Jak wskazują dane Światowej Organizacji Zdrowia, nadwaga i otyłość dotyczy już około 33 procent dzieci w wieku od 7 do 9 lat. Szczególnie niepokojący jest wzrost liczby przypadków otyłości II i III stopnia, które znacząco zwiększają ryzyko poważnych zdrowotnych powikłań.
– Dziecko z otyłością ma przed sobą dziesiątki lat ekspozycji na niekorzystne środowisko metaboliczne, co powoduje powstawanie zmian prowadzących do typowych powikłań, ale o znacznie cięższym przebiegu – ostrzega Małgorzata Wójcik z Kliniki Endokrynologii Dzieci i Młodzieży Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Otyłość została uznana za chorobę i wpisana do Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 (International Classification of Diseases, 10th Revision).
Skąd bierze się problem? Eksperci wskazują przyczyny
Zdaniem specjalistów, otyłość u dzieci nie ma jednej przyczyny. To efekt wielu nakładających się czynników związanych ze stylem życia i środowiskiem.
– Do najważniejszych należą: coraz mniejsza aktywność fizyczna dzieci, stale zwiększająca się liczba godzin czasu wolnego spędzanych na siedząco, niedostateczna liczba godzin i zła jakość snu. Dodatkowo: stres szkolny i związany z przemocą rówieśniczą (w tym w sieci), łatwy dostęp do wysokokalorycznej, przetworzonej, gotowej do spożycia żywności (skuteczne reklamy takich produktów) i jej zwiększone spożycie już od najmłodszych lat, a równocześnie coraz mniejszy udział świeżych warzyw w diecie dzieci – wylicza ekspertka.
Prognozy Światowej Federacji Otyłości są równie niepokojące. Jeśli obecne trendy się utrzymają, problem będzie się tylko pogłębiał.
„Jeśli nie podejmiemy działań już teraz, za kilka lat co trzecie dziecko może mieć poważne problemy zdrowotne wynikające z nadmiernej masy ciała. Te liczby to nie tylko statystyki – to realny problem, który dotyczy naszych rodzin, szkół i społeczności” – alarmowała w zeszłym roku Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Sochaczewie.
Dlaczego otyłość u dzieci jest szczególnie groźna?
Specjaliści podkreślają, że otyłość w młodym wieku niesie poważniejsze konsekwencje niż u dorosłych. Często przez długi czas nie daje jednoznacznych objawów, a jej skutki bywają mylnie przypisywane innym schorzeniom.
– Dziecko z chorobą otyłościową często nie prezentuje jej jawnych powikłań albo są one interpretowane jako choroby dodatkowe (np. problemy ortopedyczne, bóle głowy, zaburzenia przebiegu dojrzewania, problemy dermatologiczne, ciężki przebieg astmy itp.). Dlatego często interwencja medyczna jest opóźniona lub ukierunkowana na leczenie samego objawu, a nie przyczyny – wyjaśnia Małgorzata Wójcik w rozmowie z portalem Radiozet.pl.
Długotrwałe narażenie organizmu na zaburzenia metaboliczne, takie jak podwyższony poziom glukozy, dyslipidemia (zaburzenia gospodarki lipidowej) czy nadciśnienie tętnicze, zwiększa ryzyko rozwoju chorób serca i układu krążenia.
– Drugą bardzo istotną cechą otyłości dziecięcej jest to, że dziecko z tą chorobą ma przed sobą dziesiątki lat ekspozycji na niekorzystne środowisko metaboliczne – dodaje ekspertka.
Konsekwencje mogą być widoczne już w dzieciństwie. Obejmują zarówno zdrowie fizyczne, psychiczne jak i społeczne funkcjonowanie dziecka.
Jak walczyć z otyłością u najmłodszych?
Lista powikłań związanych z otyłością dziecięcą jest długa. Obejmuje między innymi nadciśnienie tętnicze, stany przedcukrzycowe i cukrzycę typu 2, stłuszczenie wątroby, problemy ortopedyczne czy obturacyjny bezdech senny.
Leczenie opiera się przede wszystkim na zmianie stylu życia. Kluczowe jest wprowadzenie zdrowych nawyków żywieniowych oraz zwiększenie aktywności fizycznej — nie tylko u dziecka, ale całej rodziny.
„Nie ma jednego i prostego rozwiązania problemu nadwagi i otyłości. Jest to problem złożony i wymaga wielokierunkowego podejścia i współpracy różnych środowisk i specjalistów. Podstawą leczenia otyłości u dzieci i młodzieży jest zmiana stylu życia polegająca na zmianie sposobu żywienia całej rodziny, zwiększenia aktywności fizycznej całej rodziny i wsparcia psychicznego dla dziecka” – czytamy na stronie pacjent.gov.pl.
Szacuje się, że aż 80 procent otyłych dzieci i nastolatków pozostaje otyłych również w dorosłości.
Czytaj też:
Rewolucja w leczeniu otyłości? Nowe odkrycie naukowcówCzytaj też:
Cukier niszczy zdrowie po cichu. Europa płaci za to coraz wyższą cenę