Wywiad

Wywiad

Dodano:   /  Zmieniono: 9
Wiele lat temu amerykański mistrz świata w boksie Mike Tyson wypowiedział słowa, które do dziś nie dają mi spokoju: „Za wywiady powinno mi się płacić, to ja dostarczam treści, media z tego żyją". Wkrótce rzucił nawet jakąś kwotę, ale media odwróciły się od niego i  Żelazny Mike znikł z obiegu. Miesiąc potem wycofał się z deklaracji.

Zaintrygowała mnie prozaiczna myśl, którą Tyson rzucił od niechcenia: kto jest autorem wywiadu udzielanego dziennikarzowi: gwiazda (kimkolwiek jest) czy dziennikarz? Nie chodzi mi jak Tysonowi o wynagrodzenie, lecz o prostą prawdę: kiedy dziennikarz mnie pyta o moją historię, a ja mu ją opowiadam, to czy ja jestem autorem tej treści, czy on? I czy mam do  niej jakieś prawa?

Parę dni temu, jadąc autem, słuchałem audycji, w której dyskutanci sprzeczali się o to, czy autoryzacja wywiadu powinna być obowiązkowa. Autoryzacja polega z grubsza na tym: dziennikarz przesyła rozmówcy materiał do akceptacji, a ten ewentualnie poprawia odpowiedzi. Czasem coś wykreśla, jakąś myśl rozwija, niekiedy dochodzi do wniosku, że nie chce tego wywiadu, i odmawia autoryzacji – wówczas wywiad nie może być opublikowany. Autoryzacja w Polsce jest wymogiem prawa.

Polscy dziennikarze chcieliby, żeby przestała być konieczna. Osoby „wywiadowane" odwrotnie – chciałyby zaostrzenia procedur. Ze wspomnianej audycji tchnęła dziennikarska jednomyślność: autoryzacja ogranicza wolność słowa, przeszkadza mediom w pracy, a ludziom w dostępie do  prawdy. Jeśli gwiazda ma pretensje, to przecież może potem iść do sądu cywilnego.

Udzieliłem nieskończoną liczbę wywiadów. Widziałem dziennikarzy mądrych i głupich, szczerych i kłamliwych, finezyjnych i  cwanych. Umiem ich ocenić po pierwszym pytaniu. Lista dziennikarskich uchybień, gdybym ją spisał, byłaby dłuższa niż  wystukany na maszynie 40-metrowej długości poemat Jacka Kerouaca „W  drodze". Znalazłoby się tam wszystko, od przekręceń dat, miejsc, nazwisk, po celowe zniekształcenie faktów albo ich pomijanie, usunięcie pytań wraz z odpowiedziami, pozostawienie innych dla zbudowania tezy. Jakaś forma manipulacji miała miejsce niemal za każdym razem.

Dziennikarz z potężnej gazety miał mnie za zło wcielone, więc wywalił na  aut wszystkie moje przyzwoite uczynki, które w trakcie wywiadu się objawiły. W to miejsce dopisał od siebie niezadane mi pytania i moje fikcyjne na nie odpowiedzi. Stałem się fiutem, jakiego świat nie  widział. Odmówiłem autoryzacji – facet poszedł na całość i poinformował redakcję, że autoryzację ma. Poszło. Tabloid zacytował mnie słowo w  słowo, gdy na Facebooku napisałem brzydko o Jarosławie Kaczyńskim. Dziennikarz w opisie kłamliwie poinformował, że to mój komentarz do  trwającej kampanii wyborczej, choć tekst popełniłem wiele miesięcy wcześniej i w zupełnie innym kontekście. Prestiżowy miesięcznik miał zamiar opublikować wywiad ze mną, podczas udzielania którego poszedłem w  prywatne dygresje o politykach i ich miłościach. W pewnej chwili powiedziałem, że każdy ma kogoś bliskiego, kto go kocha, nawet Hitler był uwielbiany przez dzieci. Kilka pytań wcześniej mówiłem coś o  Aleksandrze Kwaśniewskim, dziennikarz dokonał skrótu i wyszło, że żona Kwaśniewskiego kocha go tak, jak dzieci kochały Hitlera.

