Osoby o rudych włosach nierzadko muszą mierzyć się z różnymi stereotypami – tymczasem najnowsze badania naukowców wskazują na to, że cecha ta może mieć związek z ewolucją człowieka. Naukowcy ustalili, że gen odpowiedzialny za rudy kolor włosów w Europie był „wspierany” przez naturę przez ponad 10 tysięcy lat.
Badanie nie miało jednak odpowiedzieć na pytanie, dlaczego tak się dzieje. Chodziło raczej o sprawdzenie, czy ewolucja człowieka nadal trwa. Co się okazało?
Naukowcy przebadali tysiące DNA. Ewolucja przyspieszyła
Naukowcy wzięli pod lupę materiał genetyczny z blisko 16 tysięcy starożytnych szczątków i ponad 6 tysięcy współczesnych ludzi. Dzięki temu udało się zidentyfikować aż 479 wariantów genów, które zostały „wybrane” przez naturę.
Wśród nich znalazły się między innymi geny związane z rudymi włosami, jasną karnacją, ale także te wpływające na ryzyko zachorowania na niektóre choroby – takie jak celiakia (czyli choroba autoimmunologiczna związana z nietolerancją glutenu) czy cukrzyca.
Dlaczego rudy kolor włosów mógł pomagać przetrwać?
Jedna z hipotez mówi o roli witaminy D. Osoby o jasnej skórze i rudych włosach mogą produkować ją efektywniej nawet przy niewielkim nasłonecznieniu – i tak w warunkach północnej Europy, gdzie dostęp do światła słonecznego jest ograniczony, mogło to zwiększać szanse na przetrwanie.
Nie wszystkie zmiany genetyczne są jednoznacznie korzystne. Przykładem jest mutacja zwiększająca ryzyko celiakii, która pojawiła się około 4 tysiące lat temu i z czasem się rozpowszechniła.
Wszystko zmieniło rolnictwo
Jak wynika z badania, ogromny wpływ na ludzką biologię miało przejście z trybu życia łowców-zbieraczy na tryb rolniczy. To właśnie wtedy selekcja genetyczna wyraźnie przyspieszyła.
Zmiany objęły także tak zwane „oszczędne geny”, czyli te sprzyjające magazynowaniu tłuszczu. Kiedyś pomagały przetrwać okresy głodu, ale dziś – przy łatwiejszym dostępie do żywności – mogą działać na naszą niekorzyść, sprzyjając odkładaniu nadmiarowej tkanki tłuszczowej.
„Dzięki tej pracy możemy określić miejsce i czas sił, które nas ukształtowały” – podsumował profesor David Reich, profesor genetyki w Harvard Medical School, jeden z autorów badania.
Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „Nature”.
Czytaj też:
Naukowcy przebadali DNA sprzed tysięcy lat. Oto, co odkrytoCzytaj też:
Ostatnia szamanka zaklęta w lodzie Syberii. Jej DNA kryło zaskakującą tajemnicę