W Sejmie trwa trzecie czytanie projektu Ustawy 2.0

W Sejmie trwa trzecie czytanie projektu Ustawy 2.0

Jarosław Gowin
Jarosław Gowin / Źródło: Newspix.pl / GRZEGORZ KRZYZEWSKI / FOTONEWS
We wtorek 3 lipca rozpoczęło się w Sejmie trzecie czytanie projektu tzw. Ustawy 2.0, czyli rządowego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z harmonogramem sejmowym sprawozdanie komisji i blok głosowań potrwać mają kilka godzin.

Nowa ustawa, nazywana również Konstytucją dla Nauki, ma zastąpić cztery obecnie istniejące: prawo o szkolnictwie wyższym, ustawę o zasadach finansowania nauki, ustawę o stopniach i tytule naukowym, a także ustawę o kredytach i pożyczkach studenckich. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego chce, aby weszła ona w życie od 1 października 2018 roku.

Ustawa 2.0

Projekt ustawy uzależnia wiele możliwości uczelni (m.in. możliwości prowadzenia studiów o profilu ogólnoakademickim i nadawania stopni naukowych) od kategorii naukowych, jakie szkoła wyższa uzyska w prowadzonych przez siebie dyscyplinach. Im lepsze więc będą osiągnięcia naukowe w danej dziedzinie, tym większe będą przywileje uczelni. Po reformach uprawnienia do prowadzenia studiów i nadawania stopni naukowych będą przypisane uczelniom, a nie ich jednostkom organizacyjnym.

Według projektu ustawy organami publicznej szkoły wyższej, oprócz rektora i senatu, będzie również nowe gremium – rada uczelni wybierana przez społeczność danej uczelni. Rektor zyska, kosztem gremiów kolegialnych, np. rad wydziałów, większą możliwość kształtowania polityki uczelni.

Wejście ustawy w życie ma oznaczać dwie ścieżki uzyskania doktoratu: szkoły doktorskie i tzw. ścieżkę z wolnej stopy. W szkołach doktorskich każdy doktorant będzie miał zapewnione stypendium naukowe. Szkoły te nie będą miały formy niestacjonarnej. Przed doktorantami będą jednak stawiane większe wymagania, jeśli chodzi o jakość ich badań i publikacji.

Habilitacja

W projekcie Konstytucji dla Nauki kładzie się nacisk na to, by naukowcy publikowali w czasopismach naukowych znajdujących się w międzynarodowych bazach – takie publikacje mają być wyżej punktowane. Wiele wydawanych w Polsce czasopism naukowych do takich baz jeszcze nie trafiło. Poprawka rekomendowana przez komisję zakłada, że w ewaluacji 2017-2020 publikacje z czasopism naukowych w latach 2017 i 2018 r. będą punktowane według dotychczasowych ministerialnych punktacji. Punktacja zmieni się więc dopiero w pracach publikowanych w następnych latach.

Chociaż projekt ustawy nie likwiduje habilitacji, to uzyskanie tego stopnia naukowego straci nieco na znaczeniu. Habilitacja nie będzie już konieczna np. do tego, by pracować na stanowisku profesora uczelni. Z przepisów zniknie też obecny dotąd limit czasowy na zrobienie habilitacji po doktoracie, wynoszący 8 lat. Łatwiejsza droga do habilitacji otworzy się przed osobami, które kierowały prestiżowymi grantami badawczymi o renomie międzynarodowej.

Finansowanie szkolnictwa wyższego

Ma się zmienić również model finansowania szkolnictwa wyższego i nauki. Pieniądze dla uczelni nie będą odgórnie rozdzielane na osobne portfele. Uczelnie będą mogły swobodniej decydować, na co konkretnie przeznaczą otrzymane środki. Pieniądze będą kierowane do uczelni, a nie – jak dotąd – do ich jednostek organizacyjnych (np. wydziałów).

Poza tym MNiSW proponuje w projekcie trzy duże programy – inicjatywy doskonałości. Jeden z programów skierowany jest do najlepszych uczelni akademickich – badawczych, drugi – do uczelni akademickich w regionach, a trzeci – do publicznych uczelni zawodowych. W ramach tych programów najlepsze uczelnie z każdej z tych trzech grup będą mogły pozyskać dodatkowe pieniądze.

Czytaj także:
Sejm odrzucił wniosek o odwołanie marszałka Kuchcińskiego

Czytaj także

 0

Czytaj także