Mając to  wszystko w głowie, słuchałem teraz bolesnych wyznań o tym, jak autoryzacja ogranicza dziennikarzom wolność słowa. Kto jest autorem wywiadu: przepytywany czy pytający? Ten, kto dostarcza treści, czy ten, kto zadaje pytania? Czy słynna kilkudniowa rozmowa Janna Wennera z  Johnem Lennonem z 1971 r., pełna krótkich, inspirujących pytań i  filozoficznych odpowiedzi, to dzieło utalentowanego żurnalisty czy  genialnego artysty? Jacek Kuroń miał zwyczaj zapraszać do domu znajomych, stawiał butelkę wódki, włączał magnetofon i zaczynali gawędzić. W końcu Kuroń wrzucał swoje monologi i te po spisaniu stawały się jego słynnymi książkami. Czy – wobec powyższego – Kuroń był ich autorem? Czy Kuroń powinien mieć prawo do autoryzacji, czy też to prawo powinien mieć jego współbiesiadnik?

Autor wypowiedzi powinien mieć prawo do autoryzacji nie  tylko dlatego, że mógł paść ofiarą błędów dziennikarza.

Także dlatego, że mógł się przespać i uznać, że przesadził. Po powrocie do domu sprawdził i uznał, że jednak się pomylił. Nagle skumał, że został wkręcony w intrygę. Dopadło go przerażenie na widok własnych słów. Musi mieć to prawo, bo to jest JEGO WYPOWIEDŹ, nie dziennikarza.

Taki cios mi zadał niechcący Mike Tyson. Na szczęście to jedyny cios, jaki mi w życiu zadał.

Więcej możesz przeczytać w 49/2011 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 9
  • tomasz@   IP
    niestety strzelił pan kulą w płot. jest pan znanym piewcą demokracji amerykańkiej więc powinien pan wiedzieć, że tam nie ma obowiązku autoryzacji. jeżeli ktoś chce pana obsmarować w prasie nie musi z panem robić wywiadów. przyszła mi na myśl kwestia wywiadów na żywo w telewizji. według pana teorii wszystkie pytania powinny być dostarczone z odpowiednim wyprzedzeniem.
    • Andrzej   IP
      O boziu, to już poema na temat geniusza Zbigniewa Hołdysa! Jak zwykle wielkie A na początku, no bo sam Tyson wali go w nocha, potem pojawiają się postaci Lenona, Kuronia, a na koniec cierpiący Zibi! MEGALOMAN i BUFON!
      • polo   IP
        aut? aut to chyba nie...
        • emar@to.onet.pl   IP
          kiedyś zadzwonił do mnie pan z tvn-u i spytał czy wezmę udział w programie zakup kontrolowany... dodał ze nie ma obowiązku występowania przed kamerą...:) odpowiedziałem mu że nie sądzę by reaktor kiwający się tak jakby chciał wybić mi czołem szybę w telewizorze i kończący każde słowo dźwiękiem mnyymnyy, znał się na czymkolwiek. obraził się!!!! więcej nie zadzwonił!!! i o to chodziło!!!
          • Andy   IP
            A jak to się ma do banów, które sam dajesz tym, którzy Cię pytają? Np. dlaczego jak ktoś coś powie to insynuacja, ale jak Ty to samo powiesz to już nie? Może jednak autoryzacja powinna być zmieniona (nie zniesiona) aby nie robić z siebie hipokryty?

            Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2011 (1504)

            • Kuchnia polska 4 gru 2011, 12:00 Reakcją na berlińskie wystąpienie ministra Sikorskiego nie musi być pełna egzaltowanych ochów i achów euforia. Ale nie powinien nią być też urągający logice i estetyce bełkot. Może i nie powinien, ale jest. 6
            • Na skróty 4 gru 2011, 12:00 Jak Sikorski konsultował wystąpienieRadosław Sikorski konsultował treść swojego berlińskiego wystąpienia nie z Donaldem Tuskiem, ale z jego najbliższym współpracownikiem Janem Krzysztofem Bieleckim – ustalił „Wprost".... 8
            • Prezes Grzegorz Lato. List gratulacyjny 4 gru 2011, 12:00 Szanowny Panie Prezesie Grzegorzu, królu strzelców mistrzostw świata, dwukrotny ich medalisto, złoty medalisto olimpijski, senatorze Rzeczypospolitej i wreszcie prezesie Polskiego Związku Piłki Nożnej. Nie rozumiem, jak tak ogromna rzesza... 12
            • Chopin – człowiek, który został nazistą 4 gru 2011, 12:00 Uwaga – Krzysztof Zanussi kręci nowy film. Wciąż trzymający rękę na pulsie współczesności reżyser nakręci obraz pt. „Obce ciało", który ma traktować o mobbowanym w pracy katoliku. Co ciekawe, z powodu przekonań... 14
            • Cena ratunku 4 gru 2011, 12:00 Wezwałem Niemcy do wzięcia odpowiedzialności, także finansowej, za ratowanie strefy euro. Wszyscy w Europie to zrozumieli oprócz polityków PiS. Apeluję do opozycji o solidarność z rządem, który prowadzi wielką grę na rzecz roli Polski w Europie – mówi minister spraw... 18
            • Stawka większa niż Unia 4 gru 2011, 12:00 TOMASZ MACHAŁA: Krytyczne dni w historii Unii – pisze „The New York Times". Zgadza się pan? DOMINIQUE MOïSI: Tak. Ten tydzień to punkt zwrotny w historii Unii. Albo szybko poradzimy sobie z kryzysem, albo przeżyjemy... 23
            • Niech niemiecki nacjonalizm trzyma się jak najmocniej 4 gru 2011, 12:00 TOMASZ MACHAŁA: Ile w negatywnych emocjach waży w Polsce słowo „Niemiec"? ANDRZEJ STASIUK: Dużo, zaczynając od etymologii słowa „Niemiec", czyli ktoś niemy, ktoś, z kim się nie można porozumieć z racji jego... 25
            • Problem Narodowy 4 gru 2011, 12:00 Pół roku przed Euro otwarto go, ale tylko na niby. Jego szef zarabia tyle, ile premier albo prezydent. Przed państwem Stadion Narodowy. 28
            • Sztandar wyprowadzić 4 gru 2011, 12:00 Pudrowanienic już nie da. SLD czeka rewolucja albo zejście ze sceny. Tylko rewolucjonistów jak na lekarstwo. 32
            • Wio, koniku 4 gru 2011, 12:00 Są z dwóch różnych bajek, ale łączy ich żądza władzy. To żądza naprawdę silna, związek jest więc solidny. 36
            • Dwór prezesa 4 gru 2011, 12:00 Jarosław Kaczyński czasem hamletyzuje, mówi, że ma dość. Wtedy dwór składa mu hołdy, prosi, żeby nie rezygnował. Prezes w końcu ulega i zostaje. Choć przecież nigdzie się nie wybierał. 40
            • O kobiecie, która została zamieniona na komputer 4 gru 2011, 12:00 Życie Danuty Wałęsowej wydało mi się jakąś szczególną martyrologią, która nigdy nie zostanie ani doceniona, ani za martyrologię uznana. 44
            • Prawica dostała wścieklizny 4 gru 2011, 12:00 Radziłbym się radować ciepłą wodą, bo rozwścieczona prawica może nam na głowę wylać kubeł zimnej wody i jeszcze będziemy musieli się cieszyć, że to tylko woda. 46
            • Dawid czy Goliat? 4 gru 2011, 12:00 Ciągnie tiry, tańczy z gwiazdami, a ostatnio również walczy na ringu. Kochają go tłumy, nie cierpią koledzy sportowcy. I mówią: Pudzian to zadufany w sobie skąpiec, który dla zwycięstwa jest gotów na wszystko. Nawet na stosowanie niedozwolonego dopingu. 50
            • Lewy 4 gru 2011, 12:00 Od nieudacznika do gwiazdy Bundesligi – tę drogę Robert Lewandowski przebył w zaledwie kilka miesięcy, stając się dla Niemców dowodem, że Polak potrafi. I to nie tylko jako hydraulik. 54
            • Upadły artysta biznesu 4 gru 2011, 12:00 20 lat temu mówiono o nim: największy aferzysta III RP. On sam wolał nazywać siebie artystą biznesu. Dziś Bogusław Bagsik, współtwórca spółki Art-B i autor osławionego oscylatora, znów ma kłopoty z prawem. 56
            • Nieznośnie niepewna przyszłość 4 gru 2011, 12:00 On ma 66 lat i chce pracować jeszcze cztery lata. Ona ma 57 i resztką sił ciągnie do sześćdziesiątki. Jak długo Polacy mogą pracować? I jak długo chcą? 60
            • Socjalni i ich klienci 4 gru 2011, 12:00 Rząd zafundował pracownikom socjalnym serial telewizyjny o ich codziennym znoju. – Mało realistyczny – uznali oni sami. Woleliby podwyżki i trochę lepsze prawo. 62
            • Najbogatszy człowiek świata 4 gru 2011, 12:00 Oficjalny majątek Władimira Putina nie ma znaczenia. Obecny władca, właśnie szykujący się do kolejnej kampanii prezydenckiej, jak kiedyś car, może mieć w Rosji wszystko. I ma. 64
            • Ostatni więzień Stalina 4 gru 2011, 12:00 To była jedna z najbardziej nieprawdopodobnych biografii ostatniego stulecia. Zmarła Swietłana Stalin, jedyna córka, ostatnie dziecko sowieckiego tyrana. 68
            • Deska ratunku made in China 4 gru 2011, 12:00 Chiny są właścicielem świata, a reszta tylko mieszka tutaj kątem. Podobne prognozy mnożą się na Zachodzie. Czy rzeczywiście zmierzamy w tym kierunku? 72
            • Otake Polskę walczyłem 4 gru 2011, 12:00 Mówi, że chciał już przejść na emeryturę, ale nie może, bo miliony same się pchają do portfela. Kocha latanie, ale bez żalu robi z lotniska centrum handlowe. W kryzysie „cash is the king” – podkreśla. 76
            • Czekanie na potwora 4 gru 2011, 12:00 W tym sezonie w Londynie najmodniejszy jest kindle. W londyńskim metrze, w autobusach, na lotniskach ludzie w najróżniejszym wieku siedzą z nosami w wypromowanym przez Amazon czytniku e-booków. 80
            • Przedszkole konsumpcji 4 gru 2011, 12:00 Polski rynek zabawek zaatakowała amerykańska żyrafa. Jak wyjdą na tym dzieci i portfele ich rodziców? 84
            • Na zawsze ciacho 4 gru 2011, 12:00 Próbował wszystkiego, by pozbyć się wizerunku amanta. Nie pomogła ani współpraca z najlepszymi reżyserami, ani świetne role – nawet te, w których kpi z samego siebie. Z okazji premiery „Moneyball”, w którym znów dowodzi, że jest znakomitym aktorem, Brad Pitt... 91
            • Szekspir forever 4 gru 2011, 12:00 Po co na nowo tłumaczyć Szekspira? Bo jest – mówi Piotr Kamiński, tłumacz - o wiele bardziej znany i doceniany we Francji niż w Polsce. Właśnie pracuje nad polskimi przekładami wszystkich dzieł słynnego stratfordczyka. 96
            • Pracoholik z kreskówki 4 gru 2011, 12:00 Niewielu artystów potrafi przetrwać rozpad kultowego zespołu i założyć kolejny równie kultowy. Damon Albarn, lider Blur i Gorillaz, jest jednym z tych, którym się udało. 100
            • Wywiad 4 gru 2011, 12:00 Wiele lat temu amerykański mistrz świata w boksie Mike Tyson wypowiedział słowa, które do dziś nie dają mi spokoju: „Za wywiady powinno mi się płacić, to ja dostarczam treści, media z tego żyją". Wkrótce rzucił nawet... 108
            • Prusy, małże, bańka i już! 4 gru 2011, 12:00 Tak, zgadzam się, że ciągłe zajmowanie się opozycją (zwłaszcza tą prawicową) zamiast rządem jest trochę niezdrowe dla życia politycznego kraju i być może wynika z antykaczyńskiej fobii wielu dziennikarzy. Ale, jak rany Julek, co... 110
            • 2012 – powrót polisolokat i struktur 4 gru 2011, 12:00 Polisy o funkcji lokacyjnej oraz struktury – właśnie tych produktów będą poszukiwali klienci w przyszłym roku. Nie tylko ze względu na zwolnienie ich z podatku od dochodów kapitałowych. 112
            • Wzbogacili się? Oddadzą 4 gru 2011, 12:00 Ponad 300 tys. zł zarobili w tym roku szefowie warszawskich spółek IT. 30 tys. – magazynierzy. Wkrótce zapłacą wysoką daninę fiskusowi. 113
            • Początek końca kryzysu 4 gru 2011, 12:00 Warto zainwestować w nieruchomości oraz we własne doświadczenie. Kryzys jednak już się kończy, na naszych oczach – twierdzi dr Janusz Grobicki, ekspert Centrum im. Adama Smitha. 114
            • Sukces bankowej kampanii 4 gru 2011, 12:00 Reklamy PKO Banku Polskiego z udziałem Szymona Majewskiego zaowocowały wyraźnym wzrostem liczby rachunków otwieranych przez klientów. Bank umocnił też swoją pozycję lidera jako najlepiej rozpoznawanego spontanicznie banku. Showman odmłodził także jego wizerunek. 116
            • Skórka magiczna 4 gru 2011, 12:00 Skórka pomarańczowa jest w polskiej kuchni wszechobecna, choć udajemy, że o niej zapomnieliśmy. Trochę się jej wstydzimy, trochę nie rozumiemy. Wiele tracimy, nie dodając jej do naszych potraw. Jest niezastąpiona w wykwintnej kuchni, a... 118
            • Ptactwo nad Polską, czyli polityka i ornitologia 4 gru 2011, 12:00 NIE WIEM, CZY PAŃSTWO ZAUWAŻYLI, ale ostatnio nad Polską przeleciało dużo różnej maści ptactwa. Zjawiska tego nie można wyjaśnić teorią o odlocie do ciepłych/przylocie do ciepłych krajów. Dlatego warto mu się przyjrzeć, nim zrobi to CBA (ustawiane przetargi na przeloty ptactwa... 120
            • Raz sierpem, raz młotem niemiecką hołotę 4 gru 2011, 12:00 W PiS wreszcie ożywienie intelektualne. 13 grudnia idziemy na marsz niepodległości, tym razem pod hasłem „Przywrócić karę śmierci i zastosować ją wobec Radosława Sikorskiego, polskojęzycznego dyplomaty na usługach Niemca Benedykta XVI”. 120
            • Czarny piątek 4 gru 2011, 12:00 Czarny piątek to w USA dzień wielkich wyprzedaży. Sklepy otwierają się już o północy i zaczyna się wyścig po telewizory plazmowe, laptopy czy ciuchy w cenach wręcz groszowych. Jak co roku, tak i tym razem doszło do skandali i bójek.... 122