Już 7 września czeka nas wyjątkowe widowisko astronomiczne. Księżyc całkowicie schowa się w cieniu Ziemi, tworząc rzadkie zjawisko zaćmienia całkowitego. Co więcej, będzie ono znakomicie widoczne z Polski. Podczas tego procesu tarcza Srebrnego Globu przybierze czerwone odcienie, a faza maksymalna osiągnie wartość 1,36 – co oznacza, że Księżyc znajdzie się głęboko w cieniu Ziemi, dając większe szanse na intensywne barwy.
Dodatkowo satelita będzie w pobliżu perygeum swojej orbity, czyli najbliżej Ziemi. Jego tarcza wyda się większa niż zazwyczaj, co astronomowie określają mianem superpełni. W efekcie tego połączenia ujrzymy niezwykły „krwawy superksiężyc”.
Dlaczego zaćmienie nie zdarza się co pełnię?
Pełnia występuje wtedy, gdy Księżyc znajduje się po przeciwnej stronie Ziemi niż Słońce i cała jego tarcza jest oświetlona. Jednak nie zawsze dochodzi wtedy do zaćmienia. Orbita Księżyca jest bowiem nieco nachylona względem orbity Ziemi, dlatego podczas większości pełni satelita omija cień naszej planety. Do zaćmienia dochodzi tylko wtedy, gdy orbity zbiegną się w odpowiednim układzie.
Rozróżniamy trzy typy zaćmień: całkowite, częściowe i półcieniowe. Przy całkowitym Księżyc w całości zanurza się w cieniu Ziemi, przy częściowym – tylko jego fragment, a podczas półcieniowego przechodzi przez strefę, w której Ziemia blokuje jedynie część światła słonecznego.
Harmonogram zaćmienia 7 września (czas polski):
- początek zaćmienia półcieniowego – 17:28
- początek częściowego – 18:27
- początek całkowitego – 19:31
- maksimum zjawiska – 20:13
- koniec fazy całkowitej – 20:53
- koniec fazy częściowej – 21:56
- koniec fazy półcieniowej – 22:56
Księżyc wzejdzie w Polsce około godziny 19:00, a więc na kilkadziesiąt minut przed wejściem w fazę całkowitą. W momencie, gdy pojawi się nad horyzontem, będzie już częściowo zacieniony.
Skąd bierze się czerwony kolor?
Podczas całkowitego zaćmienia do Księżyca nie dociera bezpośrednie światło słoneczne. Jednak promienie przechodzą przez ziemską atmosferę, która silniej rozprasza barwy krótsze (niebieskie), a przepuszcza dłuższe (czerwone). Dzięki temu satelita przybiera charakterystyczną krwistą poświatę. Ostateczny odcień zależy od stanu atmosfery – im więcej pyłów i zanieczyszczeń, tym barwa może być intensywniejsza.
Dodatkowym efektem będzie złudzenie optyczne. Księżyc nisko nad horyzontem wydaje się większy, a przy tym może przybrać dodatkowo pomarańczowy lub czerwony kolor – podobnie jak Słońce o wschodzie lub zachodzie.
Jak najlepiej obserwować?
Do obserwacji zaćmienia wystarczy wyjść w miejsce z otwartym widokiem na niebo, z dala od sztucznego oświetlenia i przeszkód terenowych. Wrażenia można wzbogacić, korzystając z lornetki czy teleskopu. W wielu polskich miastach planetaria i kluby astronomiczne przygotują wspólne pokazy i transmisje online.
Czytaj też:
Groźne zjawisko nad Antarktydą. Skutki mogą być dramatyczneCzytaj też:
12-godzinny armagedon w Toskanii. Ponad sto tysięcy uderzeń piorunów