odnaleźć. Rzeczywiście, naiwnością jest wiara w pomoc policji. Według portalu Niebezpiecznik.pl, który opisuje m.in. phishing i wyłudzenia na Blik, a jego eksperci prowadzą szkolenia na temat bezpieczeństwa w internecie, policja zazwyczaj reaguje na zgłoszenia właśnie tak, że ofiary muszą radzić sobie same. Reakcja Facebooka była jeszcze oszczędniejsza. Kiedy Katarzyna zgłosiła, że ktoś przejął jej konto i Messengera, dostała automatyczną odpowiedź: „Twoja opinia zostanie wykorzystana do doskonalenia Facebooka. Dziękujemy za przesłanie zgłoszenia”. – Jestem ostrożna. Wiem, że nie wolno otwierać załączników w e-mailach od nieznanych odbiorców, mam dobrą skrzynkę e-mailową, nie wchodzę na Facebooku w aplikacje typu „Zobacz, jak będziesz wyglądać za 20 lat”, a jednak dałam się złapać – mówi Katarzyna. – Moja koleżanka też, bo chciała mi pomóc. Obie zostałyśmy ukarane za nasze ludzkie odruchy. I nikt się nami nie przejął.

Okładka tygodnika WPROST: 34/2019
Więcej możesz przeczytać w 34/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2019 (1899)

  • Potknąć się o prawdę 18 sie 2019, 20:00 W najnowszym „Wprost” przedstawiamy historię, która nami wstrząsnęła. W ramach dziennikarskiego śledztwa SYLWESTER LATKOWSKI („Luksusowy świadek koronny”) przyjrzał się jednej z największych afer finansowych współczesnej... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 18 sie 2019, 20:00 PO TYM, JAK MICHAŁ SYSKA ODSZEDŁ Z WIOSNY, CORAZ WIĘCEJ OSÓB CHCE OPUŚCIĆ TO UGRUPOWANIE. Kilku działaczy już znalazło schronienie w Platformie Obywatelskiej. – W ostatnim czasie przyjęłam cztery osoby z lewicy do swojego sztabu –... 6
  • Obraz tygodnia 18 sie 2019, 20:00 28% Polaków przyznaje się do słuchania disco polo 250 tys. Polaków nie ma prawa do emerytury minimalnej z powodu zbyt krótkiego stażu pracy (który wynosi 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn) Wygrana Stéphanie Frappart Pierwsza... 9
  • Info radar 18 sie 2019, 20:00 krynica 10
  • Słowa dranie 18 sie 2019, 20:00 NAJWIĘKSZYM ZMARTWIENIEM CZĘSTOCHOWSKIEJ policji w zeszłym tygodniu było kierowanie ruchem ulicznym tak, aby 70 tys. pielgrzymów bezpiecznie dotarło na jasnogórskie uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Uroczystości... 11
  • Dokąd zmierza lewica 18 sie 2019, 20:00 SLD, Wiosna i Razem wychodzą z hibernacji i zabierają się za robienie polityki. A my p ytamy: czy w Polsce możliwa jest prawdziwa lewica? 12
  • Trzej fałszywi tenorzy 18 sie 2019, 20:00 Po wyborach parlamentarnych Wiosna ma przestać istnieć i połączyć się z SLD. Z kolei Sojusz będzie przekazywał pod stołem partii Razem jedną piątą swojej subwencji z budżetu państwa. „Wprost” dotarł do tajnych dokumentów negocjacyjnych Lewicy. Zdaniem ekspertów ich zapisy to... 14
  • Koniec Biedronia i Zandberga 18 sie 2019, 20:00 Zjednoczenie lewicy pod skrzydłami Włodzimierza Czarzastego to reanimacja politycznego trupa, jakim było SLD, a jednocześnie wyrok śmierci na Wiosnę i Razem. 19
  • Luksusowy świadek koronny 18 sie 2019, 20:00 „Wprost” ujawnia, jak państwo chroni bohatera jednej z największych afer finansowych współczesnej Polski. 22
