Zabójcze wirusy

Zabójcze wirusy

Laboratorium badawcze
Laboratorium badawcze / Źródło: Fotolia / science photo
Jest tylko kwestią czasu, kiedy koronawirus z Wuhanu znajdzie się w Polsce. Pytanie, czy będą to pojedyncze przypadki, jak groźne i czy nasz system będzie dobrze do tego przygotowany.

Pierwsze dane dotyczące zakażeń pojawiły się w Chinach pod koniec grudnia 2019 r., jednak zachorowania występowały już na początku miesiąca: władze początkowo je bagatelizowały. Gdyby od początku zostały podjęte środki zapobiegawcze (izolacja chorych), epidemia prawdopodobnie aż tak by się nie rozprzestrzeniła.

Nazwa „koronawirusy” pochodzi od ich wyglądu pod mikroskopem elektronowym – mają otoczkę przypominającą koronę

Poza Chinami potwierdzono prawie 100 przypadków zakażenia w 18 krajach, m.in. w Wietnamie, Japonii, Tajwanie, Korei Południowej, Australii, USA, a także Europie (Niemcy, Francja, Finlandia). – Sytuacja w tych krajach jest inna, żaden z chorych nie umarł ani nie leży na OIOM (oddziale intensywnej opieki medycznej). Na poziom śmiertelności w Chinach [do piątku 170 przypadków – red.] ma wpływ nie tylko sam wirus, lecz także inne czynniki jak smog, złe warunki bytowe, być może za późno udzielona opieka medyczna – wyjaśnia dr Paweł Grzesiowski, ekspert w dziedzinie immunologii i terapii zakażeń. Nadal na świecie jest tylko kilka przypadków zakażeń osób, które nie przebywały i nie zaraziły się w Chinach.

Co dalej? – Są trzy możliwe scenariusze wydarzeń. Pierwszy: epidemia zostanie zahamowana; drugi: wirus będzie szybko się rozprzestrzeniał, podobnie jak w przypadku grypy. Trzeci: wirus zmutuje i jeszcze bardziej się uzjadliwi – tłumaczy prof. Andrzej Horban, konsultant krajowy w dziedzinie chorób zakaźnych. Jego zdaniem nie dojdzie jednak do światowej pandemii. – Jeśli wirus jest bardzo zjadliwy, chorzy umierają, to nie ma on, jak się namnażać, dlatego liczba zakażonych jest ograniczona. Jeśli natomiast wirus nie jest tak bardzo niebezpieczny, to chory przeżywa, za to wiele osób się zaraża. Na razie wygląda na to, że będzie to „relatywnie łagodny wirus”, co jednak oznacza, że ryzyko rozprzestrzeniania się go jest duże – dodaje prof. Horban.

Z nietoperza na człowieka

– Koronawirusy to bardzo popularne wirusy – alfa-koronawirusy odpowiadają za 10-30 proc. przeziębień u ludzi; beta-korona wirusy są wirusami odzwierzęcymi; to one są problemem XXI w., gdy przenoszą się na człowieka. Być może już wcześniej zdarzały się zakażenia nimi, jednak kiedyś chorowała mała wioska i nikt o tym nie wiedział. Obecnie, gdy ludzie często się przemieszczają, wirusy znacznie szybciej się rozprzestrzeniają – mówi dr hab. Ernest Kuchar, specjalista chorób zakaźnych, kierujący Kliniką Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Wirus z Wuhanu jest genetycznie podobny do wirusów występujących u nietoperzy. Większość zakażeń na początku epidemii występowała u osób przebywających na targu ze zwierzętami i owocami morza. Dlaczego jednak wirus zwierzęcy nagle uzjadliwił się i może spowodować epidemię? – Wirusy mają bardzo niesprawny mechanizm namnażania się, co powoduje, że każda kolejna generacja nieco różni się materiałem genetycznym. Prawdopodobnie to właśnie któraś z kolei mutacja spowodowała pojawienie się niebezpiecznego wirusa 2019-nCoV, który przeskoczył na człowieka – wyjaśnia dr hab. Janusz Stańczak, kierownik Pracowni Diagnostyki Molekularnej w Wojewódzkim Szpitalu Zakaźnym w Warszawie.

W większości przypadków organizm sam zwalcza zakażenie, może ono też przebiegać lekko. W przypadku infekcji chorego trzeba odizolować w szpitalu, by nie zakażał innych. Nie ma leczenia przyczynowego: można podawać tylko środki przeciwgorączkowe, przeciwzapalne. W przypadku ostrego przebiegu infekcji i pojawienia się niewydolności oddechowej konieczne jest podawanie tlenu lub podłączenie do respiratora.

Groźne epidemie XXI w.
Epidemia 2019-nCoV jest trzecią w XXI w. spowodowaną przez koronawirusy. Wcześniejsze to:
  • SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome, zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej). W latach 2002-2003 zachorowało 8096 osób, 774 zmarły, najwięcej w Chinach i Hongkongu. Nie ma skutecznego leczenia przeciwwirusowego ani szczepionki.
  • MERS (Middle East Respiratory Syndrome; bliskowschodni zespół niewydolności oddechowej). W latach 2012-2014 stwierdzono 888 potwierdzonych zakażeń, 353 osoby zmarły; większość chorych zamieszkiwała Półwysep Arabski. Wirus ponownie zaatakował w 2015 r. w Korei Południowej, zachorowało 166 osób, 24 zmarły. Nie ma skutecznego leczenia przeciwwirusowego ani szczepionki.

Polska zagrożona?

Dotychczas żaden z podejrzanych przypadków zakażenia w Polsce nie został potwierdzony. – Są już testy wykrywające kod genetyczny wirusa. Próbki od podejrzanych osób wysyłaliśmy do tej pory do Berlina, jednak od tego tygodnia będziemy mogli wykonywać badania w laboratorium Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie. Jeśli zakażeń będzie więcej, badania będą wykonywane w stacjach sanitarno-epidemiologicznych, testy są już zamówione – zapewnia prof. Stańczak.

Zdaniem ekspertów pojawienie się korona wirusa z Wuhanu w Polsce to kwestia czasu. Ministerstwo Zdrowia i Główny Inspektorat Sanitarny zapewniają, że służby sanitarne i medyczne są przygotowane. Na razie wszystkie osoby wracające z Chin jeszcze w samolocie są proszone o wypełnienie karty informacyjnej i powiadomienie, gdzie będą przebywać w ciągu najbliższych dwóch tygodni. Gdyby w tym czasie pojawiły się u nich objawy infekcji, powinny skontaktować się z najbliższą stacją sanepidu. W przypadku gorączki, kaszlu i duszności trzeba od razu zgłosić się bezpośrednio na oddział zakaźny szpitala.

Pierwsze analizy wykazują, że średnia wieku pacjentów, u których zakażenie miało ciężki przebieg, to 59 lat. – Ciężkie zakażenia dróg oddechowych zawsze występują u osób najsłabszych, czyli starszych, które mają liczne choroby współistniejące, a także u chorych np. po leczeniu nowotworowym oraz u małych dzieci do dwóch lat, mających jeszcze niesprawny układ odpornościowy – tłumaczy dr hab. Kuchar.

W Polsce na razie zagrożenia epidemią 2019-nCoV nie ma, jednak wszystko zależy od tego, jak rozwinie się sytuacja w Chinach. – Nadzieja w tym, że uda im się odizolować chorych i opanować epidemię. Z pojedynczymi przypadkami zakażeń sobie poradzimy, jeśli jednak byłyby masowe, to żaden kraj nie jest na to odpowiednio przygotowany. Przykładowo mamy w szpitalu kilka respiratorów, ale są one na co dzień wykorzystywane, nikt nie kupuje kilkudziesięciu dodatkowych na zapas, bo może okażą się potrzebne – mówi dr hab. Kuchar.

Naukowcom udało się już wyhodować koronawirusa 2019-nCoV; daje to nadzieję na szybsze opracowanie szczepionki, jeśli będzie potrzebna. Trwają też prace nad lekami. Zdaniem ekspertów w Polsce trzeba zakupić odpowiednią liczbę testów wykrywających wirusy i zorganizować system na wypadek, gdyby pojawiła się większa liczba zachorowań. Obecnie trzeba jednak też skupić się na realnym zagrożeniu, które już jest, czyli na grypie. – Co roku w Polsce choruje 4,5-5,5 mln Polaków, są ciężkie powikłania neurologiczne, kardiologiczne, a szczepi się tylko 4 proc. osób – przypomina prof. Horban. Podobnego zdania jest dr hab. Kuchar, który na swoim oddziale ma już kilku pacjentów z poważnym przebiegiem choroby, obarczonych ryzykiem powikłań.

Okładka tygodnika WPROST: 6/2020
Artykuł został opublikowany w 6/2020 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 6/2020 (1922)

  • Prezydent na start 2 lut 2020, 20:00 Rusza prezydencka kampania wyborcza, dlatego tygodnik „Wprost” publikuje wywiad z urzędującą głową państwa Andrzejem Dudą. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 2 lut 2020, 20:00 Małgorzata Kidawa-Błońska, kandydatka na prezydenta Koalicji Obywatelskiej, podobno nie lubi feminatywów. Panią polityk tak bardzo drażni używanie żeńskich wariantów nazw zawodów i stanowisk, że ostatnio była poirytowana nawet zaproszeniem, jakie wystosował do niej KOD z... 6
  • 7 dni dookoła świata 2 lut 2020, 20:00 USA Wirus sprzyja Ameryce Koronawirus może mieć pozytywny wpływ na amerykańską gospodarkę. Tak uważa sekretarz handlu USA Wilbur Ross, twierdząc, że powszechny strach przed epidemią przyspieszy powrót miejsc pracy do Stanów... 8
  • Obraz tygodnia 2 lut 2020, 20:00 10 tys. zł wpłacił na konto Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy Ireneusz Bukrabo za możliwość zjedzenia kolacji w towarzystwie aktorki Julii Wieniawy. 39 dni – takie ferie – jak wyliczył „Super Express” – zaplanowali sobie... 11
  • Bycie sobą wymaga odwagi 2 lut 2020, 20:00 Aktualnie można panią oglądać w aż siedmiu tytułach na deskach Teatru Kwadrat, a teraz pojawia się ósmy: „Nie książka zdobi człowieka”. To współczesna komedia, mówiąca o świecie show-biznesu, celebrytów i gwiazd. Jedną z... 12
  • Brudne ręce pana Tomka 2 lut 2020, 20:00 Agent Tomek oskarża szefów i przeprasza za prowokację. Czy jego zeznania zaszkodzą PiS? 13
  • Wyłamuję pręty w złotej klatce 2 lut 2020, 20:00 Wyłamuję pręty w złotej klatce Ludzie nie wybrali mnie po to, żebym zabiegał o względy warszawskiego salonu – mówi Andrzej Duda, prezydent RP. 14
  • Borys Budka, czyli w Platformie bez zmian 2 lut 2020, 20:00 Borys Budka odmienia słowo „energia” przez wszystkie przypadki. Na razie jednak nic nie wskazuje, by nowy szef PO miał inny pomysł na walkę o władzę w Polsce niż bycie energicznym antypisem. 20
  • Molestowanie względne 2 lut 2020, 20:00 Jerzy Owsiak: Niech pani spróbuje seksu. Poczuje pani motyle w brzuchu, poczuje pani rozluźnione plecy. Poczuje pani kwiat we włosach, a przez to w głowie też się może poukładać. Za takie słowa pod adresem Krystyny Pawłowicz warszawski... 24
  • Zarządzanie strachem 2 lut 2020, 20:00 Strach przed nową zarazą z Chin znacznie wyprzedza realne zagrożenie chorobą. Jest za to użyteczny dla każdego, kto chciałby ograniczyć chińskie wpływy gospodarcze w świecie. 26
  • To nie apokalipsa 2 lut 2020, 20:00 Nowy wirus jest nawet 10 razy mniej zabójczy niż SARS – mówi prof. Ali S. Khan, epidemiolog, ekspert WHO. 29
  • Zabójcze wirusy 2 lut 2020, 20:00 Jest tylko kwestią czasu, kiedy koronawirus z Wuhanu znajdzie się w Polsce. Pytanie, czy będą to pojedyncze przypadki, jak groźne i czy nasz system będzie dobrze do tego przygotowany. 30
  • Dziewczynka z odsetkami 2 lut 2020, 20:00 11-letnia Zuzia ma do spłacenia milion złotych długu. Dzieciństwo spędziła w sklepie przy opuszczonej hurtowni. Teraz wychowuje się z mamą na 20 mkw. Komornik zajął jej rentę po zmarłym tacie. Zuzia ma jedno marzenie – chciałaby mieć rower. 32
  • Nie pracują, bo prasują 2 lut 2020, 20:00 O to, żeby Polki z małych miasteczek i wsi mogły pójść do pracy, muszą postarać się inni: państwo, pracodawcy, a przede wszystkim mężowie. 36
  • Sprawy, które nie przeszkadzają 2 lut 2020, 20:00 Wiele ważnych i mądrych słów powiedziano podczas obchodów 75. rocznicy wyzwolenia obozu w Oświęcimiu. 39
  • Wypisani z rodziny 2 lut 2020, 20:00 Wydaje się, że synem lub córką jest się na całe życie. A jednak bywają powody, dla których dorosłe dzieci mówią rodzicom: ja wysiadam. 40
  • Po pierwsze przyjaciele 2 lut 2020, 20:00 Kilka lat temu umarł Tomasz, mój przyjaciel. 43
  • Z biglem i bez kantów 2 lut 2020, 20:00 Kaletnik był już zawodem na wymarciu, ale zakochało się w nim kolejne pokolenie. Teraz powraca do życia, chociaż częściej jako hobby niż profesja. 44
  • Hossa bessa 2 lut 2020, 20:00 Wirus paraliżuje biznes Pod koniec ubiegłego tygodnia Ikea ogłosiła, że zamyka ponad 30 swoich chińskich sklepów. To niemal połowa wszystkich punktów, które Szwedzi prowadzą w Państwie Środka. W obawie przez koronawirusem swoją... 48
  • Opolskie Orły rozdane 2 lut 2020, 20:00 Gala Orłów Wprost jest jednym z najważniejszych wydarzeń organizowanych przed redakcję naszego tygodnika. 50
  • Rolnik menedżerem 2 lut 2020, 20:00 Walka o rynek i lepsze ceny skupu, zmieniające się warunki pogodowe i problem sukcesji to tylko niektóre wyzwania, które stoją przed rolnictwem. Gospodarstwa rolne to często duże innowacyjne firmy. 52
  • Odzyskają każdy dług 2 lut 2020, 20:00 Jesteśmy jednym z liderów wzrostu na rynku windykacji – mówi Marek Olszewski, który współtworzył m-Windykację, innowacyjne przedsiębiorstwo zajmujące się odzyskiwaniem należności. 54
  • Hotel Ilan – tradycja i nowoczesność 2 lut 2020, 20:00 W zabytkowym gmachu Jeszywas Chachmej Lublin, dawnej największej oraz najbardziej prestiżowej szkole rabinackiej na świecie, mieści się hotel Ilan, który łączy tradycję żydowską z nowoczesnością. 55
  • Szprychy zamachowe 2 lut 2020, 20:00 Dzisiaj jeździmy koleją po torach zbudowanych przez zaborców. To używany garnitur, który nosił ktoś inny. Centralny Port Komunikacyjny to garnitur uszyty na polską miarę u dobrego krawca – mówili uczestnicy debaty o CPK. 56
  • Kolej na inwestycje 2 lut 2020, 20:00 Dzięki wielomiliardowym inwestycjom, największym w historii Grupy PKP, polska kolej przeżywa renesans – modernizowane są dworce, linie kolejowe, rośnie znaczenie przewozów towarowych. 58
  • Miliony dla strażaków 2 lut 2020, 20:00 PKN ORLEN i Fundacja ORLEN przeznaczą kolejne 2 mln zł na wsparcie państwowych i ochotniczych straży pożarnych w całej Polsce. Wnioski o dofinansowanie można składać do 16 marca br. 60
  • Know-how 2 lut 2020, 20:00 Avatar na kółkach Mercedes-Benz na targach CES 2020 w Las Vegas pokazał swój samochód przyszłości – Vision AVTR. Sam koncern swój koncept przedstawia jako połączenie człowieka, maszyny i natury, którego dotąd świat motoryzacji nie... 62
  • Pochwała odwagi i Johnsona 2 lut 2020, 20:00 Kiedy pół roku temu Boris Johnson obejmował urząd brytyjskiego premiera, niemal cały świat sądził, iż jego misja jest beznadziejna. 63
  • Polska się mną nie interesuje 2 lut 2020, 20:00 Tygodnikowi „Wprost” jako jedynemu udało się przeprowadzić wywiad z Jakubem Skrzypskim, więźniem politycznym odsiadującym wyrok siedmiu lat więzienia w Indonezji. Rozmowę musieliśmy przeprowadzić w zakonspirowany sposób, za pośrednictwem adwokatów i przyjaciół skazanego. 64
  • Nadzieja w tabletce, czyli ranking nowych superleków 2 lut 2020, 20:00 Od terapii genowej do niebieskiej tabletki dla kobiet: czy te leki zmienią medycynę? 70
  • Jedz i chudnij 2 lut 2020, 20:00 Jeśli 1 stycznia zaczęłaś się odchudzać, powinnaś już widzieć pierwsze efekty. Waga ani drgnęła, a może wręcz wzrosła? Czas zmienić taktykę. 74
  • Śpiew rozpaczy 2 lut 2020, 20:00 Śpiew rozpaczy Nastoletnia Billie Eilish zgarnęła nagrody Grammy w najważniejszych kategoriach. Z jej problemami psychologicznymi, chropowatym wizerunkiem i mrocznymi, mamrotanymi piosenkami idealnie nadaje się na gwiazdę współczesnych czasów. 76
  • Kobieta na zakręcie 2 lut 2020, 20:00 Danuta Stenka, jako dwubiegunowa Raniewska z „Wiśniowego sadu”, zbiera w Szwajcarii wspaniałe recenzje. Krytycy uważają, że przedstawienie Yany Ross jest jednym z dziesięciu najlepszych niemieckojęzycznych spektakli minionego roku. 80
  • Wydarzenie 2 lut 2020, 20:00 Przełomy Licząca ponad 600 stronic książka „Paryż 1938” to – jak deklaruje autor – ostatnia część cyklu, w skład którego wchodzą jeszcze „Wiedeń 1913” i „Londyn 1967”. Ów autor to profesor z Polskiej Akademii Nauk,... 83
  • Film 2 lut 2020, 20:00 Śmieszny Hitler Niegdyś Roberto Benigni skakał po krzesłach, aby odebrać Oscara za „obozową” komedię „Życie jest piękne”. Teraz sześć nominacji do nagród Akademii zdobył „Jojo Rabbit”. Taika Waititi portretuje chłopca z... 84
  • Muzyka 2 lut 2020, 20:00 Małe tęsknoty Julia Marcell to jedna z najbardziej niedocenionych i zarazem najzdolniejszych polskich artystek. Choć w przeszłości romansowała z popem („Manners”, „Tarantino”), z nową płytą artystka robi daleki krok w stronę... 85
  • Książka 2 lut 2020, 20:00 Kobiety w akcji W górach rozbija się awionetka, ginie pilot, a pasażerka ucieka z miejsca katastrofy. Dlaczego? Tego czytelnik dowiaduje się z rekonstrukcji jej przeszłości, która przeplata się z opisami dramatycznej wędrówki przez... 86
  • Kalejdoskop 2 lut 2020, 20:00 Postmodernistyczna fantazja Liga Niezwykłych Dżentelmenów: Burza” ma być ostatnim dziełem Alana Moore’a, bodaj najwybitniejszego żyjącego scenarzysty komiksowego, który jakiś czas temu ogłosił przejście na emeryturę. To... 87
  • Jak ochrzciłem królewskie dziecko 2 lut 2020, 20:00 Muszę wam się przyznać, że dobijają mnie moje – delikatnie mówiąc – rojalistyczne sny. Zwykle zaczyna się tak, że nie da się już dłużej ukrywać tego, iż moja rodzina jest spokrewniona z angielską rodziną królewską. To, co... 88
  • W poszukiwaniu zimy 2 lut 2020, 20:00 Białe kombinezony, narty all mountain, trasy w aplikacji oraz Gruzja, jak się okazuje, najmodniejszy kierunek wypraw narciarzy w tym roku. Oto zimowe trendy 2020. 90
  • Śmierć Ciechowskiego podcięła mi skrzydła 2 lut 2020, 20:00 Oczami wyobraźni widziałem, jak tworzymy coś razem. Czułem, że straciłem kogoś wyjątkowego. 93
  • Dzieciństwo we włoskim stylu 2 lut 2020, 20:00 Produkty z Włoch nie przypadkiem są uznawane za synonim luksusu i najwyższej jakości. Wyróżniają się interesującym wzornictwem i są produkowane ze starannie wyselekcjonowanych materiałów. Również wyroby dla dzieci. 94
  • Król Migdał Pierwszy 2 lut 2020, 20:00 To karnawałowe ciasto ma być lekko wilgotne i chrupiące, a masa migdałowa lepka i uwodzicielsko słodka. 96
  • 5 sposobów na... kiszone superfoods 2 lut 2020, 20:00 Moda na kiszonki trwa w najlepsze. I dobrze, bo próżno szukać przekąski zdrowszej, bogatszej w witaminę C, a także witaminy z grupy B, wapń, magnez i choćby błonnik pokarmowy. Co kisić? 97
  • Zrób sobie… Budkę 2 lut 2020, 20:00 Stary szyld już nie nęci, a w karcie odgrzewane kotlety. Czy Borys Budka zrobi w Platformie kuchenne rewolucje? 98

ZKDP - Nakład kontrolowany