Klątwa nad ministrem

Klątwa nad ministrem

To był proces za wstrzymanie prywatyzacji PZU. Były minister skarbu Andrzej Chronowski nie ma w tej sprawie wątpliwości.

Na ten dzień czekał długo. W Wielki Piątek sąd uniewinnił go od zarzutu działania na szkodę Skarbu Państwa przy prywatyzacji elektrociepłowni w Białymstoku. Po 14 latach różnych kontroli, prokuratorskiego śledztwa i działań Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Choć ta prywatyzacja była sukcesem, prokurator twardo żądał dla byłego ministra skarbu półtora roku więzienia w zawieszeniu na trzy lata, pozbawienia go na pięć lat prawa do zasiadania we władzach spółek i kilkudziesięciu tysięcy złotych kary.

Tegoroczne święta były dla Andrzeja Chronowskiego wyjątkowe. Bo od wielu lat tradycją było, że w tym okresie prowadzący śledztwo systematycznie przypominali sobie, iż mają do niego różne pytania, najczęściej błahe i bez znaczenia dla sprawy. Żeby pamiętał. Chronowski i jego znajomi nie mają wątpliwości: śledztwo zakończone prokuratorskimi zarzutami to był hak i zemsta za decyzję o wstrzymaniu prywatyzacji PZU w 2000 r. Ministrem był krótko. Kilka miesięcy. U premiera Jerzego Buzka. To czas burzliwych politycznie rządów Akcji Wyborczej Solidarność. Chronowski był kandydatem samego Mariana Krzaklewskiego, lidera AWS. Był senatorem, wicemarszałkiem Senatu, mocną personą w partii władzy. Gdy podawał się do dymisji, nie dysponował nawet własnym biurkiem. Z niecodziennego powodu. Do ministerstwa wdarł się poseł Gabriel Janowski i zaczął kilkudniową okupację gabinetu.

Jak Dawid z Goliatem

– Prawda jest taka, że moje problemy rozpoczęły się od chwili złożenia przeze mnie wniosku o unieważnienie umowy prywatyzacyjnej PZU – mówi Chronowski. Przez lata walki o swoje dobre imię zdania nie zmienił. Dlaczego złożył pan wtedy dymisję? – Wszystko wtedy zależało od premiera Buzka. Mógł mnie poprzeć. Wszystko mu opowiedziałem. Podobnie jak później Donaldowi Tuskowi. Ale wszyscy się ode mnie odsunęli. Co opowiedział Chronowski przed laty Buzkowi, a potem Tuskowi o prywatyzacji PZU? Polskiego ubezpieczyciela miało kupić portugalsko-holenderskie konsorcjum Eureko z polskim BIG Bankiem Gdańskim. Jakie tajne i supertajne dokumenty zobaczył w ministerstwie, że zdecydował się wbrew swojemu rządowi wypowiedzieć wojnę Eureko?

Z dzisiejszej perspektywy wygląda to jak walka Dawida z Goliatem. Eureko miało poparcie partii rządzącej. Jej lider Marian Krzaklewski spotkał się nawet dyskretnie w Portugalii z prezesem konsorcjum João Talone. Partnerem Eureko był BIG Bank Gdański, ostoja dawnych towarzyszy z PZPR, naturalna strefa wpływów prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego i jego ówczesnego doradcy Marka Belki. Tej samej firmie sprzyjał więc prawicowy solidarnościowy rząd i obóz prezydenta z komunistycznym rodowodem. W innych przypadkach dzielił ich Rów Mariański.

Przekręt na miliardy?

Andrzej Chronowski jest przekonany, że prywatyzacja wartego dziesiątki miliardów PZU była próbą przejęcia tej firmy za bezcen. Bo w jego ocenie Eureko nie dysponowało kapitałem, żeby kupić ubezpieczeniowego giganta. Nie wywiązywało się też z warunków umowy.

Następczyni Chronowskiego Aldona Kamela-Sowińska wycofała z sądu wniosek o unieważnienie umowy prywatyzacyjnej. I podpisała aneks, zezwalając Eureko dokupić pakiet akcji. Chronowski był temu przeciwny. Gdyby do tego doszło, portugalsko-holenderskie konsorcjum zostałoby większościowym udziałowcem PZU. Nie doszło, bo po wyborach nowy premier Leszek Miller w rządzie SLD-PSL wstrzymał wykonanie umowy. Rozpoczął się wieloletni spór między Eureko a kolejnymi rządami o PZU. Komu się pan naraził? Kto stał się pana wrogiem? Na te pytania Chronowski nie odpowiada.

Na scenę znowu wchodzi Chronowski

Prywatyzacja elektrociepłowni w Białymstoku, którą podpisał Chronowski jako minister skarbu, tykała pod nim jak bomba z opóźnionym zapłonem. Pierwszy donos trafił do ministerstwa już w 2001 r., badała go prokuratura. Niczego się nie dopatrzyła. W 2002 r. NIK rozpoczyna pierwszą kontrolę – nic nie wykazała. W 2003 r. rozpoczyna się kolejna. A Chronowski znowu daje o sobie znać w sprawie prywatyzacji PZU. Jest początek 2005 r. Po upadku Millera premierem zostaje Marek Belka. Jego rząd forsuje ugodę z Eureko. W Londynie toczy się proces przed trybunałem arbitrażowym. Konsorcjum zarzuca Polsce, że nie wywiązuje się z umowy w sprawie sprzedaży PZU. Chronowski, by przeszkodzić ugodzie, składa sensacyjnie oświadczenie, że PZU w 2000 r. pożyczyło BIG Bankowi Gdańskiemu 2 mld zł na zakup akcji… PZU. To była elektryzująca informacja, bo oznaczała jedno – Eureko z BIG złamały umowę prywatyzacyjną. Jej zapisy wyraźnie określały, że pieniądze na zakup udziałów w PZU nie mogą pochodzić z kredytu.

– Ewidentną rzeczą było, że inwestor absolutnie nie miał pieniędzy, żeby kupić PZU. I naturalną rzeczą było również to, że gdybym puścił na giełdę papiery wartościowe,PZU zostałoby kupione przez PZU – mówił wtedy Chronowski. Ale nie przyniósł z sobą dowodów. Tłumaczył, że dokumenty zostały zniszczone, ale dobrze je pamięta, bo je widział w ministerstwie. Nieoczekiwanie w sukurs przychodzi mu były szef UOP Zbigniew Siemiątkowski (SLD). I zapewnia: są dowody, że Eureko nie kupiło udziałów PZU z własnych środków. I miał o tym wiedzieć prezydent Aleksander Kwaśniewski. Dzień później, 21 stycznia 2005 r., Sejm wybiera skład trzeciej już w historii komisji śledczej ds. prywatyzacji PZU.

Oszołom

I zaczął się dobrze znany w polityce proces podważania wiarygodności. Media szybko przypięły Chronowskiemu łatkę oszołoma. Sam zresztą dał ku temu pretekst. Zaczął opowiadać, że jest podsłuchiwany, bo z komisji śledczej wyszedł przeciek – nagranie jego rozmowy z Mirosławem Borkowskim, byłym prezesem jednej ze spółek PZU. „Nie wystawiaj się, twoje życie jest cenniejsze od PZU. Nie warto umierać za PZU” – radził Chronowskiemu rozmówca. Nie trzeba było długo czekać. Prokurator Janusz Kaczmarek ujawnia, że nagrania robił sam Chronowski. I padają słowa, które raz na zawsze ustawią w mediach przekaz w tej sprawie. – Senatora Chronowskiego podsłuchiwał senator Chronowski – mówi Kaczmarek. Chronowski próbuje się tłumaczyć. Ale to już nie ma znaczenia. Nikt nie pyta, co jest w taśmach.

Wokół Chronowskiego trwała brutalna rozgrywka. – Bałem się wtedy, że dostanę kulkę w łeb. Gra toczyła się o przejęcie 60-80 mld zł. Dostawałem groźby, to szło w kierunku moich bliskich. Rodzina dostała ochronę. To było realne zagrożenie – wspomina dziś były minister. I dodaje po chwili: – Czasami musiałem grać mocną kartą, czasami trzeba się posunąć do prowokacji, by się czegoś dowiedzieć.

Co ma na myśli? Opowiada osoba znająca kulisy komisji śledczej. – To był późny wieczór. Alek, bo tak do niego mówiliśmy, informuje żonę, że wychodzi nad Wisłę. Robi się nerwowo. Rodzina Chronowskiego ma ochronę, on jest kluczowym świadkiem przed komisją śledczą ds. prywatyzacji PZU. Rozdzwoniły się telefony. Jeden ze współpracowników Chronowskiego odnajduje go w okolicach mostu Poniatowskiego. Czy chciał popełnić samobójstwo? Nie. To była raczej jego prowokacja. Alek chciał sprawdzić w ten sposób, kto się nim zainteresuje, kto jest wrogiem, a na kogo może liczyć. Nocna eskapada kończy się na ulicy Rakowieckiej, w siedzibie ABW. Chronowski składa tam po raz kolejny zeznania.

Przyspieszenie

A sprawa prywatyzacji elektrociepłowni w Białymstoku zaczyna przyspieszać. W 2006 r. na podstawie raportu NIK zaczyna się śledztwo, prokurator prosi o wsparcie ABW. W 2009 r. Andrzej Chronowski otrzymuje zarzuty. Wycofuje się z życia publicznego. Ze wspólnikiem zakłada w Nowym Sączu kantor wymiany walut. Dziś mają trzy punkty. – To był dobry pomysł. Od polityki nie miałem ofert pracy – twierdzi. Czy wróci do polityki? – Nie myślałem o tym. Jestem biegłym księgowym rewidentem. Znajdę sobie pracę w razie czego – mówi. Komisja śledcza uznała, że prywatyzacja PZU stanowiła zagrożenie dla stabilności i bezpieczeństwa systemu finansowego państwa, a konsorcjum Eureko działało w złej wierze, ukrywało prawdziwy stan swoich finansów, wielokrotnie naruszało postanowienia umowy prywatyzacyjnej i działało na szkodę PZU. W 2009 r. rząd Donald Tuska zawarł ugodę z Eureko, które otrzymało ponad 4 mld zł rekompensaty. ■

Okładka tygodnika WPROST: 19/2014
Więcej możesz przeczytać w 19/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2014 (1627)

  • Odszedł ojciec polskiego kapitalizmu 4 maj 2014, 20:00 Nie ma poglądów politycznych, ma tylko ekonomiczne – pamiętam, że takimi słowami mój ojciec podsumował wręczenie Nagrody Kisiela Mieczysławowi Wilczkowi. Był rok 1990. Poznałem go właśnie wtedy, kiedy do późnej nocy... 4
  • Skaner 4 maj 2014, 20:00 RPO przeciw „ustawie o Trynkiewiczu” Rzecznik praw obywatelskich prof. Irena Lipowicz chce zaskarżyć do Trybunału Konstytucyjnego ustawę o izolacji niebezpiecznych przestępców – dowiedział się nieoficjalnie... 6
  • Między wami. Liberałami 4 maj 2014, 20:00 Chcesz uchodzić za arbitra elegancji i dobrych manier, a tu ktoś ci przypomina, że sam chodziłeś po domu w brudnych butach i plułeś na parkiet. Tak właśnie jest z Donaldem Tuskiem i wspomnieniami Pawła Piskorskiego. Nie dziwi, że Tusk... 8
  • Wielka przesiadka 4 maj 2014, 20:00 W dniu, w którym Jan Paweł II „przesiadł się z klasy ekonomicznej do biznes” i zaczął „tańczyć ze św. Faustyną”, moja wiara w resztki zdrowego rozsądku wielu publicznych osób rozpadła się na kawałki. W studio... 8
  • Rachunek dla państwa 4 maj 2014, 20:00 Za nami majowy długi weekend. Jak twierdzą ekonomiści, nie stać nas na taki luksus. Padają zastraszające liczby, mówi się o miliardach złotych, jakie na wielkiej majówce straciła gospodarka. Pewnie tak jest, ale czy większym problemem... 9
  • Wojna czy pokój 4 maj 2014, 20:00 W konflikcie na Ukrainie niemal wszystko zostaje sprowadzone do porównań. Majdanowcy są równi separatystom z Doniecka. Niepodległość Krymu jest jak niepodległość Kosowa. Na Ukrainie może i działają rosyjscy agenci, ale działają też... 10
  • Grande familia 4 maj 2014, 20:00 Nic nie zmieniać, robić swoje – z tą dewizą Pałac Prezydencki chce dojechać do kolejnej kadencji. Do wyborów został rok. 12
  • Król, gubernator i policja 4 maj 2014, 20:00 Oddajcie nam króla bursztynu – apeluje rosyjska prokuratura. Jeśli mnie odeślecie, to mnie tam zabiją – odpowiada zainteresowany. 16
  • Dwa konie, jeden wóz 4 maj 2014, 20:00 We dwoje możemy więcej – mówią Dorota Wellman i Marcin Prokop, gwiazdy TVN. 20
  • Pożyczaj bezpiecznie – masz prawo! 4 maj 2014, 20:00 Czy niskie oprocentowanie jest równoznaczne z niskimi kosztami pożyczki? Na co należy zwrócić uwagę, wybierając ofertę pożyczkową? Wielu z nas nie potrafi odpowiedzieć na te pytania. A bez tego łatwo o katastrofę dla domowego budżetu. 27
  • Klątwa nad ministrem 4 maj 2014, 20:00 To był proces za wstrzymanie prywatyzacji PZU. Były minister skarbu Andrzej Chronowski nie ma w tej sprawie wątpliwości. 28
  • W porę puknęłam się w czoło 4 maj 2014, 20:00 Show-biznes mnie troszkę rozczarował. W dupie mam, co o mnie powiedzą, jestem za stara, żeby kokietować – mówi Ilona Łepkowska, nazywana królową polskich seriali. 31
  • Coś tu śmierdzi 4 maj 2014, 20:00 Kolejne polskie miasta wprowadzają zakazy korzystania z komunikacji miejskiej dla osób, które śmierdzą. Ale jak ocenić, kiedy kończy się nieprzyjemny zapach, a zaczyna smród? 36
  • Ciąża bez brzucha 4 maj 2014, 20:00 Maniaczki odchudzania w trosce o szczupłą sylwetkę nawet w ciąży stosują drakońskie diety i wyczerpujące ćwiczenia. 40
  • Żonie przywalam słowem 4 maj 2014, 20:00 Boksowanie to straszny stres, po zakończeniu kariery jeszcze długo mi się śniło, że będę musiał walczyć, w łóżku tarłem nogami, budziłem się w nerwach. Dopiero po kilku latach mi odpuściło – mówi Dariusz Michalczewski. 44
  • Szkoły bez gender 4 maj 2014, 20:00 Coraz więcej szkół publicznych przyłącza się do antygenderowego ruchu edukacyjnego. Jak ustalił „Wprost”, ministerstwo zastanawia się, czy nie postawić temu tamy. 48
  • Ceprom dogodzić 4 maj 2014, 20:00 Jak to się stało, że z tego miasta zrobił się nowy Bangladesz – pytają Paulina Młynarska i Beata Sabała-Zielińska, autorki książki „Zakopane. Nie ma przebacz!”. 51
  • Odzyskać historię 4 maj 2014, 20:00 Musimy szybko zmienić program wycieczek młodych Żydów do Polski, póki jeszcze żyją ostatni ocaleni. 54
  • Hitler na innej planecie 4 maj 2014, 20:00 O tym, że Ewa Braun mogła być w ciąży i przeżyć wojnę, a także o spiskowych teoriach na temat powojennych losów Adolfa Hitlera w 69. rocznicę jego śmierci, mówi Bogusław Wołoszański, historyk i pisarz. 56
  • PRL bez majtek 4 maj 2014, 20:00 W Polsce Ludowej naturyści pojawili się jako echo rewolucji obyczajowej na Zachodzie. Ich największym wrogiem okazała się jednak nie władza, lecz seks - pisze Grzegorz Sieczkowski w swojej książce „Skandale PRL-u”. 58
  • Mobbing, kasa i czekoladki 4 maj 2014, 20:00 Warszawski onkolog oskarżony o żerowanie na umierających pacjentach. 62
  • Baby z jajami 4 maj 2014, 20:00 Przyszłość Ameryki należy do pań. Rządzą w biznesie i w polityce. Możliwie, że za dwa lata w wyborach prezydenckich staną w szranki same kobiety. 66
  • Miasto fuszerka 4 maj 2014, 20:00 Przyciąga turystów klimatem wolności. Ale miejscowi mają Berlina dość. Niedokończone lotnisko to tylko jedna z wielu porażek niemieckiej stolicy. 69
  • Durow bez kontaktu 4 maj 2014, 20:00 Twórca rosyjskiego „Facebooka”, legendarny Paweł Durow, traci kontrolę nad firmą i ucieka za granicę. To gwóźdź do trumny wolności słowa w Rosji. 72
  • Zbankrutowani po polsku 4 maj 2014, 20:00 Przedsiębiorcy poszkodowani przez państwo nie palą opon. Na razie, bo powoli zaczynają im puszczać nerwy. 74
  • Wzrost na papierze 4 maj 2014, 20:00 Po włączeniu do PKB dochodów z prostytucji i przemytu może się okazać, że nie warto zwalczać przestępczości, bo poprawia budżet. 78
  • Gołe ściany Europy 4 maj 2014, 20:00 Kryzys sprawił, że w UE stoi 11 mln pustych domów, podczas gdy już ponad 4 mln Europejczyków jest bez dachu nad głową. 80
  • Rewolucja w ubezpieczeniach 4 maj 2014, 20:00 PZU nie będzie już uczestniczył w wojnie cenowej na polisy OC. Chce przyciągnąć klientów jakością i szybkością obsługi. 82
  • Polisa od nerwów 4 maj 2014, 20:00 Gdy wyjeżdżamy na wyczekiwany urlop, powinniśmy zadbać nie tylko o przygotowanie samochodu, lecz także o odpowiednią polisę ubezpieczeniową. Nikomu nie życzymy kolizji na wakacjach, ale niestety może ona się przydarzyć. A wtedy dobrze być na nią przygotowanym. 85
  • Technofobia. To się leczy? 4 maj 2014, 20:00 Lady Gaga boi się telefonów, a Elton John chce wyłączyć internet. Strach przed techniką rodzi nerwice, prowadzi do samobójstw i zamieszek. 86
  • Dramat non fiction 4 maj 2014, 20:00 Pierwszy na świecie fabularyzowany dokument „Powstanie warszawskie” wchodzi do kin 9 maja. Niezwykły, mocny film. 88
  • Siwy jak Clooney 4 maj 2014, 20:00 Nie szukam w kinie splendoru, nie zawróciły mi w głowie pieniądze. Mam inną słabość. Pragnienie wrażeń – mówi aktor Matt Damon. 92
  • Kalejdoskop kulturalny 4 maj 2014, 20:00 Vivian odnaleziona Była skrytą osobą – to zdanie powtarzają wszyscy znajomi zmarłej artystki. Jest rok 2009. Na aukcji staroci historyk John Maloof kupuje pudło z negatywami. Szuka zdjęć dawnego Chicago. Jednak klisze przerastają... 94
  • Bomba tygodnia 4 maj 2014, 20:00 Dziennikarstwo bardzo śledcze Niech schowają się skłonni do zwierzeń mafiosi. Tropiciele afer gospodarczych. Nielegalnych zegarków na przegubach polityków. Nadszedł czas dziennikarstwa śledczego w szołbizie. W ciągu ostatnich dni bowiem... 98
  • Sposób na pirata 4 maj 2014, 20:00 W polskim biznesie filmowym wszyscy są w okopach. Twórcy, producenci, dystrybutorzy twardo grają pod siebie i nikt nie chce ustąpić. A piractwo kwitnie, sądząc z gorących dyskusji toczących wokół seriali, które w Polsce nie były... 102
  • To, co najważniejsze 4 maj 2014, 20:00 Kto zarobił na majówce? branży piwnej wiadomo W nie od dziś, że to słońce jest najlepszym sprzedawcą złotego trunku. W browarze w Żywcu obliczono, że wzrost lub spadek średniej temperatury miesięcznej o 1 stopień Celsjusza oznacza od... 103
  • Gra o wszystko 4 maj 2014, 20:00 Polska jest filmowym pirackim zagłębiem Europy, mimo że coraz więcej widzów chce płacić za legalne oglądanie filmów w internecie. Tyle że jak na razie nikt im tego nie proponuje. 106
  • Rewolucja jest nieuchronna 4 maj 2014, 20:00 Zaproponowaliśmy właścicielom kin i dystrybutorom, by filmy polskie znacznie szybciej trafiały do internetu. Niestety okazało się, że jest na to za wcześnie – mówi w rozmowie z „Wprost Biznes” Agnieszka Odorowicz, dyrektor generalna Państwowego Instytutu... 107
  • Złodziej ma przewagę 4 maj 2014, 20:00 Jeżeli nie zlikwiduje się piractwa, rozpowszechnianie treści, nie tylko w internecie, będzie nieopłacalne – mówi Mariusz Łukomski, prezes Monolith Films, dystrybutora filmowego. 110
  • Reformatorska odwaga 4 maj 2014, 20:00 Wyzwolona energia Beata Szydło, wiceprezes PiS Staliśmy się częścią wolnego, demokratycznego świata. Truizmem jest dziś mówienie o tym, że największym osiągnięciem była zmiana systemu i wprowadzenie zasad wolnorynkowych, ale z... 112
  • Bez szans na Avans 4 maj 2014, 20:00 Upadek sieci Avans może zatrząść całym rynkiem elektromarketów w Polsce. 116
  • Rządcy na folwarkach 4 maj 2014, 20:00 – Armia prokuratorów, urzędników i sędziów pilnuje, by w Polsce do żadnych zmian nie dopuścić – mówi „Wprost Biznes” Marcin Kołodziejczyk, jeden z założycieli ruchu społecznego Niepokonani. 118
  • Biznes i technologie 4 maj 2014, 20:00 Kosmiczne klocki Twoje dziecko interesuje się kosmosem. Firma Littlebits razem z inżynierami z NASA wypuściła właśnie na rynek (na razie amerykański) zestaw zabawek, które pozwolą na domową eksplorację kosmosu. Zestaw składa się z 12... 120
  • W środku wakacji 4 maj 2014, 20:00 Piotr Dziura, wiceprezes zarządu GERDA BROKER Inflacja w strefie euro okazała się zaskakująco niska. Nie oczekuję jednak, że na przyszłotygodniowym posiedzeniu, ECB ogłosi najbardziej wyczekiwaną informację - o skupie obligacji. Mimo to... 121
  • Hossa wynikająca z anomalii 4 maj 2014, 20:00 Podczas gdy większość indeksów akcji traci, na rynkach surowcowych mamy hossę. Wszystko przez pogodę. 122
  • Jak być smart 4 maj 2014, 20:00 Jak osiągać cele, które sobie postawiliśmy? Najważniejsze to jak najszybciej wykonać pierwszy krok. 123
  • Dwie książki 4 maj 2014, 20:00 Słodkie rady profesora Bliklego „Doktryna jakości. Rzecz o skutecznym zarządzaniu”, Andrzej Jacek Blikle, Wyd. Helion, 2014 W jego cukierniach pracuje już piąte pokolenie rodziny i 240 pracowników. Jak zmotywować taką rzeszę... 124

ZKDP - Nakład kontrolowany