Masza, niedźwiedź i Putin

Masza, niedźwiedź i Putin

Największy sukces komercyjny rosyjskiej kinematografii to też sukces propagandowy Putina.

ANIMOWANY ŚWIAT MASZY

Masza i niedźwiedź” to największy komercyjny sukces rosyjskiej popkultury od czasu słynnego Kiwaczka. Nazywany po rosyjsku „Czeburaszka” serial opowiadał perypetie pluszowego stwora z wielkimi uszami. Zarówno on, jak i jego kompani: pogrążony w depresji krokodyl Giena i złodziejka Babcia Szapoklak weszli do kanonu animowanych postaci. I to nie tylko w krajach dawnego bloku sowieckiego. Kiwaczek stał się kultową zabawką w Japonii, gdzie sprzedano miliony pluszowych zabawek nazywanych tam Chebi, a wyprodukowana trzy lata temu pełnometrażowa animacja przyciągnęła do kin około miliona widzów.


Dziś Kiwaczek jest już etatowym członkiem rosyjskiej drużyny olimpijskiej, będąc jej maskotką w Atenach, Pekinie, Vancouver i w Soczi. Masza nie dostąpiła jeszcze takiego zaszczytu, choć zapowiedzi wprzęg­nięcia bohaterki kreskówki w propagandową machinę Kremla już są. Popularna bajka, do której estetyki czy fabuły naprawdę bardzo trudno się przyczepić, bywa przeciwstawiana wynaturzonym bajkom zachodnim, np. programowi edukacyjnemu ze Szwecji pt. „Biss och Kajs”, czyli Kiku i Supa, w którym aktorzy przebrani za odchody przybliżają dzieciom tajemnice ludzkiej fizjologii. W ciągu siedmiu lat powstały 52 odcinki tej kreskówki, która dziś oglądana jest nie tylko na YouTubie (seria ma tam ponad 5,5 mld odsłon!), ale także w telewizjach na całym świecie – od USA po Indonezję (z badań wynika, że znają ją niemal wszystkie dzieci w tym dalekim kraju).

Rosyjski Pixar

Na razie Masza to przede wszystkim komercyjny sukces o globalnym zasięgu. Z samych tylko odsłon na YouTubie producent Animaccord wyciąga półtora miliona dolarów miesięcznie. Sprzedaż rozmaitych zabawek, od pluszaków po komplety klocków, z których można budować domek misia i Maszy, przynosi 300 mln dolarów rocznie. Włosi z firmy cukierniczej Ferrero sprzedali w Rosji 37 mln tabliczek czekolady opakowanych w podobizny niesfornej dziewczynki i jej przyjaciela. Ten sam zabieg na Ukrainie przyniósł Danonowi sprzedaż 33 mln opakowań jogurtów.

Sama firma Animaccord dostaje z tego nędzne 15 mln dolarów rocznie, co być może tłumaczy, dlaczego widzowie na całym świecie (serial znany jest w ponad 120 krajach) nie mogą doczekać się kolejnych odcinków „Maszy i niedźwiedzia”. Minuta animacji kosztuje bowiem aż 50 tys. dolarów, bo właściciele Animaccord mieli ambicję osiągnąć w nośnikach mobilnych: smartfonach i tabletach to, co w kinie osiągnęła amerykańska firma Pixar, odpowiedzialna za takie hity jak „Toy Story” czy „Auta”. Przeciągające się prace nad produkcją kolejnych 26 odcinków serialu stały się źródłem pogłosek, że „rosyjski Pixar” może paść ofiarą pogłębiającego się kryzysu gospodarczego w Rosji. Byłaby to fatalna wiadomość nie tylko dla wielbicieli Maszy, ale też dla Kremla, bo jest to dziś bodaj jedyny globalny produkt popkulturowy tego kraju, kreujący jego pozytywny obraz. Bo choć to bajka, sielski obraz Rosji władzy z pewnością odpowiada.

Sygnet z Władimirem

Na froncie popu kremlowscy propagandyści spisują się dobrze tylko na lokalnym rynku. Wśród zagorzałych fanów prezydenta są dziesiątki najpopularniejszych artystów, takich jak reżyser Nikita Michałkow czy Filipp Kirkorow, król muzyki pop, noszący sygnet z podobizną Putina. Tyle że na świecie ich twórczość nie robi wielkiego wrażenia. Tam jest zapotrzebowanie na ckliwy sentymentalizm albo na opozycyjną kontrkulturę. W pierwszej kategorii wygrywają przedstawiciele klasycznej muzyki i baletu. Albo uwielbiany także w Polsce chór Aleksandrowa. Te umundurowane chłopy na schwał wyśpiewają wszystko – od pieśni z czasów wojny ojczyźnianej po chórki na koncertach Pink Floyd.

Próby przebicia się z nowym przekazem nie są łatwe. Kilka lat temu międzynarodową karierę zrobił co prawda duet Tatu, ale wtedy w stosunkach z Rosją panowała odwilż, a poza tym tworzące go dziewczyny sprytnie rozegrały słabość show-biznesu do wątków homoseksualnych, żeby przebić się jako „lesbijki z Rosji”. Dziś jest trudniej, o czym przekonał się Fiodor Bondarczuk, reżyser pamiętnej „9 kompanii” (o wojnie w Afganistanie), który próbował podbić Hollywood opowieścią o męstwie krasnoarmiejców pod Stalingradem. Film w Rosji zarobił ponad 50 mln dolarów, ale w USA tylko milion, a do tego został zmiażdżony przez krytykę za nachalną propagandę. Nawet Timur Bekmambetov, reżyser rosyjskich hitów filmowych z gatunku fantasy – „Straż nocna” i „Straż dzienna”, po wyreżyserowaniu filmu akcji z Angeliną Jolie i wyprodukowaniu kilku innych z samym Timem Burtonem przepadł w kalifornijskiej Fabryce Snów.

Opozycja się sprzedaje

W ostatnim odcinku „Maszy” niedźwiedź z pełnym poświęceniem pedałuje przez las na rowerze, żeby dostarczyć swoją małą przyjaciółkę na pociąg mający zabrać ją do miasta, gdzie mieszka podejrzanie ułożona krewniaczka. Dziewczynka odjeżdża w siną dal na spotkanie świata, który wcale nie jest tak sielankowo zabawny. Pełno tam wywrotowców będących w opozycji do potulnych wobec władzy artystów z centralnego rozdzielnika. Nie jest przypadkiem, że najpopularniejszym na świecie girlsbandem z Rosji nie są już udawane lesbijki z Tatu, tylko anarchofeministki z Pussy Riot, mające za sobą odsiadkę w łagrze za obrazę Putina i sprzyjającego mu patriarchy moskiewskiego Kiryła. Najładniejsza z nich Nadieżda Tołokonnikowa wystąpiła nawet u boku Kevina Spaceya w słynnym serialu „House of Cards”. Kurs kolizyjny z Kremlem sprzedaje się na Zachodzie lepiej niż propagandowe politgramoty za wielkie pieniądze. Dlatego nominację do Oscara zdobył krytycznie opisujący współczesną Rosję film Andrieja Zwiagincewa „Lewiatan”, a nie batalistyczy bohomaz Bondarczuka. Podobnie jest z literaturą. Władimir Sorokin, autor „Dnia oprycznika”, wieszczący w Rosji recydywę zamordyzmu z czasów Iwana Groźnego, swój sukces światowy zawdzięcza nie tylko książkom, ale też atakom putinowskiej młodzieżówki nazywającej jego twórczość „latrynaturą”.

Światową gwiazdą jest także zdeklarowany przeciwnik obecnej władzy Dmitrij Głuchowski, twórca trylogii „Metro” i międzynarodowej franczyzy literackiej, której osią jest świat zniszczony po wojnie nuklearnej, wywołanej przez Rosję. Na świecie sprzedał miliony książek, a kolejne miliony dołożyło ponad 60 (!!!) autorów powieści rozgrywających się w świecie wymyślonym przez pisarza, tzw. uniwersum metro (w tym także Polacy, m.in. Robert Szmidt). Co charakterystyczne, drugi najpopularniejszy autor z Rosji, twórca kryminałów Borys Akunin, szczerze Putina nie cierpi, do tego stopnia, że ostatnio ogłosił nawet, że zastanawia się nad emigracją. W bajkowym świecie rosyjskiej animacji, reprezentowanej dziś przez Maszę, ci ludzie mogliby być następcami chuligana wilka z niedopałkiem biełomora w zębach. Znając przekorną naturę dziewczynki, niełatwo przewidzieć, że będzie wolała wywrotowców od lizusów. ■

©℗ Wszelkie PRAWA ZASTRZeżone

MASZA

Może być przestrogą dla tych, którzy zastanawiają się nad powiększeniem rodziny. Wszędobylska i rezolutna dziewczynka jest utrapieniem dla pewnego rosyjskiego niedźwiedzia.

WILKI

W tej bajce nawiązują do bohatera słynnej kreskówki „Wilk i zając”. Tamten wilk był wielkomiejskim chuliganem, a tutaj mamy zabiedzone leśne żuliki, koczujące we wraku zardzewiałej karetki pogotowia.

KUZYNKA Z MIASTA

Jeśli coś zakłóca beztroskie psoty rozbrykanego dziecka, to jedynie wizyta uprzedzająco grzecznej krewnej z miasta, która dziwi się, że jedynym przyjacielem Maszy jest podstarzały niedźwiedź safanduła.

ZWIERZĘTA DOMOWE

Świat Maszy wygląda tak, jak wyobrażamy sobie prowincjonalną Rosję. Wiejskie przysiółki zamieszkują ubłocone świnie i wystraszone, chude kozy, jakby żywcem wyjęte ze stalinowskiej komedii propagandowej „Wołga, Wołga” Grigorija

Okładka tygodnika WPROST: 10/2016
Więcej możesz przeczytać w 10/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2

Spis treści tygodnika Wprost nr 10/2016 (1727)

  • Europa nie pomoże KOD 6 mar 2016, 20:00 Ani Wenecka, ani Europejska Komisja nie spełnią nadziei opozycji. Nie zawrócą biegu wydarzeń w Polsce. Nie żeby nasz rząd był wyjątkowo odporny na presję zewnętrzną, bo nie jest, ale dlatego że europejskie rządy są zbyt rozkojarzone... 4
  • SKANER 6 mar 2016, 20:00 PO PUBLIKACJI „WPROST” PIP sprawdza, czy był mobbing na UW W MINIONYM TYGODNIU PAŃSTWOWA INSPEKCJA PRACY ROZPOCZĘŁA KONTROLĘ W SPRAWIE PO- DEJRZEŃ O MOBBING W INSTYTUCIE STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH (ISM) UNIWERSYTETU... 8
  • Zdarzyło się jutro 6 mar 2016, 20:00 Wenecja przecieka, a Waszczykowski odpływa, czyli wydarzenia mniej lub bardziej prawdopodobne. 14
  • Potworny los dzieci 6 mar 2016, 20:00 Ponad 10 tys. uchodźców, głównie dzieci, przepadło gdzieś bez śladu. Policje wielu państw odnajdują je w domach publicznych, wyrywają z rąk organizacjom przestępczym, ale to tylko drobna część zaginionych. Jeszcze jeden koszmar, o którym obrońcy otwartych granic wolą nie mówić. 18
  • Zdelegalizujmy islam 6 mar 2016, 20:00 W momencie, w którym pozwalamy na rozprzestrzenianie się tej religii, to automatycznie tworzymy strefy, w których obywatele są pozbawiani tych wolności. Na przykład kobiety i dzieci w islamie nie mają przecież żadnych praw – mówi „Wprost” Miriam Shaded,... 21
  • Polska niegotowa na uchodźców 6 mar 2016, 20:00 W tym roku do Polski ma trafić nawet 400 imigrantów. Nieoficjalnie mówi się, że pierwsza setka może przybyć już w marcu. Problem w tym, że jak na razie nie ma nawet przepisów regulujących tę operację, wątpliwości budzą też pomysły jej sfinansowania. 24
  • Jak ma wyglądać relokacja w 2016 6 mar 2016, 20:00 Etap I: Weryfikacja ładze Grecji przedstawiły kandydatury W65 imigrantów, którzy chcą się ubiegać w Polsce o status uchodźcy. Spośród tych przebywających we Włoszech do tej pory chęć przyjazdu do naszego kraju zadeklarowało... 26
  • Uwaga na pomruk rasizmu 6 mar 2016, 20:00 Koniec niedzieli na lotnisku. Jeszcze małe zakupy. Za ladą śniady czterdziestolatek. Nagła nerwowa rozmowa z jednym z ostatnich klientów. – (ostrym tonem) A pan skąd? Jeszcze wodę poproszę… – Z Polski. – Gdzie tam?... 27
  • KOD – karuzela dziwnych indywidualności 6 mar 2016, 20:00 KOD-em rządzi dziś sześć osób. Wszyscy kojarzeni ze środowiskiem lewicowym. 28
  • Trzech kandydatów do rządzenia historią 6 mar 2016, 20:00 Instytut Pamięci Narodowej czekają zmiany i nie wpłynie na to wzmożona aktywność w poszukiwaniu prywatnych archiwów w domach PRL-owskich generałów. Będzie historyczne trzęsienie ziemi. 32
  • Zależność od ścieżki 6 mar 2016, 20:00 Zależność od ścieżki” to termin modny w naukach społecznych, gdy idzie o wyjaśnienie trwałości zjawisk. Oznacza on w tym przypadku, że rozwiązania i wzory ustrojowe przyjęte na etapie formowania się państwa trwają przez... 34
  • Kierunek: mediacja! Skorzystać czy nie? 6 mar 2016, 20:00 Dlaczego sędziowie kierują na mediację? Czy warto z niej skorzystać? Czy mediacja stanowi zagrożenie dla naszego interesu? 36
  • Jak zostać lekomanem 6 mar 2016, 20:00 Trzeba iść do lekarza pierwszego kontaktu i powiedzieć, że źle się sypia, albo poprosić o coś na stres. Dostajesz wtedy receptę na narkotyk, od którego możesz uzależnić się już po miesiącu, a może i szybciej. Legalnie, uprzejmie i bez ryzyka. W ramach NFZ. 38
  • Cloud computing, czyli magia obłoków 6 mar 2016, 20:00 Trudno byłoby znaleźć kogoś, kto korzysta z internetu i nie jest użytkownikiem chmury. Inaczej ma się rzecz z cloud computingiem w biznesie. Tu zmiany przebiegają wolniej, choć ich kierunek nie pozostawia cienia wątpliwości. 41
  • Kolana do zadań specjalnych 6 mar 2016, 20:00 Gdy w restauracji chleb dziś jest lekko czerstwy, to wiadomo, że za dwa dni będzie kamieniem. Tak samo jest z kolanem. Widzisz dziurę w chrząstce i już wiesz, jak to kolano będzie wyglądało za rok – mówi Robert Śmigielski, ortopeda. 42
  • BIOtajemnica 6 mar 2016, 20:00 Bio, eko, organic...Te napisy na produktach powodują, że ceny z miejsca skaczą do góry. My za to czujemy się zdrowsi. Co oznaczają te pojęcia? Czy warto za takie produkty płacić wyższą cenę? 45
  • Podatek od uzdolnionych 6 mar 2016, 20:00 Rząd wycofuje się z przygotowanego przez PO programu "Studia dla wybitnych" - dowiedział się "Wprost". Resort nauki rozważa za to zwolnienie studentów z podatku od stypendiów. 46
  • Rusza konkurs dla pasjonatów nauki 6 mar 2016, 20:00 Jesteś uczniem? Studentem? Doktorantem? A może po prostu dostrzegasz wokół siebie problem, który jesteś w stanie rozwiązać? Weź udział w naukowej edycji konkursu Młodzi Zdolni 2016 – Mój pomysł dla Polski, organizowanego przez „Wprost”. 47
  • Kisiel transoceaniczny 6 mar 2016, 20:00 7 marca mija 105. rocznica urodzin Stefana Kisielewskiego, którego przenikliwe analizy sytuacji gospodarczej i politycznej długo pomagały nam rozumieć świat. 48
  • W sieci mody 6 mar 2016, 20:00 Skanery tęczówek, wirtualne przymierzalnie, okulary do teleportacji – witamy w sklepach odzieżowych XXI w. 52
  • Światowa wódka 6 mar 2016, 20:00 Znajomy z opozycyjnego domu mówi, że opozycja kojarzy mu się z kłębami dymu: kuchnia, stado brodaczy, dyskusje i kłęby dymu. Gdyby był bardziej spostrzegawczy, dodałby jeszcze wiaderko wódki. Piło się w zasadzie wszędzie. Nie było... 55
  • Europejskie Chiny 6 mar 2016, 20:00 Zniesienie sankcji wobec Białorusi raczej nie wróży politycznego otwarcia, ale polscy przedsiębiorcy liczą, że rozkręci się tam biznes. Już teraz działa tam 400 polskich firm. 56
  • Dźwignia dla start-upów 6 mar 2016, 20:00 Masz pomysł na start-up i mieszkasz we wschodniej Polsce? Na rozwój swojej firmy możesz dostać pieniądze z Unii Europejskiej. Do wzięcia jest 200 mln euro. 58
  • Hossa bessa 6 mar 2016, 20:00 3,8 mld – tyle kosztowały polskich kierowców korki i utrudnienia w ruchu drogowym w 2015 r., wynika z obliczeń firmy konsultingowej Deloitte. Ta strata to głównie zmarnowany czas, który kierowcy mogliby wykorzystać bardziej produktywnie... 60
  • Arbitraż jako formuła rozwiązywania sporów korporacyjnych 6 mar 2016, 20:00 Arbitraż ze względu na swoje atrybuty stanowi atrakcyjną formę rozstrzygania sporów korporacyjnych. 61
  • NATO idzie na wschód 6 mar 2016, 20:00 Moskwa już wie, że NATO przesunie wojska na wschodnią granicę Polski. Czy przed szczytem w Warszawie czeka nas seria putinowskich prowokacji? 62
  • Samotność na Kremlu 6 mar 2016, 20:00 Wszyscy liberalnie myślący politycy albo odeszli, albo zostali usunięci z otoczenia rosyjskiego prezydenta. Coraz bardziej osamotnionego Putina otaczają już tylko siłowicy. 66
  • Moskwa widziana z Waszyngtonu 6 mar 2016, 20:00 Myślę, że niezależnie od reprezentowanej opcji politycznej każdy następny prezydent USA będzie miał twardsze stanowisko wobec Moskwy niż Barack Obama – mówi „Wprost” Andrew Weiss, znawca Rosji, wiceprezes Fundacji Carnegie. 69
  • Żywe talizmany 6 mar 2016, 20:00 Nigdzie na świecie nie rodzi się więcej albinosów niż w rejonie afrykańskiego Jeziora Wiktorii. I nigdzie nie czeka ich równie tragiczny los. 70
  • Zbiorowy gwałt na Polkach 6 mar 2016, 20:00 Żołnierze Armii Czerwonej mogli zgwałcić nawet 50 tys. Polek. Większość kobiet nigdzie tego nie zgłaszała, bo temat był wstydliwy, hańbiący – mówi prof. Marcin Zaremba, historyk, autor pionierskich badań na ten temat. 74
  • Nadzieja w świecie gwałtu 6 mar 2016, 20:00 Zgwałcone zakonnice stawały przed wyzwaniem pogodzenia wymuszonego macierzyństwa ze ślubami czystości. Opowiada o tym oparty na faktach film „Niewinne” Anne Fontaine. 75
  • Wino z gwiazdą 6 mar 2016, 20:00 Sister Moon produkowane w toskańskiej posiadłości Stinga uznano za jedno ze stu najlepszych win Włoch. Zazwyczaj celebrycki status właściciela nie gwarantuje jednak jakości wina, pomaga natomiast w sprzedaży. 78
  • Kino filmów używanych 6 mar 2016, 20:00 Polską „Planetą singli” zainteresowali się amerykańscy producenci. Hollywood regularnie szuka pomysłów za granicą. A sztukę remake’u opanowało do perfekcji. 80
  • Masza, niedźwiedź i Putin 6 mar 2016, 20:00 Największy sukces komercyjny rosyjskiej kinematografii to też sukces propagandowy Putina. 82
  • Wiedza z telewizora 6 mar 2016, 20:00 W polskich telewizjach jest miejsce nie tylko dla rozrywki. Polacy interesują się odkryciami naukowymi, więc wraca po ponad ćwierć wieku „Sonda”. Tym razem legendarny program będzie miał sporą konkurencję. 84
  • Co widać z góry 6 mar 2016, 20:00 Doktor Sarah Parcak chce odkryć miliony nieznanych dotąd zabytków. Dlatego organizuje armię archeologów amatorów, którzy będą analizować zdjęcia satelitarne. 86
  • Chłopcy z Woli 6 mar 2016, 20:00 Synowie „wroga ludu” założyli z kolegami organizację, która miała walczyć ze stalinowskim ustrojem. Zabili kilku przypadkowych milicjantów, okradli kilka sklepów i skończyli jak zwyczajni bandyci. 88
  • Kalejdoskop kulturalny 6 mar 2016, 20:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Sekrety i kłamstwa Pod od względem literackim „Nieznajomy” Harlana Cobena to typowy współczesny amerykański kryminał. Proste zdania, dużo dialogów, opisy ograniczone do niezbędnego minimum, no i zero... 92
  • Nieporadność dyplomatyczna 6 mar 2016, 20:00 Minister spraw zagranicznych Witold Waszczykowski zachował stanowisko. Nie dlatego że jest wytrawnym dyplomatą, bo nie jest. Głowę ocaliły mu opozycja i media, które już prawie ogłaszały pierwszą dymisję w rządzie Beaty Szydło. Ten... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany