Wydaje nam się, że z biegiem lat coraz lepiej i szybciej potrafimy ocenić, kto jest inteligentny, a komu ubywa rozumu. Niektórzy potrafią jednak świetnie się maskować, a czasem warto przyznać, że my sami nie mamy może dość zasobów, by szybko kogoś oszacować. Z pomocą przychodzi wtedy pewna wiedza o ludziach.
Zapętlanie się w problemie. To nawyk ludzi o niskiej inteligencji
Jednym ze znaków rozpoznawczych ludzi inteligentnych jest to, że nie rozpamiętują bez końca problemów. Psychologia nazywa to zjawisko „ruminacją”, czyli nieskończonym analizowaniu błędu lub przykrego wydarzenia, bez podejmowania działań.
Psycholog Susan Nolen-Hoeksema z Uniwersytetu Yale w swoich badaniach doszła do wniosku, że wielokrotne podchodzenie do tego samego problemu wcale nie musi prowadzić do rozwiązania. Może za to utrudniać podjęcie decyzji i nasilić negatywne emocje.
Oczywiście, inteligentne osoby także przeżywają niepowodzenia i szukają ich przyczyn. Różnica tkwi jednak w oddzieleniu konstruktywnej analizy od jałowego narzekania czy użalania się nad sobą. Chodzi o szukanie informacji, modyfikacje, być może poproszenie o pomoc. Kiedy jednak nie mamy wpływu na sytuację, szkoda po prostu na nią uwagi.
Muszą „wygrać” w każdej rozmowie? Nie świadczy to o ich inteligencji
Drugim znakiem rozpoznawczym osoby niezbyt inteligentnej, jest próba „wygrania” przez nią każdej rozmowy. Chodzi o podejście do dyskusji, jak do rywalizacji, a nie sposobu na osiągnięcie porozumienia. Ludzie inteligentni potrafią wysłuchać drugiej strony, nie muszą zawsze i wszędzie bronić swojego stanowiska.
Zmiana zdania przy pozyskaniu nowych danych nie jest dla osoby inteligentnej oznaką słabości, ale świadczy właśnie o zdolności aktualizacji swojej wiedzy i przekonań. Bystry rozmówca dąży do zrozumienia sedna sprawy i wypracowania najlepszego rozwiązania. Nie zależy mu na udowadnianiu, że miał rację. Inteligentna osoba nie ma też problemu z przyznaniem, że czegoś nie wie, albo potrzebuje czasu na sprawdzenie danej informacji.
Inteligentni są świadomi presji otoczenia, nie muszą jej ulegać
Trzecią wskazówką jest reakcja na otoczenie. Osoby o wysokiej inteligencji biorą oczywiście pod uwagę konstruktywną krytykę. Nie podporządkowują jednak każdej swojej decyzji oczekiwaniom innych. Najważniejsze są argumenty, a nie popularność konkretnego poglądu.
Tu znów warto zaznaczyć, że nie chodzi o ignorowanie wszystkich wokół. Kluczem jest rozróżnienie wartościowej uwagi od presji grupy. Pomaga to podejmować decyzje w oparciu o fakty i możliwości. Tak samo przebiega ocenianie wiarygodności informacji u osób inteligentnych.
Współcześnie szukają informacji o autorze wiadomości, źródłach i sami oceniają wnioski powiązane z przedstawianymi danymi. Nie wystarczy im duża ilość reakcji pod wiadomością w mediach społecznościowych czy wypowiedzenie poglądu z pewnością w głosie.