Samotność dręczonego ucznia

Samotność dręczonego ucznia

Rząd wciąż opowiada, jak walczy z przemocą w szkole. Ale prawda jest inna. Nie tylko, że agresji nie ubywa, to szkoła nie umie reagować na przemoc psychiczną. A ta kwitnie, zwłaszcza w podstawówkach. Dyrektorzy nie mają narzędzi do walki z nią, nauczyciele kompetencji.

Od stycznia tego roku mamy kolejnego urzędnika, który ma się zajmować przemocą w szkole. Urszula Augustyn, wiceminister edukacji, została wtedy powołana na pełnomocnika rządu ds. bezpieczeństwa w szkołach. Rząd pozoruje w ten sposób, że coś w tej sprawie robi. Tak naprawdę jednak nic się nie poprawia. Co gorsza, oprócz przemocy fizycznej dzieci narażone są na o wiele mniej widoczną przemoc psychiczną. Fizyczne akty szkoła dostrzega i próbuje z nimi walczyć. Ale najgorsze jest to czego nie widać gołym okiem: przemoc psychiczna. Jak się okazuje, częstsza niż bicie.

Najgorzej jest w klasach cztery-sześć, ale sześcio-dziewięciolatki też potrafią zgotować sobie piekło. Badania na ten temat ogłosił właśnie Instytut Badań Edukacyjnych. Wynika z nich, że agresywnych zachowań ze strony rówieśników doświadcza większość uczniów, częściej w sferze relacyjnej i słownej niż fizycznej. Nieco ponad jedna trzecia spotyka się z tym co najmniej kilka razy w ciągu miesiąca, a co dziesiąty uczeń jest systematycznie dręczony.

CO SIĘ DZIEJE W PODSTAWÓWKACH

System jest bezradny – szkoła na przemoc psychiczną w sposób zorganizowany nie reaguje. Jeśli dziecko trafi na mądrego nauczyciela, otrzyma pomoc. Jeśli nie – jest zdane na siebie albo na rodziców. – Szkoła reaguje na przemoc tylko w skrajnych przypadkach – mówi Dominika Walczak, liderka Zespołu Badań Nauczycieli w IBE. – Duża część nauczycieli nie zdaje sobie sprawy z dręczenia w ich klasach. Najczęściej dostrzegają tylko agresję werbalną i fizyczną, wtedy reagują. Jednak nie ona jest najpoważniejszym problemem. Według raportu IBE w szkołach dzieci doświadczają: obgadywania, izolowania, nastawiania klasy przeciw sobie, wyzwisk, obelg i krzyków, ośmieszania czy poniżania. Joanna Węgrzynowska, psycholog, która prowadzi warsztaty dla dzieci, ofiar przemocy rówieśniczej, i szkolenia dla nauczycieli, podaje przykłady: – Zakłada się np. na Facebooku grupę „Va bez Agnieszki”. Mówi się, że kolega śmierdzi lub jest zarazą albo że nie ma markowych butów. Uderza się w jego rodziców, obraża. Dzieci potrafią być dla siebie nawzajem naprawdę okrutne.

– Osobom dorosłym zachowania te mogą wydawać się nieważne, ale dzieci uznają je za dotkliwe – dodaje Karolina Malinowska, psycholog z Zespołu Badania Nauczycieli w IBE. Wyniki badania pokazują, że dzieci za najbardziej dotkliwe uważają nastawianie klasy przeciw nim, na drugim miejscu jest wykluczanie i izolowanie, a ośmieszanie i wyśmiewanie – na piątym, zaraz po pobiciu oraz zabieraniu przedmiotów. Raport opracowany przez Jadwigę Przewłocką mówi wprost: szkoły sobie z tym kompletnie nie radzą. Owszem, większość z nich ma procedury postępowania w sytuacji zagrożenia uczniów, ale odnoszą się one głównie do przejawów agresji fizycznej. Brakuje systemowego podejścia do problemu.

Tym bardziej że przemoc psychiczną trudno dostrzec. Jeśli szkoła zamontuje monitoring, to można zauważyć, że ktoś kogoś uderzył. Ale już nie to, że jedno dziecko do drugiego mówi na stołówce: „Śmierdzisz, nie będziesz koło nas siedział”. Że nastawia przeciwko koledze inne dzieci, opowiada, że ktoś kradnie. Dlatego prześladowany kilkulatek czuje się samotny i bezsilny. Skutki mogą być groźne. Węgrzynowska wskazuje, że dręczone dzieci powoli gasną, mają kłopoty ze snem, z nauką, bóle głowy, brzucha. Zaczynają się bać rówieśników i unikają kontaktów z nimi, obniża się ich poczucie własnej wartości, mogą mieć objawy depresji. W skrajnych przypadkach mogą podjąć próby samobójcze.

CO ROBI MEN

Prześledźmy ścieżkę procedur. Najwyżej jest MEN i zalecenia oraz wsparcie, których udziela szkołom. Trwa druga edycja programu „Bezpieczna i przyjazna szkoła”. Jak informuje resort, służy on wzmocnieniu realizowanych przez szkoły działań wychowawczych i profilaktycznych. A konkretnie dzieci, które nie radzą sobie z przemocą, mogą dzwonić na telefon zaufania (116 111), skorzystać z rady psychologa czy prawnika albo zajrzeć do serwisu www.116111.pl. A więc ten, kto zgodnie z programem szuka pomocy, z założenia nie znajdzie jej w szkole.

W jego ramach MEN – za pośrednictwem Fundacji Dzieci Niczyje – przeprowadziło badanie sondażowe na temat potrzeb ochrony dzieci przed krzywdzeniem. W efekcie fundacja przygotowała portal Chronimy Dzieci, gdzie szkoły mogły sprawdzać, na ile spełnione są standardy ochrony dzieci i co jeszcze można zrobić. Przygotowano scenariusze zajęć dla dzieci i nauczycieli na temat przemocy i sprawdzono je pilotażowo w wybranych szkołach. Wsparcia placówkom ma udzielać pełnomocnik rządu ds. bezpieczeństwa w szkołach. MEN opisuje też warsztaty dla nauczycieli i pracowników ośrodków zajmujących się dziećmi. Z raportu IBE nie wynika jednak, że nauczycielom brakuje szkoleń. Korzystają z nich. Problem w tym, że nie działają wspólnie z resztą szkoły.

CO ROBI SZKOŁA

Najczęstsza reakcja nauczycieli na agresję wśród dzieci to prośba o pomoc pedagoga czy psychologa szkolnego, do którego wysyła się na rozmowę ofiarę i sprawcę. Według IBE to za mało. Żeby sytuacje przemocowe skutecznie zlikwidować, potrzebne jest współdziałanie całego zespołu: wychowawcy, nauczycieli przedmiotowych, pedagoga, psychologa szkolnego, rodziców. Powinni ustalić wspólną strategię, nie wystarczy, że wychowawca umówi się na coś z uczniami, inni nauczyciele też muszą to zrobić. Ina czej nieświadomie mogą jeszcze podkopywać pozycję klasowej ofiary i pogłębiać podziały. Tymczasem, jak czytamy w raporcie, nauczyciele często ograniczają się do nauczania przedmiotu. Rozwiązywanie problemów wychowawczych uznają za domenę pedagogów szkolnych. Brak reakcji nierzadko wynika też z autentycznego niedostrzegania problemu. Jedna czwarta wychowawców twierdzi, że takie sytuacje w ogóle się nie zdarzają.

Malinowska zwraca uwagę na kolejny problem: – Polscy nauczyciele to soliści, niechętnie przyznają się do trudności wychowawczych przed innymi nauczycielami i dyrektorem. Utrudnia to skuteczną profilaktykę przemocy w szkole. Pedagodzy i psycholodzy najczęściej wspierają nauczycieli indywidualnie. Brakuje wspólnych wewnętrznych szkoleń. Szkolny psycholog mógłby przeszkolić zespół, biorąc pod uwagę specyfikę miejsca, znając jego problemy i kadrę.

Nie mają jednak na to czasu. Koncentrują się na pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach, na rozwiązywaniu doraźnych konflik- tów. Według dyrektorów szkół przydałoby się, by pedagodzy pracowali więcej godzin. Inna ważna rzecz – trzeba zająć się sprawcą przemocy i ofiarą, ale też świadkami, bo gdy inni uczniowie są obojętni lub się śmieją, agresor czuje się bezkarny, zachęcany do dręczenia. A obojętność to najczęstsza reakcja świadków. Niektórzy boją się, że spotka ich to samo, jeśli zareagują, inni wykorzystują tę sytuację, by budować pozycję w grupie. Dlatego problem trzeba przerobić z klasą. Należy rozmawiać o emocjach, pokazać, co czuje kolega, gdy dotyka go ostracyzm, bo jest gruby. I trzeba to robić, zanim zacznie się prześladowanie, wychwycić pierwsze symptomy agresji, bo potem jest trudniej. – W naszych szkołach dominuje reakcja akcyjna, nauczyciele próbują działać, ale zbyt mało poświęcają uwagi przemocy psychicznej – mówi Walczak. Klimat do takich działań poprawiłaby też postawa dyrektorów. Zamiast deklarować, że w ich szkole nie ma przemocy, lepiej byłoby, gdyby mówili, że ją dostrzegają i na nią reagują. Wtedy nauczyciele nie baliby się przyznać, żemają z jakimś uczniem problem. ■

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

CO MOŻE ZROBIĆ RODZIC

Ponieważ system nie działa, a indywidualne próby naprawienia sytuacji przez wychowawców nie zawsze są skuteczne, uczniowie muszą się opierać wyłącznie na rodzicach.

1. Najpierw trzeba wspólnie z dzieckiem zaplanować strategię poradzenia sobie z problemem samemu. Może porozmawia ono z innymi kolegami, aby stanęli za nim murem, nie będzie zostawiać plecaka bez nadzoru, może poradzi się ulubionego nauczyciela albo pójdzie do pani pedagog. Trzeba też uczyć asertywnych odpowiedzi na zaczepki: „Tak, nie mam superbutów, bo mi się nie podobają, wolę swoje”.

2. Jeśli to nie pomaga, można pójść do wychowawcy, poprosić o przedstawienie planu działania i umówić się na spotkanie za dwa tygodnie, żeby powiedział, jak mu poszło. Nie wolno odpuszczać.

3. Jeśli i to nie pomoże, poprosić o rozmowę w obecności psychologa i pedagoga.

4. Jak to nic nie da, iść do dyrektora, ale zawsze w obecności wychowawcy, żeby nie czuł się atakowany, bo nie pomoże.

5. Można też porozmawiać z rodzicami agresora, ale to nie zawsze dobra strategia, bo rodzice odruchowo bronią dziecka, a niektórzy od razu wchodzą w konflikt.

6. Gdy już nic nie pomaga, pozostaje przenieść dziecko do innej szkoły. Wielu rodziców zwleka z tym, bo nie chce uczyć potomstwa, że sposobem na rozwiązywanie problemów jest ucieczka. Ale warto rozważyć, co jest lepsze dla dziecka – hartowanie charakteru i życie w stałej opresji czy szkoła, w której będzie się czuć bezpiecznie.

Okładka tygodnika WPROST: 42/2015
Więcej możesz przeczytać w 42/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2015 (1701)

  • Barany i szarlatani 11 paź 2015, 20:00 Fascynujące, jak w 36,5-milionowym państwie media mogą być opętane jednym Antonim Macierewiczem. Najwyraźniej wierzą, że po ośmiu latach zwodzenia, niedotrzymywania obietnic i rządów podporządkowanych jednemu egomaniakowi wszyscy... 3
  • Skaner 11 paź 2015, 20:00 Polityka 150 tys. żołnierzy w armii Armia i wydatki na nią powinny być większe. Pieniądze na modernizację powinny trafiać do polskich firm – mówi Jarosław Gowin ze Zjednoczonej Prawicy. Rozmawiał Bartosz Marczuk Kiedy rozmawiał... 6
  • Zdarzyło się jutro 11 paź 2015, 20:00 „Doda i dinozaury” kontra „Mizianie w Watykanie”, czyli nasze zapowiedzi hitów nadchodzących tygodni. 12
  • Będzie na nas presja 11 paź 2015, 20:00 Ustawę o pomocy frankowiczom, utworzenie Ministerstwa Energetyki, niższe podatki dla małych firm, prywatyzację LOT po debiucie spółki na giełdzie i budowę elektrowni atomowej – zapowiada poseł PiS Paweł Szałamacha. 16
  • Ława przysięgłych dla sędziów 11 paź 2015, 20:00 Społeczeństwo musi mieć możliwość decydowania, kto w jego imieniu wymierza sprawiedliwość – mówi Zbigniew Ziobro, lider Solidarnej Polski, kandydat na posła z listy PiS. 20
  • PO bez uzgodnionej płci 11 paź 2015, 20:00 Platforma przegrała pierwsze starcie z prezydentem Andrzejem Dudą. Poddała się zresztą, nie wychodząc na pole bitwy – nie próbowała nawet odrzucić weta do ustawy o uzgodnieniu płci. Porażka jest tym dotkliwsza, że po stronie PiS opowiedział się PSL. Politycy PO odbierają... 22
  • Rozpaczliwy plan szefa NIK 11 paź 2015, 20:00 Miał opinię państwowca, człowieka, który nadaje się na najwyższe stanowiska. Teraz walczy już tylko o przetrwanie. Krzysztof Kwiatkowski, prezes Najwyższej Izby Kontroli, na przełomie października i listopada zamierza przystąpić do ataku na służby, które grzebią jego... 24
  • Polityka w Polsce bez PSL? 11 paź 2015, 20:00 Swoimi ludźmi obsadzili rolnicze agencje, KRUS, spółki Skarbu Państwa. Zdominowali samorządy gminne, współrządzą w 15 na 16 sejmików. Ale po raz pierwszy od ćwierćwiecza grunt usuwa im się spod nóg. 26
  • Wódz jest tylko jeden 11 paź 2015, 20:00 Mdli mnie już od tych damskich walk w kisielu. Beata Szydło nudzi tak potwornie, że jej wystąpienia puszczam sobie zamiast tabletek nasennych. W przeciwieństwie do hasła jej kampanii ja zupełnie nie daję rady słuchać po raz... 27
  • Mistrzowie absurdalnych opinii 11 paź 2015, 20:00 Zakończona właśnie kadencja Sejmu nie wyłoniła nowych politycznych gwiazd. Potwierdziła raczej, że pokolenie polityków obecnie rządzących Polskąpowoli odchodzi do historii. 28
  • Sztuka wyborcza 11 paź 2015, 20:00 Gdyby to sami artyści mieli zdecydować o wyniku wyborów, to Platforma Obywatelska miałaby gorszy wynik niż w sondażach. Pierwszy raz po 1989 r. twórcy sztuk wizualnych biorą się za politykę. 30
  • To tylko bursztyn 11 paź 2015, 20:00 Pędzel, plakat, wiadro, ciepła woda. Tak się zaczyna wyborcza przygoda. Kiedyś pojedynek na plakaty trwał do samej ciszy. Szczyt sprytu polegał na tym, by w ostatnim momencie zakleić konkurencję, najchętniej z własnej listy. Kto ostatni... 31
  • Rewolucja rozwodowa 11 paź 2015, 20:00 Franciszek wprowadza właśnie największą od 300 lat reformę małżeństw kościelnych. Trwające wiele lat procesy, zwane potocznie „rozwodami kościelnymi”, mają zostać skrócone nawet do 45 dni. Zmiany wchodzą w życie już w grudniu. 32
  • Synod nie zerwie z doktryną 11 paź 2015, 20:00 Kościół nie zmieni nauczania o nierozerwalności małżeństwa, poszuka za to nowych form duszpasterstwa rodzin – taki jest ton wypowiedzi większości uczestników synodu na temat rodziny. 34
  • Suplementy, kasa, ściema 11 paź 2015, 20:00 Narzekamy, że nie stać nas na leki, że są drogie. A lekką ręką wydajemy co roku miliardowe kwoty na iluzję, tj. suplementy diety. Jesteśmy pod tym względem mistrzami Europy. „Wprost” radzi, jak nie dać się nabić w butelkę i wybierać farmaceutyki z głową. 39
  • Etyka znika z aptek 11 paź 2015, 20:00 Winą za wielką sprzedaż suplementów należy obarczyć sieci aptek. Kierują się komercją, jakość nie ma znaczenia – uważa mgr farmacji Marcin Wiśniewski, właściciel dwóch aptek, inicjator Ruchu Aptekarzy Polskich. 44
  • Praktyczny prawnik 11 paź 2015, 20:00 Prawo to wciąż jeden z najbardziej obleganych kierunków studiów. Eksperci alarmują, że kształcenie prawników wymaga jednak dużych zmian. Rynek potrzebuje praktyków i specjalistów, a otrzymuje kiepsko wykształconych teoretyków. 46
  • Samotność dręczonego ucznia 11 paź 2015, 20:00 Rząd wciąż opowiada, jak walczy z przemocą w szkole. Ale prawda jest inna. Nie tylko, że agresji nie ubywa, to szkoła nie umie reagować na przemoc psychiczną. A ta kwitnie, zwłaszcza w podstawówkach. Dyrektorzy nie mają narzędzi do walki z nią, nauczyciele kompetencji. 48
  • Reklamuj urlop 11 paź 2015, 20:00 Koniec sezonu urlopowego to początek fali roszczeń przeciwko organizatorom wypoczynku. „Wprost” podpowiada, jakie mamy szanse na odzyskanie pieniędzy za nieudane wakacje. 50
  • Wysypisko śmieci: Polska 11 paź 2015, 20:00 Fatalnie wdrożona ustawa śmieciowa zmieniła obrzeża naszych miast w wysypiska. Dziś nikt nie ma odwagi, żeby powiedzieć prawdę i skontrolować firmy odpowiedzialne za utylizację. 52
  • O zgorszeniu maluczkich 11 paź 2015, 20:00 Dłuższa pogawędka z pracownikiem jednej z dużych państwowych spółek, z której usług muszę niestety korzystać, pokazała mi, że zdroworozsądkowe podejście do finansów publicznych cierpi, kiedy ci sami politycy, którzy słusznie... 55
  • Mój pan, pracownik 11 paź 2015, 20:00 Jednocyfrowe bezrobocie oznacza, że właśnie zaczyna się rynek pracownika i era żądań płacowych. Po latach posuchy idą dla nich lepsze czasy. Podpowiadamy, jak skorzystać na tej zmianie. 56
  • Lepsze perspektywy dla pracowników 11 paź 2015, 20:00 Od początku roku systematycznie umacnia się pozycja pracowników na rynku pracy. W wybranych branżach, specjalizacjach i regionach kraju to oni, a nie pracodawcy zaczynają dyktować warunki zatrudnienia. 59
  • Wilczek – Kieżun 10:0. Do przerwy 11 paź 2015, 20:00 Wybrałem się w te wakacje na Bałkany – między innymi do Serbii. Dotąd byłem przekonany, że istniały trzy drogi wychodzenia z komunizmu: (1) nasza, środkowoeuropejska, polegająca z grubsza na tym, żeby sektory skoncentrowane... 60
  • HOSSA BESSA 11 paź 2015, 20:00 Toyoty pod banderą ISIS Amerykański rząd spytał Japończyków z Toyoty, jakim cudem Państwo Islamskie dysponuje tyloma samochodami ich marki. Na zdjęciach ISIS, które trafiają do prasy, często widać całe kawalkady toyot z uzbrojonymi... 62
  • Putin i jegokontrola zwrotna 11 paź 2015, 20:00 W Syrii, na Ukrainie i w obozach dla uchodźców w Europie Putin przygotowuje się do rozmontowania NATO. Fundament naszego bezpieczeństwa, czyli artykuł 5 Traktatu północnoatlantyckiego, nigdy nie był tak zagrożony jak dziś. 64
  • Pułapka na niedźwiedzia 11 paź 2015, 20:00 Ryzykowna ekspedycja na Bliski Wschód może zakończyć się dla Rosji nawet drugim Afganistanem. 68
  • Ankara na zakręcie 11 paź 2015, 20:00 Turcja, która miała być sojusznikiem w gaszeniu bliskowschodniego pożaru, sama znalazła się na progu wojny domowej. Nie tylko komplikując relacje z NATO, ale przede wszystkim podnosząc zagrożenie nowej fali uchodźców do Europy. 70
  • Noblowska gra pozorów 11 paź 2015, 20:00 O przyznawaniu Pokojowego Nobla wszystko można powiedzieć, z wyjątkiem tego, że proces wyłaniania kandydatów odbywa się pokojowo. Plotki o kulisach okazały się w tym roku ważniejsze niż sam werdykt, który jak zwykle okazał się zaskoczeniem. 72
  • Bunt amantów 11 paź 2015, 20:00 Johnny Depp, Brad Pitt, Colin Farrell, Christian Bale, Matthew McConaughey. Hollywoodzkim gwiazdom ciąży etykieta symbolu seksu. W dzisiejszym kinie w cenie są ciekawi faceci z przeszłością. 76
  • Niezbadane wyroki szwedzkiej akademii 11 paź 2015, 20:00 Rozwój nauki nie zależy od tego, kto i za co dostaje Noble. Na historię tych nagród składa się bowiem mieszanka zarówno trafionych, jak i kiepskich wyborów. Wielcy uczeni bywali przez akademię pomijani, choć zdarzały się też nagrody za badania naprawdę przełomowe. 80
  • Psychopop 11 paź 2015, 20:00 Określenie „ambitna muzyka pop” zamykało drogę do kariery, dziś gwiazdami stają się młodzi oryginalni artyści. Ścieżki przecierał im Dawid Podsiadło, ale Kortez, Leski czy Julia Marcell śmiało idą jego śladem. 82
  • Patriota traktowany jak nazista 11 paź 2015, 20:00 Starosta legionowski ma apetyt na nieruchomości po zmarłym na wygnaniu bohaterze walk o Polskę. Podważa przed sądem wpisy do ksiąg wieczystych, powołując się na stalinowski dekret. 84
  • Kalejdoskop kulturalny 11 paź 2015, 20:00 Książki Mariusz Cieślik Autobiografia Monty Pythona Python z innej beczki A teraz coś z zupełnie innej beczki. Ci, którzy nie wiedzą, dlaczego użyłem tego sformułowania w tekście na temat Monty Pythona, mogą przerwać czytanie.... 86
  • Zgubny tłuszczyk 11 paź 2015, 20:00 Tłuszcz jest najbardziej kalorycznym składnikiem w naszej diecie, ale jest również nośnikiem smaku. Nie możemy się bez niego obejść, często jednak nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele znajduje się go w produktach, z których przygotowujemy potrawy. 93
  • To pazerne państwo funduje nam niskie pensje 11 paź 2015, 20:00 Silna gospodarka, wyższe płace” – krzyczy z billboardów premier Ewa Kopacz. „2500 zł płacy minimalnej” – dodaje formacja Leszka Millera. „12 zł za godzinę pracy” – wistuje Prawo i... 94
  • Najlepsi innowatorzy nagrodzeni za sukcesy 11 paź 2015, 20:00 Polska niezbyt często bywa kojarzona z innowacjami. Jak bardzo taka opinia jest niezasłużona, udowodnili uczestnicy i laureaci konkursu Innowatory „Wprost” 2015. 98
  • Liczą się mikrosekundy 11 paź 2015, 20:00 Warszawska giełda musi inwestować, by w dobie handlu wysokich częstotliwości i likwidacji międzynarodowych barier utrzymać pozycję regionalnej potęgi. 100
  • Bank w kieszeni 11 paź 2015, 20:00 Aby zawładnąć portfelem i umysłem klienta, polskie banki przenoszą się do smartfonów. Pytanie, jak daleko można się posunąć w bankowych innowacjach, żeby przy okazji nie stracić zaufania klientów. 104
  • Zamiast telefonu do szwagra 11 paź 2015, 20:00 W razie niezawinionej stłuczki samochodu to nasz ubezpieczyciel zajmie się formalnościami i sam wypłaci pieniądze, nawet jeśli mamy zwykłą polisę OC. 106
  • Kopalnia robotów 11 paź 2015, 20:00 KGHM chce stworzyć pierwszą w świecie inteligentną kopalnię opartą na sieciach neuronowych. Umożliwiłaby wydobycie zalegających głębiej pokładów miedzi. 108
  • Gazowe rewolucje 11 paź 2015, 20:00 Ogniwa paliwowe, czysty diesel i mikroturbiny gazowe. Czy tańszy gaz ma szansę stać się przyszłością energii? 110
  • Hermes wykorzystał gazową szansę 11 paź 2015, 20:00 Tam, gdzie do tej pory nie było szans na konkurencję i walkę cenową, pojawiła się polska firma Hermes Energy Group. „Tam”, czyli na rynku gazu ziemnego. 112
  • Tradycja i nowoczesność 11 paź 2015, 20:00 Jedna z najbardziej znanych polskich marek z powodzeniem podbija odległe rynki zagraniczne. Bez innowacji nie byłoby to możliwe. 113
  • Z duchem czasu, z biegiem rzeki 11 paź 2015, 20:00 Warszawski budynek The Tides wpisuje się w trend, który można opisać jako obracanie się miast na powrót twarzą do rzeki. Wymagało to zastosowania innowacyjnych rozwiązań konstrukcyjnych. 114
  • Nowoczesny hotel ma wiele twarzy 11 paź 2015, 20:00 Biuro architektoniczne Kahl & Gaczorek, laureata Innowatora w kategorii Budownictwo, i spółkę Invest Nosalowy Dwór łączą koneksje rodzinne i pasja, której efektem są nowatorskie rozwiązania architektoniczne. 115
  • Pieniądze nie nudzą 11 paź 2015, 20:00 Wiele domów maklerskich zarabia w Polsce na międzynarodowym handlu walutą, surowcami, akcjami czy opcjami, ale jeden z nich nadaje ton tej branży i robi to również w skali globalnej. Tak działa na wskroś polska firma X-Trade Brokers. 116
  • Sukces badawczy w parze z rynkowym 11 paź 2015, 20:00 Producenci mebli stali się wizytówką polskiej gospodarki. Odnoszą sukcesy daleko poza granicami kraju. W tym gronie znalazła się Asadena Furniture, właściciel mebli outdoorowych Modalto, uhonorowana za kolekcję o wyjątkowych... 117
  • Kardiologia XXI wieku 11 paź 2015, 20:00 Użycie stentu było krokiem milowym w kardiologii. Dziś medycyna robi kolejny krok. To bioresorbowalne stenty naczyniowe. Mówi się o nich – tabletki donaczyniowe. 117
  • Wydatki na energię to nie haracz 11 paź 2015, 20:00 Warto przeprowadzić audyt energetyczny i szukać oszczędności – przekonuje Iwona Golonko, prezes spółki Energia dla Firm, laureata konkursu Innowatory „Wprost” 2015. 118
  • Szybkie tempo zmian 11 paź 2015, 20:00 Usługi IT dla branży logistycznej to dynamicznie rosnąca, perspektywiczna oraz pełna wyzwań część biznesu. 118
  • Ruszają Międzynarodowe Targi Innowacji i Nowych Technologii 11 paź 2015, 20:00 Już po raz trzeci specjaliści, producenci, przedstawiciele firm branży nowych technologii przyjadą do Kielc na Inno-Tech Expo, które odbędą się w dniach 15-16 października. Program Międzynarodowych Targów Innowacji i Nowych Technologii... 120
  • Port Lotniczy Wrocław. Inteligentne lotnisko 11 paź 2015, 20:00 Bez kolejek, minutowy czas oczekiwania na bagaż, wszystkie formalności on-line, innowacyjne technologie. Lotnisko przyszłości? Port Lotniczy Wrocław udowadnia, że tak może być już dzisiaj. 121
  • Silikonowa rewolucja 11 paź 2015, 20:00 Nowa technologia wielokomponentowego wtrysku ciekłego silikonu, oferowana przez NTQ s.c., otwiera wielkie możliwości wytwarzania wysokiej jakości produktów. A przede wszystkim jest relatywnie tania. 122
  • Buty na zdrowie 11 paź 2015, 20:00 But zimowy musi się dziecku podobać. Chroniąc przed chłodem, przemoczeniem, utratą stabilności, nie może przeszkadzać w rozwoju małych stóp. 123
  • Polska Miss World 11 paź 2015, 20:00 Zwyciężczyni Miss World Poland 2015, która pojedzie na światowy finał konkursu do Chin, będzie najpiękniejszą promocją naszego kraju. 124

ZKDP - Nakład kontrolowany