  • Zróbmy referendum w sprawie euro 18 sie 2019, 20:00 W sprawie terminu wejścia do strefy euro powinno zostać przeprowadzone w Polsce referendum – proponuje Ryszard Czarnecki, europoseł PiS. 26
  • A tak dobrze się zapowiadało 18 sie 2019, 20:00 Można uznać, że walka z ociepleniem klimatu, w którą angażują się w tej chwili młodzi ludzie, to nowa forma duchowości 30
  • O niemądrych naczelnych 18 sie 2019, 20:00 Pamiętam czasy, w których każdy cytat czy przedruk gazetowego tekstu albo zamieszczenie go w przeglądzie mediów był marzeniem redaktorów 32
  • Miłość w czasach Tindera 18 sie 2019, 20:00 Korzystanie z aplikacji randkowych w rodzaju Tindera przypomina zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Myśli są natrętne, a działania przymusowe. 34
  • Amazonki pełne nadziei 18 sie 2019, 20:00 Mamy to! Dostałyśmy zapewnienie, że leki, o które zabiegamy, znajdą się od września na liście refundacyjnej – mówi Krystyna Wechmann, prezeska Federacji Stowarzyszeń Amazonki. 40
  • W sieci oszustów 18 sie 2019, 20:00 W świecie nowoczesnych technologii nie wolno ulegać ludzkim odruchom. Internetowi złodzieje wciąż kombinują, jak wykorzystać twoje słabości. Jeśli stracisz pieniądze albo prywatność, usłyszysz, że to na własne życzenie. 42
  • Bal u Wiedźmy 18 sie 2019, 20:00 Mówią o sobie „biebrznięci”. Podlasie staje się dla nich tym, czym dla pokolenia ich rodziców były Bieszczady. Miejscem, gdzie odnajdują spokój i sposób na życie. 46
  • Klawe życie rentiera 18 sie 2019, 20:00 Coraz więcej Polaków inwestuje w mieszkania na wynajem, marząc o „wolności finansowej”. Zderzenie oczekiwań z rzeczywistością może być jednak bolesne – lokatorzy nie zawsze płacą, rentowność wynajmu spada, a Polacy od cudzego wciąż wolą własne „M”. 50
  • Rekord w polskim Davos 18 sie 2019, 20:00 Tegoroczne Forum Ekonomiczne w Krynicy ma być rekordowe. Prawdopodobnie po raz pierwszy liczba gości uczestniczących w tym wydarzeniu przekroczy 5 tys. 54
  • Europa jutra w Krynicy 18 sie 2019, 20:00 Debaty o cyberbezpieczeństwie z generałem, który dowodził wojskami USA w Europie, rozmowy o przyszłości Ukrainy czy Unii Europejskiej. To tylko kilka z setek dyskusji, które odbędą się na tegorocznym Forum Ekonomicznym w Krynicy - mówi dr Kinga Redłowska, dyrektor programowa... 58
  • Karabiny zamiast włóczni 18 sie 2019, 20:00 Wojny plemienne wciąż zbierają krwawe żniwo. Tradycyjne konflikty eskalują z powodu łatwiejszego dostępu do nowoczesnej broni, a podsycane są przez pogłębiającą się biedę i religijnych radykałów. 60
  • Jak Stalin i Hitler rozpętali II wojnę światową 18 sie 2019, 20:00 80 lat temu zawarto porozumienie, które umożliwiło dokonanie największej rzezi na naszej planecie. Pakt Ribbentrop-Mołotow do dziś jest podstawą imperialnych pretensji Władimira Putina. 65
  • Igraszki z trucizną 18 sie 2019, 20:00 Fluorek, znajdujący się w paście do zębów, stosowany w dużej ilości staje się trucizną. Ale nie ulegajmy fake newsom na jego temat – to właśnie on w większości przypadków ratuje nasze uzębienie. 68
  • Odporność na szóstkę 18 sie 2019, 20:00 Pierwszy jesienny deszcz zwiastuje często pierwszą infekcję dziecka i jego nieobecność w szkole. Jedni machną ręką, inni zawczasu zadbają o to, by dziecko było niepodatne na choroby. 72
  • Głośniej nad tym reggae 18 sie 2019, 20:00 Niektórych ta muzyka prowokuje do drwin, innym daje ukojenie. Reggae w polskiej wersji przeżywa teraz ciężkie chwile. Ale nie z takich opresji się podnosiło. I są przesłanki, że będzie lepiej. Jedną z nich jest nowa polsko-jamajska płyta duetu I Grades. 74
  • Sztuką w mrowisko 18 sie 2019, 20:00 Pod warszawską Zachętą stanęła kapitalna „Prosta tęcza”. Współczesna sztuka w przestrzeni publicznej chce budzić debatę o tożsamości i symbolach oraz zmieniać nasze najbliższe otoczenie. Tylko czy może wygrać z barykadą politycznych podziałów? 79
  • Genialne grzebanie w koszu z bielizną 18 sie 2019, 20:00 Pisząc o kimś konkretnym, opowiada Zweig o mechanizmach nienawiści, zazdrości czy żądzy władzy w ogóle 82
  • All inclusive z komarami 18 sie 2019, 20:00 Coraz modniejszy glamping to idealne rozwiązanie dla tych, którzy, doceniając zalety biwakowego życia, nie znoszą walki o przetrwanie w czasie rozkładania namiotu i rozpalania ogniska. 84
  • Etyka podróżnika 18 sie 2019, 20:00 Turyści często nie zdają sobie sprawy, ile szkody może przynieść ich zachowanie w egzotycznym kraju. Nie doceniają też, jak bardzo dane miejsce może wpływać na nich. 88
  • Syn mafii 18 sie 2019, 20:00 „MCMAFIA” twórcy: Hossein Amini, James Watkins. Emisja: BBC First, poniedziałki, godz. 22.30 Premierowy epizod tego serialu zobaczyło prawie sześć milionów Brytyjczyków szukających następcy „Nocnego recepcjonisty”. Do nas... 90
  • Film 18 sie 2019, 20:00 Książę i potwór Wielu ludziom znajomość z Harveyem wydawała się ścieżką do rzeczywistości, o której wcześniej mogli tylko fantazjować. Do świata kina festiwali, przepychu” – mówi w „Nietykalnym” badaczka show-biznesu.... 91
  • Muzyka 18 sie 2019, 20:00 Między operą a metalem Według wielu psychologów muzyka może pomagać w radzeniu sobie z emocjami. Jeśli to prawda, album „Caligula” powinien być sprzedawany na receptę ludziom walczącym z bólem, samotnością, poczuciem wyobcowania.... 92
  • Książka 18 sie 2019, 20:00 Zabawy Eco Porażająca erudycja była podstawą, na której Umberto Eco wzniósł swój pomnik. Miał ledwie 30 lat, gdy pracą „Dzieło otwarte” zdobył sławę jako uczony literaturoznawca, ale nie zamknął się w uniwersyteckim świecie... 93
  • Kalejdoskop 18 sie 2019, 20:00 Mumio na 102 MUMIO FESTIVAL Teatr Śląski, Katowice 6 września, Przybora na 102 7 września, Welcome Home Boys 8 września – Ktoś zapukał mi do buta, spektakl finałowy Od kilku lat (sic!) Mumio obchodzi 21. rocznicę swego powstania. Z... 94
  • Nie ulegam inspiracjom 18 sie 2019, 20:00 Fotografia jest walką z przemijaniem, a moją obsesją jest właśnie czas. 95
  • Rzymskie wakacje 18 sie 2019, 20:00 Przyzwyczajeni do stereotypów dotyczących włoskiej kuchni często nie wiemy, jakie sekretne smaki kryją się w sercu Rzymu. 96
  • 5 sposobów na przetrwanie po kradzieży za granicą 18 sie 2019, 20:00 Szybkie zażegnanie kryzysu, zorganizowanie sobie pieniędzy i dokumentu pozwalającego wrócić do kraju to wyzwanie. Oto, co robić, gdy za granicą ktoś nas okradnie. 97
  • Zrób sobie... Markowskiego 18 sie 2019, 20:00 Dla wakacyjnych podróżników jeżdżących BlaBlaCarem człowiek, który wylansował ich zmotoryzowaną wspólnotę. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany