Zabójcze zebry

Zabójcze zebry

Protest mieszkańców po śmiertelnym wypadku na przejściu dla pieszych
Protest mieszkańców po śmiertelnym wypadku na przejściu dla pieszych / Źródło: Newspix.pl / PAWEL STEPNIEWSKI
Na przejściach dla pieszych w polskich miastach przechodnie nie mogą się czuć bezpiecznie. Giną, bo kierowcy jeżdżą za szybko.

Warszawa. Ulica Sokratesa. Rodzina przechodzi przez przejście dla pieszych. Rozpędzone bmw nawet nie zwalnia. Mężczyzna na pasach w ostatniej chwili odpycha żonę i wózek z dzieckiem. Samochód wali w niego z impetem. Mimo reanimacji pieszy umiera na miejscu. Borówno. Dolny Śląsk. Nastolatki w halloweenowych strojach zbierają cukierki. Na przejściu dla pieszych w grupkę dzieci wjeżdża rozpędzony bus. Ciężko ranna 11-latka trafiła do szpitala. Warszawa. Skrzyżowanie ulic Sobieskiego i Beethovena.

Były poseł Prawicy Rzeczpospolitej Artur Zawisza wymusza pierwszeństwo i uderza w rowerzystkę jadącą po ścieżce rowerowej. Kobieta trafia do szpitala. Nie wiadomo, czy będzie mogła poruszać się o własnych siłach. Poseł prowadził samochód bez prawa jazdy. Odebrano mu je w 2016 r. za kierowanie pod wpływem alkoholu. To tragiczne wypadki z ostatnich dni. 803 osoby – tylu przechodniów i rowerzystów poniosło śmierć w zeszłym roku w wypadkach samochodowych na polskich drogach. Aż 285 z nich zginęło na przejściach dla pieszych, czyli tam, gdzie powinni być szczególnie chronieni.

Pod względem bezpieczeństwa na drogach Polska jest jednym z najniebezpieczniejszych krajów UE – wynika ze statystyk Eurostatu za 2018 r. Średnia ofiar śmiertelnych wypadków drogowych w UE wynosi 48 na milion mieszkańców.W Polsce średnia to 76 ofiary na milion mieszkańców. Według policyjnych statystyk do większości potrąceń pieszych dochodzi z winy kierowców. Najczęstszą przyczyną jest nieustąpienie pierwszeństwa przechodniom na przejściu dla pieszych oraz zbyt duża prędkość. Bardziej szczegółowy obraz pokazuje raport „Badania zachowań pieszych i relacji pieszy – kierowca wrzesień – grudzień 2018”, realizowany przez Instytut Transportu Samochodowego i wydany przez Ministerstwo Infrastruktury. Wynika z nich, że w obszarach zabudowanych, gdzie obowiązuje ograniczenie prędkości do 50 km/h, aż 85 proc. kierowców przekracza prędkość, dojeżdżając do zebry. Tam, gdzie ograniczenie prędkości jest wyższe, przed pasami nie zwalnia więcej niż 90 proc. kierowców. Badający nie stwierdzili problemów związanych z nieprawidłowymi zachowaniami samych przechodzących. Co prawda 7 proc. pieszych przekraczało jezdnię na czerwonym świetle, ale w większości przypadków wynikało to z niesprzyjających warunków, np. przy zepsutej sygnalizacji. Nawet wtedy piesi wykazywali szczególną ostrożność. Tylko niewielka grupa, przechodząc przez jezdnię, rozmawiała przez telefony komórkowe (5 proc.), pisała wiadomości tekstowe lub skrolowała ekran smartfonu czy słuchała muzyki ze słuchawkami w uszach (po 1 proc.). A więc mity powtarzane przez kierowców o niezdyscyplinowanych i roztargnionych pieszych, którzy znienacka wtargnęli pod koła samochodu, nie mają potwierdzenia w rzeczywistości.

Karać i egzekwować

– Samochód, który prowadzi nieodpowiedzialny kierowca, w jednej chwili może stać się narzędziem zbrodni – przestrzega Konrad Romik, sekretarz Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Jako główny powód wypadków drogowych wymienia brak wyobraźni kierowców. – To zawsze wielka tragedia nie tylko dla ofiar i ich bliskich, lecz także dla sprawców. Przecież nikt, kto wsiada za kółko, nie chce zostać przestępcą. Nie planuje potrącić ani zabić. Niestety, refleksja pojawia się za późno. Sprawcy wypadków do końca życia żałują, że nie zdjęli nogi z gazu – przestrzega specjalista. Co zatem zrobić, aby zmniejszyć liczbę wypadków na polskich drogach? – Kluczem jest zapanowanie nad nadmierną prędkością – uważa Romik. Łatwo powiedzieć, trudno zrobić.

Nawet zaostrzenie przepisów sprzed kilku lat, które nakazują policjantom odebranie na kwartał prawa jazdy tym, którzy w terenie zabudowanym przekroczyli prędkość o ponad 50 km/h, nie zmieniło drogowych nawyków i nie skłoniło kierowców do zdjęcia nogi z gazu. – Mimo kontroli na drogach i zorganizowanych akcji policji pędzących kierowców nie ubywa – mówi podkom. Robert Opas z Komendy Głównej Policji. I dodaje: – Przecież nie jesteśmy w stanie przed każdym skrzyżowaniem postawić patrolu policji. – Wszyscy chcielibyśmy, aby sytuacja poprawiła się jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. Niestety, to nie jest tak, że zmienimy jeden przepis i od jutra będzie lepiej – Romik tłumaczy, dlaczego walka o bezpieczeństwo na drogach jest taka trudna. Jego zdaniem nie ma jednego, uniwersalnego rozwiązania. – Zarządcy dróg muszą dokonać analizy i zdecydować, jakie działania pomogą uspokoić ruch.

W jednym miejscu zadziała sygnalizacja świetlna, a w innym wystarczy odpowiednie doświetlenie przejścia wraz ze strefą oczekiwania na chodniku. Warto planować infrastrukturę tak, aby wymuszała na kierowcach redukcję prędkości. Zdaniem policjanta problem nie leży w przepisach, które już teraz są wystarczające, aby karać winnych. – Gorzej jest z nieuchronnością kary i szybkością jej wymierzenia. Postępowania sądowe trwają latami, a wiele spraw kończy się umorzeniem bądź karą w zawieszeniu. Co z tego, że my zatrzymamy prawo jazdy, jeśli kierowca będzie i tak jeździł, tyle że bez dokumentu – tłumaczy. Według niego jest kilka tanich, szybkich i skutecznych rozwiązań, które można zastosować niemalże od ręki, aby poprawić sytuację na miejskich ulicach. – Monitoring przejścia dla pieszych, ledowe listwy i elektroniczne czujniki informujące, że pieszy zbliża się do przejścia, czy zwykłe słupki stawiane do 10 m od skrzyżowania tak, aby kierowca nie mógł zaparkować pojazdu w strefie znacznie ograniczającej widoczność pieszych – wylicza. Po tragedii na ulicy Sokratesa prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski zaapelował o powrót do fotoradarów. Ale nie w formie „maszynki do zarabiania pieniędzy” obsługiwanej przez Straż Miejską. Tym razem wpływy z mandatów zasilałyby specjalny fundusz, z którego będą finansowane tylko inwestycje w poprawę bezpieczeństwa na drogach.

Pomysł popiera Adam Sobieraj z Fundacji Drogi Mazowsza. – Gdy na pewnym, szczególnie ruchliwym skrzyżowaniu w Warszawie postawiono fotoradar, początkowe zapisy wskazywały prędkości nawet powyżej 110 km/h. Po pewnym czasie średnia prędkość notowana przez maszyny wynosiła 57 km/h – daje przykład. Ale fotoradary mają sens tylko wtedy, gdy staną w newralgicznych punktach miasta, gdzie realnie uspokoją ruch. O ich rozmieszczeniu powinni decydować specjaliści i policja, a nie urzędnicy.

Rząd bez konkretów

„Potrzebne są zmiany w przepisach i poważna wynikająca z nich polityczna deklaracja: koniec z piractwem drogowym. Kompleksowy plan radykalnej poprawy bezpieczeństwa na drogach będzie jednym z priorytetów rządu w nowej kadencji” – takie oświadczenie w poście na Facebooku w zeszłym tygodniu złożył premier Mateusz Morawiecki. Jednak za tymi słowami, na razie, nie stoi nic konkretnego. Rząd do dziś nie przedstawił żadnych rozwiązań ani projektów zmian przepisów o ruchu drogowym. Zdaniem Sobieraja do polskich polityków, zwłaszcza do premiera, powinny przemówić liczby. – 52 mld zł – tyle rocznie kosztują Polskę wypadki drogowe [dla porównania piątka Kaczyńskiego ma kosztować 42 mld – red.]. Z tego jedynie ok. 8 mld zwrócą ubezpieczyciele.

Reszta idzie z kieszeni Polaków – wylicza. Oszczędność to jeden z powodów, dla którego w innych krajach UE politycy od lat prześcigają się w pomysłach, jak przeciwdziałać skutkom wypadków drogowych i minimalizować ich liczbę. Francuski rząd już na początku XXI w. oficjalnie przyznał, że kraju po prostu nie stać na wypadki drogowe. Dlatego masowo wprowadzono fotoradary oraz miejskie strefy obniżonej prędkości do 30 km/h. W pierwszej dekadzie liczba ofiar wypadków spadła o jedną czwartą. Zmiany osobiście pilotował ówczesny prezydent Nicolas Sarkozy. Dziś Francuzi zapowiadają montaż kolejnej partii kilkuset fotoradarów najnowszej generacji. Kraje skandynawskie od lat słyną z konsekwentnej realizacji Wizji Zero. W Szwecji od 20 lat walczy się o to, aby w końcu na drodze nie zginął żaden pieszy.

Politycy szacują, że cel zostanie osiągnięty w 2050 r. Tymczasem już dziś w Szwecji na drogach ginie najmniej osób w UE (32 ofiary na milion mieszkańców). Szwedzki sukces tkwi przede wszystkim w infrastrukturze. Na szeroką skalę jest stosowany system 2+1, to znaczy, że droga składa się z trzech pasów ruchu, ale drugi dodawany jest naprzemiennie dla każdego kierunku, co ułatwia wyprzedzanie wolniejszych pojazdów. Na skrzyżowaniach skręcający w lewo musi najpierw odbić w prawo na ostrym łuku, co wymusza na kierowcy znaczną redukcję prędkości albo nawet zatrzymanie. Dzięki temu zabiegowi piesi na pasach mają pewność, że pojazd ustąpi im pierwszeństwa. Słowacy z kolei szybką poprawę bezpieczeństwa na drogach (w zeszłym roku 46 ofiar na milion mieszkańców) zawdzięczają wysokim mandatom. Przekroczenie prędkości, choćby o 20 km/h, albo przejazd na czerwonym świetle mogą kosztować nawet 100 euro. Jazda powyżej 100 km/h nawet 800 euro.

Jałowa edukacja

Jednak żaden mandat, fotoradar ani przepis nie zastąpią zdrowego rozsądku. Polscy specjaliści od ruchu drogowego są zgodni – najważniejsze jest, aby udało się zmienić mentalność polskiego kierowcy. Tymczasem 30 godzin obowiązkowego kursu na prawa jazdy nie „wychowa” mądrego kierowcy. Dlatego tak ważna jest edukacja prowadzona od najmłodszych lat. Problem w tym, że i ona szwankuje. Aktywność placówek edukacyjnych w kwestii nauki o ruchu drogowym na ogół zaczyna się i kończy na pojedynczej pogadance z policjantem. – Zgodnie z przepisami dzieci powinny mieć nauczyciela wychowania komunikacyjnego, ale jest to tak samo jałowy przepis, jak egzamin na kartę rowerową – tłumaczy podkom. Opas z KGP. Wtóruje mu Romik: – Już na fizyce dzieci i młodzież muszą się dowiedzieć, że prędkość to nie tylko teoretyczny wzór – droga dzielona przez czas. Na podstawie zderzeń pojazdów w ruchu łatwo pokazać, że prawa fizyki są bezwzględne. A my, ludzie, jesteśmy najsłabszym ogniwem.

Agata Jankowska – dziennikarka działu Społeczeństwo

Okładka tygodnika WPROST: 46/2019
Więcej możesz przeczytać w 46/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2019 (1911)

  • W biznesie idzie młodość 11 lis 2019, 20:00 Tematem numeru najnowszego „Wprost” są młodzi i bogaci. Szef działu Biznes SZYMON KRAWIEC już po raz czwarty przygotował ranking 40 najbogatszych Polaków przed czterdziestką (s. 47). Przy okazji opisujemy nowe zjawisko, jakim jest... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 11 lis 2019, 20:00 MAREK SUSKI, szef gabinetu premiera MATEUSZA MORAWIECKIEGO, z ulgą porzuca rząd i wraca do Sejmu (o czym napisałyśmy jako pierwsze). Nasi informatorzy twierdzą, że Suski był sfrustrowany tym, że w rządzie niewiele miał do powiedzenia, a... 8
  • 7 dni dookoła świata 11 lis 2019, 20:00 Impeachment trumpa Izba Reprezentantów rozpoczyna w tym tygodniu publiczne przesłuchania w sprawie o odwołanie prezydenta ze stanowiska. Chodzi o zarzut wywierania presji na władze Ukrainy, żeby szukały haków na rywala Trumpa w wyborach... 10
  • Silniejszy Morawiecki 11 lis 2019, 20:00 Mateusz Morawiecki pokazał nowy rząd, w którym więcej jest znanych twarzy niż tych nowych. – Zmiany się robi, kiedy rząd się wypali i trzeba pokazać nowe otwarcie, a w tym wypadku nie ma takiej potrzeby – przekonuje polityk... 13
  • Macierewicz, czyli tam i z powrotem 11 lis 2019, 20:00 Wielki lustrator wraca jako marszałek senior Sejmu. Czy Macierewicz znów zagra w wielkiej polityce, czy tylko dostał prezencik na otarcie łez? 14
  • Polska Čaputová 11 lis 2019, 20:00 Małgorzata Kidawa-Błońska chce powtórzyć sukces Zuzany Čaputovej, która „polityką miłości” wygrała wybory prezydenckie na Słowacji. 16
  • Kto powalczy z Andrzejem Dudą? Subiektywny przegląd Jana Śpiewaka 11 lis 2019, 20:00 Rezygnacja Donalda Tuska z ubiegania się o najwyższy urząd w państwie sprawiła, że rozwiązał się worek z potencjalnymi kandydatami na prezydenta. Oto subiektywny przegląd pretendentów. 21
  • Dwie głowy Lewicy 11 lis 2019, 20:00 Już w grudniu ma się odbyć konwencja, podczas której SLD i Wiosna połączą się w jedną partię, która przez rok będzie miała podwójne przywództwo – dowiedział się „Wprost”. 24
  • Omerta 11 lis 2019, 20:00 Milion złotych – to dużo czy mało jako odszkodowanie za 18 miesięcy piekła? 549 dni i 549 nocy takich jak ta: „Siada przy stole i zaczyna jeść. Pytam: czy przywiózł mi ksiądz coś do jedzenia? Jestem bardzo głodna, od dwóch dni nic... 27
  • Zatrzymać atak patologii 11 lis 2019, 20:00 Sygnały, czym jest Fame MMA, docierały do nas od początku tych imprez. Obawę biura RPO wzbudził fakt, że osoby, które żyją z patologii, dzięki nim są wynoszone na piedestał. I zarabiają na tym w realu – mówi Zuzanna Rudzińska-Bluszcz z biura Rzecznika Praw Obywatelskich. 28
  • Podróżnicy w szponach bezpieki 11 lis 2019, 20:00 Tony Halik zgodził się na współpracę ze służbami PRL, ale nie miały one z niego pożytku. Elżbietę Dzikowską próbowano zwerbować, lecz bezskutecznie. To wnioski z lektury książki Romana Warszewskiego „Dzikowska”, która wkrótce ukaże się w księgarniach. 30
  • To, co bolesne, trzeba zostawiać 11 lis 2019, 20:00 Nic nie wiedziałam o tym, że Tony zgodził się na współpracę. Ale to, że niewiele mógł mieć służbom do powiedzenia, to akurat prawda – mówi Elżbieta Dzikowska, podróżniczka. 31
  • Skarb 11 lis 2019, 20:00 Dwaj wicepremierzy Jacek Sasin i Jarosław Gowin zapowiadają odtworzenie resortu Skarbu Państwa. Tyle że ma on teraz nosić nową, bardziej „uroczystą” i „narodową” nazwę: „Ministerstwo Zasobów Narodowych”. Wedle propagandowej... 34
  • Koniec imprezy 11 lis 2019, 20:00 Alkohol nie idzie w parze z coraz bardziej popularnym zdrowym trybem życia. To główny powód, dla którego ludzie zostają abstynentami – bo chcą, a nie dlatego, że muszą. 37
  • Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet 11 lis 2019, 20:00 Polska i Amazonia jeszcze nigdy nie były tak blisko. Wprawdzie tamtejsze puszcze nie bardzo nas w historii interesowały – gdy zgniły Zachód wysyłał konkwistadorów, my murowaliśmy przedmurze – teraz jednak wszystko się zmieniło.... 41
  • Zabójcze zebry 11 lis 2019, 20:00 Na przejściach dla pieszych w polskich miastach przechodnie nie mogą się czuć bezpiecznie. Giną, bo kierowcy jeżdżą za szybko. 42
  • 285 pieszych zginęło w zeszłym roku na pasach. Większości wypadków winni są kierowcy 15 lis 2019, 16:54 Na przejściach dla pieszych w polskich miastach ginie prawie najwięcej przechodniów w całej UE. Winni są pędzący kierowcy. 42
  • Ranking 40 najbogatszych przed 40 11 lis 2019, 20:00 Kilkunastu przejęło firmy od rodziców. Kilku dostało od ojca fundusze na start. Ale większość najmłodszych polskich milionerów gigantycznych pieniędzy dorobiło się samodzielnie. Nie pochodzą z bogatych domów. Nie odziedziczyli fortuny w spadku. Nie snuli się po sejmowych... 48
  • Taki młody, a już milioner 11 lis 2019, 20:00 Najbogatsi Polacy są coraz młodsi i coraz częściej budują własne fortuny od zera. 64
  • Wojna gazowa z Donbasem w tle 11 lis 2019, 20:00 By spełnić obietnicę zakończenia wojny w Donbasie, prezydent Zełenski idzie na taktyczne ustępstwa wobec Rosji. Kreml próbuje je wykorzystać do przepchnięcia projektu Nord Stream 2 w Europie. 66
  • Jesień ludów 11 lis 2019, 20:00 Młode pokolenie ma dość ustalonego porządku. Masowe rewolty wstrząsają systemami politycznymi od Iraku i Libanu po Hiszpanię, Chile czy Hongkong. 70
  • Jesień w SPA 11 lis 2019, 20:00 Może i nie mamy w Polsce najcieplejszego morza czy najwyższych gór w Europie. Z pewnością możemy się jednak cieszyć najwSPAnialszymi hotelami! Na co zwracać uwagę przy ich wyborze? 74
  • Villa Rubinstein 11 lis 2019, 20:00 Luksusowa willa o butikowym charakterze i intymnej atmosferze. Nowoczesna architektura, gra kolorów i świateł, a do tego szklane konstrukcje i oryginalne tekstylia tworzą luksusowy i niepowtarzalny klimat miejsca. Wszystkie pokoje są... 77
  • Hotel Sielanka nad Pilicą**** 11 lis 2019, 20:00 Poszukiwacze przygód i bliskiego kontaktu z naturą odnajdą swoją oazę w hotelu Sielanka nad Pilicą****, zaledwie 50 km od Warszawy. 78
  • Naturalne wsparcie 11 lis 2019, 20:00 Herbatki i napary ziołowe znane są w medycynie naturalnej od wieków. Warto po nie sięgać nie tylko w sezonie jesienno- -zimowym. Mają dobroczynny wpływ na nasze samopoczucie. 80
  • Pokolenie spadających gwiazd 11 lis 2019, 20:00 Wysyłamy w kosmos świadectwa naszego dziedzictwa i próbujemy skomunikować się z obcymi cywilizacjami, a sami między sobą nie potrafimy się porozumieć – mówi Mary Komasa. Właśnie ukazała się jej płyta „Disarm”. 82
  • Wydarzenie 11 lis 2019, 20:00 Czarna magia telewizji AppleTV debiutuje z hukiem: mocnym i aktualnym serialem o świecie mediów. Od niemal dwóch dekad miliony Amerykanów zaczynają dzień z Mitchem (Steve Carell) i Alex (powracająca na mały ekran po 15 latach Jennifer... 86
  • Film 11 lis 2019, 20:00 Wstawanie z kolan „250 DOLARÓW? TO DOKŁADNIE TYLE, ILE TRZEBA, ŻEBY ZOSTAĆ GWIAZDĄ” – mówi Rudy Ray Moore, bohater „Nazywam się Dolemite”. Eddie Murphy wcielił się w komika z lat 70., który odkrył, że Afroamerykanie nie chcą... 87
  • Muzyka 11 lis 2019, 20:00 Iść pod prąd COLD WAR KIDS NIGDY NIE ZO- STALI GWIAZDAMI. Ale w kręgach muzycznych wstyd się przyznać, jeśli się tego zespołu nie słyszało. „New Age Norms 1”, pierwsza płyta ich zapowiadanej trylogii, okazuje się zaskakująco... 88
  • Kalejdoskop 11 lis 2019, 20:00 Polskie sekrety CO RÓŻNI POLSKIE SERIALE OD AMERYKAŃSKICH? Na pewno nie zdjęcia. Te zrealizowane przez Michała Sobocińskiego w „Żmijowisku”, ekranizacji prozy Wojciecha Chmielarza, są popisowe. Opętany myślą o znalezieniu zaginionej... 89
  • Książka 11 lis 2019, 20:00 Pod walcem historii AKCJA „WISŁA” TO CIEMNY EPIZOD W HISTORII PRL-U. Zastosowano w nim na masową skalę odpowiedzialność zbiorową wobec mieszkańców południowo-wschodniego regionu Polski: wysiedlono na Ziemie Odzyskane wszystkich... 90
  • Mister Polski 11 lis 2019, 20:00 Wielu z Państwa zapewne umknął doniosły fakt, że wybrano nowego Mistera Polski, którym został ze wszech miar przeciętny Daniel Borzewski. Tym samym koronę najpiękniejszego Polaka z niechęcią oddał nieco już ciekawszy Tomasz Zarzycki.... 92
  • Świat ciekawszy niż iluzja 11 lis 2019, 20:00 Nasze występy są unikatowe, mówią Paweł Kluz i Paweł Orleański, autorzy programu „Iluzja vs. Nauka” i prowadzący galę Innowatory „Wprost”. 93
  • Dwie sceny 11 lis 2019, 20:00 Co mnie inspiruje mówi Paweł Małaszyński aktor filmowy i teatralny, wokalista i autor tekstów zespołu Cochise. Właśnie ukazała się ich szósta płyta – „Exit: A Good Day to Die”. 94
  • Nie daj się jesieni 11 lis 2019, 20:00 Opadające liście i gasnące kolory natury uzmysławiają nam, że coś się kończy. Odczuwamy typowe dla tej pory roku nostalgię, spleen, smutek. Jesienna chandra u bardziej wrażliwych może przekształcić się w depresję – wtedy konieczna jest wizyta u lekarza. Jednak typowy dla... 95
  • Nie tylko od święta 11 lis 2019, 20:00 „Na świętego Marcina dobra gęsina” – mówi staropolskie przysłowie. Ale i po 11 listopada warto pamiętać o pełnym walorów smakowych polskim hicie eksportowym. 96
  • Dieta fleksitariańska 11 lis 2019, 20:00 Fleksitarianizm to sposób odżywiania, którego głównymi zasadami są ograniczenie spożycia mięsa oraz oparcie diety na produktach roślinnych, głównie owocach i warzywach. 97
  • Zrób sobie Krystiana Lupę 11 lis 2019, 20:00 Co słychać w teatrze? Świat w kryzysie, wartości zdeptane, ludzka kondycja leci na pysk. Do tego listopad, przegrane wybory i Marsz Niepodległości. Nic, tylko uciec na Capri z Krystianem Lupą! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany