Klęska i cud solidarności

Klęska i cud solidarności

Dodano:   /  Zmieniono: 8
W tym wypadku jabłko padło bardzo daleko od jabłoni. Co wspólnego mają dziś „Solidarność” i solidarność z tamtymi „Solidarnością” i solidarnością? „Solidarnościowe” logo sprane, „solidarnościowe” przesłanie spsiałe, a może dokładniej – sPiSiałe.
A więc klęska solidarności. Ale i wspaniały cud solidarności. Cud, bo – parafrazując poetę – urodzeni w niewoli, okuci w powiciu, tylko jeden taki Sierpień mieliśmy w swoim życiu. A do tego cudem tchną owoce tamtego Sierpnia. Same cuda. Cud wolnej Polski, cud demokracji, cud bezkrwawej rewolucji. Nie było w polskiej historii wspanialszego i bardziej skutecznego ruchu społeczno-przyjacielskiego. Więc w czym problem?

Najpierw pewien paradoks. Kto na „Solidarności" w perspektywie dłuższej najbardziej stracił? Dokładnie ci, którzy byli jej najważniejszymi akuszerami. Robotnicy z wielkich, socjalistycznych zakładów pracy, inteligencja (pracująca miast i wsi) oraz Kościół. Robotnicy i inteligenci dostali wolność, ale nie bardzo poradzili sobie z rynkiem, Kościół średnio radzi sobie z wolnością, choć całkiem sprawnie poradził sobie na rynku.

Najbardziej straciła jednak sama „Solidarność". I solidarność. Jej z kolei najcięższe ciosy zadali twórcy i ludzie „Solidarności”. Lech Wałęsa identyfikujący „Solidarność” z sobą. Prawdziwi patrioci z „Solidarności” identyfikujący Wałęsę z jakąś agenturą. Zmarły niedawno gdański kanonik, który w latach 90. tak bardzo szkodził „Solidarności”, jak w latach 80. jej pomagał. Były prezydent i były premier, którzy uznali, że to oni są najlepszymi depozytariuszami tradycji „Solidarności”, a wszyscy inni stoją tam, gdzie stało ZOMO. Ich idea „Polski solidarnej”, służąca temu, by Polskę podzielić. Związek „Solidarność”, który przylepiając się do jednej partii politycznej, stał się widomym znakiem skarlenia ideału i degradacji wspaniałego logo.

Oddajmy też sobie co nasze. Egzamin z solidarności oblewamy sami, my wszyscy, politycy, ale nie tylko politycy. Okazuje się, że wtedy w Gdańsku strajkujący i opozycja potrafili rozmawiać z przedstawicielami, delikatnie mówiąc, nielubianej władzy w sposób nieskończenie bardziej cywilizowany, niż dziś rozmawiają z sobą władza i opozycja. Komunistyczny wicepremier miał więc podstawy, by w momencie podpisywania porozumień powiedzieć, że „rozmawialiśmy tak, jak powinien rozmawiać Polak z Polakiem".

Otóż dziś każdego dnia na szczytach władzy w Polsce i dużo, dużo niżej dajemy masę przykładów na to, jak Polak z Polakiem rozmawiać nie powinien. A jeśli już rozmawiają, to doskonale się wymijając, uchylając się od zmierzenia się z problemem, od dotknięcia tego, co jest jego istotą. Przykład z ostatnich dni. Władza oczekuje, że biskupi zaangażują się w rozwiązanie problemu krzyża przed Pałacem Prezydenckim. Biskupi w sprawie krzyża abdykują i apelują o rozwiązanie problemu do władzy. Władza ustami rzecznika rządu wyraża niezadowolenie, że biskupi nie wzięli się do rozwiązywania problemu, ale jednocześnie sama nie robi nic, by go rozwiązać. Przedstawiciel biskupów wyraża zawód z powodu stanowiska przedstawiciela rządu. Oto solidarność braku powagi, braku odpowiedzialności i uników.

Tamten Sierpień sprzed 30 lat zwykłym czynił to, co chwilę wcześniej było niewyobrażalne. Z pogardzanego robola czynił osobę, z anonimowej postaci – bohatera, z szarej masy – rzeszę obywateli. Na dodatek tej rzeszy ludzi przywracał wzajemne zaufanie i poczucie godności, dając im jednocześnie poczucie odpowiedzialności za dobro wspólne.

I chyba najsmutniejszym bilansem tego, co z „Solidarnością" i solidarnością zrobiliśmy, jest to, co stało się już w wolnej Polsce ze słowami i z pojęciami, które tamten Sierpień nobilitował i wynosił na piedestał. Wspólnota? Gdzie? Obywatele? Marnie się ma nasza Polska obywatelska. Zaufanie? Pod względem poziomu nieufności społecznej jesteśmy w Europie na czele. I jeszcze samo słowo „solidarność”. „Solidarni 2010” – samo to hasło zabrzmiało przecież jak jakieś okrutne szyderstwo. Chyba że uznać, iż sensem solidarności jest pogarda, nienawiść, że są nim obelgi i nikczemne oskarżenia.

I można by jeszcze długo ciągnąć litanię żalów i pretensji. Można by, ale po co? Wtedy, w Sierpniu 1980 r., większość z nas za taką Polskę dałaby się pokroić, taką Polskę jak ta niedoskonała dzisiejsza uznalibyśmy wtedy za spełnienie najwspanialszego marzenia. Jakakolwiek by ta Polska była, jest nasza. I ile będzie w niej zaufania, odpowiedzialności i wspólnoty, to zależy wyłącznie od nas. Także to, ile będzie w niej solidarności. I to jest najwspanialsze zwycięstwo, cud tamtego Sierpnia i tamtych – „Solidarności" i solidarności.



Więcej możesz przeczytać w 36/2010 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 8

Spis treści tygodnika Wprost nr 36/2010 (1439)

  • Klęska i cud solidarności 29 sie 2010, 12:00 W tym wypadku jabłko padło bardzo daleko od jabłoni. Co wspólnego mają dziś „Solidarność” i solidarność z tamtymi „Solidarnością” i solidarnością? „Solidarnościowe” logo sprane, „solidarnościowe” przesłanie spsiałe, a może... 4
  • Na skróty 29 sie 2010, 12:00 Odbijanie TVP PO i SLD rozpoczęły czyszczenie telewizji publicznej z ludzi PiS. Rada nadzorcza TVP, w której nowa medialna koalicja ma większość, w piątek za jednym zamachem zawiesiła prezesa Romualda Orła i członka zarządu Przemysława... 7
  • Niewierny Tomasz 29 sie 2010, 12:00 Marek Migalski napisał list do prezesa Kaczyńskiego. W liście eurodeputowany PiS krytykuje prezesa partii za to, że po wyborach prezydenckich zmienił swój zmieniony na czas kampanii wizerunek. Krótko mówiąc, Migalski ma pretensje do... 9
  • Najpiękniejszy w całej wsi 29 sie 2010, 12:00 Kończą emitować „Złotopolskich". Ci w TVP chyba nie wiedzą, co robią. To przecież telewizyjna zbrodnia na narodzie – jak bez „Złotopolskich" spożyć niedzielny rosół? Ja już widzę na Woronicza... 10
  • Życie za życie 29 sie 2010, 12:00 – Wiem, jakieś dziecko musi umrzeć, by moje dostało jego narządy. Ale proszę tamtego rodzica o życie dla mojej córki – mówi matka śmiertelnie chorej dziewczynki. 12
  • Niech Ziobro nie kłamie 29 sie 2010, 12:00 Wychodzi z tej koncepcji Zbyszka Ziobry, że wszyscy są mądrzy, a jarosław kaczyński głupi. To ja to dementuję – mówi posłanka PiS Elżbieta Jakubiak. 16
  • Pan doktor i stringi 29 sie 2010, 12:00 Droga do polityki: peany na cześć PiS. Sposób, żeby zaistnieć: ostro skrytykować Jarosława Kaczyńskiego. Specjalność: robienie szumu wokół własnej osoby. 20
  • Żywoty kasiarzy 29 sie 2010, 12:00 W europarlamencie możliwości są dwie. można korzystać z życia – jeździć na Bali i Seszele oraz latać klasą biznes. Albo oszczędzać – spać w hostelach i oszukiwać na benzynie. Pracy jest niewiele. 24
  • Najsztub pyta: Żyje, mniej pije i ma… 29 sie 2010, 12:00 Już kilka razy ogłaszano koniec człowieka z czerwonymi włosami. Ostatnio dwa tygodnie temu. A on uważa, że realizuje wszystkie swoje marzenia i powoli wychodzi z patologii. Nie zabił się, choć o tym myślał. Michała Wiśniewskiego nic nie zatopi? 28
  • Warto pomarzyć 29 sie 2010, 12:00 Co się stało z nami przez te 30 lat, od czasów pierwszej „Solidarności”? 33
  • Święto „Solidarności”? 29 sie 2010, 12:00 „Solidarność” próbowała zbudować wspólnotę polityczną, która nie byłaby oparta na politycznej kalkulacji, lecz na prawdziwej przyjaźni bardzo wielu ludzi. 34
  • Największy strajk nowoczesnej Europy 29 sie 2010, 12:00 – Sprzedaliście nas! – krzyknęła tramwajarka Henryka Krzywonos, kiedy Lech Wałęsa po trzech dniach ogłosił zwycięstwo. Stoczniowcy już wychodzili. Zatrzymały ich cztery kobiety. One uratowały strajk w Stoczni Gdańskiej. 37
  • Dworzec upadły 29 sie 2010, 12:00 Dawniej był dumą stolicy, symbolem nowoczesności. Dziś odstrasza smrodem, brudem i „aferą kebabową”. PKP obiecuje jednak, że do Euro 2012 Dworzec Centralny znów będzie pachnieć i lśnić jak dawniej. 44
  • Życie po telewizji 29 sie 2010, 12:00 Jedni nie chcą wracać do przeszłości. inni lata w telewizji wspominają z sentymentem. Dawni gwiazdorzy telewizyjni. Często wciąż bardziej popularni od tych dzisiejszych. 48
  • Meczet w patriotycznej okolicy 29 sie 2010, 12:00 Jeszcze nie ucichła awantura o budowę meczetu na warszawskiej ochocie, a już szykuje się kolejna bomba. Muzułmanie chcą mieć w stolicy jeszcze jedną świątynię. 52
  • Handlarz śmierci 29 sie 2010, 12:00 W filmie „Pan życia i śmierci” zagrał go Nicholas Cage. Ale prawdziwy Wiktor But jest jeszcze straszniejszy od hollywoodzkiego. Największy współczesny handlarz bronią niebawem trafi przed amerykański sąd. 54
  • Kain i Abel po brytyjsku 29 sie 2010, 12:00 Bratobójcza rywalizacja na szczytach brytyjskiej polityki. David i Edward Miliband walczą o przywództwo w lewicowej Partii Pracy, a być może także o fotel premiera Wielkiej Brytanii. 58
  • Dorwać Putina 29 sie 2010, 12:00 Zarobił w Rosji miliardy. przez lata faktycznie rządził krajem. Teraz na wygnaniu w Londynie ma jeden cel – walczyć z Putinem. Temu podporządkował całe życie. 60
  • Satrapa z Kairu 29 sie 2010, 12:00 Rządzi od niemal 30 lat. Teraz powoli umiera na oczach całego świata. Ale Hosni Mubarak wciąż rozdaje karty na Bliskim Wschodzie. 64
  • Wojna kłamstw 29 sie 2010, 12:00 Ameryka znów żyje sprawą Pata Tillmana, młodego żołnierza, który zginął w Afganistanie. Pentagon wykreował go na bohatera poległego w walce. W rzeczywistości zastrzelili go koledzy z oddziału. 66
  • Tygrys w dołku 29 sie 2010, 12:00 Dlaczego człowiek, który zdobył wszystko, w tak bezmyślny i idiotyczny sposób zaryzykował wszystko? To największy sekret największego golfisty świata. 69
  • Kebaby za 2,5 miliarda 29 sie 2010, 12:00 O 4.00 nad ranem po imprezie, w południe między wykładami albo po pracy Polak syci głód kebabem. Chociaż polska wersja najczęściej nie ma wiele wspólnego z tureckim oryginałem, już dawno wyparła i PRL-owską zapiekankę, i amerykańskiego hot doga. 70
  • Armia najemników 29 sie 2010, 12:00 Erik Prince, były komandos i założyciel najpotężniejszej prywatnej armii świata, zarobił miliony na światowej wojnie z terrorem. Bo jego ludzie okazywali się bardziej skuteczni niż regularna armia. 74
  • Ja jestem biznesem 29 sie 2010, 12:00 Kiedy cały przemysł muzyczny przeżywa głęboki kryzys, tylko raperzy spokojnie liczą dolary. 76
  • Wieczne wakacje 29 sie 2010, 12:00 Zarabiać w Polsce, a żyć w domu na plaży w Tajlandii? To nie jest niemożliwe. Dzięki wynalazkowi o nazwie geoarbitraż. 78
  • Trzymajcie się! 29 sie 2010, 12:00 Chilijscy górnicy z San Jose spędzą pod ziemią minimum kilka miesięcy. Jak to wytrzymają? 80
  • Biblia czy harlequin? 29 sie 2010, 12:00 „Jedz, módl się, kochaj” Amerykanki Elizabeth Gilbert to prawdziwy fenomen. Najpierw bestseller w księgarniach, teraz hit w kinach. W roli bohaterki łączącej zamiłowanie do medytacji z gorącym temperamentem erotycznym – Julia Roberts. 83
  • Architektura z drugim dnem 29 sie 2010, 12:00 Projektuje ikony architektury i obudowuje je wyrafinowaną teorią. Rema Koolhaasa uhonorowano właśnie na 12. Biennale Architektury w Wenecji, wręczając mu Złotego Lwa za całokształt twórczości. 86
  • Polak i Chińczyk to jedna rodzina 29 sie 2010, 12:00 Najlepszy polski zespół czy symbol obciachu? Bayer Full sprzedał miliony płyt, zagrał tysiące koncertów, zarobił fortunę i podzielił Polaków. Teraz wybiera się na podbój Chin. 88
  • Porażki dziewczyny z sąsiedztwa 29 sie 2010, 12:00 Dlaczego Jennifer Aniston, jedna z najbardziej rozpoznawalnych aktorek na świecie, gra w coraz gorszych filmach, które ogląda coraz mniejsza publiczność? Pytanie szczególnie aktualne w chwili, gdy na nasze ekrany wchodzi najnowsze dzieło gwiazdy – „Tak to się teraz... 90
  • Jedno głupie zdanie Adolpha Ochsa 29 sie 2010, 12:00 Polska polityka zmieniła się z chwilą powstania TVN 24. 92
  • Albo eko, albo zysk? 29 sie 2010, 12:00 Ekologiczne towary opłaca się produkować na całym świecie. Ale ciągle nie w Polsce. Popyt na nie jest coraz większy, lecz wciąż nie na tyle, by pokryć wysokie koszty produkcji. 94
  • Ekologiczna autostrada 29 sie 2010, 12:00 Kiedy powstawały pierwsze drogi szybkiego ruchu w Polsce, nikt nie patrzył na to, jaki wpływ będą miały na środowisko naturalne. Dziś jego ochrona to podstawa, na którą firmy wydają 30 proc. wartości inwestycji. 98
  • Słońce, do pracy! 29 sie 2010, 12:00 Kolektor słoneczny nie sprawdzi się w każdym domu, ale zwykle opłaca się zainwestować w to nowoczesne źródło ciepła. 102
  • Szał pomidora 29 sie 2010, 12:00 Tak naprawdę smakuje mi każdy pomidor, który sama zerwę z krzaka. 104
  • Koniec wakacji, czyli pancerni przekazują pałeczkę politykom 29 sie 2010, 12:00 Opis: Trwa odprawa. Janek pochyla się nad załogą. Każdy z pancernych słucha w skupieniu rozkazów dowódcy. By lepiej wszystko zrozumieć, Szarik i Tomuś przekrzywiają głowy. Janek: Wakacje się kończą i my – jako serial z... 105
  • Coś Strasznego! 29 sie 2010, 12:00 W polityce, jak państwo dobrze wiedzą, panuje zasada przykrywania. 105
  • Głową w ekran 29 sie 2010, 12:00 Telewizja wychodzi z założenia, że człowiek szczęśliwy to człowiek gruntownie rozerwany. 106