Chcę być Żydem

Chcę być Żydem

W ciągu ostatniej dekady ośmiokrotnie wzrosła w Polsce liczba osób deklarujących się jako Żydzi – wynika z danych GUS. Mówienie o żydowskich korzeniach przestaje być wstydliwe, a wręcz staje się modne.

Dokładny adres nie jest podawany do publicznej wiadomości. W internecie ktoś napisał tylko, że znajduje się w Warszawie „między pasażem Wiecha a ulicą Zgoda”. Pierwszy polski Moishe House (na świecie działa kilkadziesiąt takich placówek) to skrzyżowanie akademika i domu kultury. Mieszka w nim grupka młodych polskich Żydów, głównie studentów. Razem obchodzą szabat, organizują dyskusje z rabinem (niedawno było o roli piwa w judaizmie) albo specjalistami z uniwersytetu (ostatnio „Moda w getcie warszawskim”). – Dla nas to namiastka żydowskiego domu – mówi Helena, jedna z mieszkanek, studentka hebraistyki na UW. – Większości z nas nie wychowywano w tradycji żydowskiej, bo nasi rodzice, a często i dziadkowie jej nie kultywowali – wyjaśnia.

Szyldu nie mają z dwóch powodów. – Trochę chodzi o bezpieczeństwo, a trochę o to, że to mimo wszystko przestrzeń prywatna. Nie hostel, lecz dom – wyjaśnia Helena. Podkreśla, że mieszkańcy są otwarci na otoczenie. Organizowane przez nich eventy cieszą się dużą popularnością wśród znajomych. Wielu gości nie ma żydowskiego pochodzenia. – Nasz dom, podobnie jak sama tematyka żydowska, wzbudza zainteresowanie – mówi. Tym bardziej że ostatnio w pewnych środowiskach panuje moda na tematykę żydowską. – Mnie to cieszy, choć liczę się z tym, że ta fascynacja może się okazać przelotna – dodaje.

Według ogłoszonych niedawno wyników spisu powszechnego w Polsce żyje 8 tys. Żydów. Niewiele jak na kraj, w którym przed wojną mieszkało 3 mln. Jednak dużo, jeśli porównać z poprzednim spisem sprzed dziewięciu lat. Wtedy taką deklarację złożyły zaledwie 1133 osoby. – Ten przyrost to zjawisko trzeciego pokolenia – wyjaśnia Anna Szyba z Centrum Kultury Jidysz fundacji Shalom. Pierwsze to ofiary Zagłady i ich ocaleni rówieśnicy. Drugie – osoby urodzone po wojnie, których rodzice przeżyli tragedię Holocaustu. Obie generacje za wszelką cenę usiłowały zapomnieć o traumie, jaką była wojna. – Tymczasem 20- i 30-latki już tych obciążeń nie mają. Zaczynają zadawać pytania, do rodzinnego dziedzictwa podchodzą bez obciążeń, wręcz z fascynacją. Często przy okazji pomagają odzyskać tożsamość rodzicom i dziadkom – mówi Szyba.

Zagubione pokolenia

Tak było z warszawską restauratorką Malką Kafką, która o swoich żydowskich korzeniach dowiedziała się po śmierci dziadka. Przypadkowo znalazła jego dokumenty z obozu oraz nieznane zdjęcia. Choć już wcześniej szczątki informacji w domu się pojawiały, choćby te o rodzinnych związkach z żydowskim pisarzem Franzem Kafką. – Byłam wtedy jednak zbuntowaną nastolatką i, szczerze mówiąc, historie przodków niespecjalnie mnie interesowały – wspomina. Pewnego dnia przyjechali do niej znajomi z Izraela. Mówili, że w warszawskiej synagodze reformowanej pracuje ciekawy rabin i oni chcieliby go poznać. – Poszłam trochę z grzeczności, a trochę z ciekawości. I nagle poczułam olśnienie, że to moje miejsce – opowiada Kafka.

Konwersja na judaizm (w wersji ortodoksyjnej) trwała ponad rok. – Początkowo miałam w sobie zapał neofitki. To było jak zakochanie: bezkrytyczne, trochę szalone. Nauka hebrajskiego, ścisłe przestrzeganie koszerności, świętowanie szabatu. Po trzech latach przyszedł kryzys – opowiada Kafka. – Dziś mój związek z judaizmem to dojrzała miłość: głęboka, pełna refleksji – dodaje. Dla dziennikarza TVN Andrzeja Morozowskiego wiedza o żydowskim pochodzeniu nie stała się źródłem poszukiwań religijnych. Kiedy jeszcze w podstawówce w domu odkrył dokumenty z „dziwnymi” imionami dziadków, rodzice wytłumaczyli, żeby ze sprawą się nie afiszować. Dopiero na studiach spotkał koleżankę, która miała podobne doświadczenie. – Zrobiło się raźniej, zdecydowałem się na coming out wśród znajomych. Reakcje były pozytywne, nawet bardzo. Z czasem mówienie o żydowskich korzeniach stało się u mnie rodzajem młodzieńczego lansu – przyznaje dziennikarz.

Jednak kiedy kilka lat temu wspomniał o swych korzeniach na antenie, po programie kolega spytał go z przerażeniem: „Andrzej, pomyślałeś o synu?”. – Dziś już by tak pewnie nie powiedział, bo antysemityzm to coraz większy obciach. A w pewnych kręgach bycie Żydem staje się nawet modne – uśmiecha się Morozowski.

Lans na Żyda

Dzieje się tak m.in. dzięki takim osobom jak choreograf Michał Piróg. Jest najbardziej znanym celebrytą, który z dumą opowiada o żydowskim pochodzeniu. Słyszał wielokrotnie, że robi to tylko po to, by było o nim głośno, ale zarzut ten go nie obchodzi. – To trochę jak z gejami. Im więcej znanych ludzi się ujawni, tym mniejsza będzie homofobia w społeczeństwie – stwierdza Piróg, który otwarcie mówi też o swojej homoseksualności. – Jeśli „lans na Żyda” zwiększa wśród ludzi poziom tolerancji, jestem za. Może dzięki temu ktoś zrozumie, że nie mamy ogonów – żartuje.

Kiedy Malka Kafka otwierała swoją pierwszą żydowską restaurację, a potem na kanale Kuchnia+ zaczęła prowadzić autorski program kulinarny „Koszer macher”, usłyszała z kolei, że zarabianie na „żydowskim lansie” jest nieetyczne. – Co ciekawe, częściej słyszę ten zarzut ze strony środowisk żydowskich. Niestety, panuje tam często przekonanie, że przeszłość musi uwierać i boleć. Tyle że mnie nie uwiera – podkreśla. To prawda, temat udało jej się skomercjalizować. – Ale co w tym złego? Czy jeśli ktoś zakłada restaurację z tradycyjnymi pierogami, to sprzedaje swoją polskość? Kontrowersje są większe, gdy ktoś odwołuje się nie tylko do żydowskiej kultury, ale też do doświadczeń wojny. Tak jak Agnes Janich, pracująca w Warszawie i Nowym Jorku młoda artystka sztuk wizualnych. Twierdzi, że w jej ciele zachowana jest pamięć o Holocauście. Dlatego w swej sztuce łączy wspomnienie wojny z erotyką. Podkreśla, że żydowskość to dla niej nie tylko kwestia korzeni, ale i tożsamości. – Od siedmiu lat praktykuję judaizm w wersji liberalnej – mówi. Twierdzi, że aby podejmować ten temat w sztuce, musi go nie tylko poznać, ale i doświadczyć. – To są różne działania, które przybliżają mnie do prawdy czasu wojny. Potrafiłam na przykład przez dłuższy czas jeść tylko ziemniaki i jabłka albo spać cztery godziny. Przez trzy lata goliłam głowę, ubierałam się na czarno. Kiedy odwiedzałam obozy, chodziłam boso po śniegu – wymienia.

Do ataków, że jej sztuka to rodzaj „lansu na Holocaust”, zaczyna się przyzwyczajać. Choć nadal ją oburzają. – Podziwiam inwencję ludzi, którzy w swoim umyśle potrafią skonstruować tak absurdalny zarzut – mówi artystka. Kto tak uważa, powinien sam doświadczyć, jak trudny to temat i jak potrafi nadłamać prywatne życie – mówi stanowczo.

Przodkowie na zamówienie

„Moda na Żyda”, jak każdy trend, z salonu zaczyna trafiać pod strzechy. Do Żydowskiego Instytutu Historycznego coraz częściej przychodzą ludzie, którzy nie mają żadnych racjonalnych podstaw, by sądzić, że są Żydami. Proszą jednak, by odnaleźć im żydowskich przodków.

– Powołują się na przykład na zwyczaje pielęgnowane od pokoleń w domu. Chociażby że babcia w domu oddzielała mleko od mięsa albo że w sobotę w domu było wyjątkowo cicho. Czasem dowodem ma być to, że w domu nie było antysemityzmu. Tłumaczę, że to o niczym nie świadczy – mówi Anna Przybyszewska-Drozd z Działu Genealogii ŻIH. W takich sytuacjach archiwista jest bezradny. Może doradzić, gdzie szukać informacji o dziadkach i pradziadkach lub sprawdzić dane w unikatowych zasobach ŻIH. Jednak przodków nikomu na zamówienie nie stworzy. Wielu trudno to przyjąć, bo żydowskość ma być dla nich uniwersalnym lekiem na życiowe frustracje, niepowodzenia, problemy rodzinne. – Chcieliby trzasnąć drzwiami, a okazuje się, te drzwi nie trzaskają. Mają pretensje, że odarliśmy ich z marzeń – mówi Anna Przybyszewska-Drozd.

Niektóre historie to bardziej materiał dla psychologa niż archiwisty. Do ŻIH napisał kiedyś mężczyzna, który przedstawił się jako ocalony z Zagłady. Mówił, że na strychu odnalazł pamiętnik, który pisał, gdy ukrywał się w czasie wojny. – Historia brzmiała ciekawie, ale coś mi w tej całej układance się nie zgadzało. Mężczyzna był zbyt młody jak na dziecko Holocaustu, w dodatku plątał się w szczegółach swej opowieści. W końcu się okazało, że pamiętnik rzeczywiście istnieje, ale napisał go ktoś zupełnie inny. Mój rozmówca pod wpływem lektury tak silnie się utożsamił z autorem, że najwyraźniej sam uwierzył, że jest Żydem i przeżył Holocaust – opowiada Przybyszewska-Drozd. I dodaje, że w każdym z nas jest jakaś tęsknota za sekretem, magią, chęć przeżycia baśni. - Wizja odnalezienia nieznanych przodków idealnie się w tę potrzebę wpisuje – mówi.

Dla nich marzenie o byciu Żydem staje się odtrutką na pospolitość. Daje poczucie przynależności do elity. Bo według najnowszego spisu powszechnego aż 52,8 proc. polskich Żydów ma wyższe wykształcenie, 83,3 proc. – co najmniej średnie. Wynik nieporównywalny z jakąkolwiek inną mniejszością, nie mówiąc już o całej populacji. Malka Kafka uważa, że żydowskie fascynacje Polaków to także odpowiedź na silną potrzebę duchowości, która nie jest obciążona instytucją religijną. Agnes Janich dodaje, że mogą też wynikać z tęsknoty za sukcesem. – Katolicyzm i protestantyzm kładą nacisk na pokorę. Judaizm – na budowanie pewności siebie – mówi. Artystka podkreśla, że na Zachodzie moda na kulturę żydowską panuje od dawna. Wystarczy chociażby wspomnieć zainteresowanie Madonny kabałą. – Do Polski dotarło zjawisko, które w Stanach i Europie znane jest od dawna – zauważa. Taki filosemityzm w wersji „pop” rodzi jednak pytania.

Malkę Kafkę oburzyły na przykład figurki „pejsatych Żydów z pieniążkiem”, którymi handlowano na jednym z festiwali żydowskich w Polsce. – Jeśli to ma być sposób na promocję naszej kultury, to dziękuję bardzo. Bo dla mnie to utrwalanie najgorszych stereotypów – oburza się. Podkreśla, że na świecie kultura i duchowość judaistyczna to nie muzeum. Ona żyje i ma się dobrze. Przykład? Choćby amerykański raper Matisyahu, który jarmułkę nosi pod bejsbolówką i wykonuje chasydzkie reggae. Problem dostrzega też Hanna Pałuba, dyrektor ds. programowych fundacji Shalom. – Chcemy pokazać, że kultura żydowska to żywe dziedzictwo, które się rozwija i trwa – mówi. Dlatego zajęcia na zorganizowanym przez fundację Żydowskim Uniwersytecie Otwartym dotyczą nie tylko przeszłości, ale i na przykład współczesnych zagadnień politycznych. Także kursy języka jidysz, warsztaty kuchni, piosenki czy tańca żydowskiego z roku na rok cieszą się coraz większym zainteresowaniem.

Naród nie zawsze wybrany

Izraelska socjolożka Paulina Celnik podkreśla jednak: „Moda na bycie Żydem” nie zmienia tego, że polski antysemityzm żyje i ma się dobrze.

– Macie trend na Żydów, jak na całym świecie. Uczycie się kabały, słuchacie klezmerów, celebryci fascynują się naszą muzyką. Mam jednak poważne wątpliwości, czy jest to głęboka zmiana społecznej mentalności, czy powierzchowna tendencja – mówi Celnik. Na przełomie maja i czerwca ukaże się jej książka „Naród niewybrany” będąca wynikiem jej badań socjologicznych na temat żyjących w Polsce osób, które po latach odkryły swoje żydowskie korzenie. – Przeprowadziłam 40 wywiadów, ale tylko dwie osoby się zgodziły, bym w książce ujawniła ich nazwisko. To wstrząsające! Pokazuje, że oni ciągle się boją, przekazywana pokoleniowo trauma Holocaustu jest ciągle żywa. Dla nas, mieszkających w Izraelu, nie do pomyślenia! – mówi. Socjolożka docenia jednak zmiany, jakie zaszły w polskiej mentalności po 1989 r. – Cieszy mnie, że liczba osób deklarujących narodowość żydowską wzrosła. Jednak według szacunków w Polsce żyje ciągle 50 tys. Żydów – zauważa. A to oznacza, że 85 proc. ciągle swoje pochodzenie ukrywa lub w ogóle o nim nie wie. – Skoro zatem jest tak dobrze, to dlaczego jest tak źle?

Okładka tygodnika WPROST: 16/2013
Więcej możesz przeczytać w 16/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2013 (1573)

