Co przyniesie nowy rok

Co przyniesie nowy rok

Dodano:   /  Zmieniono: 
Gospodarka hamuje, inflacja na szczęście też. Czy obniżka stóp procentowych banku centralnego doda wigoru polskiemu PKB?
Dużo prezentów znaleźli państwo pod choinką? Św. Mikołaj miał gest? Jeśli tak, to dobrze – konsumpcja prywatna pomoże polskiej gospodarce, która ostatnio przyhamowała, ale – co trzeba podkreślić – nadal rośnie. W trzecim kwartale wzrost PKB wyniósł 1,4 proc. r./r. – wynika z danych GUS. Ekonomiści spodziewali się 1,8 proc. „(…) dane o PKB w III kw. potwierdziły wyraźne spowolnienie aktywności gospodarczej. Pogłębił się spadek popytu krajowego, na który złożyło się obniżenie inwestycji oraz wyhamowanie wzrostu konsumpcji” – pisała Rada Polityki Pieniężnej w komunikacie po swoim grudniowym posiedzeniu, na którym obniżyła stopy procentowe NBP o 0,25 pkt proc., do 4,25 proc. Obniżka powinna gospodarce pomóc, choć nie od razu. Jej efekty są zwykle widoczne z pewnym opóźnieniem.

Co w najbliższej przyszłości? „Napływające dane miesięczne, w tym utrzymująca się niska dynamika produkcji przemysłowej oraz sprzedaży detalicznej, a także spadek produkcji budowlano-montażowej, wskazują na wciąż niską dynamikę aktywności na początku IV kw.” – dodała RPP.

Mocniejszego hamowania raczej nie ma. – Wzrost PKB w czwartym kwartale będzie podobny do wyniku osiągniętego w trzecim kwartale, ale nie niższy – ocenia minister finansów Jacek Rostowski.

Rok temu polska lokomotywa gospodarcza toczyła się z prędkością 2,3 proc. rocznie. Od tego czasu spowolniły inwestycje publiczne, jeden z silników popychających ją do przodu. Nie było to zaskoczeniem, bo kumulacja inwestycji przypadła przed Euro 2012. Przydałaby się ich kolejna silna fala. Sęk w tym, że Polska musi trzymać wydatki publiczne na wodzy, by ograniczać deficyt budżetowy i doprowadzić go do akceptowalnego w UE poziomu 3 proc. A z planowaniem kolejnych wielkich projektów, finansowanych z funduszy unijnych, trzeba poczekać do uzgodnienia długoletniej perspektywy budżetowej na lata 2014-20. Międzynarodowe targi o nowy siedmioletni budżet UE wciąż trwają. Powinny się zakończyć w styczniu. W przyszłym roku pomóc powinien planowany przez rząd program Polskie Inwestycje z wkładem w postaci akcji państwowych spółek. Ma zmobilizować prywatny kapitał do udziału w budowie infrastruktury.

Wiele zależy też od wydatków konsumpcyjnych Polaków, czyli m.in. przywołanego na wstępie gestu św. Mikołaja. Do połowy roku 2012 konsumpcja nadawała impet całej gospodarce, ale po wakacjach straciła dynamikę. – Widać, że przestała być głównym motorem napędowym PKB – ocenia dr Małgorzata Starczewska- Krzysztoszek, główna ekonomistka PKPP Lewiatan. A Stanisław Gomułka, główny ekonomista Business Centre Club, dodaje: – To nie spowolnienie wzrostu w Europie, ale spadek inwestycji krajowych w obu kwartałach oraz praktycznie brak wzrostu konsumpcji w trzecim kwartale są głównymi przyczynami silnego spowolnienia [wzrostu PKB – red.].

Polacy nie garnęli się do zakupów z prozaicznego powodu – pensje rosły wolniej niż ceny i ich siła nabywcza realnie spadała. To może się zmienić dzięki hamującej inflacji. Dałoby to szansę na wzrost funduszu płac, czyli zasobu gotówki z bieżących dochodów, jakimi dysponują Polacy. Fundusz płac to paliwo dla konsumpcji.

Wiele zależy od nastawienia przedsiębiorców. Na szczęście tylko co trzydziesty z nich liczy się ze zmniejszeniem poziomu płac w swojej firmie w roku 2013. Co czwarty chce je podnieść. Aż 74 proc. planuje pozostawienie bez zmian – wynika z badania InfoMonitor BIG.

Co dalej z gospodarką? – W kwartałach czwartym bieżącego roku oraz pierwszym przyszłego oczekiwałbym ciągle dodatniego tempa wzrostu PKB, po części z uwagi na niższy rok temu niż obecnie poziom PKB (to tzw. efekt bazy) – pociesza prof. Gomułka. Uważa jednak, że następne dwa-trzy kwartały mogą przynieść zmniejszenie wkładu eksportu netto do wzrostu PKB. – W tych kwartałach wystąpi w rezultacie „otarcie się” o recesję, w niektórych sektorach (budownictwo infrastrukturalne, przemysł samochodowy) trzeba się liczyć ze znacznymi spadkami produkcji. Poprawa koniunktury nastąpiłaby wtedy dopiero w 2014 r. – ostrzega prof. Gomułka.

Prognoza dr Starczewskiej-Krzysztoszek jest taka: – W czwartym kwartale bieżącego roku wzrost gospodarczy zapewne nie przekroczy 1 proc., a w całym 2012 r. wyniesie niestety poniżej 2 proc. W pierwszym kwartale 2013 roku grozi nam natomiast spadek PKB.

Grozi, ale nie jesteśmy na niego skazani. Wielu ekonomistów uważa wręcz, że źle już było i sytuacja polskiej gospodarki w kolejnych sześciu miesiącach będzie się poprawiać – wynika z ankiety instytutu ZEW. Bieżącą sytuację uważa za złą 12 proc. badanych w grudniu ekspertów, dwa razy mniej niż w listopadzie. Za złą – prawie 30 proc. wobec 12,5 proc. miesiąc wcześniej. Dla ponad połowy jest dobra/akceptowalna. Stabilizacji oczekuje w perspektywie dwóch kwartałów blisko dwie trzecie z nich, poprawy – jedna czwarta, a zaledwie jedna szósta – osłabienia. Eksperci widzą dobre perspektywy także dla WIG, głównego indeksu polskiej giełdy, który nadgania opóźnienia wobec indeksów giełd zachodnich i od początku roku do 14 grudnia zyskał już 24 proc. Niemal dwie trzecie ekonomistów spodziewa się dalszych wzrostów, a blisko jedna trzecia – stabilizacji.

Czy wobec tego uda się osiągnąć zapisany na przyszły rok w ustawie budżetowej 2,2-proc. wzrost PKB? Analitycy banku JP Morgan spodziewają się 1,6-proc. Minister Rostowski jeszcze przed uchwaleniem budżetu przez Sejm 13 grudnia zapewniał jednak, że osłabienie wzrostu gospodarczego nie jest na tyle poważne, aby uzasadnić zmiany w rządowym projekcie. Międzynarodowa agencja ratingowa Fitch spodziewa się w Polsce w przyszłym roku 2-proc. wzrostu PKB, a to oznacza lekkie przyspieszenie wobec trzeciego i czwartego kwartału.

Strefa euro w ożywieniu gospodarki pewnie nam nie pomoże, bo stamtąd dochodzą mieszane sygnały. Europejski Bank Centralny obniżył prognozy dynamiki PKB w eurolandzie w 2013 r. Spodziewa się, że będzie wynosić od –0,9 proc. (recesja) do +0,5 proc. (we wrześniu prognozował od –0,4 do +1,4 proc.). Z kolei Komisja Europejska spodziewa się, że tegoroczny wzrost wyniesie tam ledwo 0,4 proc. Na przyszły rok prognozuje symboliczne 0,1 proc.

Spodziewanej w tym i przyszłym roku recesji w Grecji (odpowiednio –6 proc. i –4,2 proc.) oraz Hiszpanii (dwa lata po –1,4 proc.) pewnie nie odczujemy. Boli nas natomiast – i to już teraz – tąpnięcie we Włoszech, jednym z piątki największych odbiorców naszego eksportu. Tu PKB zmalał w trzecim kwartale o 2,4 proc. r./r. Na przyszły rok też prognozowany jest spadek, ale mniejszy, bo 0,5-proc. Sytuacja na tamtejszym rynku bije w fabrykę Fiata w Tychach, która zapowiedziała na przyszły rok zmniejszenie zatrudnienia o 1,5 tys. osób, a więc o jedną trzecią.

Na szczęście nasz największy partner handlowy – Niemcy (odbiorca jednej czwartej polskiego eksportu) nie spadnie pod kreskę. Ten rok ma zakończyć na plusie: 0,8 proc. wzrostu PKB to niewiele, ale ma znaczenie psychologiczne. Prognozy Komisji Europejskiej na następny rok też mówiły o 0,8-proc. wzroście, ale ostatnio pojawiła się szansa na lepszy. Wskaźnik ZEW, mierzący oczekiwania niemieckich analityków i inwestorów instytucjonalnych co do wzrostu gospodarczego, niespodziewanie wystrzelił w grudniu w górę z minus 15,7 pkt do plus 6,9 pkt i przebił prognozy ekonomistów.

Niemcy to największa gospodarka Europy, jest więc nadzieja, że i cały euroland zacznie zdrowieć. – Nasze prognozy wskazują na stopniową poprawę perspektyw gospodarczych Europy, i to już od początku przyszłego roku – mówi Olli Rehn, unijny komisarz ds. gospodarczych.

Spowolnienie gospodarcze ma jedną dobrą stronę – zmniejsza presję na wzrost cen i ułatwia walkę z inflacją – zarówno w wymiarze krajowym, jak i światowym. Tej jesieni wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w Polsce po raz pierwszy od dwóch lat spadł poniżej 3,5 proc. i powrócił do celu inflacyjnego NBP wynoszącego 2,5 proc. (z odchyłką +/– 1 pkt proc.). W październiku wyniósł 3,4 proc., a w listopadzie 2,8 proc.

„Obniżeniu inflacji towarzyszył spadek oczekiwań inflacyjnych gospodarstw domowych” – oświadczyła RPP, obniżając na początku grudnia stopy NBP. Zauważyła też, że przy umiarkowanej dynamice PKB istnieje „ryzyko obniżenia się inflacji poniżej celu inflacyjnego NBP”, a więc 2,5 proc. I zapowiedziała: „Jeśli napływające informacje będą potwierdzały trwałość osłabienia koniunktury gospodarczej, a ryzyko nasilenia się presji inflacyjnej pozostanie ograniczone, Rada dokona dalszego złagodzenia polityki pieniężnej”. Tańsze kredyty w połączeniu ze spodziewanym poluzowaniem rekomendacji T przez Komisję Nadzoru Finansowego dają szansę na podkręcenie konsumpcji.

Inflacja w całej Unii – przewiduje Komisja Europejska – w 2013 r. spadnie do 2 proc., a w strefie euro – do 1,8 proc. W październiku wyniosła w strefie euro 2,5 proc. Cel inflacyjny Europejskiego Banku Centralnego to lekko poniżej 2 proc.

Na świecie osłabienie koniunktury w największych gospodarkach świata zmniejsza presję na wzrost cen ropy naftowej (dobra wiadomość dla kierowców i firm transportowych). A właśnie paliwa w okresie prosperity były obok surowców motorem wzrostu cen. Tym groźniejszym, że będącym poza polem oddziaływania krajowych władz monetarnych. Podobnie zresztą jak ceny żywności.

Rosną dochody i konsumpcja społeczeństw gospodarek wschodzących, takich jak Indie czy Chiny. Zmieniają się zwyczaje żywieniowe. Do menu szerzej wchodzi tam mięso. Do wyprodukowania kilograma białka zwierzęcego trzeba aż sześciu kilogramów paszy. To w ostatnich latach, obok produkcji biopaliw, podbijało ceny produkcji roślinnej. I sprzyjało inflacji.

Adam Wiśniewski
Więcej możesz przeczytać w 1/2013 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2013 (1558)

  • Kusząca trzynastka 26 gru 2012, 20:00 Mówiąc wprost, to był dziwny rok. Rok, w którym niemal wszystko wydawało się przesądzone i tym samym łatwe do przewidzenia. A jednak tak wiele spraw potoczyło się inaczej. Niby z góry wiedzieliśmy, że strefa euro przetrwa, a jednak... 4
  • Transfer znikąd do sieci 26 gru 2012, 20:00 Po odejściu z TVN Szymon Majewski eksploruje możliwości nowych mediów. Założył kanał w portalu YouTube i proponuje widzom nowy show „SzymonMajewski SuperSam”. Satyryk nagrywa go w studiu, które sam określa mianem... 6
  • Znów miał się skończyć świat 26 gru 2012, 20:00 21 grudnia miało dojść do zagłady świata. Dokładnie o godz. 12.12. W wielu miejscach dochodziło do dziwnych sytuacji. Na Filipinach w ciszy medytowało ponad tysiąc osób. W Meksyku, w świętych dla Majów miejscach, zgromadziły się... 6
  • Jak z „Toy Story” 26 gru 2012, 20:00 NASA pokazała skafander najnowszej generacji. Ma on, rzecz jasna, mnóstwo udogodnień dla astronautów. Dla wszystkich niekosmonautów ważniejsze jest jednak to, jak wygląda. Otóż jest niczym ubiór Buzza Astrala, bohatera kultowej... 6
  • Tydzień kultury polskiej Jakuba Żulczyka 26 gru 2012, 20:00 Spędziliśmy w Polsce kolejny, piękny rok. A tym samym spędziliśmy go z polską kulturą, która tak jak zwykle nie szczędziła nam mocnych wrażeń – patrz teledysk Dody z Fokusem, niespodziewany sukces zespołu Weekend. Rok, który... 7
  • Liczba tygodnia 26 gru 2012, 20:00 14 - tyle mln funtów ma dostać Borussia Dortmund od Manchesteru United za Roberta Lewandowskiego. Tak twierdzi portal Goal.com. Według niego nasz piłkarz już nawet uzgodnił warunki kontraktu z MU. Co na to Polak? – Jestem w domu,... 7
  • Jan Komasa: chcę zobaczyć powstanie 26 gru 2012, 20:00 Ruszyła produkcja „Miasta” Jana Komasy. Reżyser „Sali samobójców” robi castingi, zdjęcia mają zacząć się w maju przyszłego roku, a premierę zaplanowano na 1 sierpnia 2014 r. Dlaczego 30-letni reżyser interesuje... 7
  • Gwiazdy 2013 roku 26 gru 2012, 20:00 Kto na szczyt wejdzie, a kto z niego spadnie. Wróć! O tych, co pospadają, będziemy pisać na bieżąco w przyszłym roku. Za to z przyjemnością zawiadamiamy, kto w 2013 roku będzie świecił najjaśniej i święcił triumfy. 10
  • Kisiel, choinka i Scrooge 26 gru 2012, 20:00 Nagrody Kisiela 2012 rozdane. Gala wręczenia nagród już w styczniu. Tymczasem na Nowy Rok wybierzmy się z Kisielem w fantastyczną podróż, którą spisał w grudniu 1949 r. Czy wiecie, co to jest pejotl? To taki południowoamerykański... 19
  • Kończcie już, bo szabas 26 gru 2012, 20:00 Redakcja „Wprost” dotarła do niepublikowanego dotąd raportu szefa archeologów prowadzących w 2001 r. ekshumacje w Jedwabnem. Ujawnia on nowe szczegóły tamtych wydarzeń. 20
  • Tusk uczy się ćwierkać 26 gru 2012, 20:00 Donald Tusk pisze na Twitterze sam. I robi postępy. Poprosił współpracowników, by podpowiedzieli mu, kogo powinien obserwować. 25
  • Grzeczny, prawy, poukładany 26 gru 2012, 20:00 Będę przywracał ludziom luksus myślenia bez wstydu – zapowiada Bronisław Wildstein. rozkręca telewizję, razem z dziennikarzami, którzy opuścili „Uważam Rze”, tworzy nowy tygodnik. Twierdzi, że Jarosław Kaczyński odzyska władzę. 28
  • Wojny polityczne A.D. 2013 26 gru 2012, 20:00 To będzie rok politycznych pojedynków. Ostatnia prosta przed maratonem wyborczym 2014–15, który umebluje scenę polityczną na nowo. 32
  • Mowa-trawa nienawiści? 26 gru 2012, 20:00 Nadchodzi wielka uliczna bitwa ONR i Wolnych Konopi. A niech mnie zleją – bohatersko odpowiada Janusz Palikot. A premiera widzi na wózku. 34
  • Królowie lansu 26 gru 2012, 20:00 Na okładkach magazynów dla kobiet królowała w 2012 roku Joanna Koroniewska. Nikt nie wie, czy jest dobrą aktorką - trudno to ocenić po roli w jednym serialu. Ale wszyscy wiedzą, że została porzucona, że wybaczyła i że on do niej wrócił. 40
  • Życzę Wam, życzę sobie 26 gru 2012, 20:00 Zaskakuje mnie konsekwencja, z jaką powtarzam czasem okołoświąteczne banały w rodzaju „Wesołych świąt” czy „Szczęśliwego nowego roku”. O ile w przypadku świąt Bożego Narodzenia rozwijam się jeszcze jakoś,... 44
  • Jak żyć bez abai?! 26 gru 2012, 20:00 To dramatyczne pytanie zadała jedna z przedstawicielek polskiej delegacji przedsiębiorczyń, które niedawno odwiedziły Arabię Saudyjską. Miała ona charakter historyczny, była to bowiem pierwsza na ziemiach króla Abdullaha bin Abdulaziza... 46
  • Jak najmniej dolegliwości! 26 gru 2012, 20:00 Po Nowym Roku cudów spodziewać się nie można, ale może uda się nieco zmniejszyć skalę stosunkowo drobnych, ale w sumie ogromnie uciążliwych dolegliwości, nie tych zdrowotnych, ale tych urzędniczych. Ostatnio bowiem jest ich coraz... 48
  • Jak będziecie tu dalej żyć? 26 gru 2012, 20:00 Nawet jeśli po masakrze w Newtown prawo o dostępie do broni zostanie zaostrzone, Amerykanie pozostaną najlepiej uzbrojonym społeczeństwem świata. I prawdopodobnie za jakiś czas kolejne miasteczko pogrąży się w żałobie. 50
  • McŚwiat rządzi 26 gru 2012, 20:00 Obama nie zmieni Ameryki, euro wykończy Unię, dżihad przegra z komercją; a tak naprawdę światem powinni rządzić burmistrzowie – mówi w rozmowie z „Wprost” Benjamin Barber. 54
  • Na skrzydłach Feniksa 26 gru 2012, 20:00 Kilka dni temu miałem w ręku ekspertyzę amerykańskiego National Intelligence Center dotyczącą globalnych trendów na świecie do 2030 r. Jeden z jej rozdziałów poświęcony jest przyszłości Europy, z którym, jak myślę, powinien się... 58
  • Przygotuj się na kryzys 26 gru 2012, 20:00 Kryzys rozpoczyna się wtedy, gdy po raz pierwszy zamiast ulubionej szynki wybierzemy w sklepie tańszy zamiennik. 60
  • Minister wbił sobie Szpilę 26 gru 2012, 20:00 Co skłoniło ministra skarbu Mikołaja Budzanowskiego, że zgodził się na powołanie na stanowisko szefa Totalizatora Sportowego człowieka, który co najmniej naruszył normy etyczne i standardy korporacyjne? 64
  • Supertechnologia na morzu 26 gru 2012, 20:00 Statki przewożące gaz to pierwsza liga okrętowa. Nawet tankowce z ropą są kilka długości za nimi. Najbardziej nowoczesne i największe gazowce nie mają pod względem technologicznym równorzędnych partnerów. Chyba że będą to lotniskowce klasy Nimitz. 66
  • Do czego potrzebny jest nam LNG 26 gru 2012, 20:00 LNG (Liquefied Natural Gas) to zwykły gaz ziemny, tylko w postaci ciekłej. Może być wykorzystywany w większym zakresie niż surowiec dostarczany gazociągami. Dzięki LNG gospodarka jest bardziej elastyczna, a państwa, które zbudowały terminale regazyfikacyjne, mogą się czuć... 68
  • Co przyniesie nowy rok 26 gru 2012, 20:00 Gospodarka hamuje, inflacja na szczęście też. Czy obniżka stóp procentowych banku centralnego doda wigoru polskiemu PKB? 69
  • Teraz dziewczyny 26 gru 2012, 20:00 Najbar łączą je wiek, determinacja, talent. Robią swoje, nie oglądając się na wielkie wytwórnie. I wygrywają. Polską muzyką pop rządzi nowe pokolenie wokalistek. 72
  • Silny głos z Polski 26 gru 2012, 20:00 Jest na szczycie, ale myśli, co będzie, gdy skończy ze śpiewaniem. – Królową mrożonych jogurtów można być przecież do końca życia – mówi sopranistka Aleksandra Kurzak. 76
  • Rok 2013 w kinie 26 gru 2012, 20:00 Nowe filmy Tarantino, Almodóvara, von Triera. opowieści o Abrahamie Lincolnie, obławie na Osamę bin Ladena. Oto nasz przewodnik po najciekawszych premierach Nowego Roku. 78
  • Odnowa i kłamstwa 26 gru 2012, 20:00 W polskim życiu filmowym pojawiły się ważne zjawiska kulturowe. Nazwałbym je wiosną krytyków i jesienią oszustów. 80
  • Redaktorzy własnego życia 26 gru 2012, 20:00 Żyjemy w okresie ważnych zmian na rynku książki. Wygrywają biografie. Popularnością zaskakują tytuły, które zaczynały jako e-booki. 81
  • Jesteśmy w czołówce 26 gru 2012, 20:00 Dołączyliśmy do świata – nasi muzycy nie zostają w tyle ani jako kreatorzy trendów, ani jako doświadczeni klasycy i gwiazdy festiwali. 82
  • Dwie daty 26 gru 2012, 20:00 21.12.2012, godzina 12.13 Odczekałem specjalnie do tego czasu, żeby napisać ten felieton, bo gdyby nastąpił koniec świata, to nie byłoby sensu siadać do komputera, ale sądzę, że ci, co kupili niezatapialne jachty i wykopali schrony w... 83
  • Przepowiednia Jadzi 26 gru 2012, 20:00 Impreza sylwestrowa trwała na całego. Szampany strzelały niczym petardy na Marszu Niepodległości, a sztuczne ognie iskrzyły się niczym podpalone wozy TVN. Pięciogwiazdkowy hotel gościł śmietankę towarzyską Warszawy. Bawili się tu... 83
  • Tak nam umyka rok 2012 26 gru 2012, 20:00 Mijający rok pędzi tak szybko, że zlewają mi się w jedną smugę wagony miesięcy. I sam już nie wiem, stoję na peronie czy jadę. Był to rok śmierci Szymborskiej, ale też triumfu jej poezji. Ilu artystom udaje się zostawić potomnym... 84