Pierwotny Wszechświat był "idealnie płynny". Uzyskany przez fizyków nowy stan materii przypomina sytuację z pierwszych chwil po Wielkim Wybuchu - informuje pismo "Nuclear Physics".
Przy użyciu wielkiego akceleratora (Relativistic Heavy Ion Collider) naukowcy z Brookhaven National Laboratory zderzali naładowane elektrycznie atomy. Uzyskana w ten sposób gorąca, zbita i ciekła postać materii zwana plazmą kwarkowo-gluonową przypomina stan ułamek sekundy po Wielkim Wybuchu, około 13 miliardów lat temu. Później z kwarków i gluonów powstał taka materia, jaką dziś znamy.
Aby uzyskać pierwotny stan materii, naukowcy zderzali poruszające się w przeciwnych kierunkach ciężkie jony złota z prędkością bliską prędkości światła. Impet zderzenia przezwyciężył siły wiążące zwykle kwarki w protony i neutrony.
Wbrew oczekiwaniom, plazma kwarkowo-gluonowa zachowywała się podczas doświadczeń nie jak gaz, ale jak doskonała ciecz o temperaturze 10 tys. razy wyższej niż wnętrze Słońca. Kwarki poruszały się w sposób uporządkowany, jak ławica ryb. Zdaniem fizyków, zachowanie uwolnionych kwarków dobrze opisuje teoria strun, w myśl której Wszechświat ma 10 wymiarów, a nie tylko trzy plus czwarty - czas.
jas, pap