  • Jak Polskę ograli Rosjanie 14 kwi 2013, 20:00 W dzisiejszym „Wprost” piszemy o tym, jak w ostatnich dniach Rosjanie rozegrali Polskę. Od lat to zresztą robią. W każdej sprawie, od Smoleńska po gaz. Idzie im to łatwo, bo naszym krajem rządzą nieudolni politycy. 3 kwietnia... 4
  • Macierewicza apetyt na PiS 14 kwi 2013, 20:00 Wcześniej czy później Antoni Macierewicz przejmie inicjatywę w partii Jarosława Kaczyńskiego. A prezes PiS zostanie jego zakładnikiem. W zasadzie już się nim staje. W dniu rocznicy katastrofy smoleńskiej Macierewicz ogłosił, że w... 4
  • Dymitr Książek, lekarz pogotowia poleciał za Smoleńsk 14 kwi 2013, 20:00 Doktor Dymitr Książek, który był w Moskwie w czasie identyfikacji zwłok ofiar katastrofy smoleńskiej, traci pracę. Jesienią zeszłego roku po ponad dwóch latach milczenia udzielił „Wprost” wywiadu, w którym mówił w mocnych... 6
  • Powodzi nie będzie 14 kwi 2013, 20:00 Rzeki w wielu rejonach Polski przekroczyły stan alarmowy. Jak jednak przekonuje dr hab. Artur Magnuszewski, kierownik Zakładu Hydrologii na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych na Uniwersytecie Warszawskim, nie ma się czego bać. –... 6
  • Marek Biernacki: Wywiad i kontrwywiad współpracowały z KGB 14 kwi 2013, 20:00 Opublikowana przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego najnowsza książka o relacjach SB z KGB jest, nie waham się tego napisać, chyba najważniejszą publikacją na temat służb specjalnych w ostatnich latach. Obala mit podziału służb... 6
  • Pułkownik Sałapa odchodzi 14 kwi 2013, 20:00 Po 12 latach Luiza Sałapa przestaje być rzecznikiem prasowym więziennictwa. To jeden z najdłużej sprawujących funkcję rzeczników w instytucjach publicznych. Sałapa zostaje w służbie jako dyrektor biura penitencjarnego, który ma nadzór nad resocjalizacją w więzieniach. 7
  • Top 7 Wprost: Rzeczy, za które grozi ekskomunika 14 kwi 2013, 20:00 1. Aborcja W Kodeksie kanonicznym czytamy: „Kto powoduje przerwanie ciąży, podlega ekskomunice wiążącej mocą samego prawa”. Ta groźba zawisła nad byłą minister zdrowia Ewą Kopacz, po tym jak ujawniono, że wskazała szpital... 7
  • Koreańska armia na obcasach 14 kwi 2013, 20:00 Co prawda widmo wojny wywołanej przez Koreę Północną oddala się w związku z zapowiedzią nowych sankcji ze strony Zachodu i G8, jednak Koreanki nadal szkolą się w noszeniu karabinów. Kobiety są wcielane do armii w trybie poboru... 8
  • Łowcy snów 14 kwi 2013, 20:00 Japońscy naukowcy zajrzą ci do mózgu i opowiedzą, co ci się śniło. Opracowana przez nich metoda pozwala odgadywać treść snów w 60 proc. przypadków. Badani ochotnicy musieli zasnąć we wnętrzu tomografu komputerowego rejestrującego... 8
  • Piwny Oskar 14 kwi 2013, 20:00 Polskie piwo Tyskie Gronie zostało wyróżnione w prestiżowym międzynarodowym konkursie piw w Wielkiej Brytanii. W konkursie International Brewing Awards startują piwa i cydry z całego świata. W tym roku nominowane były 953 piwa i cydry ze... 8
  • Wprost z DVD: „Głowa w chmurach” 14 kwi 2013, 20:00 Już za tydzień „Wprost” z filmem „Głowa w chmurach” na DVD. Lata 30. XX w. są tłem miłosnej historii z Charlize Theron, Penélope Cruz i Stuartem Townsendem w rolach głównych. Beztroskie życie zakochanych... 8
  • Jak porażkę przekuć w sukces, czyli Wiktor dla Janowskiego 14 kwi 2013, 20:00 Prowadzącego jeden z najpopularniejszych w Polsce show „Jaka to melodia?” Roberta Janowskiego nie dotknęła afera z udziałem jego życiowej partnerki, która w USA wraz z żoną byłego ministra w rządzie Tuska Mirosława... 10
  • Podbił pół świata, w Polsce się nie udało 14 kwi 2013, 20:00 Kiedy jesienią zeszłego roku Richard Branson zjawił się w Polsce, zapowiadał, że wywróci do góry nogami nasz rynek telekomunikacyjny. Jego Virgin Mobile miał zdobyć milion klientów, po czym zaatakować wielką czwórkę: Play, Plusa,... 10
  • Oleksy: Palikota na kongresie nie będzie 14 kwi 2013, 20:00 Amelia Panuszko: O mały włos Leszek Miller nie stracił Józefa Oleksego? Józef Oleksy: Decyzją o zaproszeniu przez Leszka Millera na kongres Lewicy Lecha Wałęsy byłem autentycznie zaskoczony. Zwłaszcza że to ja zajmowałem się... 10
  • Menedżerowie o kulisach afery nc+ 14 kwi 2013, 20:00 Smród po falstarcie platformy medialnej NC+ nie traci na mocy. Kulisy jednej z największych klap wizerunkowych ostatnich czasów zdradzają nam byli menedżerowie spółki. – Nie mogę patrzeć na to, jak firmę z 18-letnią historią... 12
  • German lepsza niż miłość 14 kwi 2013, 20:00 Głośny serial „Anna German” ze wschodzącą gwiazdą Joanną Moro pokonał w wynikach oglądalności dotychczasowego lidera. Według badań Nielsen Audience Measurement opowieść o wokalistce w pierwszym tygodniu kwietnia obejrzało... 12
  • Strzeżcie się profesorów 14 kwi 2013, 20:00 Profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, psycholog seksuolog Lechosław Gapik został właśnie skazany na cztery lata więzienia za molestowanie pacjentek. Profesor PAN udziela wywiadu, w którym daje wyraz swej nienawiści do narodu żydowskiego. Profesor wybrana do Sejmu... 14
  • Taniec na ruskiej rurze 14 kwi 2013, 20:00 Dotarliśmy do słynnego memorandum gazowego. Niepozorne cztery strony, które doprowadziły do kompromitacji rządu i premiera. Czy byłaby jeszcze większa, gdyby na szczyt do Petersburga poleciał Donald Tusk? 16
  • Głódź niezatapialny 14 kwi 2013, 20:00 Nie będę świnią, nie będę cię niszczył – tymi słowy arcybiskup Głódź pożegnał swojego kapelana, księdza Piotra, który pierwszy miał odwagę przeciwstawić się metropolicie gdańskiemu. I jak na razie słowa dotrzymał. 20
  • Wysłannik Watykanu 14 kwi 2013, 20:00 Ksiądz Sławoj Leszek Głódź w latach 80. pracował w Watykanie, w latach 90. „Wprowadzał Boga do wojska” i został dwugwiazdkowym generałem, by w końcu w 2004 r. zostać metropolitą warszawskopraskim, a cztery lata później gdańskim. Sprawdzamy, jakim był przełożonym. 22
  • Skończmy z walką na smutne twarze dzieci 14 kwi 2013, 20:00 System jest zły. Zbyt wiele środków z 1 proc. trafia do zbyt małej liczby organizacji. Trzeba to zmienić - mówi ksiądz Andrzej Augustyński, szef Stowarzyszenia Siemacha. 26
  • W cieniu generała 14 kwi 2013, 20:00 Ta książka jest moim wyjściem z szafy. To jest opowieść o normalnej rodzinie, choć uwikłanej historycznie. Napisana z dystansem i ironią, ale bardzo szczerze. 28
  • Życie w klatce 14 kwi 2013, 20:00 O chrzcie swojej córki dowiedział się po latach. Czy czegoś żałuje? Tak – że zgodził się zostać Ministrem Obrony Narodowej. – Gomułka huknął i uległem – wspomina generał Wojciech Jaruzelski. 34
  • Chcę być Żydem 14 kwi 2013, 20:00 W ciągu ostatniej dekady ośmiokrotnie wzrosła w Polsce liczba osób deklarujących się jako Żydzi – wynika z danych GUS. Mówienie o żydowskich korzeniach przestaje być wstydliwe, a wręcz staje się modne. 38
  • Słowik wyfruwa z klatki 14 kwi 2013, 20:00 5 sierpnia z więzienia na warszawskim Mokotowie wyfrunie Słowik, legenda świata przestępczego i symbol dzikich lat 90. 42
  • Kościół błądzi 14 kwi 2013, 20:00 Ręce opadają. Episkopat obwieścił światu kuriozalny dokument, w którym zakazuje in vitro ze względu na to, że jest to procedura „znana z hodowli zwierząt i roślin” oraz że „jej celem jest wytworzenie człowieka w... 45
  • Gwałt na prawie 14 kwi 2013, 20:00 Skrzywdzona kobieta wraca po latach, by odnaleźć gwałciciela i zemścić się na tych, którzy sprawili, że nigdy nie został ukarany. Pierwowzorem bohaterki polsatowskiego „Na krawędzi” była prawdziwa dziewczyna. 46
  • Portret dłużnika 14 kwi 2013, 20:00 Mężczyzna, 35 lat, z dużego śląskiego lub mazowieckiego miasta. Nie spłacił 17 tys. zł. Statystyczny polski dłużnik nie jest ani biedny, ani prześladowany, ale unika windykacji. 48
  • Za Ukrainę! 14 kwi 2013, 20:00 Przestańmy wybrzydzać na jej demokrację i brońmy jej interesów – apeluje prezydent Aleksander Kwaśniewski. Jego misja pomogła wyjść z więzienia członkom opozycji ukraińskiej. Obawia się, że w przyszłości będzie z Kaczyńskim negocjował ułaskawienie Tuska. 50
  • Dziękuję, pamiętam i robię swoje 14 kwi 2013, 20:00 "Róbmy swoje” – zaśpiewał kiedyś Wojciech Młynarski. Była tam i zwrotka o mnie, ale jak dziś patrzę, powinno być wiele zwrotek o nas z lat 80. i 90. Kiedyś przywództwo, odwaga, wizja wyznaczały miejsce jednostek i było nas wielu i wiele. Mężczyzn i kobiet. A może... 55
  • Być producentką 14 kwi 2013, 20:00 Lokomotywy telewizji. Towarzyszą programom od zarysu pomysłu po wypuszczenie ich w świat. Nie ma w tej branży pracy bardziej skomplikowanej i odpowiedzialnej. 56
  • Zmysłowe piwo 14 kwi 2013, 20:00 90 proc. smaku piwa to właśnie jego zapach – mówi Maja Drab, sensoryczka piwa. 59
  • Suka, wiedźma, ikona 14 kwi 2013, 20:00 Po jej śmierci na ulice wyszły tłumy. Bynajmniej nie po to, by łączyć się w żałobie. Co Margaret Thatcher im zrobiła, że tak jej nienawidzą? 60
  • Była wielką damą 14 kwi 2013, 20:00 Gdy wyłączano kamery, jej gesty nabierały miękkości, głos łagodniał. Spod zbroi Iron Lady zaczynała prześwitywać kobieta. Elegancka, ciepła, ujmująca, chwilami nawet miła – wspomina Krzysztof Litwiński w rozmowie z Martą Bratkowską. 63
  • Stary człowiek chce rządzić 14 kwi 2013, 20:00 Pervez Muszarraf to dziecko szczęścia. Wyszedł cało z kilkunastu zamachów na swoje życie i uniknął politycznej zemsty przeciwników. Teraz wraca i znowu chce rządzić Pakistanem. 64
  • Cały wiek w biznesie 14 kwi 2013, 20:00 Przeżył trzy wojny, w tym dwie światowe, przez komunę z milionera stał się bankrutem. Nawet teraz, po 103 latach życia, Kordian Tarasiewicz wciąż ma nowe pomysły na biznes. 66
  • Wojna o polską żywność 14 kwi 2013, 20:00 Alarmujące doniesienia o fatalnej jakości naszej żywności co chwila przetaczają się przez media. Ile jest w nich prawdy? Niewiele. To element czesko-słowackiej wojny spożywczej z Polską. O wielkie pieniądze. 70
  • Śmiech za milion 14 kwi 2013, 20:00 Najlepsi kabareciarze za występ biorą nie mniej niż gwiazdy rocka, a gdyby tylko chcieli, mogliby występować codziennie. Teraz będą mieli swój kanał w telewizji. 72
  • Lekarstwo na Hollywood 14 kwi 2013, 20:00 W tym roku skończy 44 lata, ma za sobą trudne chwile. Jednak wróciła do kina – Już nie jako seksbomba, lecz dojrzała aktorka. Wcielając się w psychiatrę w „Panaceum”, Catherine Zeta-Jones korzysta z własnego doświadczenia. 76
  • Jude Law: gram dla kasy i pejzaży 14 kwi 2013, 20:00 Krzysztof Kwiatkowski: W „Panaceum” gra pan psychiatrę, który musi wziąć odpowiedzialność za nieudaną terapię pacjentki. Ostatnio coraz częściej słyszy się o gwiazdach, które szukają pomocy u przedstawicieli tej branży.... 77
  • Ona tańczy dla nas 14 kwi 2013, 20:00 Jeśli ktoś pamięta hasło „muzyka dla tańczących inaczej”, będzie wiedział, dlaczego powinien sięgnąć po nową płytę Noviki. Trzynaście lat temu Kasia Nowicka dała się poznać szerszej publiczności w utworze... 78
  • Top 10 muzyka 14 kwi 2013, 20:00 1. „Delta Machine” Depeche Mode, Sony Music PL 2. „Eliminati” TEDE, Wielkie Joł/ Jawi 3. „Złota kolekcja – Bal u Posejdona” Anna German, Pomaton/EMI Music PL 4. „Skyfall” muzyka filmowa, Sony... 78
  • Muzyka 14 kwi 2013, 20:00 James Blake, „Overgrown”, Universal Nieprzewidywalna kreatywność z Wielkiej Brytanii James Blake zaskakuje drugim albumem w równej mierze, jak jego debiut zaskoczył sukcesem. Brian Eno i rapujący z iście brytyjskim zacięciem RZA... 78
  • Top 10 kino 14 kwi 2013, 20:00 1. „Krudowie” reż. Chris Sanders, Kirk DeMicco, Imperial – Cinepix 2. „Układ zamknięty” reż. Ryszard Bugajski, Kino Świat 3. „Intruz” reż. Andrew Niccol, Monolith Films 4. „Spring... 79
  • Film 14 kwi 2013, 20:00 Wbrew prohibicji Na podstawie scenariusza Nicka Cave’a John Hillcoat stworzył quasi- -western czasów prohibicji. „Gangster” jest opowieścią o brutalnych wojnach alkoholowych, korupcji, ale i honorze prostych ludzi z... 79
  • Top 10 książka 14 kwi 2013, 20:00 1. „Dowód” Eben Alexander, Znak 2. „Pan Pierdziołka spadł ze stołka. Powtarzanki i śpiewanki” Zysk i S-ka 3. „Skąd się biorą dziury w serze? Historyjki dla ciekawskich dzieci” Christian Dreller, Petra... 79
  • Książka 14 kwi 2013, 20:00 Więcej niż kryminał Książka Petera Robinsona skrywa się za nieciekawą okładką i mało inspirującym tytułem, ale opakowanie to nie wszystko. „Trucicielka” jest smakowitą powieścią obyczajową z elementami kryminału.... 79
  • Bomba tygodnia 14 kwi 2013, 20:00 „Wiadomości” nigdy nie miały takiego PR. To się nazywa brazylijski serial odbywający się codziennie o 19.30 80
  • Biali potrafią biegać 14 kwi 2013, 20:00 Henryk Szost, największa gwiazda Orlen Warsaw Marathon, nawet nie udaje, że bieganie to jego całe życie. Kiedy nie ma ochoty, nie trenuje przez miesiąc. 81
  • Sezon na dwa kółka 14 kwi 2013, 20:00 Rowerzyści czekają na ten moment całą zimę – aby wreszcie wyciągnąć sprzęt z zakurzonych piwnic i wyjechać na ulice. Warto jednak wiedzieć, jak się przygotować do sezonu, aby go nie zacząć przykrą niespodzianką. 82
  • Powitajmy rower w majówkę! 14 kwi 2013, 20:00 Czyli start Skandia Maraton Lang Team 2013 84
  • Okna na miarę 14 kwi 2013, 20:00 Wybór okien do domu przypomina dziś szycie ubrania na miarę, dopasowanego do naszych indywidualnych potrzeb. Bo okna przestały być tylko oprawionymi w ramę szybami. Ilość materiałów, kolorów, funkcji i nowoczesnych rozwiązań jest olbrzymia. Warto dokładnie przemyśleć, co... 88
  • Inteligentne ciepło 14 kwi 2013, 20:00 Problem z ogrzaniem domu, zalegający na dachu zmrożony śnieg, zamarznięte rynny, wjazd do garażu przypominający lodowisko – to zmora każdego właściciela domu, która go nawiedza regularnie każdej zimy. Dzięki elektrycznym systemom grzewczym można jednak szybko i wygodnie... 94
  • Elewacja jak nowa 14 kwi 2013, 20:00 Nawet najlepsza elewacja, przez lata wystawiona na działanie śniegu, deszczu i słońca, może stracić właściwości ochronne i estetyczne. Jak ją odnowić? 96
  • Kurnik dla kur 14 kwi 2013, 20:00 Tego dnia postanowiłem jechać na miasto udręczane przez rocznicę. Od lat stary felietonista, poluję na tematy, co ociera się o podglądactwo. Tym razem jednak nie mogłem, tyle było we mnie wstydu i niesmaku. Widziałem tylko w mediach, jak... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany